Thiên 62 — Khóa Thiên Địa Phiền (Nhị Phiền)

 Khóa Thiên Địa Phiền (trời đất phiền loạn), còn gọi là khóa Nhị Phiền (khóa: thế quẻ lập thành trong phép bói Đại Lục Nhâm)

 Nhật tú (cung mà mặt trời đang đi qua) gia lên tứ trọng (bốn chi ở chính giữa bốn phương: Tý, Ngọ, Mão, Dậu), phát dụng (thần được chọn làm bước đầu của quẻ) ở trong đó. Đẩu (tức Thiên Cương, thần chỉ chi Thìn) buộc vào Sửu hay Mùi, ấy là gốc của khóa Thiên Phiền. Tội lỗi chuốc cho đàn ông, chạy đông chạy tây sao thoát. Binh giáp sắp giết chóc, gặp thêm hình (quan hệ hình phạt giữa các chi) thì mạng ắt hết. Nguyệt tú (cung mà mặt trăng đang đi qua) gia lên tứ trọng mà phát dụng thì gọi là Địa Phiền; Thiên Cương đến Sửu, Mùi thì đàn bà kinh sợ cảnh đổ máu. Sản phụ nhiều lo sợ, thai thành hình mà con không thành. Trong truyền tuy có cứu, cha con vẫn lệ đầm đìa.

 Nhật tú, nguyệt tú đi đến tứ trọng, khóa này gọi là Thiên Địa Phiền. Lại bị sao Cương gia lên Sửu Mùi, lại gọi gộp là Đỗ Truyền (truyền bị bế tắc). Hành niên (vị trí tuổi vận trong năm của người xem trên bàn đất) của đàn ông chạm nhật tú, của đàn bà xung nguyệt tú, làm việc thì tai ương — ta nói cho ngươi biết. Họa tan lại sinh, vui rồi lại sợ, kẻ thù đã hòa lại thành oán. Các ngày huyền, vọng, hối, sóc (trăng nửa vầng, trăng tròn, cuối tháng, đầu tháng) hợp với Thiên Phiền thì đàn ông phạm hình thương, bị quan lại quấy nhiễu. Tý Ngọ Mão Dậu hội với Địa Phiền thì đàn bà chủ máu chảy, gian truân trắc trở. Thần đến tứ trọng tuy là Thiên Phiền, Đẩu buộc Sửu Mùi thì đàn ông mắc lỗi. Nguyệt tú đến trọng gọi là Địa Phiền, Đẩu buộc Sửu Mùi thì đàn bà điên đảo. Nhật tú, nguyệt tú đều đến trọng, Đẩu buộc Sửu Mùi là Vọng Truyền (?). Địa Phiền mang khí kim là điềm dữ tai lỗi, không riêng đàn bà lo nạn sinh đẻ, đàn ông cũng sợ tranh cãi ồn ào. Lúc ấy khóa và truyền gọi là Đỗ Tắc (bế tắc), không cửa không ngõ, gặp quỷ. Ý trời gây tai không thể tránh, chỉ nên cẩn thận giữ chặt then cửa.

 Khổng Minh (tức Gia Cát Lượng) nói: Phàm tứ trọng gặp tứ chính và ngày tứ bình, xem được nhật tú, nguyệt tú gia lên tứ trọng, Đẩu Cương buộc vào Sửu Mùi, là khóa Nhị Phiền. Tứ trọng là Tý, Ngọ, Mão, Dậu; tú là thần cung mà mặt trời đi qua. Tháng giêng khởi từ Hợi, đi ngược qua mười hai cung thần. Nguyệt tú là thần cung mà mặt trăng đi qua; tháng giêng khởi từ sao Hư, đi ngược qua mười hai thần. Ngày mồng một tháng giêng dời một tú, theo thứ tự hai mươi tám tú (hai mươi tám chòm sao dọc đường đi của mặt trời, mặt trăng); gặp các tú Khuê, Trương, Tỉnh, Thất, Đê, Đẩu thì dừng lại tính thêm một lần; đếm hết đến chỗ nguyệt tú dừng, đó là thần cung nơi mặt trăng đang ở; lại xét kỹ độ số trong lịch Thất Chính (lịch tính vị trí mặt trời, mặt trăng và năm hành tinh) làm chuẩn. Đẩu Cương là Thìn; tứ chính là sóc, vọng, huyền, hối. Ngày mồng một là sóc, ngày mồng tám là thượng huyền (trăng nửa vầng đầu tháng), ngày rằm là vọng (trăng tròn), ngày hai mươi ba là hạ huyền (trăng nửa vầng cuối tháng), cuối tháng là hối; tứ bình tức là tứ trọng: Tý ngang với Mão, Mão ngang với Ngọ, Ngọ ngang với Dậu, Dậu ngang với Tý. Nếu mặt trời, mặt trăng đi qua độ số các tú ở cung trọng, phần nhiều lưu lại lâu, lại thêm Thiên Cương là thần dữ giao buộc vào Sửu Mùi, quý nhân không thể làm việc, thì ba nguồn sáng (mặt trời, mặt trăng, sao) không sáng, khí đức ở trong, khí hình ở ngoài; hai điều ấy là sự phiền loạn của trời đất gộp lại, nên gọi tên như vậy.

 Lại nói: nhật tú gia lên trọng là Thiên Phiền, nguyệt tú gia lên trọng là Địa Phiền; nhật tú là thiên tướng (ở đây chỉ nguyệt tướng, tức cung mặt trời đang ở) (?); nguyệt tú là độ đi của mặt trăng: tháng giêng khởi từ sao Thất, tháng hai khởi từ Khuê, tháng ba Vị, tháng tư Kết (?), tháng năm Sâm, tháng sáu Khôi (?), tháng bảy Trương, tháng tám Chẩn, tháng chín Đê, tháng mười Tâm, tháng mười một Đẩu, tháng mười hai Hư. Như ngày rằm tháng giêng xem, đếm từ tú Thất lên, gặp Khuê, Tỉnh, Trương thì tính lặp, được tú Trương gia lên tứ trọng, tức gọi là khóa Địa Phiền.

 Sách Kim Quỹ nói: Tý Ngọ Mão Dậu là tứ cực (bốn chỗ tận cùng); các chi tứ cực ấy mỗi chi đều có thêm độ số của một tú, mặt trời mặt trăng đến đây không khỏi bị bế tắc, lưu lâu rồi mới ra khỏi cung. Sửu và Mùi là chỗ đứng đầu của quý nhân theo mười can; Thiên Cương là thần dữ, nếu buộc vào đó thì quý nhân không làm việc được, nên gọi là Nhị Phiền.

 Kinh nói: Nếu thấy Địa Phiền mà không có Thiên Phiền, mặt trời mặt trăng ở khác cung, không ở một chỗ, thì vào hai ngày huyền, vọng, phải có cung trọng ở trên phát dụng mới nói là phiền. Trời che ở trên, đất chở ở dưới, người ở giữa, nên gọi là tam tài (ba ngôi: trời, đất, người); người nhờ trời che đất chở mà sống. Phiền là rối loạn, có ý chán ghét; Thiên Phiền là trời chán ghét mà mình không biết. Địa Phiền là đất chán ghét mà mình không biết; đất chở mình mà còn như thế thì người còn cầu gì được nữa?

 Người xem được khóa này chủ nhà có tai họa, gồm thể quẻ Minh Di (quẻ trong Kinh Dịch: ánh sáng bị che lấp, người tốt gặp nạn), là khóa gai góc đầy đường. Tượng nói: đàn ông gặp Thiên Phiền thì mạng bị hình phạt, chém giết; đàn bà gặp Địa Phiền thì thân chịu khổ độc; xem chinh chiến thì thương vong, bệnh tật kêu khóc; hình ngục thì bị tù đày, lưu đày; có thai thì không nuôi được.

 Kinh nói: hai tú của mặt trời, mặt trăng nếu gia lên trọng là khóa Thiên Phiền, đàn ông vô dụng; Cương vào Sửu Mùi là khóa Địa Phiền, bản mệnh (chi năm sinh của người xem) gặp đúng thì bị tàn thương, dâm dật.

 Lại nói: được Thiên Phiền thì trăm việc chưa thành, sẽ gặp kiện tụng, ngục tù; lại nếu bản mệnh ở trên tứ quý (bốn chi cuối mùa: Thìn, Tuất, Sửu, Mùi), tứ trọng ở trên bản mệnh thì rất dữ, dù có tướng lành trong truyền cũng không tránh khỏi. Hành niên của đàn ông chạm nhật tú thì chủ bị quan bắt; Thiên Phiền, Địa Phiền cùng có thì cả nam lẫn nữ đều gặp hoạn nạn. Xuân hạ còn có thể sống, thu đông ắt chết; lúc ấy nên ở nhà, không lợi đi xa và cầu cạnh làm việc. Phàm có mưu tính xây dựng thì chắc chắn rước tai họa, ứng với tượng ở hào Thượng Lục (hào trên cùng) quẻ Minh Di: "Sau thì vào trong đất, mất ánh sáng."

 Lại nói: Thiên Phiền chủ đàn ông phạm pháp mà chết, đao binh đổ máu, bị binh khí chém giết; dù có giải cứu cũng bị đày đi lao dịch; Địa Phiền chủ đàn bà đổ máu, nạn sinh đẻ, hoặc phạm pháp mà chết. Xuân hạ gặp Thiên Phiền thì tai tội đến ngay, thu đông thì chết. Mão, Ngọ là xuân hạ; Dậu, Tý là thu đông. Nếu mặt trời mặt trăng đến tứ trọng mà Thiên Cương không buộc vào Sửu Mùi thì gọi là Đỗ Truyền, nên ở nhà, không lợi đi xa. Phàm làm gì cũng dữ; nếu gặp chung với khóa Tam Giao, khóa Long Chiến thì càng dữ hơn.

 Ví như ngày mồng một tháng chín, ngày Bính Ngọ, giờ Ngọ, nguyệt tướng (chi của cung mặt trời trong tháng, dùng đặt lên giờ xem) là Mão; người mệnh Dần, hành niên ở Ngọ; nguyệt tướng là nhật tú, đang ở độ thứ hai sao Đê; nguyệt tú ở độ thứ năm sao Đê, mặt trời mặt trăng đều ở cung Mão, gia lên Ngọ là cung trọng; Thìn là Đẩu Cương, đến Mùi; hai điều ấy là khóa Thiên Địa Phiền.

 Quan quỷ (lục thân: sáu loại quan hệ so với can ngày; quan quỷ là hành khắc can ngày) – Hợi – Quý nhân (thiên tướng đứng đầu, chủ điều lành) (sơ truyền: bước đầu của quẻ)

 Thê tài (hành bị can ngày khắc, chủ tiền của) – Thân – Huyền Vũ (thiên tướng chủ trộm cắp, mờ ám) (trung truyền: bước giữa)

 Huynh đệ (hành cùng loại với can ngày) – Tỵ – Thiên Không (thiên tướng chủ hư dối) (mạt truyền: bước cuối)

 Đằng Xà (thiên tướng chủ kinh sợ), Câu Trần (thiên tướng chủ tranh đấu, ràng buộc), Quý nhân, Lục Hợp (thiên tướng chủ hòa hợp, cưới hỏi) (các thiên tướng trên bốn khóa)

 Tý, Mão, Hợi, Dần (hàng trên của bốn khóa)

 Mão, Ngọ, Dần, Bính (hàng dưới của bốn khóa)

 Dần, Mão, Thìn, Tỵ (bàn trời)

 Sửu … Ngọ

 Tý … Mùi

 Hợi, Tuất, Dậu, Thân

 Ví như ngày rằm tháng ba, ngày Kỷ Mão, giờ Tý, nguyệt tướng Dậu xem: người nam, hành niên ở Tý, nguyệt tú là Dậu, gia lên Tý là gia lên cung trọng; Cương gia lên Mùi là khóa Địa Phiền. Lại người nữ, hành niên ở Ngọ, nguyệt tú là Mão đến Ngọ là gia lên cung trọng, Cương gia lên Mùi là khóa Địa Phiền.

 Thê tài – Tý – Câu Trần (sơ truyền)

 Tử tôn (hành do can ngày sinh ra, chủ con cháu) – Dậu – Đằng Xà (trung truyền) (?)

 Phụ mẫu (hành sinh ra can ngày) – Ngọ – Thái Âm (thiên tướng chủ việc kín đáo, đàn bà) (mạt truyền)

 Đằng Xà, Câu Trần, Thanh Long (thiên tướng chủ tiền của, vui mừng), Thái Thường (thiên tướng chủ ăn uống, áo mũ)

 Dậu, Tý, Sửu, Thìn

 Tý, Mão, Thìn, Kỷ

 Dần, Mão, Thìn, Tỵ

 Sửu … Ngọ

 Tý … Mùi

 Hợi, Tuất, Dậu, Thân

 Ví như ngày Nhâm Tý tháng sáu, giờ Mão, nguyệt tướng Ngọ: Thắng Quang (tên thần chỉ chi Ngọ) đến Mão, can ngày khắc xa thần nên làm dụng; nhật tú, nguyệt tú đều ở Ngọ gia lên Mão, Đẩu gia lên Sửu; hối, sóc, huyền, vọng là tứ chính; hành niên của đàn ông chạm nhật tú thì chủ bị quan bắt; Tý Ngọ Mão Dậu là tứ trọng; hành niên của đàn bà chạm nguyệt tú thì chủ bị trộm cướp. Có thuyết nói: hành niên đàn ông kỵ chạm nhật tú; hành niên đàn bà kỵ chạm nguyệt tú. Có thuyết nói: nhật tú gia lên Mão, Ngọ là Thiên Phiền xuân hạ; gia lên Dậu, Tý là Thiên Phiền thu đông, đàn ông kỵ; nguyệt tú gia lên Mão, Ngọ là Địa Phiền xuân hạ; gia lên Dậu, Tý là Địa Phiền thu đông, đàn bà kỵ.

◄ Trước Sau ►

Quay lại danh sách thiên · Giỏ video