Thiên 1 — Kinh Phật thọ ký cho phu nhân Sai-ma-bà-đế (trọn kinh)

# Kinh Sai-ma-bà-đế thọ ký

 Kinh Sai-ma-bà-đế thọ ký (thọ ký: lời Phật báo trước cho một người biết đời sau người ấy sẽ thành Phật, thành Phật lúc nào và mang danh hiệu gì; Sai-ma-bà-đế là tên phu nhân của vua Tần-bà-sa-la, nhân vật chính của kinh)

 Đời Nguyên Ngụy (triều Bắc Ngụy do họ Nguyên làm vua, ở miền bắc Trung Hoa), Bồ-đề-lưu-chi dịch.

 Kinh Sai-ma-bà-đế thọ ký

 Đời Nguyên Ngụy, Tam tạng (danh hiệu tôn xưng vị pháp sư tinh thông cả ba kho kinh điển Phật giáo: Kinh, tức lời Phật dạy; Luật, tức giới luật; Luận, tức sách giảng giải giáo lý) người Bắc Ấn Độ là Bồ-đề-lưu-chi dịch.

 Tôi nghe như thế này. Có một lần, Phật ở trong núi Kỳ-xà-quật (núi Linh Thứu, nơi Phật thường giảng pháp) gần thành Vương Xá (kinh đô nước Ma-kiệt-đà, miền đông bắc Ấn Độ). Cùng ở với Ngài có đại chúng tỳ-kheo (người nam xuất gia, đã thọ đủ giới, sống bằng cách đi xin ăn để tu hành) gồm hai vạn người. Lại có nhiều vị Bồ-tát (người tu hành phát nguyện thành Phật, vừa tự tu vừa cứu giúp mọi chúng sinh), như Bồ-tát Di-lặc (vị Bồ-tát sẽ thành Phật kế tiếp sau Phật Thích-ca), Bồ-tát Văn-thù-sư-lợi (vị Bồ-tát tiêu biểu cho trí tuệ), cùng chúng đại Bồ-tát.

 Bấy giờ, vào buổi sáng sớm, Thế Tôn (danh hiệu tôn xưng Phật, nghĩa là bậc được cả thế gian tôn kính) mặc áo, cầm bát (bình bát: đồ đựng thức ăn của người tu khi đi xin ăn), có Bồ-tát Di-lặc đi theo, cùng vào thành lớn Vương Xá để khất thực (đi xin ăn từng nhà theo phép của người xuất gia). Rồi Ngài đi đến cung điện của đại vương Tần-bà-sa-la (vua nước Ma-kiệt-đà, một vị vua hộ trì Phật pháp).

 Đến nơi, Ngài định đi vào. Lúc ấy, phu nhân của đại vương Tần-bà-sa-la là bà Sai-ma-bà-đế đang ở trên lầu cao, trông thấy Thế Tôn thì lòng càng thêm trong sạch. Bà từ trên lầu đi xuống, trải tấm áo quý giá tên là ba-đô-noa (?) (tên một loại vải quý, nay không rõ là loại gì). Như Lai (danh hiệu của Phật, nghĩa là bậc đã đến từ chân lý như thật) ngồi lên đó, còn Bồ-tát Di-lặc ngồi trên ni-sư-đàn (tấm vải lót để ngồi mà người xuất gia luôn mang theo bên mình).

 Khi Thế Tôn và Bồ-tát Di-lặc đều đã ngồi xong, phu nhân Sai-ma-bà-đế đeo đủ mọi thứ trang sức trên người, cúi lạy dưới chân Thế Tôn, rồi cũng lạy chào Bồ-tát Di-lặc. Bà ngồi ngay ngắn trước Thế Tôn, vẻ mặt nghiêm trang, lòng sinh kính trọng, muốn được nghe giảng pháp.

 Bấy giờ, Thế Tôn thấy phu nhân Sai-ma-bà-đế đeo đủ mọi thứ trang sức trên người, vì muốn đem lại lợi ích cho tất cả chúng sinh, vì muốn giúp đỡ tất cả chúng sinh, nên tuy đã biết mà Ngài vẫn cố ý hỏi phu nhân Sai-ma-bà-đế rằng: “Này Sai-ma-bà-đế, cây kia tên là cây gì, mà nay thân bà mang thứ quả như thế này, sáng rỡ bậc nhất, đẹp đẽ đoan trang, tuyệt diệu lạ thường?” Lúc ấy, phu nhân Sai-ma-bà-đế dùng kệ (bài văn vần trong kinh Phật) để đáp rằng:

 Bậc Đại trượng phu (bậc người lớn lao, chỉ Phật) hàng đầu, biết rõ mà cố hỏi con:

 “Cây kia tên là cây gì, mà bà mang thứ quả như thế?”

 Cây ấy tên là phúc đức (điều lành, việc thiện tích lũy được, sẽ đem lại quả báo tốt), con đã trồng từ những đời trước;

 Quả này chính là quả của cây ấy, nay con được hưởng như thế này.

 Lại nữa, con đã trồng cây ấy nơi các bậc Chính giác (người đã giác ngộ hoàn toàn, tức Phật) và Thanh văn (đệ tử nghe tiếng Phật giảng mà tu hành, cầu tự giải thoát);

 Con vững vàng trên con đường bồ-đề (con đường giác ngộ), cầu đạt đến địa vị của bậc Chính giác.

 Nước của bố thí (đem của cải, sức lực, lời dạy cho người khác) và trì giới (giữ gìn giới luật, không làm điều ác) tưới cho ẩm ướt, làm cây ấy lớn lên;

 Cây ấy lớn lên rồi, sinh ra thứ quả đẹp đẽ này.

 Sức nhẫn nhục (chịu đựng, không giận khi bị xúc phạm hay gặp khó khăn) và tinh tấn (siêng năng cố gắng không lùi bước) làm cho cây ấy lớn lên;

 Cây ấy lớn lên rồi, sinh ra thứ quả không chút vết nhơ này.

 Thiền (tu tập cho tâm lắng yên, chuyên chú) và tuệ (trí tuệ thấy rõ sự thật) nở thành hoa, làm cho cây ấy đẹp đẽ;

 Nay con hưởng quả này, đúng như Thế Tôn đã thấy.

 Như cây cối trong rừng cùng các thứ quả, hết thảy đều nương vào núi;

 Cành lá đều lớn lên, mà trên dưới đều vững vàng không lay động.

 Cũng như thế, cây lớn kia là thiện căn (gốc lành, việc thiện đã làm) con trồng từ đời trước;

 Để làm lợi ích cho các chúng sinh, để đạt được các pháp của Phật.

 Cây phúc đức như thế đó, cái con có đây mới chỉ là hoa của nó;

 Nay con tạm hưởng như vậy, còn quả thật thì vẫn ở phía sau.

 Đó là quả bồ-đề bậc nhất, là sự giác ngộ cao tột của Phật;

 Bỏ thân phụ nữ yếu kém này, về sau ắt sẽ được quả ấy.

 Con sẽ được thân nam giới, là bậc cao nhất trong chúng sinh;

 Đến bờ bên kia của mọi pháp (thông suốt trọn vẹn mọi điều), có trí biết tất cả, thấy khắp tất cả.

 Con sẽ giải thoát cho chúng sinh khỏi mọi khổ đau và sợ hãi;

 Mọi loài sẽ về nương tựa nơi con, vì con thương xót hết thảy chúng sinh.

 Bấy giờ Thế Tôn bảo phu nhân Sai-ma-bà-đế rằng: “Hay thay, hay thay, này Sai-ma-bà-đế! Bà có thể làm lợi ích cho nhiều người như vậy, đem an vui cho nhiều người, thương xót thế gian, giúp đỡ và đem an vui cho tất cả đại chúng, các vị trời và loài người.”

 Phu nhân Sai-ma-bà-đế nghe Phật khen ngợi xong, thưa rằng: “Bạch Thế Tôn, bạch Thế Tôn! Thân này của Ngài có ba mươi hai tướng Đại trượng phu (ba mươi hai đặc điểm tốt đẹp nổi bật trên thân Phật) và tám mươi vẻ đẹp phụ (tám mươi nét đẹp nhỏ đi kèm), là do nhân duyên gì? Do đâu mà Ngài được mười trí lực của Như Lai (mười năng lực hiểu biết đặc biệt của Phật, như biết rõ điều gì hợp lẽ, điều gì không; biết rõ nghiệp và quả báo của chúng sinh…), bốn điều không sợ hãi (bốn sự tự tin hoàn toàn của Phật khi giảng pháp trước mọi người) và bốn trí biện luận không trở ngại (bốn khả năng hiểu và diễn giải giáo pháp, ngôn từ, ý nghĩa một cách thông suốt)?

 Lại có mười tám pháp riêng của Phật (mười tám phẩm chất chỉ Phật mới có, hàng Thanh văn và Bồ-tát không có), lòng đại từ (thương yêu, ban vui cho chúng sinh), đại bi (xót thương, cứu khổ cho chúng sinh), đại hỷ (vui mừng khi chúng sinh được an vui), đại xả (buông bỏ, bình đẳng với tất cả, không thiên vị). Các pháp của Phật nhiều vô lượng, không gì sánh bằng, nói không thể hết, nhiều không đếm xuể như thế, từ đâu mà sinh ra?” Phu nhân Sai-ma-bà-đế hỏi như vậy xong, Phật nói kệ rằng:

 Ta cũng giống như thế, từ những đời trước đã trồng cây ấy;

 Vì muốn làm lợi ích cho chúng sinh, mong cầu trí tuệ của bậc Chính giác.

 Ta tu hành bố thí, trì giới, nhẫn nhục, tinh tấn, thiền định, gom góp đầy đủ;

 Lại ở mọi lúc, luôn luôn tu tập thiền định và trí tuệ.

 Đối với tất cả chúng sinh, chưa từng khởi lòng ác;

 Luôn giữ tâm bình đẳng, nên ngày nay được thành Phật.

 Đối với người mình thương hay người mình không thương, bạn tốt hay kẻ thù, ta luôn đối xử bình đẳng;

 Đã được tâm bình đẳng rồi, cây phúc đức liền lớn lên.

 Thân ta đây là cây lớn, gom chứa công đức (việc lành và sức tốt đẹp do tu hành mà có) vô lượng;

 Ta từng làm vua Chuyển luân (vị vua lý tưởng cai trị cả thiên hạ bằng chính pháp), cũng từng làm Đế Thích (vua cõi trời Đao-lợi, cai quản chư thiên ở cõi trời ấy);

 Lại từng làm Đại Phạm vương (vị vua cõi trời Sắc giới, được người Ấn Độ thời xưa coi là đấng sáng tạo), được đủ thứ giàu sang vui sướng;

 Những pháp của Phật không thể nghĩ bàn, cùng các tướng tốt, nay lại đạt được.

 Lúc ấy, phu nhân Sai-ma-bà-đế nghe nói những công đức như vậy rồi, khen rằng: “Hay thay!” Bà vô cùng hoan hỷ tán thành lời Thế Tôn, liền hướng về Như Lai mà nói kệ rằng:

 Như bậc hơn hết trong những người hơn hết đã thuận theo đường ấy mà học,

 Như xưa Ngài đã khéo học, thành biển công đức không bờ bến;

 Nay con học theo cái học của Phật, để đến bờ bên kia của mọi công đức;

 Con sẽ lìa khỏi khổ đau của sinh tử (vòng sinh ra rồi chết đi, nối tiếp không dứt), được làm bậc Mâu-ni (bậc Thánh lặng lẽ, chỉ Phật) như thế.

 Ở mọi nơi con sinh ra từ trước, con đã từng tu hành bố thí;

 Nguyện đem hết thảy phúc ấy, đạt được trí tuệ không ai sánh bằng của Phật.

 Ở mọi nơi con sinh ra trong quá khứ và hiện tại, con đã giữ gìn giới cấm;

 Nguyện đem hết thảy phúc ấy, sẽ được trí tuệ của Như Lai.

 Con tu nhẫn nhục, tinh tấn, tam-muội (trạng thái tâm định tĩnh, chuyên nhất), bát-nhã (trí tuệ thấy thấu bản chất thật của mọi sự);

 Nguyện đem hết thảy những điều ấy, đều thành tựu các pháp của Phật.

 Những điều lành con đã tu hành bằng thân, miệng và ý (việc làm, lời nói và ý nghĩ);

 Nguyện được đại bồ-đề (sự giác ngộ lớn), cầu công đức của trí tuệ Phật.

 Con sẽ bỏ thân phụ nữ, được thân nam giới cao quý;

 Được thân nam giới rồi, lần lượt sẽ được thân Phật.

 Đạt được giác ngộ cao quý rồi, con sẽ chuyển bánh xe pháp vô thượng (giảng dạy giáo pháp cao tột, giáo pháp lan đi như bánh xe lăn, nghiền nát mọi điều sai lầm);

 Đối với chúng sinh bị trói buộc trong ngục tù sinh tử, con sẽ cởi trói, giúp họ được giải thoát.

 Bấy giờ Thế Tôn vì phu nhân Sai-ma-bà-đế mà nói kệ khen ngợi “Hay thay!” rằng:

 Hay thay lời bà vừa nói! Hay thay tấm lòng và lời nguyện tốt lành!

 Bà sẽ phá tan ma (những thế lực xấu ác ngăn trở người tu, như phiền não và ma vương), mà thành bậc Chính giác.

 Bấy giờ phu nhân Sai-ma-bà-đế được chính Thế Tôn trao lời thọ ký cho mình, nghe xong thì vui mừng, phát khởi tâm cao thượng, sinh ý chí quyết định không lay chuyển. Bà dâng lên Thế Tôn thật nhiều thức ăn: món khư-đà-ni (đồ ăn phải nhai, như bánh, trái cây), món bồ-xà-ni (đồ ăn chính, mềm, như cơm, cháo), món ta-đà-ni (?) (đồ để nếm, như các món ngọt, món ngon thêm vào bữa), món nào cũng đầy đủ dồi dào. Bà cũng dâng thức ăn như thế lên Bồ-tát ma-ha-tát (Bồ-tát lớn, bậc Bồ-tát tu hành đã cao) Di-lặc.

 Bấy giờ Thế Tôn thọ trai. Ăn xong, Ngài cất bát, rửa tay. Rửa tay xong, Ngài lại giảng pháp cho phu nhân Sai-ma-bà-đế: chỉ bày cho bà, dạy bảo bà, khuyến khích bà, dẫn dắt bà, làm cho bà vui mừng. Rồi Ngài thọ ký cho bà rằng: “Này Sai-ma-bà-đế, trong tương lai, trải qua vô lượng kiếp (kiếp: khoảng thời gian cực kỳ dài, không thể tính bằng năm tháng), bà sẽ thành Phật, hiệu là Công Đức Bảo Thắng Như Lai, Ứng Cúng (bậc xứng đáng được trời người cúng dường), Chính Biến Tri (bậc biết đúng và biết khắp mọi sự), Minh Hạnh Túc (bậc trí tuệ và đức hạnh đều đầy đủ), Thiện Thệ (bậc đã khéo léo đi đến nơi giải thoát), Thế Gian Giải (bậc hiểu thấu mọi sự của thế gian), Vô Thượng Sĩ (bậc cao nhất, không ai hơn), Điều Ngự Trượng Phu (bậc khéo dạy dỗ, dẫn dắt người tu hành), Thiên Nhân Sư (bậc thầy của trời và người), Phật, Thế Tôn.

 Cõi nước của Phật ấy trong sạch bậc nhất, không có các đường ác (những cõi khổ như địa ngục, ngạ quỷ, súc sinh) và những chuyện khổ não, lòng người hân hoan vui sướng, trang nghiêm đẹp đẽ lạ thường, là nơi trong sạch bậc nhất cho các Bồ-tát cư ngụ. Cõi Phật trang nghiêm thanh tịnh như thế, bà sẽ đạt được.”

 Khi Phật nói pháp môn (phương pháp, con đường tu hành theo giáo pháp) này, có nhiều nghìn ưu-bà-tắc (người nam tu tại gia, đã quy y Tam bảo và giữ giới) thảy đều phát tâm A-nậu-đa-la tam-miệu tam-bồ-đề (tâm cầu đạt sự giác ngộ cao tột, chân chính và trọn vẹn của Phật). Nhiều nghìn chúng sinh trong thế gian loài người và cõi trời không còn nghi ngờ giáo pháp, được tâm thuận theo.

 Như Lai nói xong, Sai-ma-bà-đế, Bồ-tát Di-lặc, tất cả đại chúng trong hội cùng các vị trời, loài người, A-tu-la (loài thần có sức mạnh lớn nhưng tính hay ganh ghét, tranh đấu), Càn-thát-bà (loài thần nhạc trời, sống bằng hương thơm)…, nghe Thế Tôn giảng nói, thảy đều vui mừng lớn.

 Kinh Sai-ma-bà-đế thọ ký

Quay lại danh sách thiên · Giỏ video