Thiên 1 — Kinh Phật nói về người nữ Kiên Cố (trọn kinh)

 # Kinh Phật Nói Về Người Nữ Kiên Cố

 Kinh Phật Nói Về Người Nữ Kiên Cố

 Đời Tùy (triều đại Trung Hoa, năm 581–618), Na-liên-đề-da-xá dịch.

 Kinh Phật Nói Về Người Nữ Kiên Cố

 Đời Tùy, Tam tạng (danh hiệu dành cho vị pháp sư thông suốt cả ba kho kinh điển Phật giáo: kinh là lời Phật dạy, luật là giới luật, luận là sách giảng giải) người miền Bắc Ấn Độ Na-liên-đề-da-xá dịch.

 Tôi nghe như thế này. Một thuở nọ, Phật ở trong vườn Kỳ Thụ Cấp Cô Độc (khu vườn có cây của thái tử Kỳ-đà; khu đất do trưởng giả Cấp Cô Độc, tức người hay giúp đỡ kẻ mồ côi, không nơi nương tựa, mua lại để dâng cúng Phật), thuộc thành Xá-bà-đề, nước Đô-sa-la. Bấy giờ Phật bảo các tỳ-kheo (những người nam đã rời bỏ gia đình đi tu theo Phật, giữ đủ giới luật): "Các ông hãy lắng nghe kỹ, ta sẽ nói cho các ông. Nếu có người phụ nữ nào muốn phát tâm A-nậu-đa-la tam-miệu tam-bồ-đề (phát tâm: khởi lên ý nguyện quyết chí; A-nậu-đa-la tam-miệu tam-bồ-đề: sự giác ngộ cao tột, chân chính và trọn vẹn, tức sự giác ngộ của một vị Phật), thì trước hết nên nghĩ như thế này: mọi thói xu nịnh quanh co, ghen ghét đố kỵ, tham lam, giận dữ, gian dối và mọi điều xấu ác mà phụ nữ thường có, nhờ cái nhân duyên (nguyên nhân và điều kiện đưa đến kết quả) phát tâm A-nậu-đa-la tam-miệu tam-bồ-đề, nên ở đời sau sẽ không còn sinh ra nữa. Vì lẽ ấy, các phụ nữ nhất định phải phát tâm A-nậu-đa-la tam-miệu tam-bồ-đề."

 Khi Phật nói lời ấy, trong đại chúng có một vị ưu-bà-di (nữ cư sĩ tu tại gia, quy y Phật và giữ năm giới) tên là Kiên Cố. Bà liền đứng dậy khỏi chỗ ngồi, sửa lại y phục, chắp mười ngón tay mà thưa với Phật: "Bạch Thế Tôn (danh hiệu của Phật, nghĩa là bậc được cả thế gian tôn kính)! Nay con vì muốn đem lợi ích đến cho tất cả chúng sinh (mọi loài có sự sống, có cảm giác), vì muốn ban niềm an vui cho tất cả chúng sinh, vì muốn thương xót chúng sinh khắp mọi thế giới, vì muốn cứu độ cho tất cả trời và người được giải thoát, nên phát tâm A-nậu-đa-la tam-miệu tam-bồ-đề.

 Bạch Thế Tôn! Con không sợ hãi vòng sinh tử (vòng sinh ra rồi chết đi, chết rồi lại sinh ra, nối tiếp không dứt) từ quá khứ không có khởi đầu, cũng không sợ cảnh trôi lăn không có bờ bến trong tương lai. Con chỉ vì không để hạt giống Phật bị dứt mất, không để dòng giống Như Lai (danh hiệu của Phật, nghĩa là bậc từ chân lý mà đến) bị dứt mất, không để hạt giống nhất thiết trí (trí tuệ biết rõ hết thảy mọi sự, tức trí tuệ của Phật) bị dứt mất, nên phát tâm A-nậu-đa-la tam-miệu tam-bồ-đề, tu hạnh bồ-tát (hạnh của người cầu thành Phật, vừa tự tu vừa cứu giúp mọi chúng sinh).

 Bạch Thế Tôn! Nay con vì muốn cho tất cả chúng sinh được yên ổn nên phát tâm bồ-đề (tâm nguyện cầu giác ngộ thành Phật để cứu độ chúng sinh): ai không có người che chở thì con làm người che chở; ai không có bạn bè thân thích thì con làm bạn thân; ai không có chỗ nương tựa thì con làm chỗ nương tựa; ai không có nhà cửa thì con làm nhà cửa."

 Lúc ấy, trưởng lão Xá-lợi-phất (một trong các đại đệ tử của Phật, được xem là trí tuệ bậc nhất) ở giữa đại chúng nghĩ như thế này: "Cô em Kiên Cố này vì muốn làm bạn thân của tất cả chúng sinh mà phát tâm A-nậu-đa-la tam-miệu tam-bồ-đề. Do nhân duyên phát tâm ấy mà ở thế gian mới có thanh văn (người tu nhờ nghe lời Phật dạy mà giác ngộ, chủ yếu nhắm đến việc tự mình thoát khổ) và Bích-chi Phật (bậc tự mình giác ngộ nhờ quán xét lẽ nhân duyên, không có thầy chỉ dạy, và thường không đi giáo hóa người khác)." Nghĩ xong, ông liền bảo người nữ: "Này cô, nhờ cô phát tâm bồ-đề, nên ở đời sau sẽ được thấy các bậc thanh văn và Bích-chi Phật."

 Khi ấy người nữ Kiên Cố thưa với Xá-lợi-phất: "Từ xưa đến nay tôi trôi lăn trong sinh tử, chưa từng phát được tâm bồ-đề như thế này. Nay mới phát được, tôi đã có được lợi lành lớn lao; được thân người là tốt lành, được thọ mạng là tốt lành. Ở đời quá khứ tôi đã gặp thiện tri thức (người thầy, người bạn hiền dẫn dắt mình trên đường tu đạo), chưa từng có một ý niệm nào phát tâm cầu làm thanh văn hay Bích-chi Phật. Nhờ nhân duyên ấy, nay tôi lại có thể vì tất cả chúng sinh mà phát tâm A-nậu-đa-la tam-miệu tam-bồ-đề."

 Bấy giờ Xá-lợi-phất bảo người nữ Kiên Cố: "Nay cô đã khéo được lợi ích, khéo được thân người, khéo được thọ mạng, mới có thể phát tâm A-nậu-đa-la tam-miệu tam-bồ-đề. Cô đã nói thế nào thì nên làm đúng như lời đã nói." Người nữ Kiên Cố liền thưa với Đại đức (cách gọi tôn kính dành cho vị tăng có đức hạnh lớn) Xá-lợi-phất: "Tôi đã nói thế nào thì nhất định sẽ tu hành đúng như thế."

 Bấy giờ Xá-lợi-phất lại hỏi người nữ Kiên Cố: "Thế nào là bồ-tát tu hành đúng như lời đã nói?" Người nữ đáp: "Thưa ngài Xá-lợi-phất, bồ-tát không ưa thích bậc thanh văn, không ưa thích bậc Bích-chi Phật, mà chỉ ưa thích thân Như Lai, bậc Như Lai, bậc nhất thiết trí. Thưa Đại đức Xá-lợi-phất, như vậy gọi là bồ-tát ma-ha-tát (bồ-tát lớn, vị bồ-tát có tâm nguyện và công hạnh rộng lớn) tu hành đúng như lời đã nói.

 Lại nữa, thưa Đại đức Xá-lợi-phất, khi bồ-tát ma-ha-tát bố thí (đem của cải, sức lực, giáo pháp cho người khác), thì nguyện được A-nậu-đa-la tam-miệu tam-bồ-đề, không cầu bậc thanh văn hay Bích-chi Phật. Khi trì giới (giữ gìn giới luật, không làm điều ác), khi nhẫn nhục (chịu đựng sự xúc phạm, khổ nhọc mà không oán giận), khi tinh tấn (siêng năng tu tập không lười mỏi), khi thiền định (giữ tâm lắng yên, chuyên chú một chỗ), khi tu trí tuệ (hiểu thấu chân lý), cũng đều nguyện cầu A-nậu-đa-la tam-miệu tam-bồ-đề, không cầu bậc thanh văn hay Bích-chi Phật. Như vậy gọi là bồ-tát ma-ha-tát tu hành đúng như lời đã nói."

 Xá-lợi-phất nói với người nữ Kiên Cố: "Người tu hành đúng như lời đã nói thì được lợi ích gì? Cô hãy nói cho tôi nghe." Người nữ Kiên Cố nghe lời ấy rồi thưa với Xá-lợi-phất: "Lợi ích nào mà ngài muốn được thấy?" Xá-lợi-phất nói: "Này cô, tôi muốn thấy lợi ích của việc phát tâm A-nậu-đa-la tam-miệu tam-bồ-đề." Người nữ nói: "Tướng trạng của tâm ấy giống như huyễn hóa (như trò ảo thuật, có vẻ có mà không thật), làm sao thấy được có lợi ích?"

 Xá-lợi-phất nói: "Nếu cô có trí tuệ thì ngay trong thân này có thể dứt sạch khổ đau mà chứng A-la-hán (bậc đã dứt hết phiền não, không còn phải tái sinh trong vòng sinh tử, là quả vị cao nhất của người tu theo hàng thanh văn). Nếu ngay trong thân này cô không thể dứt sạch khổ đau mà chứng A-la-hán, thì trí tuệ của cô là sai lầm lớn." Người nữ nói: "Thưa Đại đức Xá-lợi-phất, nếu ngay trong thân này tôi chứng A-la-hán, thì trí tuệ của tôi mới là điên đảo (đảo ngược, trái với lẽ thật). Chính vì ngay trong thân này tôi không giữ lấy quả A-la-hán, nên ở đời sau sẽ được A-nậu-đa-la tam-miệu tam-bồ-đề. Vì thế nên biết trí tuệ của tôi không gọi là điên đảo."

 Khi ấy Xá-lợi-phất nói với người nữ Kiên Cố: "Phải trải qua bao lâu nữa cô mới được A-nậu-đa-la tam-miệu tam-bồ-đề?" Người nữ đáp: "Thưa Đại đức Xá-lợi-phất, tôi không phải Phật, cũng không phải A-la-hán, nên không biết bao giờ mình được A-nậu-đa-la tam-miệu tam-bồ-đề. Còn như ngài Xá-lợi-phất nay đã được trí tuệ vô lậu (trí tuệ trong sạch, không còn bị phiền não rỉ chảy làm ô nhiễm) của bậc A-la-hán, thì hẳn phải biết bao giờ tôi sẽ được A-nậu-đa-la tam-miệu tam-bồ-đề." Xá-lợi-phất nói: "Tôi không có trí tuệ ấy, nên không biết bao giờ cô sẽ được A-nậu-đa-la tam-miệu tam-bồ-đề."

 Người nữ nói: "Tôi nguyện đời đời kiếp kiếp không cần thứ trí tuệ như của ngài Xá-lợi-phất, phải nhờ người khác mà hiểu, nhờ người khác mà sinh lòng tin. Tôi nguyện có được trí tuệ của bậc Như Lai, Ứng Cúng, Chánh Biến Tri (ba danh hiệu của Phật: Như Lai là bậc từ chân lý mà đến; Ứng Cúng là bậc xứng đáng nhận sự cúng dường của trời và người; Chánh Biến Tri là bậc hiểu biết chân chính và khắp cùng mọi sự), tự mình biết, tự mình giác ngộ."

 Bấy giờ Phú-lâu-na Di-đa-la-ni-tử (một đại đệ tử của Phật, được xem là giỏi thuyết pháp bậc nhất) nghĩ như thế này: "Chúng ta đứng ở bậc Tiểu thừa (cỗ xe nhỏ, chỉ lối tu nhắm đến sự giải thoát cho riêng mình), được trí tuệ nhỏ. Nếu thấy trí tuệ của Như Lai mới biết trí tuệ chúng ta đạt được là chật hẹp, kém cỏi nhất, chỉ ở bậc nhỏ, trí tuệ nhỏ."

 Bấy giờ Đại đức Xá-lợi-phất nghĩ thầm: "Chúng ta tuy đã đạt quả A-la-hán, nhưng không thể làm lợi ích rộng rãi cho chúng sinh để làm việc của bậc đại trượng phu (người có chí khí lớn lao). Chỉ có bậc đại trượng phu có đủ phẩm chất của người trượng phu mới có thể làm lợi ích nhiều cho vô lượng chúng sinh, như người nữ Kiên Cố này, vì lợi ích cho chính mình và lợi ích cho tất cả chúng sinh mà phát tâm A-nậu-đa-la tam-miệu tam-bồ-đề."

 Nghĩ xong, ông liền hỏi người nữ: "A-nậu-đa-la tam-miệu tam-bồ-đề gọi là pháp (sự vật, điều, chân lý) gì?" Người nữ Kiên Cố đáp: "Thưa Đại đức Xá-lợi-phất, A-nậu-đa-la tam-miệu tam-bồ-đề là điều cao nhất, thù thắng nhất trong tất cả các pháp, không có gì vượt hơn được; như vậy gọi là A-nậu-đa-la tam-miệu tam-bồ-đề. Lại nữa, thưa ngài Xá-lợi-phất, cái gọi là A-nậu-đa-la tam-miệu tam-bồ-đề, tôi không thấy có pháp nào là A-nậu-đa-la tam-miệu tam-bồ-đề cả."

 Xá-lợi-phất nói: "Nếu không thấy có pháp nào gọi là A-nậu-đa-la tam-miệu tam-bồ-đề, thì sao cô lại phát tâm bồ-đề, muốn chứng ngộ bồ-đề?" Người nữ đáp: "Vì muốn cho những chúng sinh đang đi theo đường tà được đứng vững trên đường chính, nên tôi phát tâm A-nậu-đa-la tam-miệu tam-bồ-đề."

 Xá-lợi-phất nghe lời ấy rồi lại hỏi người nữ: "Khi Phật đạt A-nậu-đa-la tam-miệu tam-bồ-đề, Phật không thấy có pháp, không thấy có đạo, không thấy có quả. Vậy cô thấy lợi ích gì mà muốn chứng ngộ bồ-đề?" Người nữ nghe xong, nói với Xá-lợi-phất: "Như vậy, khi tôi được A-nậu-đa-la tam-miệu tam-bồ-đề, các đệ tử trong cõi nước của tôi, như những vị Xá-lợi-phất, Mục-kiền-liên (đại đệ tử của Phật, được xem là thần thông bậc nhất)… sẽ được thấy việc ấy; vì thế tôi muốn chứng ngộ bồ-đề vô thượng (sự giác ngộ cao nhất, không gì hơn) (?)."

 Xá-lợi-phất nói: "Này cô, trong pháp không thể nắm bắt được, làm sao muốn chứng ngộ?" Người nữ nói: "Đúng vậy, đúng vậy, thưa ngài Xá-lợi-phất! Chính cái pháp không thể nắm bắt được ấy là điều tôi muốn chứng ngộ. Vì pháp không thể nắm bắt được thì chẳng phải được, cũng chẳng phải không được; do đó tôi muốn chứng ngộ A-nậu-đa-la tam-miệu tam-bồ-đề. Chứng ngộ A-nậu-đa-la tam-miệu tam-bồ-đề rồi, tôi sẽ chuyển đại pháp luân (giảng dạy giáo pháp của Phật; ví giáo pháp như bánh xe lăn đi khắp nơi, nghiền nát mọi mê lầm). Khi chuyển pháp luân, tôi sẽ làm cho chúng sinh trong tam thiên đại thiên thế giới (một cõi vũ trụ rộng lớn gồm một nghìn lần nghìn lần nghìn thế giới nhỏ) đều được nghe biết."

 Bấy giờ Xá-lợi-phất hỏi cô em Kiên Cố: "Làm sao tôi biết được rằng khi cô đời sau được A-nậu-đa-la tam-miệu tam-bồ-đề và chuyển đại pháp luân, thì tiếng của cô vang khắp tam thiên đại thiên thế giới?" Khi ấy người nữ Kiên Cố liền lấy ngón chân cái bên phải ấn xuống đất. Ngay lúc đó, mặt đất của tam thiên đại thiên thế giới rung chuyển dữ dội, chỉ riêng chỗ Xá-lợi-phất ngồi là đất không động.

 Bấy giờ Xá-lợi-phất nghĩ như thế này: "Nay người nữ này hiện thần thông (năng lực siêu phàm có được nhờ tu tập) lớn lao, có thể khiến mặt đất của tam thiên đại thiên thế giới này đều rung chuyển. Vì sao chỉ riêng chỗ ta ngồi là đất không động? Đó là sức của Phật hay là sức của ta?"

 Bấy giờ Thế Tôn biết trong tâm Xá-lợi-phất vừa khởi lên ý nghĩ ấy, liền bảo Xá-lợi-phất: "Ở nơi đất này, trong thời quá khứ đã có một nghìn người nữ cùng tên là Kiên Cố, đều ở ngay chỗ ông đang ngồi mà phát tâm A-nậu-đa-la tam-miệu tam-bồ-đề, hiện thần thông lớn và được thọ ký bồ-đề (được Phật báo trước rằng về sau sẽ thành Phật). Ở đời vị lai, khi Phật Di-lặc (vị Phật sẽ ra đời trong tương lai, kế tiếp Phật Thích-ca) xuất hiện, cũng ở nơi này sẽ có một nghìn người nữ cùng tên là Kiên Cố phát tâm A-nậu-đa-la tam-miệu tam-bồ-đề, hiện sức thần thông lớn và được thọ ký bồ-đề, về sau sẽ thành Phật hiệu là Thắng Kiên Cố Như Lai, Ứng Cúng, Chánh Biến Tri."

 Khi ấy người nữ Kiên Cố thưa với Phật: "Bạch Thế Tôn, nếu sự giác ngộ của Phật không phải được trong quá khứ, không phải được trong hiện tại, không phải được trong vị lai, thì sao Thế Tôn lại nói có chư Phật của ba đời quá khứ, hiện tại và vị lai?"

 Phật nói: "Đúng vậy, đúng vậy. Phật không phải được trong quá khứ, không phải được trong hiện tại, không phải được trong vị lai. Sở dĩ nói có chư Phật quá khứ, vị lai và hiện tại, đó chỉ là dùng tên gọi tạm đặt ra mà nói có ba đời, chứ không phải nói chư Phật có đi, có đến, có hiện tại."

 Bấy giờ người nữ Kiên Cố thưa với Phật: "Bạch Thế Tôn, vì pháp này phải tự mình giác ngộ, tự mình biết, không phải nhờ nghe từ người khác (?) mà có, nên cần phải phát tâm A-nậu-đa-la tam-miệu tam-bồ-đề." Phật nói: "Hay thay, hay thay! Biết được như vậy thì đời vị lai sẽ được A-nậu-đa-la tam-miệu tam-bồ-đề."

 Người nữ nói: "Bạch Thế Tôn, không có ai thấy được pháp như thế mà lại không được bồ-đề. Vì thế, nay con nhất định sẽ được A-nậu-đa-la tam-miệu tam-bồ-đề." Phật nói: "Này cô, đời vị lai cô sẽ giáo hóa chúng sinh chăng?" Người nữ thưa: "Bạch Thế Tôn, không có ai thấy được pháp như thế mà lại không giáo hóa. Vì thế, nay con nhất định sẽ có thể giáo hóa chúng sinh." Phật nói: "Đời sau cô sẽ làm bậc đại đạo sư (vị thầy lớn dẫn đường cho chúng sinh) chăng?" Người nữ thưa: "Bạch Thế Tôn, không có ai thấy được pháp như thế mà lại không làm đạo sư. Vì thế, nay con nhất định sẽ làm bậc đại đạo sư."

 Bấy giờ Thiên Đế Thích (vua của cõi trời Đao Lợi, vị thần hộ trì Phật pháp) cầm hoa mạn-đà-la (một loài hoa ở cõi trời, đẹp và thơm, khiến người thấy lòng vui đẹp) đứng trước Phật, đem hoa đang cầm trao cho người nữ Kiên Cố và nói: "Cô hãy cầm hoa này rải lên Phật." Khi ấy người nữ Kiên Cố nhận hoa rồi rải lên Phật. Nhờ sức thần thông của Phật, hoa dừng lại lơ lửng giữa hư không.

 Bấy giờ Thế Tôn liền mỉm cười. Lệ thường của chư Phật là khi mỉm cười thì có đủ loại ánh sáng nhiều màu xanh, vàng, đỏ, trắng, tím và màu pha-lê (thủy tinh trong suốt) từ trong miệng phát ra. Ánh sáng ấy chiếu khắp lên tận cõi Phạm thiên (cõi trời cao, nơi ở của các vị trời đã lìa dục vọng), rồi trở về chỗ Phật, đi vòng quanh Phật ba vòng, lại từ đỉnh đầu Phật đi vào.

 Bấy giờ A-nan (người em họ và là thị giả hầu cận Phật, được xem là nghe nhiều nhớ giỏi bậc nhất) thưa với Phật: "Bạch Thế Tôn, chư Phật không vô cớ hoặc vì nhân duyên nhỏ mà mỉm cười. Vì nhân duyên gì mà Thế Tôn mỉm cười như vậy?"

 Phật bảo A-nan: "Ông có thấy người nữ Kiên Cố này không? Người nữ này sau khi hết đời ở đây sẽ bỏ thân nữ mà thành người nam. Trong kiếp Tinh Tú (tên một đại kiếp trong tương lai; kiếp là một khoảng thời gian dài vô cùng), người ấy sẽ được A-nậu-đa-la tam-miệu tam-bồ-đề, hiệu là Phổ Kiến Như Lai, Ứng Cúng, Chánh Biến Tri.

 Trong hội thuyết pháp đầu tiên của Phật Phổ Kiến, có hai mươi trăm nghìn vạn ức người dứt sạch các lậu (phiền não, vì phiền não làm tâm rỉ chảy, ô nhiễm như vật chứa bị rò), trút bỏ gánh nặng (gánh nặng của thân tâm và phiền não), chứng quả A-la-hán. Lần thuyết pháp thứ hai, có mười lăm trăm nghìn vạn ức người được quả A-la-hán. Lần thuyết pháp thứ ba, có mười trăm nghìn vạn ức người được quả A-la-hán. Từ đó về sau có vô lượng trăm nghìn vạn ức na-do-tha (một đơn vị số đếm cực lớn của Ấn Độ xưa) người được quả A-la-hán.

 Như vậy đó, A-nan-đà! Trong cõi nước của Phật Phổ Kiến ấy không có địa ngục, ngạ quỷ (loài quỷ đói, luôn chịu đói khát khổ sở) và súc sinh (loài vật). Chúng sinh trong nước ấy đều thực hành trọn vẹn mười điều lành (không giết hại, không trộm cắp, không tà dâm, không nói dối, không nói đâm thọc, không nói lời độc ác, không nói lời thêu dệt, không tham lam, không giận dữ, không si mê), không phải buôn bán hay làm ruộng. Cõi nước của Phật ấy có vô lượng công đức (phúc lành và điều tốt đẹp có được nhờ tu tập việc thiện).

 Vì thế, nếu có thiện nam tử, thiện nữ nhân (người nam, người nữ có lòng lành, tin theo Phật pháp) phát tâm A-nậu-đa-la tam-miệu tam-bồ-đề, thì không nên khởi lòng khinh mạn đối với người ấy. Chỉ có Như Lai mới biết rõ việc này, chứ không phải hàng thanh văn, Bích-chi Phật hay những người khác có thể hiểu rõ được. Vì thế, này A-nan, nếu ai yêu mến ta, tôn trọng ta, thì không nên sinh lòng khinh miệt đối với bồ-tát."

 Phật nói pháp này xong, trưởng lão A-nan, Đại đức Xá-lợi-phất, ưu-bà-di Kiên Cố cùng tất cả trời, người nghe Phật thuyết pháp đều rất vui mừng.

 Kinh Phật Nói Về Người Nữ Kiên Cố

Quay lại danh sách thiên · Giỏ video