Phẩm Thanh Tịnh (trong sạch), thứ bảy.
Thiện Nghiệp (tức Tu-bồ-đề, đại đệ tử của Phật, bậc hiểu lẽ "không" giỏi nhất) thưa Phật: "Người chưa quen tập thì ít ai hiểu được Minh độ vô cực (trí tuệ đưa người sang bờ giác ngộ, đến chỗ cùng tột, tức Bát-nhã ba-la-mật)."
Phật nói: "Năm ấm (năm nhóm hợp thành thân tâm con người: sắc là thân thể vật chất, thọ là cảm nhận, tưởng là nhận biết hình dung, hành là ý chí tạo tác, thức là sự hay biết) thanh tịnh thì đạo thanh tịnh; đạo thanh tịnh thì năm ấm cũng thanh tịnh, ngang nhau không khác. Năm ấm thanh tịnh thì Nhất thiết trí (trí tuệ biết rõ tất cả, tức trí tuệ của Phật) thanh tịnh; Nhất thiết trí thanh tịnh thì năm ấm cũng thanh tịnh, ngang nhau không khác. Nay dứt thì trước cũng dứt; nay không hoại thì trước cũng không hoại. Nay chính là ngang nhau không khác."
Thu Lộ Tử (tức Xá-lợi-phất, đại đệ tử trí tuệ bậc nhất của Phật) thưa Phật: "Sự thanh tịnh rất sâu, bạch Thiên Trung Thiên (bậc trời trong các trời, danh xưng tôn kính Phật)!"
Phật nói: "Thanh tịnh."
Thu Lộ Tử nói: "Sáng tột bậc, rỗng không, không vết nhơ, không có gì, không đâu không khắp, không sinh vào cõi Dục (cõi của chúng sinh còn ham muốn), không có tưởng của cõi Sắc (cõi của chúng sinh đã lìa ham muốn nhưng còn thân hình), thanh tịnh, bạch Thiên Trung Thiên!"
Phật nói: "Thanh tịnh vậy."
Lại nói: "Năm ấm thanh tịnh, bạch Thiên Trung Thiên!"
Phật nói: "Không biết, không theo, không tưởng, thanh tịnh vậy."
Lại nói: "Nhất thiết trí và Minh độ không tăng không giảm. Vì sao? Vì được kinh pháp 'không có gì' giữ gìn nên thanh tịnh (?)."
Phật nói: "Thanh tịnh vậy."
Thiện Nghiệp thưa Phật: "Ý thanh tịnh thì năm ấm thanh tịnh; năm ấm thanh tịnh thì ý cũng thanh tịnh, bạch Thiên Trung Thiên!"
Phật nói: "Vốn thanh tịnh vậy."
"Nhất thiết trí thanh tịnh thì đạo cũng thanh tịnh."
Phật nói: "Vốn thanh tịnh vậy."
"Năm ấm không có bờ bến thì ý cũng không có bờ bến."
Phật nói: "Vốn thanh tịnh vậy. Đại sĩ (tức bồ-tát lớn) soi rõ cội nguồn và nguyên do ấy; Minh độ vốn thanh tịnh, không ở bên kia, không ở bên này, không ở giữa, vốn thanh tịnh vậy."
Thiện Nghiệp thưa Phật: "Khai sĩ (tức bồ-tát: người tu hành cầu thành Phật để cứu độ chúng sinh) có tưởng thì liền xa lìa Minh độ."
Phật nói: "Lành thay! Đúng như lời ông nói, có tưởng về danh thì liền dính mắc."
Thiện Nghiệp nói: "Khó ai sánh kịp, bạch Thiên Trung Thiên! Về Minh độ này, Như Lai (danh hiệu của Phật, nghĩa là bậc từ chân lý mà đến) vì cứu giúp chúng sinh mà nói về sự dính mắc."
Thu Lộ Tử hỏi Thiện Nghiệp: "Thế nào là dính mắc?"
Đáp: "Nghĩ năm ấm là không, là dính mắc. Nghĩ đến xưa, nay, sau, đều là dính mắc."
Đế Thích (vua cõi trời Đao-lợi) hỏi Thiện Nghiệp: "Vì sao lại dính mắc?"
Đáp: "Vì tâm tưởng nghĩ đến việc hồi hướng (đem công đức mình có dâng hướng) về Vô thượng Chánh chân đạo (đạo chân chính không gì cao hơn, tức quả Phật). Tâm đã không có, thì hồi hướng cái gì? Người thiện này khuyên người vui, dạy người về lẽ vốn là không, như vậy thì không có lỗi. Đúng như lời Phật dạy, ra khỏi mọi dính mắc mà đi."
Phật nói: "Lành thay! Ông vì Khai sĩ đại sĩ (tức bồ-tát ma-ha-tát, bồ-tát lớn) mà nương vào không, không dính mắc. Lại nữa, nếu có tưởng niệm dính mắc sâu xa về Như Lai, thì theo chỗ tưởng liền là dính mắc. Đối với pháp không dính mắc của chư Phật xưa, nay, sau, tùy hỷ (vui mừng theo điều thiện của người) mà hồi hướng để thành Vô thượng Chánh chân đạo — thì pháp ấy không có xưa, nay, sau; tất cả đều không được có tưởng hồi hướng, không niệm, không thấy, không nghe, không có tâm, không niệm đến tâm."
Thiện Nghiệp đáp: "Rất sâu, bạch Thiên Trung Thiên!"
Phật nói: "Minh độ vốn thanh tịnh vậy."
Thiện Nghiệp nói: "Con xin quy y (nương theo) Minh độ."
Phật nói: "Pháp không có người làm, không có người làm ra Vô thượng Chánh chân đạo."
Thiện Nghiệp nói: "Đúng như Phật dạy, không có người làm."
Phật nói: "Không phải hai pháp bản vô (vốn không có tự tính, tức như như, chân như), mà chỉ là một bản vô; bản vô này không có tạo tác. Với bản vô ấy, như vậy, tất cả đều mau vượt khỏi dính mắc mà đi."
Thiện Nghiệp đáp: "Thật khó hiểu thấu, bạch Thiên Trung Thiên!"
Phật nói: "Như vậy, không có ai thành Phật."
Thiện Nghiệp đáp: "Minh độ không thể tính lường."
Phật nói: "Đúng vậy! Tâm không tự biết tâm."
Thiện Nghiệp nói: "Không có ai làm ra Minh độ, bạch Thiên Trung Thiên!"
Phật nói: "Không có thầy, không có người làm; cầu Minh độ thì không cầu năm ấm, không cầu năm ấm là không, như thế mới là cầu Minh độ. Năm ấm không đầy đủ, ấy là không phải năm ấm; không cầu mới là cầu Minh độ."
Thiện Nghiệp đáp: "Khó ai sánh kịp, bạch Thiên Trung Thiên! Dính mắc mà không dính mắc, bạch Thiên Trung Thiên! Dính mắc mà không dính mắc, đó là không dính mắc."
Phật nói: "Đối với năm ấm không dính, không cầu, là cầu Minh độ. Dính vào năm ấm là không cầu Minh độ. Dính vào Câu Cảng (tức Tu-đà-hoàn, bậc thánh đầu tiên mới vào dòng thánh), Tần Lai (tức Tư-đà-hàm, bậc thánh còn trở lại cõi người một lần), Bất Hoàn (tức A-na-hàm, bậc thánh không trở lại cõi Dục nữa), Ứng Nghi (tức A-la-hán, bậc đã dứt hết phiền não, đáng được cúng dường), Duyên Nhất Giác (tức Duyên giác, bậc tự giác ngộ nhờ quán xét lẽ nhân duyên), là không cầu. Vì sao? Vì dính mắc thì ra khỏi Nhất thiết trí. Như vậy, Khai sĩ đối với dính mắc mà không dính, là ra khỏi chướng ngại và giữ được Nhất thiết trí."
Thiện Nghiệp đáp: "Khó đạt được, bạch Thiên Trung Thiên! Pháp được nói ra rất sâu. Nói ra cũng không giảm, không nói cũng không tăng."
Phật nói: "Đúng vậy, không giảm không tăng. Vì sao vậy? Như Như Lai suốt đời khen ngợi hư không, hư không cũng không tăng không giảm. Ví như người huyễn (người do phép thuật biến ra) bị khen hay chê, cũng không thể khiến nó vui buồn tăng giảm. Kinh của ta nói ra, chúng sinh mỗi người học, đọc tụng, kinh cũng không tăng giảm. Người khiêm tốn, chịu khó cầu và giữ Minh độ thì không lười, không sợ, không lay, không chuyển, theo lời dạy này, không bỏ mà lui. Vì sao? Giữ như vậy là giữ cái không. Các trời, người, quỷ, rồng đều nên lễ lạy người ấy, vì người ấy mặc áo giáp pháp đại từ mà chiến đấu với hư không, cứu tai họa cho chúng sinh, là khuôn mẫu lớn hiện ra ở đời (?)."
Thiện Nghiệp nói: "Mặc áo giáp ấy như khen hư không (?), đưa người trong ba cõi (?) đến chỗ tinh tấn lớn, dũng mãnh bậc nhất, bạch Thiên Trung Thiên! Vì pháp như hư không. Cầu Vô thượng Chánh chân đạo, muốn được Bình đẳng Tối chánh giác (sự giác ngộ chân chính tột bậc, bình đẳng với tất cả)."
Có một tỳ-kheo (tu sĩ xuất gia) khác nghĩ: "Quy y Minh độ là quy y pháp không sinh không diệt."
Đế Thích nói với Thiện Nghiệp: "Cầu như vậy là theo lời dạy này. Do đâu mà theo lời dạy này?"
Thiện Nghiệp nói: "Theo lời dạy của Minh độ là theo lời dạy về không."
Đế Thích thưa Phật: "Đối với người học Minh độ, nên che chở họ thế nào (?)?"
Thiện Nghiệp nói: "Thế nào, Thích! Ông có thấy pháp nào đáng được che chở không? Người theo lời dạy này thì chúng sinh không thể thừa dịp làm hại. Che chở người hành Minh độ là che chở hư không. Thế nào, Thích! Người có sức mạnh có thể che chở tiếng vang không?"
Đế Thích nói: "Không thể."
"Như tiếng vang, cũng không có tưởng niệm. Vì cầu Minh độ, nhờ uy thần của Phật, các Đế Thích, Phạm Thiên (vua các cõi trời Phạm), Tứ Thiên Vương (bốn vị vua trời trấn giữ bốn phương) và các vua trời tôn quý trong cõi tam thiên đại thiên (một nghìn triệu thế giới), tất cả đều đến lễ Phật, đi quanh ba vòng rồi lui đứng một bên, niệm danh hiệu, dung mạo, y phục và quốc độ xuất hiện của nghìn vị Phật, đều như Thích-ca Văn (tức Phật Thích-ca Mâu-ni); tên các đệ tử đều như Thiện Nghiệp, người hỏi về Minh độ đều như Đế Thích, lúc dạy dỗ ban đầu đều ở cùng một chỗ, các Khai sĩ đại sĩ đều mặc áo giáp lớn mà học Minh độ."
Phật bảo Thiện Nghiệp: "Khi Khai sĩ Từ Thị (tức Bồ-tát Di-lặc, vị Phật tương lai) thành Vô thượng Chánh chân Bình đẳng giác, cũng sẽ tại chỗ này mà giảng Minh độ."
Hỏi: "Ngài sẽ nói thế nào: nói năm ấm không nhận, nói không phải là không, nói không dính, nói không thoát khỏi năm ấm, nói lời khen ngợi?"
Đáp: "Thanh tịnh, bạch Thiên Trung Thiên!"
Phật nói: "Năm ấm thanh tịnh thì Minh độ thanh tịnh, như hư không."
Thiện Nghiệp đáp: "Năm ấm không nhơ, bạch Thiên Trung Thiên!" Phật nói: "Không nhơ vậy."
Thiện Nghiệp nói: "Người học điều này không chết oan, các trời tôn quý thường theo bảo vệ. Khi vị thầy giảng kinh giảng vào ngày mồng tám, mười bốn, mười lăm trong tháng (các ngày trai giới), các Khai sĩ thường đến đại hội."
Phật nói: "Người thiện nam, thiện nữ ấy được công đức rất nhiều, khó tính đếm. Vì sao vậy? Minh độ không có pháp nào để gần, không có kinh nào để lấy, không có, không được, không vết, không nhơ, không cầu, không tưởng; đó là cầu Minh độ mà không thấy pháp nào cả."
Các thiên tử trong lòng rất vui mừng, đồng thanh khen rằng: "Thiên hạ này lại được thấy bánh xe kinh pháp chuyển lần nữa (chuyển bánh xe pháp: ví việc Phật giảng pháp, như bánh xe lăn đi khắp nơi, nghiền nát mọi điều mê lầm)."
Phật bảo Thiện Nghiệp: "Không có hai lần bánh xe kinh pháp chuyển; pháp không từ đâu sinh ra, không đến không đi, là như vậy."
Thiện Nghiệp nói: "Khai sĩ cầu sự an ổn, đối với các pháp đều không chướng ngại, mà thành Vô thượng Chánh chân đạo Bình đẳng Chánh giác."
Phật nói: "Không có bánh xe kinh pháp chuyển, không có kinh pháp quay lại. Cái gì là bánh xe kinh pháp chuyển? Không thấy kinh pháp quay lại, thì cái gì là bánh xe kinh pháp chuyển? Không thấy kinh, không quán pháp. Vì sao? Chỗ sinh ra của các kinh như hư không, không chuyển không đi; nói như vậy tức là giảng kinh. Không có người giảng kinh, không có người nghe, không có người chứng. Người giảng kinh này là đã diệt độ (nhập Niết-bàn, dứt hết sinh tử); giảng kinh này là không có người."
Thiện Nghiệp thưa Phật: "Như hư không vô cực, tất cả đều là Minh độ; quán các pháp bình đẳng, không gì không rõ, bạch Thiên Trung Thiên! Vốn là không, vô thượng; các pháp không thể nắm được; không dính, không thân; không đi, không đến; không có, không giữ; không tận, không gốc; không từ đâu sinh, không diệt; không làm, không thầy; không biết, không tưởng; không chướng ngại, không đi đến đâu; không hoại, không gốc; như huyễn không thấy, như mộng không có cái tôi; thanh tịnh không nhơ; không thể thấy, không có chỗ; định mà không lay động; không niệm, bình đẳng; pháp bất động không dời đổi; pháp không ham muốn, không khác, không có chỗ sinh và hướng đến; không tưởng, lìa cấu nhơ, dứt hết giận hờn; không có người, người vốn là bản vô; không quán pháp; không có chỗ khởi; không đến bờ cuối; không có chỗ dừng; không mục không nát; không đâu không vào được; là điều các bậc Ứng Nghi, Duyên Nhất Giác không theo kịp; không loạn, không lầm, không thể đo lường; không có pháp nhỏ; không hình; không có gì sinh khởi; không khổ; các pháp không xâm phạm nhau; không ngã (không có cái tôi thật); không dính mắc; là không.
Các pháp không có chỗ ra; sức mạnh không gì thắng được; không thể tính đếm, vượt khỏi mọi sự tính toán; không sợ hãi, tâm không lười. Các pháp của Như Lai là bản vô, không thầy, vô vi (không do tạo tác mà thành), lặng lẽ — ấy là Minh độ vô cực, bạch Thiên Trung Thiên!"
◄ Trước
Sau ►
Quay lại danh sách thiên · Giỏ video