Chương thứ mười hai: Xem ban ngày mà gặp giờ đêm — chủ việc không rõ ràng, xem bệnh thì nặng
Sau khi mặt trời lặn, dương khí ẩn nấp, khí âm hình phạt và trộm cướp tụ vào lúc này; khóa gặp giờ đêm thì phần nhiều chủ việc mờ ám không rõ. Nếu quẻ được Tam giao (khóa chủ việc rối ren, giấu giếm), thì là việc rắc rối chồng chéo không rõ, xem bệnh thì nặng. Lại gặp Thiên Hậu, Thái Âm (thiên tướng chủ đàn bà, việc kín), thì chủ việc gian tà che giấu; trong thức gặp Huyền Vũ (thiên tướng chủ trộm cắp) thì chủ việc trộm cướp không rõ; nếu dính đến hào Tài (thứ can ngày khắc được, chủ tiền của) thì là việc tiền của không rõ ràng.
Chứng bệnh dễ rõ thì thầy thuốc dễ chữa, chứng bệnh khó rõ thì thầy thuốc khó chữa. Phàm gặp giờ đêm mà quẻ lại là Tam giao, thì chứng bệnh khó rõ nên bệnh nặng. Nếu trong thức thấy Thanh Long, Thiên Hậu, phần nhiều là vì đàn bà mà mắc bệnh. Nếu Thiên Không, Thái Âm làm quỷ (thứ khắc can ngày, chủ tai họa) khắc ngày, thì bị người tính kế hãm hại mà mắc bệnh. Gặp Chu Tước, Câu Trần, thì vì kiện tụng, văn thư, cãi cọ đánh nhau mà mắc bệnh.
Gặp Hợi, Tý hay Nhuận hạ (tam truyền hợp thành Thủy cục), thì vì gần nước, rơi xuống nước mà mắc bệnh; nếu không thì vì uống rượu bị thương mà dạ dày hư, đi lỵ, chân gối nặng nề; nếu là đàn bà thì chắc là bệnh kinh nguyệt ứ tắc, khí hư trắng đỏ.
Gặp Dần, Mão là thần Mộc, phần nhiều là bệnh hư phong (chứng do khí yếu mà gió độc xâm vào) ở đùi trái; nếu Mộc vượng hợp thành Khúc trực (tam truyền hợp thành Mộc cục), thì chắc là tỳ vị (lá lách và dạ dày) hư yếu, vì Mộc vượng thì Thổ bị chế.
Gặp Thân, Dậu, phần nhiều là đùi phải bị thương gãy, hoặc bệnh ở vùng hoành cách (vùng giữa ngực và bụng); nếu Kim vượng hợp thành Tòng cách (tam truyền hợp thành Kim cục), phần nhiều là gân xương gãy thương, gan mật hư yếu, gân mạch co giật, vì Kim vượng thì làm hại Mộc.
Gặp bốn thần Thổ, phần nhiều là bệnh tạng phủ (các cơ quan bên trong) bế tắc không rõ. Nếu ngày Thủy gặp Thổ vượng hợp thành quẻ Giá sắc (tam truyền toàn Thổ), thì chắc là tiểu trường (ruột non, chủ việc bài tiết nước tiểu) không thông, ruột và bụng trướng hư, phần nhiều chuyển thành bệnh cổ trướng (bụng trướng to như có vật độc bên trong); đàn bà thì kinh mạch ứ tắc, đàn ông thì tạng thận hư.
Nếu trên Thủy gặp thần Hỏa, phần nhiều là phần dưới hư hàn, đi tả đi lỵ, thượng tiêu (phần thân trên, từ ngực trở lên) hư, nóng nảy khát mà muốn uống nước, về sau chuyển thành lỵ ra máu. Nếu trên Hỏa gặp thần Thủy, thì vì nước đọng mà đi lỵ ra máu, hoặc tim bụng đau nhức, vì đó có khi là tâm bào lạc (màng bao tim, theo y học cổ). Nếu trên Kim gặp Hỏa, thì chắc là trên hoành cách có nhiệt, cổ họng, lưỡi, má chật tức, thở gấp mà có mụn nhọt. Nếu trên Thủy gặp Thổ, thì phần dưới có khối tích tụ; trên Thổ gặp Thủy, thì tỳ vị có đờm lạnh.
Bạch Hổ (thiên tướng chủ bệnh tật, tang tóc) mang hưu khí (trạng thái suy) mà là hào Tử tôn (con cháu), thì chắc là con cháu bệnh; là hào Thê (vợ) thì chắc là vợ thiếp bệnh; nếu đến trên bản mệnh hay trên ngày, thì chắc là bản thân bệnh. Khi xem, phải xét thêm trong tám môn của khóa, lấy cái gì là quỷ, là hình, là hại với ngày, mang hung sát gì, trên vị trí ấy được thần tướng nào, rồi tham chiếu hưu, tù, vượng, tướng (các trạng thái mạnh yếu của ngũ hành theo mùa: vượng là mạnh nhất, tướng là đang lên, hưu là đã lui, tù là bị kìm) mà đoán, thì mới tận được chỗ huyền diệu.
Ví dụ: tháng bảy, ngày Ất Tỵ, nguyệt tướng Tỵ (thần của tháng, đặt lên giờ xem để xoay thiên bàn), giờ Hợi; người tuổi Tân Dậu xem.
Hợp Câu Long Không (Sơ đồ khóa gồm ba khối. Khối trái là thiên bàn: mười hai chi xếp thành vòng, cạnh mỗi chi ghi thiên tướng — một trong mười hai vị thần tướng — đóng ở đó. Khối giữa là tứ khóa — bốn khóa lập từ can ngày và chi ngày: hàng trên ghi thiên tướng, hàng giữa ghi chi trên thiên bàn, hàng dưới ghi chi ở dưới và can ngày. Khối phải là tam truyền — ba bước diễn biến của việc (đầu, giữa, cuối): mỗi dòng ghi lục thân (quan hệ với can ngày: Tử là con cháu; Phụ là cha mẹ; Tài là tiền của; Huynh là anh em ngang hàng…), can chi và thiên tướng. Thiên tướng viết tắt: Quý = Quý Nhân (Thiên Ất), Xà = Đằng Xà, Chu = Chu Tước, Hợp = Lục Hợp, Câu = Câu Trần, Long = Thanh Long, Không = Thiên Không, Hổ = Bạch Hổ, Thường = Thái Thường, Huyền = Huyền Vũ, Âm = Thái Âm, Hậu = Thiên Hậu. Dấu ◎ đánh dấu chi rơi vào không vong — chi "trống rỗng" trong tuần mười ngày (?); dấu ⊙ là ký hiệu riêng của sách, chưa rõ nghĩa (?).)
Hợi Tý Sửu Dần | Huyền Hợp Thường Chu | Tử Ất Tỵ Huyền
Chu-Tuất Mão-Hổ | Tỵ Hợi Thìn Tuất | Phụ Tân Hợi Hợp
Xà-Dậu Thìn-Thường | Hợi Tỵ Tuất Ất | Tử Ất Tỵ Huyền
Thân Mùi Ngọ Tỵ
Quý Hậu Âm Huyền
Ý người đến hỏi: trong nhà có đứa trẻ tuổi Dậu (cầm tinh con gà) bị bệnh, tim bụng đau nhức, đi lỵ ra máu liên tục, mạch khí trái ngược, chứng bệnh lúc tăng lúc giảm, thân thể gầy yếu, chỉ được tỳ vị khí còn khỏe nên còn ăn uống được; đến tiết tháng chín thì bệnh lại tăng, đến ngày Giáp Tý thì tỳ vị không ăn được nữa, không cứu được.
Sao biết trong nhà có đứa trẻ tuổi Dậu bị bệnh? Vì giờ xung khắc chi ngày, chủ việc bên trong; lại dụng (thần khởi sơ truyền) khởi từ hào Tử tôn, chết, đến chỗ tuyệt, nên chủ trẻ nhỏ bệnh; Bạch Hổ đến Dậu, nên biết trong nhà có đứa trẻ tuổi Dậu bị bệnh.
Sao biết tim bụng đau nhức, đi lỵ ra máu liên tục? Vì Tỵ là tâm bào lạc (màng bao tim), trên được Huyền Vũ thuộc Thủy khắc Hỏa, nên biết tim bụng đau nhức. Tỵ chủ máu, ứng màu đỏ; Thủy chủ màu đen; Nước Lửa lẫn lộn nên gọi là lỵ ra máu. Mạt truyền lại được Tỵ, nên biết lỵ ra máu liên tục. Mạch khí trái ngược là vì dụng khởi từ Hỏa, nên mạch khí trái ngược. Chứng bệnh lúc tăng lúc giảm là vì quẻ được phản ngâm (thiên bàn và địa bàn đối xung nhau). Thân thể gầy yếu là vì môn Trực sự (thần trên thiên bàn đè lên giờ chính) và trung truyền đều là Hợi; Hợi là con nhỏ, gặp Lục Hợp là quan tài; lại dụng khởi từ tử khí (trạng thái chết), nên biết gầy yếu.
Được tỳ vị khí còn khỏe mà ăn uống được, là vì trên ngày là Tuất Thổ, trên được Chu Tước thuộc Hỏa, Hỏa sinh Thổ, Thổ chủ tỳ vị, nên còn khỏe mà ăn uống được.
Sao biết tháng chín bệnh lại tăng? Vì trung truyền Hợi, tháng tám là Giải thần (thần sát chủ giải trừ tai ách), đến tháng chín thì không còn là Giải thần nữa. Ngày Giáp Tý dạ dày mệt không ăn uống được, là vì Tuất Thổ trên ngày chủ tỳ vị, mà tuần Giáp Tý thì Tuất là không vong, nên tỳ suy mà không có sức.
Nói không cứu được, vì chỗ nương nhờ là Giải thần và vị khí (khí của dạ dày), nay đã không có Giải thần, lại khí tỳ vị rơi vào không vong, nên nói không cứu được.
Ví dụ: tháng tư, ngày Mậu Dần, nguyệt tướng Thân, giờ Dậu.
Hợp Chu Xà Quý
Thìn Tỵ Ngọ Mùi | Hổ Không Câu Hợp | Tài Bính Tý Hổ
Câu-Mão Thân-Hậu | Tý Sửu Mão Thìn | Tài Ất Hợi Thường
Long-Dần Dậu-Âm | Sửu Dần Thìn Mậu | Huynh Giáp Tuất Huyền
Sửu Tý Hợi Tuất
Không Hổ Thường Huyền
Ý người đến hỏi: chủ việc bên ngoài trông chờ một món tiền mờ ám ở phía bắc, bị một người họ Vương nắm giữ; người ấy giận dữ hung hăng, rồi chia đôi món tiền.
Vì giờ tam hợp (ba chi hợp thành một cục ngũ hành) với can ngày, lại đi cùng không vong, lại là giờ đêm phát dụng (khởi sơ truyền); Hợi, Tý là phía bắc; trên môn Trực sự gặp Thái Âm, chủ che giấu; Thần Hậu (tên thần của chi Tý), Đăng Minh (tên thần của chi Hợi) đều là Tài của ngày; lại Hợi, Tý là việc riêng tư mờ ám; nên biết là trông chờ món tiền riêng tư mờ ám ở phía bắc.
Sao biết bị người họ Vương nắm giữ? Vì mạt truyền gặp Thiên Khôi (tên thần của chi Tuất) thuộc Thổ, dưới đến Hợi thuộc Thủy, Thủy mang số một; chữ "một" với chữ "thổ" thành chữ Vương. Thiên Khôi là nô bộc, trên gặp Huyền Vũ; Thiên Khôi cũng lấy Hợi, Tý làm Tài, nên bị người họ Vương nắm giữ.
Còn người ấy giận dữ hung hăng là vì trên ngày gặp Thiên Cương (tên thần của chi Thìn), chủ giận dữ hung hăng. Nói chia đôi món tiền, vì Mậu và Tuất đều lấy (Hợi, Tý làm Tài), là hai người cùng giữ món tiền.
Ví dụ: tháng tư, ngày Bính Thìn, nguyệt tướng Thân, giờ Sửu; người tuổi Bính Dần xem.
Hợp Câu Long Không
Tý Sửu Dần Mão | Huyền Chu Âm Hợp | Huynh Mậu Ngọ Huyền
Chu-Hợi Thìn-Hổ | Ngọ Hợi Mùi Tý | Tử Sửu Câu ◎
Xà-Tuất Tỵ-Thường | Hợi Thìn Tý Bính | Tài Canh Thân Hậu ⊙
Dậu Thân Mùi Ngọ
Quý Hậu Âm Huyền
Ý người đến hỏi: chủ việc lén lút với người đàn bà không con ở nhà hàng xóm bên phải, việc bại lộ nhưng không đến quan; đến giờ Thìn ngày Mậu Ngọ thì không có việc gì.
Sao biết là hàng xóm bên phải? Vì quẻ được Tỷ dụng (khóa chọn thần khắc cùng âm dương với can ngày làm dụng).
Sao biết lén lút với người đàn bà không con? Vì giờ Sửu tam hợp với can ngày, Truyền Tống (tên thần của chi Thân) lục hợp (hai chi kết đôi hợp nhau) với can ngày, mang Thiên Hậu, chủ che khuất; Lục Hợp là cửa riêng; lại dụng khởi từ Huyền Vũ, gọi là quẻ Dật nữ (quẻ đàn bà buông thả dâm đãng); há chẳng phải là tư thông lén lút sao? Thân là bộ Tự (vị trí chủ con nối dõi), trên được Thiên Hậu là Tý Thủy, là không vong của tuần, nên biết là người đàn bà không con nối dõi.
Sao biết việc bại lộ? Vì trên ngày Thần Hậu thuộc Thủy là quỷ (thứ khắc can ngày); sơ truyền Huyền Vũ, mạt truyền Thiên Hậu đều là Thủy, cùng đến khắc ngày, sao khỏi bại lộ?
Sao biết rốt cuộc không đến quan? Vì quỷ trên ngày là không vong, lại giờ cũng là không vong.
Sao biết giờ Thìn ngày Mậu Ngọ không có việc gì? Vì môn Trực sự và trung truyền là Đại Cát (tên thần của chi Sửu), trên được Câu Trần, hai Thổ khắc Thủy, là thần cứu của ngày hôm nay. Ngày Mậu Ngọ, Mậu cùng Câu Trần, Đại Cát, ba Thổ đều vượng; đến giờ Thìn thì khí Thủy tuyệt, vào mộ; xét hai chữ ấy đặt lên Thìn (?), nên biết giờ Thìn không có lỗi gì.
◄ Trước
Sau ►
Quay lại danh sách thiên · Giỏ video