Kinh Tịch Điều Âm Sở Vấn (kinh do Thiên tử Tịch Điều Âm thưa hỏi)
Kinh Tịch Điều Âm Sở Vấn
Đời Tống, Pháp Hải dịch
Kinh Tịch Điều Âm Sở Vấn (còn có tên là "Như Lai sở thuyết thanh tịnh điều phục", nghĩa là: Những lời Như Lai dạy về sự điều phục trong sạch)
Tam tạng pháp sư (danh hiệu tôn xưng vị thầy tinh thông cả ba kho kinh điển Phật giáo: Kinh, Luật, Luận) Pháp Hải đời Tống vâng chiếu vua mà dịch.
Tôi nghe như vầy (lời mở đầu của kinh Phật, do ngài A-nan, người theo hầu Phật và thuật lại các bài giảng, nói ra để xác nhận mình được nghe trực tiếp). Một thời, đức Bà-già-bà (tiếng Phạn Bhagavat, tức Thế Tôn: bậc được cả thế gian tôn kính, một danh hiệu của Phật) ở núi Kỳ-xà-quật (còn gọi là núi Linh Thứu, tức núi Kên Kên) gần thành Vương Xá (kinh đô nước Ma-kiệt-đà ở Ấn Độ xưa). Cùng ở với Ngài có tám trăm vị đại tỳ-kheo tăng (tỳ-kheo: người nam xuất gia đã thọ đủ giới; tăng: đoàn thể người tu), mười hai nghìn vị Bồ-tát ma-ha-tát (Bồ-tát: người phát nguyện tu thành Phật để cứu độ mọi chúng sinh; ma-ha-tát: bậc lớn, tức các Bồ-tát lớn), cùng các thiên tử (con trời, chỉ các vị trời) ở cõi Dục giới (cõi còn ham muốn ăn uống, dâm dục), cõi Sắc giới (cõi trên đã lìa dục nhưng còn có thân hình vi tế) và cõi trời Tịnh Cư (năm tầng trời trong Sắc giới, nơi các bậc thánh không còn trở lại cõi Dục cư ngụ).
Lúc ấy, đức Thế Tôn được trăm nghìn đại chúng đông vô kể cung kính vây quanh, và Ngài thuyết pháp cho họ nghe. Khi ấy trong chúng có một vị thiên tử tên là Tịch Điều Âm, nhờ sức uy thần (sức oai đức và thần lực) của Phật, từ chỗ ngồi đứng dậy, trật vai áo bên phải (để trần vai phải, một cách tỏ lòng kính trọng), quỳ gối phải sát đất, chắp tay hướng về Phật mà thưa rằng: "Bạch Thế Tôn! Pháp vương tử Văn-thù-sư-lợi (vị Bồ-tát tiêu biểu cho trí tuệ; pháp vương tử: con của vua Pháp, tức Bồ-tát sẽ nối ngôi Phật) nay đang ở đâu? Đại chúng ở đây vì muốn nghe pháp nên khát khao mong được thấy bậc hiền sĩ ấy."
Khi ấy đức Thế Tôn bảo Tịch Điều Âm: "Từ đây về phương đông, đi qua hơn một vạn cõi Phật (mỗi cõi Phật là một thế giới do một đức Phật giáo hóa), có một thế giới tên là Bảo Trụ. Đức Phật ở đó hiệu là Bảo Tướng Như Lai (Như Lai: bậc từ chân như mà đến, danh hiệu của Phật), Ứng Cúng (bậc xứng đáng nhận sự cúng dường của trời người), Chánh Biến Tri (bậc hiểu biết đúng đắn và trọn khắp mọi điều), hiện nay đang ở đó. Pháp vương tử Văn-thù-sư-lợi đang thuyết pháp cho các vị Bồ-tát ma-ha-tát ở cõi ấy, tùy theo căn cơ mỗi người."
Khi ấy thiên tử Tịch Điều Âm thưa Phật: "Bạch Thế Tôn! Xin Ngài hiện một điềm lành nhỏ để bậc hiền sĩ ấy đến dự hội này. Vì sao vậy? Bạch Thế Tôn, trừ Như Lai ra, trong tất cả hàng Thanh văn (người tu nhờ nghe lời Phật dạy mà giác ngộ, chủ yếu cầu giải thoát cho riêng mình) và Bích-chi-phật (người tự mình giác ngộ nhờ quán xét lẽ nhân duyên, không có thầy chỉ dạy, cũng không giáo hóa rộng rãi), không ai thuyết pháp được như Pháp vương tử Văn-thù-sư-lợi. Vì sao? Bạch Thế Tôn, vì sức thuyết pháp của Pháp vương tử Văn-thù-sư-lợi mà ma (các thế lực ngăn trở người tu đạo) không thừa cơ quấy phá được, khiến cung điện của các ma đều bị che khuất không hiện ra. Ngài có thể hàng phục mọi tà thuyết, ngoại đạo, khiến những người tăng thượng mạn (kiêu mạn cho rằng mình đã chứng đắc điều mà thật ra chưa chứng) lìa bỏ tâm kiêu mạn. Ai chưa phát tâm Bồ-đề (tâm cầu giác ngộ thành Phật để cứu độ chúng sinh) thì khiến họ phát tâm; ai đã phát tâm thì khiến họ được bất thoái chuyển (không còn thối lui khỏi con đường thành Phật). Ai có thể nhiếp thụ (thu nhận, dìu dắt vào đạo) thì liền nhiếp thụ; ai chưa thể nhiếp thụ thì dùng phương tiện (cách khéo léo thích hợp) mà điều phục. Ngài khiến chánh pháp của Phật được tồn tại lâu dài ở đời."
Khi ấy đức Thế Tôn nhận lời thỉnh của thiên tử Tịch Điều Âm rồi, từ tướng lông trắng giữa hai chân mày (bạch hào, một trong ba mươi hai tướng tốt của bậc Đại trượng phu, tức Phật) phóng ra một luồng ánh sáng. Ánh sáng thù thắng ấy chiếu khắp tam thiên đại thiên thế giới (một vùng vũ trụ rộng lớn gồm một nghìn lần một nghìn lần một nghìn thế giới nhỏ), chiếu suốt qua một vạn cõi Phật rồi chiếu khắp thế giới Bảo Trụ.
Các vị Bồ-tát ma-ha-tát ở cõi ấy thấy ánh sáng ấy rồi, thưa với đức Phật Bảo Tướng: "Đây là điềm lành gì mà khiến ánh sáng lớn chiếu khắp thế giới này?" Đức Phật ấy bảo: "Này các thiện nam tử (người con trai hiền lành, cách Phật gọi người tu), từ đây về phương tây, đi qua hơn một vạn cõi Phật, có một thế giới tên là Ta-bà (thế giới của chúng ta, nghĩa là cõi phải chịu đựng nhiều khổ). Ở đó có đức Như Lai hiệu là Thích-ca Mâu-ni, Ứng Cúng, Chánh Biến Tri, hiện đang thuyết pháp. Đây là ánh sáng từ tướng lông trắng giữa hai chân mày do đức Như Lai ấy phóng ra. Ánh sáng này chiếu suốt qua một vạn cõi Phật rồi đến chiếu thế giới này."
Các vị Bồ-tát ấy thưa với Phật của mình: "Đức Thích-ca Mâu-ni Như Lai vì duyên cớ gì mà phóng ánh sáng này?" Đức Phật ấy bảo đại chúng: "Này các thiện nam tử, đức Thích-ca Như Lai cùng với vô số trăm nghìn ức Bồ-tát, trời Đế Thích (vua cõi trời Đao Lợi), trời Phạm Thiên (vua cõi trời Sắc giới), các vị Hộ thế (bốn vị Thiên vương giữ gìn bốn phương của thế gian), cùng chúng tỳ-kheo, tỳ-kheo-ni (người nữ xuất gia đã thọ đủ giới), ưu-bà-tắc (nam cư sĩ tại gia giữ giới), ưu-bà-di (nữ cư sĩ tại gia giữ giới), vì muốn nghe pháp nên khát khao mong được thấy Văn-thù-sư-lợi và nghe ông thuyết pháp. Vì vậy đức Phật ấy phóng ra ánh sáng này."
Khi ấy đức Bảo Tướng Như Lai, Ứng Cúng, Chánh Biến Tri bảo Pháp vương tử Văn-thù-sư-lợi: "Này thiện nam tử, ông hãy đến thế giới Ta-bà. Đức Thích-ca Mâu-ni Như Lai cùng đại chúng ở đó đang mong mỏi được thấy ông và nghe pháp ông nói." Khi ấy Văn-thù-sư-lợi thưa với đức Phật ấy: "Vâng, bạch Thế Tôn, con đã thấy ánh sáng rồi."
Liền đó Pháp vương tử Văn-thù-sư-lợi cùng một vạn vị Bồ-tát cúi đầu lạy đức Phật ấy, đi vòng quanh bên phải ba vòng (cách đi nhiễu để tỏ lòng tôn kính), rồi trong khoảng thời gian ngắn như một lực sĩ co duỗi cánh tay, cùng một vạn Bồ-tát bỗng nhiên biến mất khỏi thế giới ấy, đến cõi Ta-bà, đứng giữa hư không. Để cúng dường Phật, các ngài liền mưa xuống những đóa hoa thanh tịnh bậc nhất. Hương hoa ấy lan khắp đại chúng, hoa rơi chất cao đến đầu gối.
Lúc ấy đại chúng lấy làm lạ, chưa từng thấy bao giờ, bèn thưa Phật: "Bạch Thế Tôn, đây là thần lực của ai mà mưa xuống những đóa hoa tuyệt diệu này?" Phật bảo đại chúng: "Đây là Pháp vương tử Văn-thù-sư-lợi cùng một vạn Bồ-tát từ thế giới Bảo Trụ đến cõi Ta-bà, vì cúng dường Phật nên từ trên không trung mưa xuống những đóa hoa tuyệt diệu này."
Thiên tử Tịch Điều Âm thưa Phật: "Bạch Thế Tôn, con mong muốn được thấy Văn-thù-sư-lợi và chúng Bồ-tát ma-ha-tát ấy. Bạch Thế Tôn, bậc thiện trượng phu ấy là chỗ cứu giúp cho những ai không có ai cứu giúp." Vừa nói xong lời ấy, Pháp vương tử Văn-thù-sư-lợi cùng một vạn Bồ-tát từ trên không trung bỗng nhiên hạ xuống, cúi đầu lạy dưới chân Phật, đi quanh bảy vòng. Văn-thù-sư-lợi liền ngồi trên tòa sư tử bằng hoa sen do sức mình hóa ra (tòa sư tử: chỗ ngồi của bậc thuyết pháp, ví như sư tử là chúa muôn thú). Một vạn Bồ-tát cũng cúi đầu lạy dưới chân Phật, đi vòng quanh bên phải bảy vòng, rồi đứng trước Thế Tôn chắp tay hướng về Phật mà thưa: "Bạch Thế Tôn, đức Bảo Tướng Như Lai, Ứng Cúng, Chánh Biến Tri kính lời thăm hỏi Thế Tôn: Ngài có ít bệnh ít phiền não, khí lực có được khỏe mạnh không?" Các vị Bồ-tát ấy nói xong, mỗi vị ngồi trên tòa do sức mình hóa ra.
Lúc ấy thiên tử Tịch Điều Âm thưa Phật: "Bạch Thế Tôn, nay đại chúng ở đây khát khao muốn nghe pháp mầu do Pháp vương tử Văn-thù-sư-lợi nói. Cúi mong Thế Tôn cho phép con hỏi đôi điều." Phật bảo thiên tử: "Có điều gì nghi ngờ, ông cứ tùy ý mà hỏi."
Khi ấy thiên tử Tịch Điều Âm với lòng cung kính hướng về Văn-thù-sư-lợi mà hỏi: "Ở thế giới của đức Bảo Tướng Như Lai, người ta thuyết pháp thế nào mà nhân giả (cách gọi tôn kính người đối diện) lại ưa thích cõi ấy?" Văn-thù-sư-lợi đáp: "Này thiên tử, pháp được nói ở đó không phải để làm sinh ra tham dục, cũng không phải để diệt hết tham dục; không phải để làm sinh ra sân nhuế (giận dữ, thù ghét), cũng không phải để diệt hết sân nhuế; không phải để làm sinh ra ngu si (mê muội, không hiểu lẽ thật), cũng không phải để diệt hết ngu si; không phải để làm sinh ra phiền não (những trạng thái tâm làm rối loạn, khổ não như tham, sân, si), cũng không phải để diệt hết phiền não. Vì sao vậy? Vì pháp vốn không sinh thì cũng không có diệt hết."
Thiên tử hỏi: "Thưa Văn-thù-sư-lợi, chúng sinh ở cõi ấy không có sự sinh và diệt của tham dục và các kết sử (những phiền não trói buộc và sai khiến con người) sao?" Văn-thù-sư-lợi đáp: "Đúng vậy." Thiên tử hỏi: "Nếu như vậy thì đức Phật ấy thuyết pháp để đoạn trừ cái gì?" Văn-thù-sư-lợi đáp: "Pháp vốn không sinh thì diệt hết cái gì? Vì sao vậy? Chúng sinh ở thế giới của đức Phật ấy không có gì phải biết, không có gì phải đoạn trừ, không có gì phải tu, không có gì phải chứng. Chúng sinh cõi ấy quý trọng đệ nhất nghĩa đế (chân lý tối thượng, tuyệt đối), không quý trọng phương tiện đế (chân lý được nói ra bằng phương tiện, theo cách hiểu thông thường của thế gian)."
Thiên tử hỏi: "Thưa Văn-thù-sư-lợi, thế nào là đệ nhất nghĩa đế? Thế nào là phương tiện đế?" Văn-thù-sư-lợi đáp: "Này thiên tử, chân nghĩa ấy không do sinh ra mà được gọi tên, không do hoại diệt mà được gọi tên. Nó không có tướng của chỗ chốn, cũng không có tướng của cái chẳng phải chỗ chốn; chẳng phải một tướng, chẳng phải không có tướng; không có tướng như bóng hình hay tiếng vang; không thể làm tướng, cũng chẳng phải không thể làm tướng; không thể hết, cũng chẳng phải không thể hết; chẳng phải rơi rớt, cũng chẳng phải không rơi rớt. Đó gọi là đệ nhất nghĩa đế. Này thiên tử, chân nghĩa ấy không có tâm, không có dòng tâm nối tiếp nhau; chẳng phải dấu vết, chẳng phải không dấu vết; chẳng phải bờ bên này, chẳng phải bờ bên kia, cũng chẳng phải giữa dòng. Đó gọi là đệ nhất nghĩa đế. Chỗ không có tên gọi, không có chữ nghĩa, đó gọi là đệ nhất nghĩa. Vì sao vậy? Vì Thế Tôn dạy rằng mọi âm thanh lời nói đều là hư dối."
Thiên tử hỏi: "Thưa Văn-thù-sư-lợi, những điều Thế Tôn nói cũng đều hư dối sao?" Văn-thù-sư-lợi đáp: "Thế Tôn không nói là thật, cũng không nói là hư dối. Vì sao vậy? Vì Thế Tôn an trụ nơi lìa hai bên (lìa hai cực đoan đối lập), lìa tâm, ý và lời nói; đối với pháp hữu vi (những gì do nhân duyên tạo thành, có sinh có diệt) và pháp vô vi (những gì không do nhân duyên tạo thành, không sinh không diệt), Ngài không nói là thật, không nói là hư. Vì thế không có hai. Này thiên tử, ý ông nghĩ sao: người huyễn hóa do Như Lai hóa ra, nếu có nói điều gì, thì lời ấy là thật hay là hư?" Thiên tử đáp: "Cả hai đều không. Vì sao vậy? Vì người do Như Lai hóa ra không có thân, không có gì thành tựu." Văn-thù-sư-lợi nói: "Đúng như vậy, này thiên tử. Như Lai dạy rằng tất cả các pháp đều cùng một tính chất như huyễn hóa, không nói là thật, không nói là hư. Vì thế không có hai."
Thiên tử hỏi: "Thưa Văn-thù-sư-lợi, Như Lai nói về đệ nhất nghĩa đế như thế nào?" Văn-thù-sư-lợi đáp: "Này thiên tử, đệ nhất nghĩa đế không thể dùng lời mà nói. Vì sao? Vì không thể dùng lời mà nói. Vì sao? Vì không thể ví dụ, không thể nói ra, không thể đặt tên. Đó gọi là đệ nhất nghĩa đế." Khi nói về đệ nhất nghĩa đế này, năm trăm tỳ-kheo xa lìa bụi bặm, rời bỏ cấu nhiễm (dứt sạch phiền não ô nhiễm), đối với các pháp được pháp nhãn thanh tịnh (con mắt thấy rõ chân lý một cách trong sạch, tức chứng quả thánh đầu tiên). Hai trăm thiên tử chứng được vô sinh pháp nhẫn (trí tuệ an nhiên chấp nhận và thấu suốt rằng mọi pháp vốn không sinh không diệt).
Thiên tử Tịch Điều Âm lại hỏi Văn-thù-sư-lợi: "Đệ nhất nghĩa thật khó thấu tận cùng." Văn-thù-sư-lợi đáp: "Đúng vậy, này thiên tử. Đệ nhất nghĩa đế thì người không chánh tinh tấn (siêng năng đúng đắn) khó thấu tận cùng." Thiên tử hỏi: "Thế nào là Bồ-tát chánh tinh tấn?" Văn-thù-sư-lợi đáp: "Nếu Bồ-tát siêng năng mà không vì để biết, không vì để đoạn trừ, không vì để tu, không vì để chứng, thì đó gọi là chánh tinh tấn. Vì sao vậy? Nếu cho rằng 'điều này cần biết, điều này cần đoạn, điều này cần tu, điều này cần chứng', thì như thế là còn chấp tướng, như thế là còn bám víu, như thế là hý luận (bàn luận vô ích, phân biệt suông không đưa đến chân lý), như thế là còn có tạo tác. Nếu thực hành như vậy thì không gọi là chánh tinh tấn."
Thiên tử hỏi: "Nếu như vậy thì thế nào mới gọi là chánh tinh tấn?" Văn-thù-sư-lợi đáp: "Bình đẳng như chân như (bản tính chân thật như thế, không biến đổi của mọi pháp), bình đẳng như pháp giới (toàn thể mọi pháp, xét theo bản tính chân thật của chúng), tức là bình đẳng với sự không nghe (?); bình đẳng như chân như, bình đẳng như pháp giới, tức là bình đẳng với sự thấy. Pháp của phàm phu, pháp của bậc hữu học (người đã chứng quả thánh nhưng còn phải học tiếp), pháp của bậc vô học (người đã học xong, tức A-la-hán), pháp Thanh văn, pháp Duyên giác (tức Bích-chi-phật), pháp Bồ-tát, pháp Phật đều bình đẳng; tức là các hành (mọi sự vật biến đổi do nhân duyên) bình đẳng, Niết-bàn (cảnh giới tắt hết phiền não và khổ đau, giải thoát hoàn toàn) bình đẳng, cấu nhiễm bình đẳng, thanh tịnh bình đẳng. Tinh tấn bình đẳng như vậy gọi là chánh tinh tấn."
Thiên tử hỏi: "Thưa Văn-thù-sư-lợi, cái 'như' nào bình đẳng với cấu và tịnh?" Văn-thù-sư-lợi đáp: "Không (mọi pháp không có tự tính riêng), vô tướng (không có hình tướng để nắm bắt), vô nguyện (không còn gì để mong cầu, tạo tác) chính là 'như'. Vì sao vậy? Vì Niết-bàn là không. Này thiên tử, ví như khoảng trống trong cái bình đất và khoảng trống trong cái bình báu, không hai không khác. Cũng vậy, này thiên tử, cái không của cấu nhiễm và cái không của thanh tịnh đều cùng một cái không, không hai không khác."
Thiên tử hỏi: "Thưa Văn-thù-sư-lợi, Bồ-tát có nên tinh tấn đối với các Thánh đế (những chân lý của bậc thánh, tức Tứ đế: Khổ, Tập là nguyên nhân của khổ, Diệt là sự dứt khổ, Đạo là con đường dứt khổ) không?" Văn-thù-sư-lợi đáp: "Này thiên tử, nếu Bồ-tát không tinh tấn đối với các đế thì làm sao thuyết pháp cho hàng Thanh văn được? Vì sao vậy? Bồ-tát tu các đế là ắt có mục đích vì người khác; Thanh văn tu các đế thì không có mục đích ấy. Bồ-tát tu các đế có phương tiện khéo léo; Thanh văn tu các đế không có phương tiện khéo léo. Bồ-tát tu các đế có sự quán xét; Thanh văn tu các đế không có sự quán xét. Bồ-tát tu các đế là vì tất cả chúng sinh nên không chứng nhập thực tế (chân lý rốt ráo; ở đây chỉ việc nhập Niết-bàn riêng mình). Bồ-tát tu các đế với phương tiện vững chắc, không bỏ sinh tử mà cũng không bỏ cửa Niết-bàn. Bồ-tát tu các đế là vì tất cả Phật pháp."
"Này thiên tử, ví như có người lìa đoàn của vị đại thương chủ (người đứng đầu đoàn buôn), một mình vượt qua đồng hoang, lòng đầy kinh sợ, khó nhọc lắm mới qua được. Này thiên tử, người Thanh văn cũng như vậy: sợ hãi sinh tử, lòng đầy kinh sợ, không còn lòng muốn trở lại thế giới này, cũng không có lòng vì chúng sinh, thấy sinh tử là xa xôi dằng dặc, đối với Phật pháp không có phương tiện, chỉ một mình, không bạn đồng hành mà tu các đế. Này thiên tử, như vị thương chủ kia có nhiều của báu, tài sản giàu có, vượt qua đồng hoang rồi đem lợi ích rộng rãi cho chúng sinh. Cũng vậy, này thiên tử, người Bồ-tát giống như vị đại thương chủ, đầy đủ lòng đại từ đại bi, thành tựu lợi ích của pháp, đủ cả sự tịch diệt (lặng dứt phiền não), khéo dùng phương tiện để điều khiển, sắp đặt vốn liếng công đức (?), đi trên con thuyền lục độ (sáu pháp tu đưa người qua bờ giải thoát: bố thí, trì giới, nhẫn nhục, tinh tấn, thiền định, trí tuệ), cầm cung tên tứ nhiếp (bốn cách thu phục lòng người để dắt vào đạo: bố thí, nói lời ái ngữ, làm việc lợi ích, cùng làm việc với họ), thành tựu phương tiện, vì Phật pháp mà tu các đế."
"Này thiên tử, ví như tấm da chó, dù đem hoa tu-mạn, hoa chiêm-bặc, hoa bà-sư-ca (những loài hoa thơm ở Ấn Độ) mà xông ướp, tuy trở nên thơm nhưng tất cả trời người đều không ưa thích. Thanh văn tu các đế cũng như vậy: đại nguyện chưa đầy đủ mà đã bát Niết-bàn (nhập Niết-bàn, chấm dứt mọi tái sinh) giữa chừng, không thể sinh ra hương thơm của đa văn (nghe nhiều, học rộng), định (tâm an trụ không tán loạn), tuệ (trí tuệ thấy rõ lẽ thật), giải thoát và giải thoát tri kiến (sự hiểu biết thấy rõ rằng mình đã giải thoát), cũng không thể dứt sạch tập khí (thói quen, dấu vết còn sót lại) nương theo phiền não, nên không được trời người ưa thích. Này thiên tử, ví như tấm vải ca-thi-ca (loại vải mịn quý ở xứ Ca-thi) của cõi trời, thường được xông ướp bằng trăm nghìn loại hương thanh tịnh như đa-kiệt-lưu, a-kiệt-lưu (trầm hương), chiên-đàn (gỗ đàn hương), bà-sư-ca, nên tất cả trời người đều ưa thích. Bồ-tát cũng như vậy: trải qua trăm nghìn ức na-do-tha (một số cực lớn, khoảng trăm nghìn hoặc trăm vạn) a-tăng-kỳ kiếp (vô số kiếp; kiếp là một khoảng thời gian vô cùng dài) dùng pháp tu các đế mà tự xông ướp, trong suốt khoảng ấy không bát Niết-bàn, các nguyện đều được đầy đủ, có thể sinh ra rộng khắp hương thơm thanh tịnh vô thượng, tức hương công đức của đa văn, định, tuệ, giải thoát, giải thoát tri kiến, dứt sạch tập khí nương theo phiền não, nên được tất cả trời, người, a-tu-la (loài thần có phước lớn nhưng hay ghen ghét, hiếu chiến) cùng ưa thích."
Thiên tử Tịch Điều Âm lại thưa với Pháp vương tử Văn-thù-sư-lợi: "Thưa Văn-thù-sư-lợi, chúng Thanh văn ở thế giới của đức Bảo Tướng Như Lai đức hạnh thế nào mà nhân giả có thể vui vẻ ở chung với họ?"
Văn-thù-sư-lợi đáp: "Chúng Thanh văn ở đó chẳng phải bậc kiên tín (người nhờ lòng tin vững chắc mà tu, tức tùy tín hành), mà cũng chẳng phải không tin theo người khác (?); chẳng phải bậc kiên pháp (người nhờ hiểu rõ giáo pháp mà tu, tức tùy pháp hành), mà cũng không khác với pháp giới; chẳng phải bậc bát nhân (người ở bậc thứ tám tính từ quả A-la-hán xuống, tức người đang hướng đến quả Tu-đà-hoàn) mà đã vượt qua tám điều tà (tám điều sai trái, trái ngược với Bát chánh đạo); chẳng phải Tu-đà-hoàn (quả thánh thứ nhất, người đã vào dòng thánh) mà đã lìa mọi nỗi sợ rơi vào ác đạo (các đường xấu ác: địa ngục, ngạ quỷ, súc sinh); chẳng phải Tư-đà-hàm (quả thánh thứ hai, người chỉ còn trở lại cõi đời một lần) mà vì giáo hóa chúng sinh nên thị hiện có đi có lại; chẳng phải A-na-hàm (quả thánh thứ ba, người không còn trở lại cõi Dục) mà đã đi đến trong tất cả các pháp quá khứ (?); chẳng phải A-la-hán (quả thánh cao nhất của Thanh văn, đã dứt hết phiền não) mà thật xứng đáng nhận sự cúng dường của cả tam thiên thế giới; chẳng phải Thanh văn mà có thể hiểu thấu những lời chư Phật đã nói."
"Họ chưa lìa dục nhiễm mà không bị lửa dục thiêu đốt, đối với chỗ đáng bám víu thì lìa mọi mong cầu. Họ chưa lìa sân nhuế mà không bị giận dữ làm cho phiền não, không khởi lòng giận ghét ngăn ngại đối với bất cứ chúng sinh nào. Họ chưa lìa ngu si mà không bị ngu si che lấp, đối với tất cả các pháp đều lìa mọi tối tăm. Họ chưa lìa phiền não mà siêng năng vì chúng sinh đoạn trừ các phiền não. Họ chưa bước vào địa vị quyết định (địa vị chắc chắn sẽ chứng Niết-bàn của Thanh văn, từ đó không còn thối lui) mà không bị buộc phải thọ sinh. Họ giáo hóa, độ thoát chúng sinh mà không có tướng 'ta'. Họ không nhận lấy gì mà vẫn đền đáp trọn vẹn ơn của người bố thí."
"Họ không nghĩ nhớ (?) mà tu các niệm xứ (bốn phép quán để giữ tâm tỉnh giác: quán thân, quán cảm thọ, quán tâm, quán các pháp). Họ không sinh không diệt mà tu các chánh cần (bốn sự siêng năng chân chính: dứt điều ác đã sinh, ngăn điều ác chưa sinh, làm cho điều lành chưa sinh được sinh, làm cho điều lành đã sinh được tăng trưởng). Họ lìa thân tâm mà khởi các thần túc (bốn nền tảng của thần thông, còn gọi là như ý túc). Vì muốn làm đầy đủ thần thông cho tất cả chúng sinh mà họ tu các thần thông. Vì muốn làm tăng trưởng căn lành của tất cả chúng sinh mà họ tu các căn (năm căn: tín, tấn, niệm, định, tuệ, là gốc rễ sinh ra điều lành). Vì muốn dẹp tan mọi phiền não mà họ tu các lực (năm lực: sức mạnh của năm căn khi đã vững chắc). Vì muốn giác ngộ trí bình đẳng mà họ tu các giác chi (bảy yếu tố đưa đến giác ngộ). Vì muốn vượt qua mọi lối tà mà họ tu các chi đạo (tám chi của Bát chánh đạo). Vì muốn đắc đạo mà họ chứng vô vi. Vì muốn vào thực tế mà họ tu thần thông. Vì muốn vào pháp giới mà họ khởi tri kiến (sự hiểu biết thấy rõ). Vì muốn dứt hết vô minh (sự tối tăm, không thấy lẽ thật, gốc của phiền não) mà họ khởi lên minh (trí sáng suốt). Vì muốn lìa hai bên mà họ tu giải thoát."
"Họ có thể dùng nhục nhãn (mắt thịt) mà thấy khắp chư Phật, các thế giới và chúng sinh trong các thế giới; dùng thiên nhãn (mắt trời, thấy xa không bị ngăn ngại) mà thấy sự sống chết của tất cả chúng sinh; dùng tuệ nhãn (mắt trí tuệ, thấy lẽ không của các pháp) mà biết rõ tâm hành của tất cả chúng sinh; dùng pháp nhãn (mắt pháp, thấy rõ mọi pháp môn để độ người) mà thấy các pháp bình đẳng, thấy tất cả chúng sinh trong ba đời (quá khứ, hiện tại, vị lai) bình đẳng; dùng Phật nhãn (mắt Phật, thấy biết trọn vẹn mọi sự) mà soi sáng Phật pháp; dùng thiên nhĩ (tai trời, nghe xa không bị ngăn ngại) mà hiểu mọi lời Phật nói; dùng nhất tâm mà biết tâm hành của tất cả chúng sinh; dùng trí nhớ lại đời trước mà nhớ các kiếp quá khứ; dùng thần túc mà đi qua vô biên cõi Phật. Các lậu (phiền não rò rỉ, khiến tâm bị trôi lăn trong sinh tử) đã dứt hết, đối với lẽ vô sinh mà tâm được giải thoát."
"Tuy có thể thấy được mà không thành tựu sắc thân; tuy có chữ nghĩa mà không có lời nói; tâm không thể nghĩ bàn mà lời lẽ không bị ngăn ngại. Dung mạo đoan nghiêm, thật đáng ưa nhìn; đầy đủ tướng hảo (các tướng tốt và vẻ đẹp phụ trên thân) và công đức trang nghiêm. Uy đức khó ai nhìn thẳng, danh tiếng vang xa; thân đầy đủ những điều đáng khen ngợi. Không bị pháp thế gian (được mất, khen chê, vinh nhục, vui khổ) làm nhiễm, không bị mọi phiền não làm cho phiền não, không bị lời ác làm ô uế. Họ dạo chơi tự tại trong các thần thông, nghe nhiều học rộng, ứng đối biện luận lưu loát; trí và thấy biết thông suốt hoan hỷ (?), diệt sạch tối tăm; trí tuệ rực sáng, thuyết pháp không ngăn ngại; vào sâu tổng trì (năng lực ghi nhớ và giữ gìn trọn vẹn mọi pháp đã nghe), được chư Phật đoái nhớ; chẳng phải chỗ mà Thanh văn, Bích-chi-phật thấy được. Tâm niệm của họ như biển lớn, định lực như núi Tu-di (ngọn núi cao lớn ở trung tâm thế giới theo vũ trụ quan Phật giáo), sức chịu đựng như đất, thần thông biến hóa như trời Nhân-đà-la (tức trời Đế Thích), tâm được tự tại như Phạm vương, là bậc không ai sánh bằng (vô đẳng đẳng: ngang bằng với cái không gì sánh bằng, tức ngang với Phật), bình đẳng như hư không, có mặt khắp mọi nơi, đi vào mọi nơi. Này thiên tử, các chúng Thanh văn ở thế giới của đức Bảo Tướng Như Lai đều có đức như vậy, và còn thành tựu thêm vô lượng công đức nữa."
Khi nói pháp này, năm trăm tỳ-kheo, năm trăm tỳ-kheo-ni, năm trăm ưu-bà-tắc, năm trăm ưu-bà-di và năm nghìn thiên tử, là những người chưa bước vào địa vị quyết định, mỗi người đều nói: "Chúng con nguyện ưa muốn được đến cõi ấy, làm người trong chúng Thanh văn của đức Bảo Tướng Như Lai." Văn-thù-sư-lợi nói: "Này các thiện nam tử, không thể dùng tâm Thanh văn mà được sinh về cõi ấy. Vì vậy các vị nên phát tâm A-nậu-đa-la tam-miệu tam-bồ-đề (tâm cầu giác ngộ cao tột, chân chính và trọn khắp, tức quả vị Phật), như vậy mới được sinh về đó." Khi ấy đại chúng vì muốn sinh về cõi ấy nên phát tâm A-nậu-đa-la tam-miệu tam-bồ-đề, nguyện sinh về cõi ấy. Đức Thế Tôn liền thọ ký rằng họ sẽ được vãng sinh (được sinh về cõi ấy sau khi mất).
Thiên tử Tịch Điều Âm lại thưa với Pháp vương tử Văn-thù-sư-lợi: "Thưa Văn-thù-sư-lợi, ở cõi ấy dùng pháp gì để điều phục (rèn luyện, chế ngự thân tâm, làm cho thuần thục) hàng Thanh văn, và điều phục hàng Bồ-tát?"
Văn-thù-sư-lợi đáp: "Này thiên tử, dùng tính chất của ba thừa (?) (ba cỗ xe, tức ba con đường tu: Thanh văn, Duyên giác, Bồ-tát) để điều phục Thanh văn; vì gánh lấy vô lượng sinh tử, vì an ủi tất cả chúng sinh mà thọ thân, đó là điều phục Bồ-tát. Chê bỏ việc tích lũy công đức làm vốn liếng, đó là điều phục Thanh văn; không chán mệt mà tích lũy rộng khắp công đức làm vốn liếng để làm lợi ích cho chúng sinh, đó là điều phục Bồ-tát. Không mong dứt phiền não cho tất cả chúng sinh, đó là điều phục Thanh văn; vui lòng dứt phiền não cho tất cả chúng sinh, đó là điều phục Bồ-tát. Bỏ tất cả chúng sinh, không vì thành tựu tất cả Phật pháp, đó là điều phục Thanh văn; dùng tâm đại bi thương nghĩ tất cả chúng sinh, vì thành tựu pháp của chư Phật, đó là điều phục Bồ-tát."
"Tu hạnh chỉ một phần nhỏ, đó là điều phục Thanh văn; tu hạnh trùm khắp tất cả thế gian, đó là điều phục Bồ-tát. Tránh xa bọn ma, đó là điều phục Thanh văn; khiến bọn ma trong mọi thế giới đều kinh sợ, dẹp tan các luận thuyết sai khác, đó là điều phục Bồ-tát. Thành tựu tâm của riêng mình, đó là điều phục Thanh văn; thành tựu tâm Bồ-đề vô thượng, đó là điều phục Bồ-tát. Chỉ soi sáng cho riêng mình, đó là điều phục Thanh văn; soi sáng thân của chúng sinh trong mọi thế giới và Phật pháp, đó là điều phục Bồ-tát. Dùng phương tiện tuần tự từng bước, đó là điều phục Thanh văn; dùng phương tiện trong một sát-na (khoảnh khắc cực ngắn) của tâm, đó là điều phục Bồ-tát. Cắt đứt hạt giống Tam bảo (ba ngôi báu: Phật, Pháp, Tăng), đó là điều phục Thanh văn; nuôi lớn hạt giống Tam bảo, đó là điều phục Bồ-tát. Sửa đồ sành đồ đá bị vỡ, đó là điều phục Thanh văn; sửa đồ vàng đồ bạc bị vỡ, đó là điều phục Bồ-tát."
"Không thành tựu thập lực (mười năng lực trí tuệ đặc biệt của Phật), tứ vô sở úy (bốn điều không sợ hãi khi thuyết pháp của Phật) và mười tám pháp bất cộng của Phật (mười tám phẩm chất riêng chỉ Phật mới có), đó là điều phục Thanh văn; thành tựu thập lực, tứ vô sở úy và mười tám pháp bất cộng của Phật, đó là điều phục Bồ-tát. Không thành tựu sáu ba-la-mật (sáu hạnh đưa người qua bờ giác ngộ: bố thí, trì giới, nhẫn nhục, tinh tấn, thiền định, trí tuệ), phương tiện và tứ nhiếp, đó là điều phục Thanh văn; thành tựu sáu ba-la-mật, phương tiện và tứ nhiếp, đó là điều phục Bồ-tát. Ở một mình nơi rừng rậm đầm lầy, ưa sự xa lìa, đó là điều phục Thanh văn; ưa vườn rừng lầu gác, vui trong niềm vui của pháp, đó là điều phục Bồ-tát. Đoạn tập khí phiền não, đó là điều phục Thanh văn; không đoạn tập khí phiền não, đó là điều phục Bồ-tát. Có hạn lượng, có thể nghĩ bàn, có cái sánh bằng, có thể đếm được, đó là điều phục Thanh văn; không hạn lượng, không thể nghĩ bàn, không gì sánh bằng, không thể đếm được, đó là điều phục Bồ-tát. Đó gọi là điều phục."
Khi ấy đức Thế Tôn khen Pháp vương tử Văn-thù-sư-lợi: "Hay thay, hay thay! Ông đã khéo nói về sự điều phục của Bồ-tát. Nay ông hãy nghe ta nói một ví dụ để làm sáng tỏ thêm nghĩa này. Này Văn-thù-sư-lợi, ví như có một người suốt đời khen ngợi nước đọng trong vết chân trâu, lại có một người khen ngợi nước biển lớn. Này Văn-thù-sư-lợi, ý ông nghĩ sao, hai thứ nước ấy có thể so sánh được với nhau không?" Văn-thù-sư-lợi thưa Phật: "Bạch Thế Tôn, nước trong vết chân trâu rất ít nên lời khen cũng ít; nước biển lớn vô lượng nên lời khen cũng vô lượng." Phật nói: "Đúng vậy, này Văn-thù-sư-lợi. Như nước trong vết chân trâu ít thì lời khen cũng ít, sự điều phục của Thanh văn cũng như vậy. Như nước biển lớn đã vô lượng thì lời khen cũng vô lượng, sự điều phục của Bồ-tát cũng như vậy." Khi nói pháp này, mười hai nghìn thiên tử phát tâm A-nậu-đa-la tam-miệu tam-bồ-đề và nói: "Bạch Thế Tôn, chúng con cũng muốn học sự điều phục của Bồ-tát, để sẽ điều phục vô lượng chúng sinh."
Thiên tử Tịch Điều Âm lại thưa với Pháp vương tử Văn-thù-sư-lợi: "Thưa Văn-thù-sư-lợi, nhân giả học sự điều phục nào? Học điều phục của Thanh văn, điều phục của Duyên giác, hay điều phục của Bồ-tát?" Văn-thù-sư-lợi đáp: "Này thiên tử, ý ông nghĩ sao, có biển lớn nào không nhận nước của các dòng sông chảy vào không?" Thiên tử đáp: "Không có." Văn-thù-sư-lợi nói: "Cũng vậy, này thiên tử, sự điều phục của các Bồ-tát ví như biển lớn, đối với mọi sự điều phục đều siêng năng dùng phương tiện, tu cả điều phục của Thanh văn, điều phục của Duyên giác và điều phục của Bồ-tát."
Thiên tử hỏi: "Thưa Văn-thù-sư-lợi, chữ 'điều phục' có nghĩa là gì?" Văn-thù-sư-lợi đáp: "Biết phiền não và đoạn phiền não, đó gọi là điều phục." Thiên tử hỏi: "Thưa Văn-thù-sư-lợi, thế nào là điều phục phiền não? Thế nào là biết phiền não?" Văn-thù-sư-lợi đáp: "Nếu có vọng tưởng (ý nghĩ sai lầm, hư vọng), phân biệt, nhớ nghĩ, suy nghĩ không đúng lẽ, chấp có người có ta, cùng với chấp đoạn diệt (?), các kiến chấp trói buộc đi kèm, điên đảo (thấy ngược với sự thật), vô minh, v.v., như thế là bị phiền não trói buộc. Nếu không vọng tưởng, không phân biệt, không nhớ nghĩ, suy nghĩ đúng lẽ, không chấp người chấp ta, lìa các kiến chấp trói buộc đi kèm, lìa điên đảo, lìa vô minh, v.v., thì đó gọi là diệt phiền não. Không còn nhớ nghĩ tức là điều phục rốt ráo. Này thiên tử, đó gọi là điều phục rốt ráo."
"Lại nữa, nếu Bồ-tát dùng trí tuệ mà biết như vầy: phiền não thật nhỏ nhoi, hư dối, không bền chắc, trống rỗng, không có chủ, không có ta, không thuộc về ai, không từ đâu đến, đi cũng không đến đâu, không có phương hướng chỗ chốn, chẳng ở trong, chẳng ở ngoài, chẳng ở khoảng giữa, chẳng phải vật chứa nhóm lại, không có sắc, không có hình, không có tướng, không có dáng, không có chỗ ở, thì phiền não như vậy là đã diệt rốt ráo. Này thiên tử, ví như có người biết được giống loài và nguồn gốc sinh ra của rắn độc thì có thể diệt được nọc độc. Cũng vậy, này thiên tử, nếu biết được giống loài và nguồn gốc sinh ra của phiền não thì có thể diệt được phiền não."
Thiên tử hỏi: "Thưa Văn-thù-sư-lợi, giống loài và nguồn gốc sinh ra của phiền não là gì?" Văn-thù-sư-lợi đáp: "Này thiên tử, phiền não sinh ra từ vọng tưởng. Nếu không có vọng tưởng thì không có phiền não. Vì không có phiền não nên không có hang ổ (?) (chỗ để phiền não ẩn náu). Vì không có hang ổ nên không có chỗ bám trụ. Vì không có chỗ bám trụ nên không có sự gây hại. Vì không có sự gây hại nên là điều phục rốt ráo."
Thiên tử hỏi: "Thưa Văn-thù-sư-lợi, vì có phiền não mà điều phục, hay vì không có phiền não mà điều phục?" Văn-thù-sư-lợi đáp: "Này thiên tử, ví như có người nằm mơ thấy bị rắn độc cắn, người ấy bị đau đớn bức bách, liền ở trong mộng uống thuốc giải độc; nhờ uống thuốc mà chất độc được trừ. Này thiên tử, ý ông nghĩ sao, người ấy có thật bị rắn cắn không?" Thiên tử đáp: "Không." Văn-thù-sư-lợi hỏi: "Chất độc kia có thật được trừ không?" Thiên tử đáp: "Thưa Văn-thù-sư-lợi, đúng như thật không bị cắn thì việc trừ độc cũng như vậy." Văn-thù-sư-lợi nói: "Này thiên tử, sự điều phục của tất cả hiền thánh cũng như vậy. Này thiên tử, ông hỏi rằng vì có phiền não mà điều phục hay vì không có mà điều phục. Này thiên tử, như 'ta' và 'không ta', 'có phiền não' và 'không phiền não' cũng như vậy. Như 'ta' không có thì 'không ta' cũng không có; 'có phiền não' và 'không phiền não' cũng như thế. Vì 'ta' tức là 'không ta', nên 'có phiền não' và 'không phiền não' cũng vậy; dù ở chỗ này hay chỗ khác đều không có phiền não nào để mà điều phục."
"Vì sao vậy? Tất cả các pháp đều vắng lặng, vì không có gì đáng ưa. Tất cả các pháp đều vắng lặng, vì không thể nắm lấy. Tất cả các pháp rốt ráo vắng lặng, vì không thể sinh ra. Tất cả các pháp không cùng tận, vì không sinh. Tất cả các pháp không sinh, vì không có gì thành tựu. Tất cả các pháp không thành tựu, vì không có người tạo tác. Tất cả các pháp không có cái 'ta' làm người tạo tác, vì không có ta. Tất cả các pháp không có ta, vì không có chủ. Tất cả các pháp không có chủ, vì bình đẳng như hư không. Tất cả các pháp không đến, vì không có chỗ nương. Tất cả các pháp không đi, vì không có hang ổ (?). Tất cả các pháp không trụ, vì không có chỗ đứng vững. Tất cả các pháp không đứng vững, vì vừa sinh liền diệt. Tất cả các pháp là vô vi, vì không có lậu. Tất cả các pháp không có sự thọ nhận, vì đã điều phục rốt ráo."
Thiên tử Tịch Điều Âm lại thưa với Pháp vương tử Văn-thù-sư-lợi: "Trong các pháp, cái gì là hàng đầu?" Văn-thù-sư-lợi đáp: "Trong những gì nuôi lớn sinh tử, suy nghĩ không đúng lẽ là hàng đầu. Trong những gì hướng đến cõi Niết-bàn, suy nghĩ đúng lẽ là hàng đầu. Trong những điều chướng ngại, không tinh tấn là hàng đầu. Trong con đường chánh giác, tinh tấn là hàng đầu. Trong các triền cái (những thứ che lấp tâm, khiến điều lành không sinh được), lưới nghi ngờ là hàng đầu. Trong các tướng, phép quán đạt đến hiểu rõ là hàng đầu. Trong các phiền não, vọng tưởng là hàng đầu. Trong sự không phiền não, không vọng tưởng là hàng đầu. Trong các tầm tư (giác: những ý nghĩ tìm tòi lăng xăng), nhiều việc là hàng đầu. Trong sự lặng tâm, thiền định là hàng đầu. Trong các kiến chấp, tăng thượng mạn là hàng đầu. Trong pháp không, không có tăng thượng mạn là hàng đầu."
"Trong các pháp bất thiện, ác tri thức (bạn xấu, người dẫn dắt sai đường) là hàng đầu. Trong các pháp lành, thiện tri thức (bạn tốt, người dẫn dắt theo đường chánh) là hàng đầu. Trong tất cả các pháp khổ, tà kiến (cái thấy sai lầm, như cho rằng không có nhân quả) là hàng đầu. Trong tất cả các pháp vui, chánh kiến (cái thấy đúng đắn) là hàng đầu. Trong sự nghèo khó, keo kiệt tham lam là hàng đầu. Trong sự giàu lớn, bố thí là hàng đầu. Trong các đường ác, phá giới là hàng đầu. Trong các đường tốt đẹp, giữ giới là hàng đầu. Trong tâm cấu nhiễm, giận dữ là hàng đầu. Trong tâm thanh tịnh, nhẫn nhục là hàng đầu. Trong sự thoái lui pháp lành, lười biếng là hàng đầu. Trong sự tu pháp lành, tinh tấn là hàng đầu. Trong sự tán loạn, các ý nghĩ lăng xăng là hàng đầu. Trong sự nhất tâm, thiền định là hàng đầu. Trong sự không có trí tuệ, ngu si là hàng đầu. Trong ba mươi bảy pháp trợ đạo (ba mươi bảy pháp hỗ trợ con đường giác ngộ, gồm bốn niệm xứ, bốn chánh cần, bốn như ý túc, năm căn, năm lực, bảy giác chi, tám chánh đạo), Bát-nhã (trí tuệ thấu suốt bản tính chân thật của mọi pháp) là hàng đầu."
"Trong tâm từ (lòng thương, muốn đem niềm vui cho người), không ngăn ngại là hàng đầu. Trong tâm bi (lòng xót thương, muốn cứu người khỏi khổ), chuyên tâm nhớ nghĩ không dối trá là hàng đầu. Trong tâm hỷ (lòng vui theo niềm vui của người), vui với niềm vui của pháp là hàng đầu. Trong tâm xả (lòng buông bỏ, bình thản), lìa yêu ghét là hàng đầu. Trong các niệm xứ (bốn phép quán giữ tâm tỉnh giác), không quên căn lành đã gieo từ trước là hàng đầu. Trong các chánh cần (bốn sự siêng năng chân chính), phương tiện đúng đắn là hàng đầu. Trong các như ý túc (bốn nền tảng của thần thông), thân tâm nhẹ nhàng là hàng đầu. Trong các căn (năm căn: tín, tấn, niệm, định, tuệ), tín (lòng tin) đứng đầu là hàng đầu. Trong các lực, dẹp tan phiền não là hàng đầu. Trong các giác chi (bảy yếu tố giác ngộ), giác ngộ lẽ bình đẳng là hàng đầu. Trong Bát thánh đạo (tám con đường chân chính của bậc thánh), vượt qua mọi đường tà là hàng đầu. Trong Phật pháp, tâm Bồ-đề là hàng đầu. Trong các pháp nhiếp hóa (tứ nhiếp), bố thí tài vật và bố thí pháp là hàng đầu. Trong việc dẫn dắt giáo hóa chúng sinh, thuyết pháp là hàng đầu. Trong các phương tiện, trí biết rõ xứ và phi xứ (trí biết rõ điều gì hợp lẽ, có thể xảy ra và điều gì không hợp lẽ, không thể xảy ra) là hàng đầu. Trong Bát-nhã ba-la-mật (trí tuệ đưa qua bờ giác ngộ), biết rõ dòng tâm hành nối tiếp của tất cả chúng sinh để đến bờ bên kia là hàng đầu. Trong sáu ba-la-mật, Đại thừa (cỗ xe lớn, con đường tu cứu độ tất cả chúng sinh) là hàng đầu. Trong việc cầu lẽ không, ánh sáng trí tuệ là hàng đầu. Trong pháp nhẫn (sự an nhiên chấp nhận chân lý) và sự ra khỏi sinh tử, không nhờ người khác (tự mình thấu suốt) là hàng đầu."
Thiên tử Tịch Điều Âm lại thưa với Pháp vương tử Văn-thù-sư-lợi: "Thưa Văn-thù-sư-lợi, pháp giới (toàn thể mọi pháp xét theo bản tính chân thật của chúng) lấy gì làm hàng đầu?" Văn-thù-sư-lợi đáp: "Này thiên tử, pháp giới lấy bình đẳng làm hàng đầu." Thiên tử hỏi: "Thưa Văn-thù-sư-lợi, pháp giới lấy gì làm cõi giới?" Văn-thù-sư-lợi đáp: "Pháp giới lấy cõi giới của tất cả chúng sinh làm cõi giới." Thiên tử hỏi: "Thưa Văn-thù-sư-lợi, pháp giới có giới hạn không?" Văn-thù-sư-lợi đáp: "Này thiên tử, ý ông nghĩ sao, hư không có giới hạn không?" Thiên tử đáp: "Không có." Văn-thù-sư-lợi nói: "Này thiên tử, như hư không không có giới hạn, pháp giới cũng vậy, không có giới hạn." Thiên tử hỏi: "Thưa Văn-thù-sư-lợi, pháp giới nếu như vậy thì nhân giả làm sao biết được pháp giới?" Văn-thù-sư-lợi đáp: "Pháp giới tức chẳng phải pháp giới; pháp giới không biết pháp giới."
Thiên tử hỏi: "Thưa Văn-thù-sư-lợi, nếu như vậy thì nhân giả biết pháp gì mà biện tài được như thế?" Văn-thù-sư-lợi đáp: "Này thiên tử, ý ông nghĩ sao, tiếng vang dội lại khi ta gọi, nó biết pháp gì mà có tiếng đáp lại?" Thiên tử đáp: "Tiếng vang không biết gì cả, chỉ vì các nhân duyên hợp lại nên có tiếng phát ra." Văn-thù-sư-lợi nói: "Đúng như vậy, này thiên tử. Vì lấy chúng sinh làm đối tượng nên các Bồ-tát có lời biện luận ứng đáp." Thiên tử hỏi: "Thưa nhân giả, ngài trụ ở chỗ nào mà thuyết pháp?" Văn-thù-sư-lợi đáp: "Này thiên tử, như người huyễn hóa do Như Lai hóa ra trụ chỗ nào mà thuyết pháp, thì sự thuyết pháp của tôi cũng như vậy." Thiên tử nói: "Thưa Văn-thù-sư-lợi, người do Như Lai hóa ra vì không trụ vào đâu mà có lời nói." Văn-thù-sư-lợi nói: "Tôi cũng như vậy, vì không trụ vào đâu mà có lời nói."
Thiên tử hỏi: "Thưa Văn-thù-sư-lợi, nếu ở khắp mọi nơi đều không trụ, thì nhân giả trụ ở đâu để sẽ đạt được A-nậu-đa-la tam-miệu tam-bồ-đề?" Văn-thù-sư-lợi đáp: "Tôi trụ nơi vô gián (không có khoảng gián đoạn) mà sẽ đạt được A-nậu-đa-la tam-miệu tam-bồ-đề." Thiên tử hỏi: "Cái vô gián ấy lại trụ ở đâu?" Văn-thù-sư-lợi đáp: "Này thiên tử, vô gián thì không có gốc rễ, không có chỗ trụ." Thiên tử hỏi: "Thưa Văn-thù-sư-lợi, người phạm nghiệp vô gián (năm tội nặng nhất như giết cha, giết mẹ, giết A-la-hán, làm thân Phật chảy máu, phá hòa hợp tăng, khiến phải đọa ngay vào địa ngục sau khi chết), Như Lai chẳng nói là sẽ đọa vào địa ngục Vô gián (địa ngục khổ nhất, nơi sự đau đớn không có lúc ngừng) sao?" Văn-thù-sư-lợi đáp: "Này thiên tử, người có nghiệp vô gián thì Như Lai nói sẽ đọa vào địa ngục Vô gián. Cũng vậy, này thiên tử, Bồ-tát trụ nơi năm điều vô gián thì mau được A-nậu-đa-la tam-miệu tam-bồ-đề."
"Năm điều ấy là gì? Một là khi Bồ-tát chuyên tâm phát tâm A-nậu-đa-la tam-miệu tam-bồ-đề, thì trong khoảng ấy không xen lẫn rơi vào địa vị Thanh văn, Bích-chi-phật. Hai là khi có tâm buông bỏ tất cả những gì mình có, thì trong khoảng ấy không xen lẫn tâm keo kiệt nhơ bẩn. Ba là khi nghĩ 'ta phải cứu độ tất cả chúng sinh', thì trong khoảng ấy không xen lẫn tâm hèn kém. Bốn là khi đã biết tất cả các pháp vốn vô sinh, rồi ta ở trong các pháp sinh khởi mà được nhẫn (?), thì trong khoảng ấy không xen lẫn các kiến chấp. Năm là đối với những điều cần biết, cần thấy, cần chứng, cần giác ngộ đúng đắn, tất cả đều dùng một tâm, trong một sát-na, siêng năng dùng phương tiện và trí tuệ mà giác ngộ đúng đắn, cho đến khi đạt được nhất thiết trí (trí biết rõ tất cả mọi sự, tức trí của Phật), thì trong khoảng ấy trọn không xen lẫn sự lười biếng bỏ bê. Này thiên tử, đó gọi là năm điều vô gián. Bồ-tát trụ nơi những điều vô gián này thì mau được A-nậu-đa-la tam-miệu tam-bồ-đề."
Thiên tử hỏi: "Thưa Văn-thù-sư-lợi, có khi nào kẻ phàm phu ngu muội trụ nơi tội vô gián, sẽ đọa địa ngục Vô gián, mà Bồ-tát lại trụ chính nơi vô gián ấy để có thể chứng A-nậu-đa-la tam-miệu tam-bồ-đề không?" Văn-thù-sư-lợi đáp: "Có." Thiên tử hỏi: "Bằng phương tiện gì?" Văn-thù-sư-lợi đáp: "Này thiên tử, vì tất cả các pháp, do các nhập (sáu giác quan và sáu đối tượng của chúng) đều không, nên là không; không, vô tướng, vô nguyện, không sinh, không khởi, không tạo tác, vô vi; vì thuận theo duyên khởi (mọi sự do nhân duyên hợp lại mà sinh ra) nên đó chính là Bồ-đề (giác ngộ)."
Thiên tử hỏi: "Thưa Văn-thù-sư-lợi, pháp này không thể thấy được, ai sẽ tin đây?" Văn-thù-sư-lợi đáp: "Nếu không tin theo Như Lai, thì làm sao lại tin theo Thanh văn được? (?)" Thiên tử hỏi: "Nếu như vậy thì làm sao được giải thoát?" Văn-thù-sư-lợi đáp: "Ai không chấp vào cái ta mà hành động, ai không nhận lấy mọi phiền não, ai thọ trì kinh điển như thế này, ai dùng lòng đại bi đưa bàn tay pháp ra cho tất cả chúng sinh (người ấy được giải thoát)."
Hỏi: "Những người ấy có tướng mạo gì?" Đáp: "Tướng mạo của họ là tướng mạo của ấm, giới, nhập (năm uẩn: các yếu tố hợp thành con người là sắc, thọ, tưởng, hành, thức; mười tám giới và mười hai nhập: các phạm trù về giác quan, đối tượng và sự nhận biết)." Hỏi: "Họ sẽ có hạnh gì?" Đáp: "Họ sẽ có hạnh không, vô tướng, vô nguyện." Hỏi: "Họ sẽ hướng đến đâu?" Đáp: "Họ sẽ hướng đến nhất thiết trí, hướng đến tâm hành của tất cả chúng sinh."
Hỏi: "Thưa Văn-thù-sư-lợi, Bồ-tát thoái chuyển thì thế nào?" Đáp: "Này thiên tử, Bồ-tát thoái chuyển mà đạt được A-nậu-đa-la tam-miệu tam-bồ-đề thì không có lẽ ấy." Hỏi: "Thoái lui khỏi điều gì?" Đáp: "Thoái lui khỏi mọi phiền não và khỏi địa vị Thanh văn, Bích-chi-phật." Hỏi: "Thế nào là không thoái?" Đáp: "Nếu bình đẳng cùng với sự bình đẳng." Hỏi: "Thưa Văn-thù-sư-lợi, chữ 'bình đẳng' có nghĩa gì?" Đáp: "Đó là lời nói về sự không khác biệt." Hỏi: "Thưa Văn-thù-sư-lợi, nếu như vậy thì làm sao biết được sự khác biệt của mọi pháp?" Đáp: "Này thiên tử, người không biết bình đẳng thì ở trong bình đẳng mà sinh ra khác biệt; vì thực hành theo khác biệt nên đi đến khác biệt. Nếu biết bình đẳng thì không thực hành theo khác biệt; vì không thực hành theo khác biệt nên đi đến bình đẳng, tức là đi đến chỗ không khác biệt."
Thiên tử hỏi: "Thưa Văn-thù-sư-lợi, có Bồ-tát nào còn phiền não mà có Bồ-đề không?" Đáp: "Có." Hỏi: "Bằng phương tiện gì?" Văn-thù-sư-lợi đáp: "Nếu Bồ-tát không còn phiền não như hàng Thanh văn thì sẽ không còn thọ sinh. Này thiên tử, Bồ-tát vì muốn dứt phiền não cho tất cả chúng sinh mà khởi lòng đại bi, phát tâm Bồ-đề, nên gọi là có Bồ-đề."
"Thưa Văn-thù-sư-lợi, có Bồ-tát nào còn keo kiệt mà có Bồ-đề không?" Đáp: "Có." Thiên tử hỏi: "Bằng phương tiện gì?" Văn-thù-sư-lợi đáp: "Nếu Bồ-tát không chịu buông bỏ tâm Bồ-đề, mà vẫn giáo hóa độ thoát chúng sinh, thu nhận các pháp, thì Bồ-tát ấy tuy có keo kiệt mà thành tựu đàn ba-la-mật (bố thí ba-la-mật: sự bố thí trọn vẹn đưa đến bờ giác ngộ)."
Thiên tử hỏi: "Thưa Văn-thù-sư-lợi, có Bồ-tát nào bỏ giới mà thành tựu thi ba-la-mật (trì giới ba-la-mật: sự giữ giới trọn vẹn đưa đến bờ giác ngộ) không?" Đáp: "Có." Thiên tử hỏi: "Bằng phương tiện gì?" Văn-thù-sư-lợi đáp: "Nếu Bồ-tát vì giáo hóa độ thoát chúng sinh, vì chúng sinh mà làm (?), thì Bồ-tát ấy tuy không có giới mà thành tựu thi ba-la-mật."
Thiên tử hỏi: "Thưa Văn-thù-sư-lợi, có Bồ-tát nào bỏ nhẫn mà thành tựu sằn-đề ba-la-mật (nhẫn nhục ba-la-mật: sự nhẫn chịu trọn vẹn đưa đến bờ giác ngộ) không?" Đáp: "Có." Thiên tử hỏi: "Bằng phương tiện gì?" Văn-thù-sư-lợi đáp: "Nếu Bồ-tát bỏ sự chấp nhận các giáo thuyết ngoại đạo, mà tu sự chấp nhận Phật pháp, thì Bồ-tát ấy bỏ nhẫn mà thành tựu sằn-đề ba-la-mật."
Thiên tử hỏi: "Thưa Văn-thù-sư-lợi, có Bồ-tát nào bỏ tinh tấn mà thành tựu tỳ-lê-da ba-la-mật (tinh tấn ba-la-mật: sự siêng năng trọn vẹn đưa đến bờ giác ngộ) không?" Đáp: "Có." Thiên tử hỏi: "Bằng phương tiện gì?" Văn-thù-sư-lợi đáp: "Nếu Bồ-tát bỏ sự tinh tấn của Thanh văn, Bích-chi-phật mà hướng đến Bồ-đề của bậc Đẳng chánh giác (bậc giác ngộ chân chính và bình đẳng, tức Phật), thì Bồ-tát ấy bỏ tinh tấn mà thành tựu tỳ-lê-da ba-la-mật."
Thiên tử hỏi: "Thưa Văn-thù-sư-lợi, có Bồ-tát nào quên niệm mà thành tựu thiền ba-la-mật (thiền định ba-la-mật: sự tĩnh lặng chuyên chú trọn vẹn đưa đến bờ giác ngộ) không?" Đáp: "Có." Thiên tử hỏi: "Bằng phương tiện gì?" Văn-thù-sư-lợi đáp: "Nếu Bồ-tát cho đến trong giấc mộng cũng không khởi ý niệm Thanh văn, Bích-chi-phật, thường an định không bỏ tâm cầu Đẳng chánh giác, thì Bồ-tát ấy quên niệm mà thành tựu thiền ba-la-mật."
Thiên tử hỏi: "Thưa Văn-thù-sư-lợi, có Bồ-tát nào không có trí tuệ mà thành tựu Bát-nhã ba-la-mật (trí tuệ ba-la-mật: trí tuệ trọn vẹn đưa đến bờ giác ngộ) không?" Đáp: "Có." Thiên tử hỏi: "Bằng phương tiện gì?" Văn-thù-sư-lợi đáp: "Nếu Bồ-tát đối với tất cả các thuật thế gian như bùa trùng độc, phép làm xác chết đứng dậy, các thứ chú thuật ác, đều không có hiểu biết gì, chỉ vì muốn thành tựu, thu gồm nhất thiết trí, thì Bồ-tát ấy không có trí tuệ mà thành tựu Bát-nhã ba-la-mật."
Khi ấy đức Thế Tôn khen Pháp vương tử Văn-thù-sư-lợi: "Hay thay, hay thay, này Văn-thù-sư-lợi! Ông đã khéo nói những điều Bồ-tát ma-ha-tát nên làm và không nên làm. Lại nữa, này Văn-thù-sư-lợi, ta sẽ nói cho ông một ví dụ để làm sáng tỏ thêm nghĩa này. Này Văn-thù-sư-lợi, ví như có người đói khát gầy yếu, người ấy thà chịu đói khát chứ quyết không ăn thức ăn có lẫn chất độc. Vì sao vậy? Vì thức ăn ấy đáng sợ. Cũng vậy, này Văn-thù-sư-lợi, Bồ-tát thà keo kiệt, ganh ghét, phá giới, mang tiếng xấu, lười biếng, quên niệm, không có trí tuệ, chứ quyết không mong cầu địa vị Thanh văn, Bích-chi-phật. Vì sao vậy? Vì điều ấy đáng sợ."
Thiên tử thưa Phật: "Bạch Thế Tôn, các Bồ-tát không sợ phiền não sao?" Phật bảo thiên tử: "Nên sợ phiền não, nhưng sợ địa vị Thanh văn, Bích-chi-phật còn hơn thế nữa. Lại nữa, này thiên tử, nay ta hỏi ông, ông cứ tùy ý mà đáp. Này thiên tử, ý ông nghĩ sao, người ham sống thì sợ điều gì hơn: sợ bị chém đầu hay sợ bị chặt tay chân?" Thiên tử thưa Phật: "Bạch Thế Tôn, sợ bị chém đầu. Vì sao vậy? Bị chặt tay chân thì vẫn có thể làm việc phước mà sinh vào chỗ tốt đẹp; còn bị chém đầu thì không còn mạng sống, không thể làm việc phước được nữa." Phật bảo thiên tử: "Cũng vậy, Bồ-tát thà hủy phạm giới cấm chứ quyết không bỏ chánh kiến (?) (cái thấy hướng về quả Phật); thà có phiền não chứ quyết không bước vào địa vị quyết định của Thanh văn."
Thiên tử thưa Phật: "Thật hiếm có, bạch Thế Tôn! Hạnh của Bồ-tát thật khó cho người đời tin được. Vì sao vậy? Vì sự giữ giới và tinh tấn của người Thanh văn lại chính là sự phá giới và lười biếng của Bồ-tát." Phật bảo thiên tử: "Đúng như ông nói. Như thức ăn của người nghèo lại là thuốc độc đối với Chuyển luân vương (vị vua lý tưởng cai trị cả thế giới bằng chánh pháp). Cũng vậy, này thiên tử, sự giữ giới và tinh tấn của người Thanh văn chính là sự phá giới và lười biếng của Bồ-tát. Này thiên tử, ví như có người làm thuê để nuôi thân, người ấy còn không đủ sức nuôi nấng gia quyến cho được sung sướng, huống gì là người khác. Cũng vậy, này thiên tử, Thanh văn tinh tấn là để tự mình dứt các kết sử; với sự tinh tấn ấy, không thể khiến người trong cõi Diêm-phù-đề (châu lục mà loài người chúng ta đang sống, theo vũ trụ quan Phật giáo) được vui, huống gì là tất cả những người khác. Này thiên tử, như vị đại thương chủ có nhiều của báu, thường vui lòng cứu giúp, siêng năng không ngừng nghỉ, thì có thể làm lợi ích cho tất cả chúng sinh. Cũng vậy, này thiên tử, Bồ-tát chuyên tâm tinh tấn, thành tựu lòng thương xót, thì có thể làm lợi ích cho tất cả chúng sinh, làm nhân đem lại an vui cho vô lượng chúng sinh, có thể ban cho họ niềm vui thế gian và niềm vui xuất thế gian (vượt ra khỏi thế gian, tức niềm vui giải thoát)."
Khi ấy trưởng lão Ma-ha Ca-diếp (vị đại đệ tử của Phật, nổi tiếng về hạnh khổ hạnh) thưa Phật: "Bạch Thế Tôn, người Thanh văn chứng pháp vô vi, còn người Bồ-tát thì ở trong pháp hữu vi. Người ở trong pháp hữu vi sao lại xem nhẹ người đã đạt đến vô vi?" Phật bảo Ca-diếp: "Ta sẽ nói một ví dụ để làm sáng tỏ nghĩa này cho ông. Này Ca-diếp, ví như bốn biển lớn chứa đầy sanh tô (bơ sống, một loại sản phẩm từ sữa). Có người chẻ một sợi lông ra làm trăm phần, dùng một phần lông ấy chấm lấy một giọt bơ. Này Ca-diếp, ý ông nghĩ sao, giọt bơ trên một phần lông ấy có thể xem nhẹ bơ sống đầy cả bốn biển được không?" Ca-diếp thưa Phật: "Bạch Thế Tôn, không thể xem nhẹ được." Phật bảo Ca-diếp: "Ý ông nghĩ sao, trong hai phần bơ này, phần nào nhiều hơn, phần nào quý giá hơn?" Ca-diếp lại thưa Phật: "Bạch Thế Tôn, chỉ một phần trong trăm nghìn ức phần bơ sống của một biển lớn cũng còn nhiều hơn, quý hơn, huống gì là bốn biển."
"Này Ca-diếp, như giọt bơ chấm lên bằng một phần trăm sợi lông, nên biết trí vô vi của Thanh văn cũng như vậy. Này Ca-diếp, như bơ sống đầy bốn biển lớn, nên biết căn lành hữu vi của Bồ-tát, trải qua trăm nghìn a-tăng-kỳ kiếp hồi hướng (đem công đức của mình hướng về một mục đích, ở đây là hướng về quả Phật) về nhất thiết trí, cũng như vậy."
"Này Ca-diếp, ví như con kiến tha một hạt thóc, đem so với tất cả thóc lúa trên khắp mặt đất vào lúc lúa chín mùa thu. Này Ca-diếp, ý ông nghĩ sao, trong hai thứ thóc ấy, thứ nào nhiều hơn, quý hơn?" Ca-diếp thưa Phật: "Bạch Thế Tôn, lúa chín vào mùa thu thì vô lượng chúng sinh đều được dùng, thứ ấy nhiều hơn, quý hơn." "Cũng vậy, này Ca-diếp, như hạt thóc con kiến tha, nên biết quả giải thoát của Thanh văn cũng như vậy. Này Ca-diếp, như lúa má trên khắp mặt đất chín vào mùa thu, nên biết Bồ-tát đầy đủ sáu ba-la-mật và căn lành của tứ nhiếp; những thứ ấy chín muồi rồi thì có thể làm lợi ích cho vô lượng chúng sinh, cũng như vậy."
"Này Ca-diếp, ví như có trăm nghìn lượt thồ đồ bằng thủy tinh được đem vào thành ấp; lại có một viên ngọc lưu ly (một loại ngọc quý màu xanh biếc) vô giá, từ biển lớn được chở trên thuyền, an ổn về đến cõi Diêm-phù-đề; về đến nơi rồi thì có thể trừ được sự nghèo thiếu khốn khổ của người đời. Này Ca-diếp, ý ông nghĩ sao, những đồ thủy tinh ấy có thể xem nhẹ viên ngọc lưu ly vô giá kia được không?" Ca-diếp thưa Phật: "Không dám xem nhẹ." "Này Ca-diếp, như những lượt thồ đồ thủy tinh đem vào thành ấp, nên biết sự vô vi của Thanh văn cũng như vậy. Như viên ngọc lưu ly lớn vô giá, nên biết tâm báu của Bồ-tát, nối tiếp hạt giống Tam bảo khiến không đoạn tuyệt, làm sinh ra báu vật nhất thiết trí, cũng như vậy."
Khi ấy trưởng lão Ma-ha Ca-diếp thưa Phật: "Thật hiếm có, bạch Thế Tôn! Như Lai đã khéo nói về tâm báu Tát-bà-nhã (trí biết tất cả, tức nhất thiết trí), nhờ một tâm ấy mà Bồ-tát vượt hơn tất cả Thanh văn, Bích-chi-phật."
Lúc ấy các vị Bồ-tát từ cõi của đức Bảo Tướng Như Lai đến đây, nghe nói pháp này rồi, đều cho là hiếm có, bèn thưa Phật: "Bạch Thế Tôn, những điều nói ở đây đều là hý luận (?), có đủ thứ cấu nhiễm và thanh tịnh, khởi ra nhiều thuyết sai khác. Ở cõi của đức Bảo Tướng Như Lai chỉ nói pháp bất thoái chuyển của Bồ-tát, không có sự trói buộc của phiền não. Thật hiếm có, khó ai bì kịp: đức Thích-ca Như Lai, Ứng Cúng, Chánh Biến Tri lại có thể kham nhẫn những phiền não như thế này, ở trong pháp một vị không phân biệt mà nói ra thượng, trung, hạ, chỉ bày sự khác biệt của ba thừa."
Khi ấy các vị Bồ-tát dùng hoa trời cúng dường Như Lai xong, nói với Pháp vương tử Văn-thù-sư-lợi: "Thưa Văn-thù-sư-lợi, chúng tôi muốn trở về thế giới Bảo Trụ." Văn-thù-sư-lợi nói: "Này các thiện nam tử, nên biết là đã đến lúc." Các vị Bồ-tát hỏi: "Nhân giả không cùng đi sao?" Văn-thù-sư-lợi đáp: "Này các thiện nam tử, nơi nào các cõi nước bình đẳng, Phật pháp và chúng sinh bình đẳng, tôi ưa thích nơi ấy và sẽ đến nơi ấy." Các vị Bồ-tát hỏi: "Thưa Văn-thù-sư-lợi, bằng phương tiện gì?" Văn-thù-sư-lợi đáp: "Vì tất cả các cõi nước đều bình đẳng, không cùng tận; chư Phật Đẳng chánh giác không thể nghĩ bàn; tất cả các pháp đều không; tự tính của chúng sinh là không có ta. Này các thiện nam tử, vì tôi quán thấy tính bình đẳng như vậy, nên nói rằng: tất cả các cõi nước bình đẳng, tất cả Phật pháp và chúng sinh bình đẳng, vì thế tôi đến nơi ấy."
Khi ấy Văn-thù-sư-lợi liền nhập tam-muội (trạng thái tâm định sâu, chuyên chú vào một đối tượng), biến thế giới này thành giống như thế giới Bảo Trụ. Tất cả đại chúng đều thấy, không hơn không kém. Họ cũng thấy sắc diện, hình thể của đức Thế Tôn Thích-ca Mâu-ni giống như đức Bảo Tướng Như Lai, các chúng Thanh văn đều có hình sắc tướng mạo giống như các vị Bồ-tát ở cõi ấy. Khi ấy các vị Bồ-tát kia thấy cảnh ấy rồi, đều cho rằng mình đã về đến thế giới Bảo Trụ, đều cho rằng đức Phật Thích-ca Mâu-ni chính là đức Bảo Tướng Như Lai, bèn thưa Phật: "Bạch Thế Tôn, ai đã đưa chúng con trở về thế giới này?" Phật bảo các vị Bồ-tát: "Này các thiện nam tử, lúc các ông đi, ai đã đưa các ông đi?" Các vị Bồ-tát thưa: "Pháp vương tử Văn-thù-sư-lợi." Phật bảo các vị Bồ-tát: "Cũng chính người ấy đưa các ông về."
Khi ấy Văn-thù-sư-lợi xuất khỏi tam-muội, nói với các vị Bồ-tát: "Này các thiện nam tử, các vị hãy nhớ lại tam-muội của mình." Khi ấy các vị Bồ-tát mỗi người đều nhớ lại; tam-muội mình đã đắc hiện ra trước mặt rồi, họ nghĩ rằng: "Hiếm có thay, hiếm có thay! Chúng ta nay vẫn còn ở đây, mà lại tưởng đã về đến thế giới Bảo Trụ." Khi ấy các vị Bồ-tát lấy làm lạ, chưa từng có, bèn thưa Phật: "Thật kỳ lạ, bạch Thế Tôn! Pháp vương tử Văn-thù-sư-lợi lại có được sức thần thông và định lực không thể nghĩ bàn như vậy. Bạch Thế Tôn, nguyện cho tất cả chúng sinh đều được sức thần thông như Văn-thù-sư-lợi."
Phật bảo các vị Bồ-tát: "Này các thiện nam tử, ví như những đồ đựng quý bằng vàng, bạc, pha-lê (ngọc trong suốt), kim cương, chiên-đàn, v.v., cùng với đồ bằng đất nung, tất cả những đồ ấy đều chứa hư không, và hư không có khắp trong mọi đồ đựng, vì hư không là bình đẳng. Cũng vậy, này các thiện nam tử, pháp, chân như, thực tế và tính không, những pháp ấy là một, không sai khác, vì đều nhập vào đệ nhất nghĩa không (tính không tối thượng). Nhưng chúng sinh vì tạo ra đủ thứ hành nghiệp, nên thọ đủ thứ thân, hiện ra hàng nghìn dạng. Ta phân thân hóa thành bao nhiêu nghìn sắc thân: những sắc thân phải thọ nơi địa ngục, súc sinh, ngạ quỷ (quỷ đói), người, trời; những sắc thân Thanh văn, Bích-chi-phật, Bồ-tát, Phật. Những sắc thân ấy tuy đều có thể thấy được, nhưng là sắc bình đẳng; như sắc với không là bình đẳng, là một, không sai khác, không có gì khác biệt. Này các thiện nam tử, vì nghĩa ấy nên phải biết như vậy, như Pháp vương tử Văn-thù-sư-lợi đã nói: vì tất cả các cõi nước bình đẳng, không khác biệt, nên tất cả chư Phật bình đẳng, tất cả các pháp bình đẳng, tất cả chúng sinh bình đẳng, vì không có sai khác."
Khi ấy các vị Bồ-tát lãnh thọ lời dạy đúng pháp của Thế Tôn, sinh lòng nhàm chán sâu xa (đối với sự chấp trước sai biệt), trong tâm được vui mừng, cúi đầu lạy dưới chân Phật, đi vòng quanh bên phải ba vòng, rời Thế Tôn rồi liền biến mất khỏi thế giới Ta-bà, trở về thế giới Bảo Trụ.
Khi ấy đức Thế Tôn bảo Huệ mạng (tiếng tôn xưng vị tỳ-kheo, nghĩa là người lấy trí tuệ làm mạng sống) A-nan (thị giả của Phật, người nghe nhiều nhớ nhiều nhất trong hàng đệ tử): "Này A-nan, ông hãy thọ trì, đọc tụng kinh điển thù thắng này, khiến cho nó được lưu truyền thông suốt rộng rãi. Vì sao vậy? Nếu ai có thể đem kinh điển này giảng rộng cho người khác, hoặc có thể chăm chú lắng nghe và lãnh thọ, thì sẽ được khối phước vô lượng." A-nan thưa Phật: "Vâng, bạch Thế Tôn, con đã thọ trì. Kinh này nên gọi tên là gì? Phải phụng trì thế nào?" Phật bảo A-nan: "Kinh này nên gọi là 'Tịch Điều Âm sở vấn' (những điều Tịch Điều Âm thưa hỏi), hãy thọ trì như vậy. Lại có tên là 'Như Lai sở thuyết thanh tịnh điều phục' (sự điều phục thanh tịnh do Như Lai nói), hãy thọ trì như vậy."
Phật nói kinh xong, thiên tử Tịch Điều Âm, Pháp vương tử Văn-thù-sư-lợi, trưởng lão Ma-ha Ca-diếp, Huệ mạng A-nan cùng tất cả đại chúng trong hội lúc ấy, gồm trời, rồng, dạ-xoa (loài quỷ thần nhanh nhẹn, có loài hộ pháp), càn-thát-bà (thần âm nhạc của cõi trời), a-tu-la, các vị Hộ thế, nghe lời Phật dạy đều vui mừng, tin nhận và làm theo.
Kinh Tịch Điều Âm Sở Vấn
Quay lại danh sách thiên · Giỏ video