Thiên 0 — Lời đề yếu của Tứ khố toàn thư

 Khâm định Tứ khố toàn thư (bộ sách lớn do vua Càn Long nhà Thanh ra lệnh biên soạn và duyệt định, gom sách vở xưa nay chia làm bốn kho), Tử bộ (phần sách của các nhà tư tưởng và các môn học thuật, một trong bốn phần lớn của bộ sách), quyển bảy.

 Thôi quan thiên (tên sách, nghĩa là "Thiên giúp thăng quan mau chóng"). Thuật số loại (nhóm sách về các thuật đoán định cát hung như bói toán, xem tướng, xem đất), mục ba, thuộc loại xem đất nhà ở và xem đất mồ mả. Phần đề yếu (bài giới thiệu tóm lược về sách).

 Chúng thần kính cẩn xét: sách *Thôi quan thiên* gồm hai quyển, do Lại Văn Tuấn đời Tống soạn. Văn Tuấn tự là Thái Tố, người Xử Châu (nay thuộc vùng Lệ Thủy, tỉnh Chiết Giang). Ông từng làm quan ở Kiến Dương (nay thuộc tỉnh Phúc Kiến). Ông ưa thuật xem đất, bỏ chức quan đi chu du khắp nơi, tự đặt hiệu là Bố Y Tử (bố y: áo vải, chỉ người thường dân không làm quan), nên đời gọi ông là Lại Bố Y. Ông còn soạn các sách *Thiệu Hưng đại địa bát kiềm* và *Tam thập lục kiềm*, nay đều chưa thấy.

 Sách này chia làm bốn thiên: Long (mạch núi, dải thế đất chạy dài như rồng, dẫn sinh khí tới chỗ đất kết), Huyệt (điểm đất tụ sinh khí, nơi đặt mộ hoặc dựng nhà), Sa (các gò đống, núi nhỏ bao quanh huyệt) và Thủy (dòng nước chảy đến và chảy đi quanh huyệt). Mỗi thiên đều viết thành bài ca.

 Thiên Long dùng hai mươi bốn sơn (hai mươi bốn phương hướng trên la bàn phong thủy, mỗi phương gọi là một "sơn") để chia âm dương. Sách lấy Chấn, Canh, Hợi làm ba hướng tốt nhất, gọi là "tam cát", lấy Tốn, Tân, Cấn, Bính, Đoài, Đinh làm sáu hướng đẹp, gọi là "lục tú". Sách cũng nêu rõ những ứng nghiệm tốt xấu khi mạch rồng biến đổi và khi huyệt nhận khí.

 Thiên Huyệt vẫn lấy mạch rồng làm chủ, nhưng chỗ nhận khí có khác nhau: khi thì khí áp sát bên trái, khi thì áp sát bên phải. Hai thiên Sa và Thủy cũng lấy phương vị để đoán định.

 Lời giảng của sách có nhiều chỗ thấu suốt lạ thường. Chẳng hạn, sách nói mạch rồng ở hai phương Dần, Giáp sinh ra người bị chứng phong, què quặt. Lý do là: Dần, Giáp thuộc hành Mộc, Mộc thịnh thì sinh gió. Lại thêm, hai phương này trên trời ứng với sao Vĩ và sao Cơ (hai chòm trong hai mươi tám chòm sao), mà sao Cơ ưa gió. Chấn (quẻ ứng với phương đông, thuộc Mộc) tượng trưng cho bàn chân, mà sách xưa nói gió quá độ thì sinh bệnh ở tay chân. Vì thế mạch này chủ về bệnh phong và què quặt.

 Phương Bính trên trời ứng với sao Tinh và sao Mã (?) (người xưa cho rằng ngựa và tằm cùng một khí), nên có điềm lành về tơ tằm. Phương Đinh trên trời ứng với sao Thọ (sao Lão Nhân ở phương nam, chủ về tuổi thọ), nên có nhiều điềm sống lâu.

 Mạch rồng ở phương Đoài mà gặp nước ở phương Thìn: phương Thìn có kim sát (khí sát hại thuộc hành Kim), còn Đoài tượng trưng cho miệng lưỡi và cho sự gãy vỡ, nên chủ về sứt môi, hở răng. Lại thêm, Thìn và Dậu gặp nhau thì hợp lại (một cặp trong "lục hợp" của mười hai địa chi), Thổ lấp mất tiếng của Kim, nên chủ về chứng lưỡi kép, nói năng ngọng nghịu không rõ.

 Lời lẽ của sách tuy khá dính dáng đến chuyện thần bí quái lạ, nhưng về âm dương, ngũ hành (năm hành Kim, Mộc, Thủy, Hỏa, Thổ), cùng các lẽ sinh (giúp nhau), khắc (chế ngự nhau), chế (kiềm giữ) và hóa (biến đổi), thì thật đã nói được thành lý lẽ. So với những lời hoang đường không có gốc rễ, chỉ ba hoa về tốt xấu mà không giải thích được vì sao như vậy, thì sách này hơn nhiều lắm.

 Trong sách vốn có lời chú giải, không biết ai làm, giảng giải khá tường tận. Lời chú ấy đã lưu truyền từ lâu (?), nên chúng thần chép cả vào để giúp việc tra khảo. Tháng mười năm Càn Long thứ bốn mươi sáu (năm 1781), kính cẩn hiệu đính xong và dâng lên.

 Tổng toản quan (quan đứng đầu việc biên soạn): thần Kỷ Quân, thần Lục Tích Hùng, thần Tôn Sĩ Nghị.

 Tổng hiệu quan (quan đứng đầu việc hiệu đính, so sửa văn bản): thần Lục Phí Trì.

Sau ►

Quay lại danh sách thiên · Giỏ video