Thiên 146 — Bàn về Thiên Quan: các cách phụ

 Thiên nguyên tọa sát (thiên nguyên: thiên can của trụ ngày, tức can đại diện cho chính người có lá số; tọa sát: can ngày ngồi trên một địa chi có chứa Thất sát. Thất sát, còn gọi là Thiên quan, là can khắc can ngày và cùng âm dương với can ngày; nó chủ về áp lực, uy quyền, cũng chủ tai họa).

 Đây là nói các ngày như Giáp Thân, Ất Dậu. Như ngày Ất Sửu: trong chi Sửu có sẵn Tân kim làm Sát, vì Tân kim khắc Ất mộc. Ngày này ưa sinh vào mùa xuân, mùa hạ, khi ấy Ất mộc khỏe mạnh, Sát tự có cái chế ngự. Không ưa thấy Bính, Đinh lộ rõ (?). Nếu sinh vào tháng mùa thu, cây cỏ tàn rụng, mà ngay dưới chỗ ngồi lại ẩn một con "quỷ" (tức Sát, cái khắc mình), há chẳng thành hại sao?

 Phàm gặp những ngày như thế, can ngày cần dựa được chỗ vượng, và không có thêm Quan (Chính quan: can khắc can ngày, khác âm dương) hay Sát nào khắc nữa. Ưa có Ấn (Ấn thụ: can sinh ra can ngày) để hóa Sát (Sát sinh Ấn, Ấn lại sinh thân, nên cái khắc mình chuyển thành cái sinh mình). Tài (can bị can ngày khắc, chủ tiền của) vượng mà thân cũng vượng thì là phúc. Nếu Sát vượng mà có Thương quan (can do can ngày sinh ra, khác âm dương) hợp hoặc chế Sát thì cũng quý.

 Nếu không có gì giúp đỡ hay hóa giải, lại đi vào vận Sát vượng (vận: từng giai đoạn mười năm hay từng năm trong đời), hoặc lại gặp thêm Sát khắc, thì người ấy ắt mặt mũi có sẹo, lùn, què quặt, ngón tay dính liền, có bướu thịt. Tính gian tham, hung bạo, cậy mạnh chẳng kiêng nể gì, nhiều lần phạm phép nước. Bị khắc nặng thì phần nhiều chết yểu; nếu hợp cách thì phần nhiều làm quan võ hiển quý. Nếu thân ở chỗ sinh vượng, có đồng loại (can cùng hành với can ngày) và Ấn thụ giúp thân, Sát có chế mà cân bằng, thì cũng chủ làm quan văn hiển quý. Có điều người ấy lòng nhiều toan tính, tính nóng nảy, âm hiểm, ôm lòng độc, giả dối, lấn vượt bổn phận, mưu hại người, chẳng gần tình người.

 Thời thượng nhất vị quý (một vị quý ở trụ giờ: chỉ có một Thất sát đóng ở trụ giờ thì là quý).

 Thiên "Hỷ Kỵ" nói: "Nếu giờ gặp Thất sát, thấy nó chưa chắc đã là hung (?). Tháng chế được Sát mà can ngày mạnh thì Sát ấy ngược lại trở thành ấn quyền." Kinh nói: "Thiên quan ở trụ giờ thì thân phải mạnh; có Dương nhận (ngôi cực vượng của can ngày, như Giáp gặp Mão, sức mạnh dữ dội dễ sinh hung) xung hình thì đương đầu được với Sát. Chế nhiều thì cần đi vận Sát vượng; Sát nhiều mà chế ít ắt thành tai ương."

 Đại để Thiên quan ở trụ giờ cần lộ ra trên thiên can, và chỉ một vị mới hay. Nếu trụ năm, tháng, ngày lại thấy Sát nữa thì ngược lại chủ vất vả, nhọc nhằn. Nếu thân vượng mà Sát bị chế quá mức thì ưa đi vận Sát vượng, hoặc vận tam hợp (ba địa chi hợp lại thành một cục cùng một hành) thành Sát. Nếu Sát không có chế phục (khắc chế, đè nén Sát) thì phải đi vận chế phục mới phát. Nhưng kỵ thân yếu: dù được vận nâng đỡ mà phát phúc, qua vận rồi vẫn như cũ, chẳng nên gì.

 Lại nói: Thiên quan ở trụ giờ không sợ xung (hai chi đối nghịch nhau), không sợ Nhận; người ấy tính tình đằm, cứng cỏi ngay thẳng, không chịu khuất. Sát không có gốc thì cần ngồi ở cung vượng (như Canh Thân, Ất Mão…); có gốc thì không nên (Tài là gốc của Sát, vì Tài sinh Sát). Nếu chỉ có một vị Thất sát mà lại bị hai ba lớp chế phục, thì dù văn chương hơn cả Lý Bạch, Đỗ Phủ (hai nhà thơ lớn đời Đường), rốt cuộc cũng khó hiển đạt. Kinh nói: "Thiên quan gặp ở giờ mà chế phục quá mức thì là nhà nho nghèo."

 Sách "Độc Bộ" nói: "Sát ở giờ không có gốc, Sát vượng thì quý nhất; Sát ở giờ nhiều gốc, Sát vượng thì không hòa." Bài "Thông Minh phú" nói: "Thiên quan ở giờ thông với khí của tháng, mà can ngày vượng thì như chim ưng tung cánh (uy võ lẫy lừng)." Bài "Kinh Thần phú" nói: "Thiên quan ở giờ có chế thì về già có con tài giỏi khác thường." "Độc Bộ" nói: "Một vị quý ở giờ, ẩn trong địa chi cũng tính; can ngày cần vượng mạnh thì danh lợi mới có khí."

 Bài ca cổ nói: "Thiên quan ở giờ ưa Nhận xung, thân mạnh chế được Sát thì lộc dồi dào; nếu Chính quan lại đến lẫn vào, thân yếu mà Tài nhiều thì chủ khốn cùng." Lại: "Thiên quan ở giờ chẳng sợ xung, gặp Dương nhận cũng chẳng thành hung; không xung mà có chế là quý thật, phò tá non sông, nắm việc trong tay." Lại: "Thiên quan ở giờ một vị mạnh, trụ ngày tự vượng thì mừng khác thường; có Tài có Ấn thì nhiều tiền của, bổng lộc, ắt là trời sinh ra làm rường cột." Lại: "Giờ gặp Thất sát tức là Thiên quan, có chế mà thân mạnh là mệnh tốt (?); chế quá thì ưa đi vận Sát vượng, tam hợp đắc địa thì phát có khó gì."

 Lại: "Sinh ra gặp Thất sát ở trong giờ, ắt làm bề tôi trấn biên lập công lớn; chế ngự lại có hợp, không bị phá, binh quyền lẫy lừng, trấn giữ oai phong." Lại: "Trong số gốc không có chế phục thì vận phải gặp chế, chẳng sợ hình xung (hình: các chi hình phạt nhau), chẳng sợ nhiều Sát dồn lại; nếu thân suy mà chỉ có Sát vượng, ắt biết mệnh này nghèo hèn." Lại: "Giờ gặp Thất sát vốn chủ không con (vì trụ giờ chủ con cái), lẽ này người đời hãy xét cho kỹ; trong tháng (?) và giờ nếu có chế, ắt biết có con quý nhưng muộn."

 Niên thượng Thất sát (Thất sát ở trụ năm).

 Kinh nói: "Năm gặp quý khí thì không cần chế phục; ưa can ngày khỏe vượng, có Dương nhận hợp với Sát, trong trụ có Tài, lại đi vận Tài thì phát phúc, thanh tú; kỵ nhất là thân suy." Bởi Thất sát là hình tượng kẻ tiểu nhân, mà đã ở ngôi tổ tông (trụ năm chủ tổ tiên), thì như bề tôi già của triều đình, người hầu già của ông cha. Can ngày khỏe vượng thì người hầu già hết sức phụng sự chủ. Can ngày suy yếu, không làm chủ được kẻ tiểu nhân, thì nó đâu chịu hết sức phụng sự, trái lại thành thứ hại mình.

 Can năm thấy Sát này ắt chủ xuất thân nghèo hèn (?). Nếu bốn trụ và vận đi có tình (phối hợp thuận lợi với nhau) thì chủ nhà nghèo sinh con quý. Nếu Sát vượng thân suy, xung hình quá mức, ắt chủ nghèo khổ; nặng nhất thì đang chịu tang mà bị hình phạt.

 Lại nói: Sát ở năm chỉ một vị thì không nên chế; bốn trụ thấy lặp lại thì lại nên chế. Can ngày sinh vượng, chế phục hơi nhiều thì ưa đi đất Sát vượng. Nếu chế phục quá mức, hoặc Sát vượng thân suy, hoặc Quan Sát lẫn lộn, mà tuế vận (vận lớn mười năm và năm đang đi) cũng như thế, thì chỉ là hạng tầm thường. Nếu chế phục không đủ, vận đến chỗ thân suy Sát vượng, ắt sinh tai họa.

 Một lá số: năm Mậu Tuất, tháng Canh Thân, ngày Nhâm Ngọ, giờ Quý Mão. Mậu hợp với Quý, Mão hợp với Tuất, Nhâm ngồi trên chi Ngọ, Tài và Quan đều đủ, nên quý. Bài ca cổ nói: "Can ngày Nhâm gặp năm Tuất (năm Mậu Tuất, Mậu là Sát của Nhâm) (?), Tài vượng thân mạnh thì lộc tự nhiên đến; lại được vận đi đất Tài vượng, người thông minh lại trung hậu, hiền lành." Lại: "Can năm có Thất sát chớ bảo là hung, chế được hay hợp được thì thành quyền, rất có công; nếu được thân mạnh, không bị phá, thân này nhiều phen được vào chốn cung cấm." Lại: "Can năm hại can ngày, chẳng hòa hợp, cần có can chi chế phục mạnh; Sát vượng thì ưa đi đất thân vượng, những năm đầu đời khó tránh một trận hung."

 Khí mệnh tòng sát (bỏ mệnh theo Sát: thân quá yếu, Sát quá mạnh, đành bỏ bản thân mà thuận theo Sát).

 "Độc Bộ" nói: "Bỏ mệnh theo Sát thì cần Sát hội lại (?) và theo cả Tài; kỵ … (?) ưa Tài (?); nếu gặp gốc khí (can ngày có chỗ dựa) thì mệnh tổn hại, chẳng phải ngờ." Ý nói cách Tòng sát là vì Sát quá nặng, thân không có chỗ nương, bất đắc dĩ phải theo nó; cần đi vận Sát vượng và vận Tài, bốn trụ không có chút (?) Tỷ kiên (can cùng hành, cùng âm dương với can ngày, giúp thân) hay Ấn thụ nào thì mới luận theo cách này. Nếu gặp vận nâng đỡ làm thân vượng lên, đối địch với Sát, thì theo Sát không trọn, cho nên thành tai họa.

 Kinh nói: "Bỏ mệnh theo Sát phải luận cứng mềm", ý nói bỏ thiên can mà theo địa chi, tùy theo tính tình của ngũ hành. Can âm theo địa chi, Sát thuần thì phần nhiều quý, vì cái âm mềm thì theo được vật khác. Can dương theo địa chi, Sát thuần cũng quý, nhưng kém can âm, vì can dương không chịu để bị chế. Thủy, hỏa, kim, thổ đều theo được, chỉ có dương mộc là không theo được, vì cây chết mà gặp búa rìu thì ngược lại bị nó làm hại.

 Sách "U … " (?) nói: "Thân quá yếu, Sát quá nặng thì tiếng tăm vang khắp nơi." Bài "Nguyên Lý phú" nói: "Một đời giàu mà lại sang, đều vì Sát nặng, thân mềm; giữa đường hoặc gặp hung (?) hoặc gặp nguy, chỉ vì vận nâng đỡ làm can ngày vượng lên." Lại nói: "Quỷ (Sát) nhiều thì coi như không có quỷ, ngược lại không thành hung (?)." Bài ca cổ nói: "Năm can dương ngồi trên chi ngày mà gặp toàn Sát, bỏ mệnh theo nó thì tuổi thọ chẳng bền; nếu là năm can âm gặp chỗ này, thân suy Sát vượng thì nói là tốt được." Lại: "Ngồi ở phương tây đất kim mà can ngày mềm yếu, chẳng sợ hưu, chẳng sợ tù (hưu, tù: trạng thái suy yếu, bị giam hãm của khí ngũ hành theo mùa); quỷ Sát được sinh vượng thì nhiều phát phúc, công danh giục giã lên Doanh Châu (Doanh Châu: núi tiên ngoài biển; ví việc được tuyển vào hàng học sĩ tài danh, như mười tám học sĩ đời Đường được ví là "lên Doanh Châu")."

 Thời sát quy khố (Sát ở giờ về kho: Sát nằm trên chi mộ khố — Thìn, Tuất, Sửu, Mùi — là nơi cất giữ khí của các hành).

 Tức là sáu ngày Ất gặp giờ Tân Sửu, sáu ngày Tân gặp giờ Mậu Tuất. Đây cũng chính là cách "một vị quý ở giờ", nhưng vì Sát ngồi trong kho nên đặt riêng một tên. Thơ cổ nói: "Thiên quan trong kho gọi là Khố sát, gặp hình, xung, phá, hại (các kiểu địa chi tác động, phá vỡ nhau, có thể mở kho) lại rất là hay; vận đi chỗ chế phục mà thân lại vượng, chính là lúc công danh vùng lên."

 Quan tàng sát hiển (Quan ẩn, Sát lộ).

 Như Giáp sinh tháng Tị, Dậu, Sửu (?), thiên can lộ Canh; hoặc sinh tháng Thân, mà can năm, can giờ có Tân kim ngồi vững, lộ nhiều. Hai trường hợp này không câu nệ ẩn hay hiện, chỉ cái nào không có khí thì không dùng. Nếu dùng Quan thì không nên đi vận Sát; dùng Sát thì không nên đi vận Quan; và cần thân vượng. Thiên "Hỷ Kỵ" nói: "Sát ẩn Quan lộ, thân yếu thì sao thành danh được; Sát lộ Quan ẩn, có chế thì tự hiển đạt." Họa phúc cũng như cách Quan Sát. Bài ca cổ nói: "Sát lộ Quan ẩn thì chỉ luận Sát, Quan lộ Sát ẩn thì chỉ luận Quan; thân mạnh gặp thế này phần nhiều quý, thân yếu gặp thì trăm mối họa."

 Quan sát hỗn tạp (Quan và Sát lẫn lộn).

 Số người có cả Quan lẫn Sát thì gọi là hỗn tạp, chỉ lấy Tài và Ấn làm chỗ dùng. Trong trụ gốc có Tài thì vận đi Tài sẽ phát, nhưng cốt yếu phải thân mạnh, gánh nổi Tài mới được. Thân yếu mà Quan Sát lẫn lộn thì phần nhiều chết yểu, nghèo. Thân vượng mà có chế cũng tốt; không có chế mà thành Ấn cục để hóa Sát cũng được. Thơ nói: "Quan Sát đan xen, dùng mệnh mà suy, lẽ huyền vi trong đó cần xét kỹ; được thời, thân vượng thì phân nặng nhẹ, sang hèn rõ ràng, phân biệt mà biết."

 Như lá số năm Nhâm Thìn, tháng Bính Ngọ, ngày Bính Thìn, giờ Quý Tị: thân và Sát đều vượng, Quan (Quý) theo Mậu mà hóa (Mậu Quý hợp hóa thành hỏa), có đủ đức tú (Thiên đức, Nguyệt đức và tú khí — những yếu tố cát lành). Lá số Đinh Hợi, Nhâm Tý, Đinh Mùi, Quý Mão: Đinh theo Nhâm mà hóa (Đinh Nhâm hợp hóa mộc), Hợi Mão Mùi hội (?) thành cục mộc, thủy mộc trong trẻo lạ thường. Lá số Giáp Ngọ, Kỷ Tị, Tân Dậu, Giáp Ngọ: ngày Tân lấy Bính trong Tị làm Quan, Đinh trong hai chi Ngọ làm Sát; mừng là ngày Tân vượng, ngồi trên chuyên lộc (Tân ngồi trên Dậu là chính ngôi lộc của mình); Tị Dậu hội (?) thành cục kim, thắng được Sát; tuy không có chế phục, nhưng ban đầu đi vận phương tây (kim), thân càng vượng, nên quý. Xem ba lá số này thì biết không thể cứ thấy hỗn tạp mà luận là hèn.

 Hội sát hóa ấn (các chi hội lại khiến Sát biến thành Ấn).

 Tức là các địa chi hội hợp thành cục Sát (?), như ngày Giáp gặp Thân, Tý, Thìn: Canh kim là Sát trong Thân bị hội thành cục thủy, mà thủy là Ấn sinh Giáp. Rất ưa trong trụ có Ấn thụ, dù ẩn hay hiện, không bị tổn thương là hay. Đại vận (vận lớn mười năm) rất sợ hội với lưu niên (năm đang đi) (?) làm Tài vượng lên mà làm hại Ấn, thì hung nguy (?). Nếu trong trụ vốn có thần khắc Ấn, tuế vận lại gặp sao Tài cùng khắc, ắt gặp hung, chết bất đắc kỳ tử (?).

 Như người sinh ngày Giáp Thìn, tháng Tý, gặp giờ Thân: hội lên Canh sát mà hóa thành Ấn, quý đến nhất phẩm. Vận đi Đinh Mùi, năm Canh Tuất, Tuất xung động Thìn thổ dưới trụ ngày, gom Tài lại làm hỏng Ấn, Sát không còn được hóa; năm Tuất gặp chuyện, năm Tân Hợi bị hình phạt. Thơ nói: "Hội Sát thành quyền thì phúc nhiều nhất, các chi hợp thành Ấn đạt đến cân bằng; nếu gặp năm, vận khắc Ấn, bị hình phạt, giết chóc, thân bị hại, biết làm sao."

 Chuyên sát vô chế (Sát chuyên quyền mà không bị chế).

 Kinh nói: "Thân mạnh Sát nhẹ thì mượn Sát làm quyền; Sát nặng thân nhẹ thì suốt đời bị tổn." Sát vượng tướng (đang mạnh theo mùa), trong trụ không có chế phục, can ngày ngồi chỗ vượng, lại dẫn đến vận thân vượng, thì là Thất sát chuyên quyền, ắt phát nhanh. Nếu vận thân vượng đã qua, mà tuế vận gặp chỗ hình xung hay chế phục thì bình yên; kỵ gặp vận Sát vượng. Sát chuyên quyền sợ nhất gặp Nhận: trong trụ gốc có Nhận, tuế vận lại gặp nữa, nếu không mắc bệnh hiểm ắt chủ chết bất đắc kỳ tử. Thơ nói: "Sát vượng không chế, dẫn đến thân vượng, ấy là Sát chuyên quyền, giàu sang trọn vẹn; vận thân vượng đã qua mà Sát vẫn vượng, thì gặp hình xung phá hại cũng được bình yên."

 Chuyên lộc yếu chế (chuyên lộc cần có chế).

 Cách này là sáu ngày Canh gặp giờ Tị. Tị là đất trường sinh của Canh kim (trường sinh: giai đoạn đầu trong mười hai giai đoạn thịnh suy của khí, ví như lúc mới sinh ra); trong Tị có lộc của Bính và Mậu. Mậu sinh Canh, còn Bính là Sát của Canh, nên trong trụ cần có Nhâm, Quý chế Bính, thì sẽ làm tướng võ nắm quyền; nếu gặp vận Sát thì không tốt. Thơ nói: "Chuyên lộc: Canh đến ngôi Tị (?), cũng cần chế phục mới là hay; chức võ cầm quyền, ngồi ghế nguyên soái, chợt gặp Thất sát là lúc họa đến."

 Bỏ Quan hay giữ Sát (?), cùng luận lẫn lộn về việc Quan và Quỷ biến đổi cho nhau.

 Thiên "Hỷ Kỵ" nói: "Sát và Quan lẫn lộn, có loại bỏ Quan giữ Sát, cũng có loại bỏ Sát giữ Quan." Ý nói trong trụ, sao Quan và Thất sát đan xen: tháng thấy Quan, giờ thấy Sát; hoặc tháng thấy Sát, giờ thấy Quan; hoặc bốn trụ thấy lặp lại. Nếu có vật loại bỏ Quan mà giữ Sát thì luận theo Thiên quan; có vật loại bỏ Sát mà giữ Quan thì luận theo Chính quan.

 Phàm xét (?) bỏ hay giữ, phải xem kỹ trong trụ Quan và Sát cái nào nặng, cái nào nhẹ. Cái lộ trên thiên can thì dễ bỏ, cái tàng trong chi tháng thì khó bỏ. Phải có những vật loại bỏ Quan Sát như Thương quan, Thực thần (can do can ngày sinh ra, cùng âm dương) nhiều và có sức thì mới bỏ được. Với năm ngày can dương, Thực thần vừa bỏ được Sát, lại vừa giữ được (?) Quan; Thương quan thì chỉ bỏ được Quan mà không giữ được Sát, ắt phải có Dương nhận hợp với Sát thì mới thành bỏ Quan giữ (?) Sát.

 Giả như người sinh ngày Giáp: Giáp lấy Tân làm Quan, Canh làm Sát. Nếu Quan nặng Sát nhẹ, được một vị Bính là Thực thần khắc mất Canh kim, mà Bính lại hợp với Tân, thì gọi là bỏ Sát giữ Quan, có tình mà quý. Nếu Sát nặng Quan nhẹ, được Đinh hỏa là Thương quan khắc mất Tân kim, lại được Ất mộc là Dương nhận hợp với Canh, thì gọi là bỏ Quan giữ Sát, có tình mà quý.

 Với năm ngày can âm, Thực thần bỏ được Sát nhưng không giữ được Quan, mà can ngày tự giữ được Quan; Thương quan thì vừa bỏ được Quan, lại vừa giữ được Sát. Giả như người sinh ngày Ất lấy Canh làm Quan, Tân làm Sát. Nếu Quan nặng Sát nhẹ, được một vị Đinh là Thực thần khắc mất Tân sát, thì Ất tự hợp với Canh, gọi là bỏ Sát giữ Quan, có tình mà quý. Nếu Sát nặng Quan nhẹ, được Bính hỏa là Thương quan khắc mất Canh kim, rồi Bính lại hợp với Tân kim, gọi là bỏ Quan giữ Sát, có tình mà quý.

 Bài "Nguyên Lý phú" nói: "Bỏ Sát giữ Quan thì nên luận là quý, bỏ Quan giữ Sát thì chủ uy quyền." Lại nói: "Quan tinh và Thất sát đan xen, nếu có hợp Sát thì là quý", chính là nói điều này. Hợp Sát có hai nghĩa: hợp đi và hợp đến. Hợp đến là bỏ Quan giữ Sát; hợp đi là bỏ Sát giữ Quan.

 Giả như người sinh sáu ngày Giáp, lộ Tân là Chính quan, lại lộ Canh là Thất sát, ấy là Quan Sát đan xen; trong trụ lại có Ất mộc hợp với Canh Thất sát, có Đinh hỏa khắc Tân Quan tinh, đó là bỏ Quan giữ Sát. Giả như người sinh sáu ngày Kỷ (?), lộ Giáp là Chính quan, lại lộ Ất là Thất sát, ấy là Quan Sát đan xen; trong trụ lại có Canh khắc Giáp Chính quan rồi hợp với Ất Thất sát, đó là bỏ Quan giữ Sát. Ví dụ trước là Dương nhận hợp Sát, ví dụ này là Thương quan hợp Sát.

 Lại như Giáp lấy Tân, Dậu làm Quan, Canh, Thân làm Sát. Nếu là ngày Giáp Thân thì lấy Thân làm Sát, lại có Dậu làm Quan; nhưng vì Thân là đất trường sinh của thủy, Sát hóa thành Ấn mà sinh giúp Giáp mộc; trong trụ tuy có Dậu kim, nhưng lại có chữ Ngọ, Đinh khắc hại, thành bỏ Quan giữ Sát. Gặp số này chủ suốt đời lòng dạ khéo léo, không hưởng được phúc đức, không tin cậy người khác, thường tự mình lao nhọc. Lại như người sinh sáu ngày Canh, trong trụ lộ Bính là Sát, lại lộ Đinh là Quan, ấy là Quan Sát đan xen; nếu trong trụ có Nhâm khắc Bính rồi lại đến hợp với Đinh, đó là bỏ Sát giữ Quan.

 Bài phú nói: "Hợp Quan tinh thì không là quý, hợp Thất sát thì không là hung (?)." Ý nói hợp Quan là các nhàn thần trong trụ (những can chi không phải can ngày, không giữ vai trò chủ chốt) hợp mất Quan tinh, cho nên không là quý; hợp Sát là nhàn thần trong trụ hợp với Thất sát. Vì thế hợp Quan thì quên mất cái quý, hợp Sát thì quên mất cái hèn. Còn nếu chính can chi của ngày hợp với Quan Sát, thì hợp Quan là quý, hợp Sát là hèn. Sách nói: "Sát lộ rõ mà bị hợp đi thì ngũ hành hòa khí như gió xuân; Sát ẩn mà hợp đến thì bốn trụ hình thương, hại chính mình", là vậy. Nếu không phân biệt can ngày với nhàn thần thì lấy gì mà phân biệt hợp đến với hợp đi?

 Đại để phép hợp đi là: như năm với tháng hợp nhau thì coi là hợp đi, không luận nữa; tháng với giờ hợp nhau cũng là hợp đi; còn ngày hợp với năm thì không thể coi là hợp đi, vì ngày và năm là trọng yếu, còn lại đều luận là nhàn thần.

 Kinh nói: "Quan Sát ngang nhau thì cái đáng ưa giữ lại, cái đáng ghét bỏ đi." Ý nói trong trụ Chính quan và Thất sát sức ngang nhau: cái nào có vật sinh giúp, hội (?) hòa thì sức nó chuyên nhất, nên giữ lại; cái nào có vật phá tổn, làm hại thì sức nó tản mát, nên bỏ đi. Quan tinh có vật sinh giúp, Sát tinh bị phá hại thì bỏ Sát giữ Quan; ngược lại thì bỏ Quan giữ Sát. Nếu hai bên ngang nhau mà đều không có vật giúp, hợp, lại bị phá hại, thì nên cân nhắc lấy một chữ có sức nhất trong trụ làm dụng thần (yếu tố then chốt được chọn để luận vận mệnh); nếu là cát thần thì luận là tốt. Nếu hai bên ngang nhau mà đều có vật giúp, hợp, không bị phá hại, thì chính là Quan Sát hỗn tạp, ngược lại thành nghèo hèn.

 Lại nói: năm, tháng, ngày, giờ hoặc (?) có bốn vị Quan, bốn vị Sát, thì nên dùng cái lộ rõ, bỏ cái tàng ẩn: lộ rõ Quan thì giữ Quan, lộ rõ Sát thì giữ Sát, phải phân biệt cho kỹ. Nếu hai bên ngang nhau, không nặng nhẹ, thì xét cái nào được sinh giúp, hợp thời thì dùng, cái nào trái thời, không ai giúp thì bỏ. Bỏ giữ không rõ ràng mới là hỗn tạp. Như Giáp sinh thượng tuần tháng bảy, Sát đắc lệnh (đúng mùa nên mạnh), dù có Bính hỏa cũng không bỏ được nó.

 Lại nói: hai cách bỏ và giữ đều rất nên thân vượng. Nếu thân quả thật vượng, dù không có vật bỏ Sát, cũng hóa được Sát thành Quan. Như Giáp gặp Canh là Sát, mà Giáp ngồi trên Dần là ngôi lộc vượng, Giáp mộc tự ôm hỏa khí (trong Dần có Bính hỏa) để chế Sát, không cần thấy thêm Bính, Đinh. Còn như Giáp sinh mùa thu thì lại cần Bính, Đinh chế Sát; trong trụ vốn không có chế thì vận đến đất chế mới phát. Lại như ngày Bính sợ Nhâm, nếu Bính ngồi trên Tị, Ngọ, hoặc Bính có trên dưới ôm giữ (?), thì Nhâm không làm hại được; Bính hóa Sát thành Quan, nhưng phải đi vận thân vượng mới được.

 Lại nói: địa chi, thiên can hợp nhiều thì cũng gọi là "tham hợp vong quan" (ham hợp mà quên Quan). Ý nói thiên nguyên của can ngày, nhân nguyên trong địa chi (các can tàng ẩn trong địa chi) cùng với can chi của năm, tháng, giờ lúc sinh, hiện hay ẩn, hợp nhau lớp lớp, có tình quyến luyến với thần hợp; như thế dù có Quan tinh thì Tài đến trộm khí, Quan đến khắc thân, ngược lại thành bất lợi, Quan không thành, Tài không toại, cho nên gọi là ham hợp mà quên Quan. Đại để hung (?) thần có vật hợp đi thì đổi hung thành cát; cát thần có vật hợp đi thì đổi cát thành hung (?). Thần sát cát hung, phải xem (?) trong cục ưa thần nào, kỵ thần nào, không thể cứ một mực mà luận.

 Bài "Áo Chỉ phú" (?) nói: "Ngày can dương thì Thực thần ngầm hợp Quan tinh, ngày can âm thì Thực thần lén xâm phạm Ấn thụ." Xem câu này thì biết bốn trụ không có Quan, Ấn thì ưa Thực thần, có Quan, Ấn thì kỵ Thực thần.

 Lại nói: ham hợp mà quên Sát, quên Quan. Như người sinh sáu ngày Quý, đầu can lộ chữ Kỷ (?) là Sát, lại lộ chữ Giáp là thần hợp của Kỷ, hợp mất chữ Kỷ thì không còn là Sát nữa; đó gọi là ham hợp mà quên Sát. Như lá số Canh Thân, Giáp Thân, Giáp Tý, Ất Hợi: chữ Canh ở năm làm hại Giáp, được chữ Ất trên Hợi hợp với Canh mà bỏ được Sát; nhưng ngặt vì nguyệt lệnh (chi tháng, nơi quyết định khí mạnh yếu theo mùa) lại có Thân làm không trong, hai chữ Thân thì Sát nặng, không hợp hết được, cho nên chỉ là số làm thư lại (viên chức nhỏ giữ giấy tờ).

 Lại như người sinh sáu ngày Nhâm, đầu can lộ chữ Kỷ (?) là Quan, lại thấy Giáp lộ là thần hợp của Kỷ, hợp mất chữ Kỷ thì không còn là Quan tinh nữa; đó gọi là ham hợp mà quên Quan. Như lá số Tân Sửu, Bính Thân, Giáp Tuất, Kỷ Tị: ngày Giáp lộ chữ Tân, chính là Quan tinh, nhưng vì bị Bính hỏa hợp mất, cho nên phát quý không trong.

 Câu quyết nói: "Nhâm thủy gặp giờ dương thổ (Mậu, là Sát của Nhâm), trong lòng giận dữ, sinh tranh cãi thị phi; chợt có Quý thủy đến giúp, hợp giữ lấy kẻ hung (?) ngoan cố, chẳng còn thấy uy." Đó là ví dụ ham hợp mà quên Sát. Lại nói: "Nhâm gặp Kỷ thổ muốn làm Quan, bỗng bị Thanh Dương gây chuyện kiện tụng (Thanh Dương là Giáp mộc), dụ dỗ hợp mất cái quý thật, khiến phải chịu vấp váp muôn nghìn bề." Đó là ví dụ ham hợp mà quên Quan.

 Lại nói: "Ham hợp chẳng những quên Quan, quên Sát, quên Ấn, quên Thực thần cũng đáng thương; trong cách chỉ có quên Sát là quý, Quan Sát đều bị bỏ thì không thành quyền." Lại: "Bỏ Sát giữ Quan, xét cho kỹ, Thực thần ở ngôi bếp (?) cần cao mạnh; không gặp Thiên ấn (can sinh can ngày cùng âm dương, chuyên khắc Thực thần) đến làm hại chỗ dùng, Tài vượng sinh Quan thì rất tốt lành, hưng thịnh." Lại: "Bỏ Sát giữ Quan, tạo hóa lạ lùng, lẽ huyền vi trong đó có ai biết; khắc hợp có tình thì nhiều vinh quý, vin cao được cành quế cung trăng thứ nhất (ví việc thi đỗ đầu khoa)."

 Lại: "Quan Sát liền nhau thì chỉ coi là Sát, Quan Sát mỗi bên tách riêng là hỗn tạp; Thực thần phạm nhiều thì thành Thương quan, Quan tinh thấy lặp lại thì lại luận là Sát." Lại: "Trong cục Quan Sát hai đầu nhòm ngó, Dương nhận lớp lớp hoặc giúp vào; tám chữ (bốn trụ, mỗi trụ một can một chi) thuần dương, Thiên ấn nặng, ngôi cao thân hiển, phò tá thời minh chúa."

 Sách "Tinh Kỷ" nói: "Phàm số có quỷ (Sát) nhiều mà gốc của mệnh chủ lại ở đất có khí thì quỷ hóa thành Quan; nếu gốc mệnh chủ không có khí mà Quan có khí thì Quan hóa thành quỷ." Quý Chủ nói: "Vận (?) vượng gặp quỷ thì quỷ hóa thành Quan; vận (?) suy gặp Quan thì Quan hóa thành quỷ."

 Như Đinh, theo chân ngũ hành (ngũ hành sau khi hai can hợp hóa: Đinh hợp Nhâm hóa mộc) thì thuộc mộc. Phàm người can Đinh gặp Ất và Canh (Ất Canh hợp hóa kim, kim khắc mộc) là quỷ. Nhưng người Đinh Hợi, Đinh Mão, Đinh Mùi gặp thì không là quỷ; nếu đủ cả Hợi Mão Mùi, có đủ ba chữ Đinh thì càng tốt, vì Hợi Mão Mùi là chính ngôi của mộc, lại được ba chữ Đinh, mộc thịnh khí vượng, cần hẳn Canh kim khắc chế. Còn như người Đinh Tị, Đinh Dậu, Đinh Sửu sinh ở chính ngôi của kim, mộc yếu kim mạnh, lại gặp Ất Canh là chân kim, thì luận là quỷ. Lại như sáu can Đinh đều là chân mộc, mà gặp Ất Dậu, Ất Hợi, Ất là chân kim, lại không là quỷ mà trở thành Quan, vì Dậu, Hợi là ngôi quý nhân của Đinh (Thiên ất quý nhân: sao cát chủ được người giúp đỡ). Nhâm Dần, Nhâm Thân gặp nhiều Ất Canh đều không là quỷ, vì lấy chỗ chúng cùng hành với nạp âm (ngũ hành gán cho từng cặp can chi trong sáu mươi hoa giáp; Nhâm Dần, Nhâm Thân nạp âm đều là kim). Tân Dậu, Tân Sửu gặp Giáp Kỷ; Kỷ Tị, Kỷ Hợi gặp Đinh Nhâm; Ất Tị, Ất Hợi gặp Mậu Quý — đều theo đó mà suy.

 Sách "Thiên Nguyên Biến Hóa" có cách "đổi quỷ làm Quan", như lá số Đinh Mùi, Giáp Thìn, Quý Sửu, Quý Hợi: hai quỷ (hai chữ Quý, là Sát của Đinh) lại thành sinh khí, nuôi giúp Giáp mộc; Giáp mộc đã vượng thì Đinh cũng vượng. Lại nạp âm từ dưới sinh lên đến hỏa (Quý Hợi thủy sinh Quý Sửu mộc, mộc sinh Giáp Thìn hỏa); hỏa đã vượng thì người mệnh thủy (Đinh Mùi nạp âm thủy) được Tài thịnh (thủy khắc hỏa, hỏa là Tài) (?), trên dưới đều có chỗ dùng.

 Sách "Xích Bích" nói: "Phàm cái khắc can không đắc địa mà can lại đắc địa thì phần nhiều quỷ hóa thành Quan; (ngược lại thì) biến Quan thành quỷ (?)." Như Giáp Tuất nạp âm hỏa, gặp Bính Tân (Bính Tân hợp hóa thủy, thủy khắc hỏa) là chân Quan; nếu được Bính Thân, Tân Dậu, hoặc Tân Mùi, Tân Sửu đều tốt; nếu được Tân Mão, Mão là Dương nhận của Giáp, thì biến Quan thành quỷ. Nếu riêng có phúc thần cứu giúp thì giữ chức vị cao trọng; nếu không có khí thì là hạng tư lại (viên lại nhỏ ở nha môn).

 Như người Nhâm Thân, nạp âm là kim đã thành đồ vật (kim kiếm phong: kim đã rèn thành gươm), gặp hỏa thì hỏng, cho nên người Nhâm Thân gặp Mậu Quý (Mậu Quý hợp hóa hỏa) là biến Quan thành quỷ. Lại Nhâm thuộc mộc (Đinh Nhâm hóa mộc), mộc đến Thân là đất tuyệt (giai đoạn khí dứt hẳn), mộc tuyệt mà gặp hỏa thì tro bay khói tắt (?), như thế càng hung (?). Còn Quý Dậu tuy cũng là kim đã thành đồ vật, nhưng tự can mình mang Quan của Quý (?) nên không là quỷ, gặp Mậu lại càng tốt; nên cân nhắc mà xét.

◄ Trước Sau ►

Quay lại danh sách thiên · Giỏ video