Thiên 181 — Cách Tài quan song mỹ

 Tài quan song mỹ (?) (nghĩa là tài và quan cùng đẹp; nguyên văn chép "phòng mỹ", có lẽ chép nhầm chữ "song mỹ")

 Thiên Kế Thiện (một bài phú cổ về mệnh lý Tử Bình) nói: Sáu ngày Nhâm ngồi trên vị Ngọ, gọi là "Lộc Mã đồng hương" (Lộc và Mã cùng ở một chỗ). Ngày Quý ngồi trên cung Tỵ, ấy là "tài quan song mỹ" (tài và quan đều đẹp).

Giải nghĩa thuật ngữ:
- Sáu ngày Nhâm là sáu ngày có thiên can Nhâm trong vòng sáu mươi Giáp Tý. Thiên can là mười ký hiệu Giáp, Ất, Bính, Đinh, Mậu, Kỷ, Canh, Tân, Nhâm, Quý. Địa chi là mười hai ký hiệu Tý, Sửu, Dần, Mão, Thìn, Tỵ, Ngọ, Mùi, Thân, Dậu, Tuất, Hợi. Mỗi can, mỗi chi đều thuộc một trong năm hành kim, mộc, thủy, hỏa, thổ.
- Tài (tài tinh) là hành mà can ngày khắc được, chủ về tiền của.
- Quan (quan tinh) là hành khắc can ngày, chủ về chức tước, danh vị.
- Lộc là vị trí địa chi nơi một thiên can mạnh nhất, ví như người đã lên làm quan.
- Mã: ở đây sách dùng để chỉ tài tinh.

Lộc tức là quan, mã tức là tài, nên hai câu trên cùng một nghĩa. Can Nhâm lấy Đinh hỏa làm tài, tức là mã, lấy Kỷ thổ làm quan, tức là lộc. Đinh và Kỷ đều có lộc ở Ngọ (nguyên văn chép "Tỵ thổ", hẳn là chữ "Kỷ thổ" chép nhầm). Can Quý lấy Bính hỏa làm chính tài, Mậu thổ làm chính quan. Chính tài là tài khác âm dương với can ngày, chính quan là quan khác âm dương với can ngày, cả hai đều là loại tài, quan đứng đắn. Bính và Mậu đều có lộc ở Tỵ.

 Trong mệnh người, lộc, mã, tài, quan khó có được đủ cả. Huống chi ở đây chúng lại nằm ngay dưới địa chi của ngày sinh mà mình đang ngồi, cho nên quý.

Mệnh này mừng sinh vào mùa thu: kim vượng thì sinh thủy, mộc ở thế "tử" (suy kiệt) nên không khắc được thổ, vì thế xa được tai hại. Nếu gặp Dần, Mão (mộc) vượng thì đẹp đẽ mà không có kết quả, như cây có hoa mà không có quả. Sinh mùa đông thì làm võ quan nắm quyền, quý đến bậc vương hầu.

Nếu trong tứ trụ có tài quan, lại sinh vào hai ngày này thì càng tốt. Tứ trụ là bốn cột năm, tháng, ngày, giờ sinh, mỗi cột gồm một can và một chi. Ví dụ mệnh năm Kỷ Sửu, tháng Đinh Mão, ngày Nhâm Ngọ, giờ Quý Mão. Năm và tháng lộ ra Đinh và Kỷ (nguyên văn chép "Đinh Tỵ", hẳn là "Đinh Kỷ"), hai thứ này đều quy về lộc ở Ngọ dưới chi ngày. Hợp như thế là mệnh đại quý.

 Lạc Lộc Tử (một tác giả cổ về mệnh học) nói: "Lộc mã đồng hương thì nếu không làm Tam đài cũng làm Bát tọa." Tam đài và Bát tọa đều là những chức quan đại thần cao nhất trong triều. Lại nói: "Thường thấy người quý hưởng bổng lộc, không ai không có lộc mã đồng hương." Chính là vậy.

Các ngày Giáp Tuất, Ất Sửu, Ất Tỵ, Bính Thân, Đinh Sửu, Mậu Thìn, Kỷ Hợi, Canh Dần, Tân Mùi, Nhâm Tuất, Quý Mùi cũng có tài quan. Trong địa chi của những ngày này tự ẩn chứa tài quan, gọi là "tàng can": mỗi địa chi chứa sẵn một vài thiên can bên trong. Vì vậy những ngày ấy cũng là lộc mã đồng hương.

Sách kinh chỉ lấy riêng hai ngày Nhâm Ngọ và Quý Tỵ, vì Nhâm và Quý ngồi đúng trên chính tài, chính quan. Những ngày còn lại thì có cái là thiên, có cái là chính, không thuần nhất. Thiên tài, thiên quan là tài, quan cùng âm dương với can ngày, không đứng đắn bằng loại chính.

 Suy rộng ra các ngày kia như sau.

Hai ngày Giáp Tuất, Ất Sửu mừng sinh vào tháng kim hoặc tháng thổ, được giàu sang. Nhưng kim khí không được quá nhiều, sợ làm tổn hại bản thân và hao mất khí. Nếu không có quan quý thì ắt phát tài, giàu có.

Hai ngày Bính Thân, Đinh Sửu sinh vào tháng kim hoặc tháng mộc thì quý, chỉ kỵ thổ quá nặng. Nếu thổ nổi lên khắc quan (?) thì chủ về giàu mà không quý.

Ngày Kỷ Hợi nên sinh vào các tháng tứ quý, tức bốn tháng cuối mùa là Thìn, Mùi, Tuất, Sửu, thuộc thổ. Hoặc có chỗ nương tựa sinh trợ cho nhau thì tốt.

Ngày Canh Dần mừng gặp hỏa. Nên sinh sau tiết Đông chí, là lúc "nhất dương sinh" (khí dương bắt đầu nhú lên trở lại) và hỏa đang lên mạnh, chủ về quý. Nếu được kim cứng, hỏa mạnh thì như kim loại được lửa luyện thành đồ binh khí sắc bén. Sinh mùa thu mà gặp hỏa thì càng tốt.

 Mệnh một vị Thái tể đời Đường (Thái tể là chức quan đứng đầu triều đình, tương đương tể tướng) là: năm Bính Ngọ, tháng Canh Tý, ngày Nhâm Ngọ, giờ Bính Ngọ.

Ngày Nhâm sinh tháng Tý, thân vượng, tức bản thân can ngày mạnh. Nó xung động chữ Bính ở can năm. "Xung" là hai can hoặc hai chi đối chọi, va chạm nhau. Hai chữ Bính cùng một ổ, lại xung bỏ chữ Canh của tháng, là kiêu thần làm hại thực thần (?). Kiêu thần, hay thiên ấn, là hành sinh ra can ngày nhưng cùng âm dương, hay cướp mất thực thần. Thực thần là hành do can ngày sinh ra, chủ về ăn uống, phúc lộc.

Canh đã bị xung khắc thì tránh Bính mà về với chữ Ngọ của ngày. Bính ở can giờ về với chữ Tý ở chi tháng. Nhâm là con của Canh (kim sinh thủy) thì về với chữ Ngọ ở chi giờ. Nhờ vậy biến thành Bính Ngọ, Bính Tý, Canh Ngọ, Nhâm Ngọ, đều là lộc mã đồng hương (?).

Mệnh này lại là "thủy hỏa ký tế", tức nước và lửa điều hòa, giúp nhau thành việc. Lại có tên là cách "Lục Nhâm di hoán" (sáu Nhâm dời đổi vị trí). Cho nên chủ đại quý.

 Đại phàm mệnh đại quý thường hợp cùng lúc hai ba cách cục. Cách cục là kiểu mẫu cấu trúc của lá số. Lấy bên nào cũng gặp được nguồn tốt, không thể vì có nhiều cách mà cho là tạp nhạp, như thuyết trong sách Uyên Nguyên (?) đã nói.

Lại như mệnh năm Giáp Tý, tháng Bính Dần, ngày Nhâm Tuất, giờ Tân Sửu. Ngày Nhâm ngồi trên Tuất, trong Tuất có Đinh và Mậu là tài và quan. Nhưng hỏa trong Tuất vừa mới sinh ra thổ, gặp tháng Dần thì thổ bị bệnh, tức suy yếu.

May được giờ Tân Sửu: Sửu đi "hại" Ngọ, Tý lại xung Ngọ. "Hại" là quan hệ làm tổn hại nhau giữa hai địa chi. Bị xung, bị hại như thế, Đinh và Kỷ ẩn trong Ngọ bị kéo ra, làm tài và quan cho Nhâm. Dần và Tuất lại hợp giữ lộc mã trong Ngọ lại. Hỏa gặp Dần, Tuất thì thành cục, tức các chi hội lại thành một khối hỏa mạnh. Kỷ thổ trong Sửu được đúng vị trí, nên cả tài lẫn quan đều có khí.

Đại vận, tức các giai đoạn mười năm trong đời, đi về phương nam (hỏa), là nơi lộc mã vượng tướng. Ở đây nhờ một chữ Sửu mà biến thành cách "tam kỳ" (ba thứ quý hiếm hội đủ) và cách "phi thiên lộc mã". Phi thiên lộc mã là cách dùng xung để kéo tài quan từ chỗ không có trong trụ tới. Không có hợp mà thành có hợp, cho nên cũng đại quý.

 Lại như mệnh năm Bính Ngọ, tháng Giáp Ngọ, ngày Nhâm Tuất, giờ Bính Ngọ. Nhâm sinh tháng năm (tháng Ngọ), can ngày không có khí, hỏa quá vượng. Nên lấy Đinh và Nhâm hợp nhau mà hóa theo hỏa. "Hóa" là hai can hợp lại rồi đổi thành hành khác. Vận đi về phương tây là đất quan vượng. Đây là cái đẹp của "hóa tượng" (cách cục hóa khí).

Can Nhâm vốn yếu, nhưng được ba chữ Ngọ phá ra Tân kim trong Dậu làm ấn. Ấn là hành sinh ra can ngày, che chở bản thân. Ba chữ Ngọ lại xung động "dương nhận" trong Tý để giúp thân. Dương nhận là vị trí địa chi ngay sau lộc, có sức rất mạnh như lưỡi dao sắc. Nhờ thế bản thân đủ sức gánh vác tài quan. Cả đời không một ngày nhàn rỗi, chức này chưa thôi thì chức khác đã tới.

Vận đến Canh Tý là đất hỏa "tử" (hỏa suy kiệt). Canh là kiêu thần làm hại thực thần (?), lại thêm thủy vượng làm tổn hại chỗ nương tựa. Hỏa thần không có khí, thổ trôi dạt mà thủy xung kích. Đó lại là chỗ "điền thực" (?), tức lấp đầy, chạm đúng vị trí dương nhận đang nắm quyền, nên bất lợi.

Lời quyết nói: "Ở chỗ chết thì sinh ra, ở chỗ vượng thì lại thoát đi." Chính là trường hợp này.

 Sách Tử Bình nói: Cách tam kỳ lộc mã đồng hương cần giờ sinh không rơi vào đất "hưu bại", tức nơi khí bị nghỉ ngơi, suy bại.

Bài ca cổ nói:
"Lộc mã đồng hương không bị khắc đoạt,
Tài quan cùng một chỗ là vinh hiển nhất,
Làm Tam đài, Bát tọa, thật là quý hiếm,
Nếu bị khắc đoạt mạnh thì thiếu lợi lộc và danh vọng."

◄ Trước Sau ►

Quay lại danh sách thiên · Giỏ video