Hóa tượng (tượng hóa: hình thái trong lá số khi hai thiên can kết hợp với nhau rồi biến thành một hành khác)
Hóa nghĩa là âm dương hợp lại mà biến đổi. Tức là trời và đất ngang nhau, cân xứng (thiên can và địa chi trong lá số tương ứng hài hòa với nhau; thiên can là mười ký hiệu Giáp, Ất, Bính, Đinh, Mậu, Kỷ, Canh, Tân, Nhâm, Quý; địa chi là mười hai ký hiệu Tý, Sửu, Dần, Mão…). Ngũ hành (năm yếu tố Kim, Mộc, Thủy, Hỏa, Thổ) cũng được phân phối đều đặn.
Sách Kinh nói: "Trong cái hóa mà kết thành cục (tổ hợp các địa chi cùng quy về một hành, làm hành ấy mạnh lên), lại gặp vận (các giai đoạn mười năm trong đời) chuyển đến giúp cho thành tựu, thì được phong chức đứng bên cạnh nhà vua." Lại nói: "Tượng hóa mà bị ẩn chìm, không hiện rõ, thì cả đời tầm thường, vất vả." Câu "thiên can và địa chi ngang nhau gọi là hóa" là để bàn (?) xem can ngày và can giờ hợp lại thì có hóa được hay không.
Sách Ngọc Tỉnh nói: "Năm khí đều có tượng hóa, nhưng cần phải thuần một khí, trong sạch, không lẫn tạp. Đã hóa mà có khi quay ngược trở lại, thì có người sang, có người hèn. Hợp mà không hóa được, thì có người sống lâu, có người chết yểu."
Sách Thông luận nói: "Ất mạnh thì Canh theo Ất, Canh mạnh thì Ất theo Canh. Nếu nhật chủ (can của ngày sinh, đại diện cho bản thân người có lá số) là Canh mà không có khí (yếu, không được mùa sinh hay địa chi nâng đỡ), còn hành được hóa ra lại có khí, thì mới dùng được. Nếu cả hai đều không có khí thì không dùng được." Ví như Đinh hợp Nhâm hóa thành Mộc: sinh vào mùa xuân thì chồng theo vợ mà sinh; sinh vào mùa đông thì vợ theo chồng mà sinh. Như thế gọi là hóa.
Ví dụ lá số năm Giáp Dần, tháng Kỷ Tỵ, ngày Giáp Tuất, giờ Nhâm Thân: Giáp hợp Kỷ hóa thành Thổ, lại được Thổ cục, và Thổ ở vào ngôi trường sinh (giai đoạn mới sinh ra, khởi đầu sức sống, trong mười hai giai đoạn thịnh suy của một hành) tại Thân.
Lại ví dụ lá số năm Giáp Tuất, tháng Giáp Dần, ngày Quý Tỵ, giờ Mậu Ngọ: Mậu hợp Quý hóa thành Hỏa. Hỏa sinh ra ở tháng Dần, đến ngôi lâm quan (giai đoạn trưởng thành, ra làm việc, sức đã mạnh) ở Tỵ, đến ngôi vượng (giai đoạn cực thịnh) ở Ngọ. Đó là khí hóa được đúng thời, được đúng chỗ.
Lại ví dụ lá số năm Tân Mão, tháng Mậu Tuất, ngày Giáp Dần, giờ Canh Ngọ: Giáp tìm đến Kỷ Thổ ẩn trong Ngọ mà hợp, hóa thành chân Thổ (Thổ thật sự, hóa trọn vẹn), cho nên chủ về phúc dày, giàu sang. Các trường hợp khác cứ theo đó mà suy ra.
Hư Đạo Nhân nói: "Các cách loại, thuộc, tòng, hóa thì xét để định mạnh hay yếu; các cách chiếu, phục, củng (hai địa chi kẹp lấy, ôm lấy một địa chi vắng mặt ở giữa), dao (từ xa gọi tới một địa chi không có trong lá số) thì xét để phân biệt cục hiện rõ hay ẩn kín." ("Cách" là kiểu cấu trúc tổng thể của lá số, dùng để định sang hèn.)
Kinh Sơn Cư Sĩ giải thích rằng: nếu can ngày là Giáp hay Ất mà địa chi có đủ Dần, Mão, Thìn (ba chi phương Đông, cùng thuộc Mộc) thì gọi là loại; có đủ Hợi, Mão, Mùi (ba chi hợp thành Mộc cục) thì gọi là thuộc. Can ngày Ất mà gặp Tỵ, Dậu, Sửu (Kim cục), hoặc Thân, Dậu, Tuất (Kim phương) và những trường hợp tương tự, thì gọi là tòng (bản thân quá yếu nên bỏ mình đi theo hành đang mạnh). Can ngày Giáp gặp Kỷ, can ngày Ất gặp Canh và những trường hợp tương tự thì gọi là hóa. Cách loại và cách thuộc cần bản thân mạnh, còn cách tòng và cách hóa thì cần bản thân yếu.
Can ngày Bính hay Đinh, bốn trụ (năm, tháng, ngày, giờ sinh, mỗi trụ gồm một can một chi) đều là Hỏa, mà địa chi giờ được Mão Mộc, thì gọi là Mộc Hỏa chiếu nhau (soi rọi cho nhau). Can ngày Nhâm hay Quý, bốn trụ đều là Thủy, mà địa chi giờ được một chữ Kim, thì gọi là Kim Thủy chiếu nhau.
Nhâm sinh vào tháng Ngọ, Thủy không có gốc, bèn bỏ mình mà theo Đinh Hỏa ẩn trong Ngọ. Đinh với Nhâm hợp nhau như vợ chồng. Đó là phục tượng (tượng ẩn phục: chữ hợp nằm ẩn trong địa chi, không lộ ra ngoài).
Thuyết này tuy chia ra phục và chiếu khác nhau, nhưng lý thì không khác. Tám phép kể trên (?) là then chốt lớn để bàn (?) mệnh và định cách, cần phải suy xét kỹ, rồi tham khảo thêm các cách quý của các nhà khác.
◄ Trước
Sau ►
Quay lại danh sách thiên · Giỏ video