"Không" là nói đối lại với "thực" (có thật), "vong" là nói đối lại với "có". Sách *Thần Bạch kinh* nói: "Không vong, không vong, có bao nhiêu loại? Chỗ nào mười thiên can (mười ký hiệu Giáp, Ất, Bính, Đinh, Mậu, Kỷ, Canh, Tân, Nhâm, Quý, ghép với mười hai địa chi Tý, Sửu, Dần… để ghi năm, tháng, ngày, giờ) không phủ tới thì coi là không."
Sách *Động kinh* nói: "Độn (đếm lần lượt theo vòng can chi) đến hết thì sinh ra vong." Vì thế chỗ cuối của mỗi tuần Giáp gọi là không vong. Tuần Giáp là một nhóm mười cặp can chi liền nhau, mở đầu bằng can Giáp; sáu mươi cặp chia thành sáu tuần. Có vị trí mà không có lộc (phần được hưởng) thì gọi là "không". Có địa chi mà không có thiên can đi kèm thì gọi là "vong".
Ví như tuần Giáp Tý, đếm đến Dậu thì đã đủ mười can, nên hai chi Tuất, Hợi không có can đi kèm. Năm tuần còn lại cũng theo lệ ấy. Đó là không vong (hai địa chi bị bỏ trống trong một tuần, chủ sự hư hao, trống rỗng). Tuy vậy, "không" mà vẫn có chỗ thực, "vong" mà vẫn có chỗ còn, nên chưa thể vội coi là xấu (?).
Lạc Lộc Tử bàn về không vong nói: "Năm năm dương thì dùng một chi dương, năm năm âm thì dùng một chi âm." Ví như các năm Giáp Tý, Bính Dần, Mậu Thìn, Canh Ngọ, Nhâm Thân thì dùng Tuất, không dùng Hợi. Các năm Ất Sửu, Đinh Mão, Kỷ Tỵ, Tân Mùi, Quý Dậu thì dùng Hợi, không dùng Tuất. Chi dương thuộc về năm dương, chi âm thuộc về năm âm.
Lại có thuyết: từ Giáp Tý đến Mậu Thìn lấy Tuất làm không vong, từ Kỷ Tỵ đến Quý Dậu lấy Hợi làm không vong, tức là chia tuần thành năm năm đầu và năm năm sau. Trong đó lại chia nhỏ hơn. Người sinh từ Giáp Tý đến Mậu Thìn mà gặp Nhâm Tuất thì nặng, gặp Mậu Tuất và những trụ tương tự thì nhẹ. Người sinh từ Kỷ Tỵ đến Quý Dậu mà gặp Quý Hợi thì nặng, gặp Ất Hợi và những trụ tương tự thì nhẹ.
Ví như người sinh năm Giáp Tý, giờ Giáp Tuất: trên giờ tuy gặp đúng chi Tuất nhưng nhẹ hơn. Người sinh năm Kỷ Tỵ, giờ Quý Hợi: trên giờ phạm đúng từ bên trong, là nặng nhất. Bài *Chỉ mê phú* nói: "Lộc rơi vào không vong thì phải phân biệt chi trước, chi sau." Như vậy là để phân rõ âm dương và nói rõ mức nặng nhẹ.
Sách *Bát tự kim thư* nói: tuần Giáp Dần thì Nhâm, Quý rơi vào không vong; tuần Giáp Thìn thì Giáp, Ất; tuần Giáp Thân thì Bính, Đinh; tuần Giáp Tuất thì Canh, Tân. Tức là lấy hai vị trí địa chi bị trống để luận ra thiên can.
Có người gọi đó là ngày "thập ác đại bại" (mười ngày cực xấu, bại hết mọi việc), cho rằng người sinh vào ngày phạm điều này thì nghèo hèn. Nhưng số người có không vong mà vẫn hợp cách (đúng một kiểu lá số tốt) thì rất nhiều. Sách *Động kinh* nói:
"Sâu lắng, trong sạch mà trống rỗng, không có khí lực" (không vong nhiều thì phần lớn gọi là cách Uyên tịnh, nghĩa là cách sâu lắng, trong sạch).
"Tâm cơ linh hoạt, tự lập một nhà riêng" (trên lộc, mã, quý nhân, quan tinh mà gặp không vong thì là cách Cửu lưu, tức người theo các học phái, nghề nghiệp riêng ngoài con đường làm quan chính thống. Lộc là sao chủ bổng lộc; mã là Dịch mã, chủ đi lại, thăng tiến; quý nhân là sao có người giúp đỡ; quan là sao chủ chức quyền).
"Lời văn có khuôn phép mà nổi danh" (học đường, tức sao chủ học hành, văn chương, mà gặp không vong).
"Tính tình thuận theo tự nhiên mà lắng trong" (tự tử, tự tuyệt gặp không vong. Tử và Tuyệt là các giai đoạn suy kiệt trong vòng mười hai giai đoạn sinh, vượng, suy của ngũ hành; "tự tử, tự tuyệt" là can ngày tự ngồi trên đất Tử, đất Tuyệt).
"Phẩm chất đẹp, đáng yêu" (quý nhân gặp nhiều không vong thì đáng yêu).
"Công danh đáng quý" (hoa cái gặp nhiều không vong thì đáng quý. Hoa cái là sao chủ sự thông minh, thanh cao, thiên về tôn giáo, nghệ thuật).
"Ung dung, điềm đạm, không vướng bận; chạm trổ văn chương hoa mỹ có công" (hưu, tù, vượng, tướng mà có thần tốt và gặp không vong. Hưu, tù, vượng, tướng là các trạng thái mạnh yếu của ngũ hành theo mùa: vượng là mạnh nhất, tướng là mạnh thứ nhì, hưu là nghỉ, tù là bị giam hãm).
"Ôm tài vượt người, mang sự quả quyết dám đoán định" (thần sát ngầm chỉ vào không vong thì tuy tài hơn người nhưng không có phúc. Thần sát là các sao tốt xấu trong mệnh học).
Xét kỹ những điều này thì không vong cũng có chỗ tốt.
Phàm người mang sát này mà ở thế sinh vượng (ngũ hành đang được sinh ra, đang mạnh) thì khí độ rộng rãi, hễ động là được tiếng tăm hão, thân hình to lớn béo tốt, nhiều phúc bất ngờ, không cầu mà được. Nếu ở thế tử tuyệt (ngũ hành suy kiệt, đứt hết sinh khí) thì cả đời lúc thành lúc bại, trôi nổi phiêu bạt. Nhưng nếu rơi vào chỗ mình có khí (ngũ hành của mình còn sức) thì không thể gây họa.
Rất kỵ can chi hợp với thiên trung (tên khác của không vong). Như thế gọi là kẻ tiểu nhân được ngôi, thì gian trá quỷ quyệt, không việc gì là không làm. Nếu thiên trung bị mình khắc thì gọi là thiên trung chịu tai ương, trái lại thành cái phúc vượt trội (ví như người nạp âm Hỏa sinh năm Mậu Ngọ gặp Giáp Tý nạp âm Kim. Nạp âm là cách gán một hành ngũ hành cho mỗi cặp can chi, gọi là "mệnh" theo năm sinh).
Thần này tính chất không cố định:
- Đi cùng quan phù (sao chủ kiện tụng, việc quan) thì xu nịnh, nhiều văn vẻ.
- Đi cùng kiếp sát (sao chủ cướp đoạt, tai họa bất ngờ) thì ranh mãnh mà dũng.
- Đi cùng vong thần (sao chủ mất mát, mưu toan ngầm) thì trôi dạt như cỏ bồng.
- Đi cùng đại hao (sao chủ hao tán lớn) thì đảo điên, hồ đồ.
- Đi cùng kiến lộc (lộc của can ngày nằm ở chi tháng) thì cả đời phá tán.
- Đi cùng hàm trì (sao đào hoa, chủ tửu sắc) và lục hại (sáu cặp địa chi làm hại nhau) thì phải đề phòng chết bất đắc kỳ tử.
Chỉ khi đi cùng giáp quý (quý nhân kẹp hai bên), hoa cái, tam kỳ (ba can quý xếp liền nhau trong lá số) và học đường thì là bậc rất thông minh, thoát tục.
Bàn không vong thì không nói theo thái tuế (chi của năm sinh), mà gặp không vong trong tuần của ngày sinh là nặng nhất (?). Nếu thái tuế và ngày đổi nhau làm không vong cho nhau thì càng không tốt. Lấy cái thực làm không thì cái thực còn soi lên được chỗ không. Lấy cái không làm không thì chẳng có gì thực để soi. Cho nên người mang "không vong đổi chéo" thì tai họa sâu nặng.
Ví như năm Giáp Tý, ngày Nhâm Tuất. Không vong chính của Giáp Tý nằm ở Nhâm Tuất. Mà Nhâm Tuất thuộc tuần Giáp Dần, không vong của tuần Giáp Dần lại rơi vào Tý. Như thế chủ cả đời tiền của hao tán, nhà cửa đổ nát. Các trường hợp khác cứ theo đó mà suy.
Nếu ngày và giờ đổi chéo không vong cho nhau thì nhẹ hơn (?). Nếu ngày phạm không vong mà giờ lại hình, hại, xung, phá nó, hoặc giờ phạm mà ngày lại hình, hại, xung, phá nó, thì cũng chủ có phúc, nhưng khó tránh gập ghềnh. Hình, hại, xung, phá là các quan hệ khắc kỵ, va chạm, phá hoại giữa các địa chi.
Lại nói: riêng sát thiên trung thì không thể hoàn toàn coi là xấu. Nếu trong tứ trụ (bốn cột năm, tháng, ngày, giờ của lá số) có thần ác, sát ác tụ lại thành chỗ sinh họa, thì rất cần không vong để giải. Khi đã có không vong thì không nên gặp hợp (quan hệ địa chi kết đôi với nhau), vì hợp thì không còn "không" được nữa. Nếu là chỗ lộc, mã, tài, quan, phúc khí tụ lại thì rất sợ không vong làm tan. Khi đã có không vong thì lại mừng gặp hợp, vì hợp thì không còn "không" được nữa.
Nếu không xung, không hợp, không hình thì gọi là chân không vong (không vong thật). Rơi vào tứ mạnh (bốn chi đầu mùa: Dần, Thân, Tỵ, Hợi) thì độc hại quá mức, chỉ làm được người nghề mọn, thủ thuật khéo léo.
Lại có thuyết: những chỗ sau đây là chân không vong:
- Tuần Giáp Tý: không vong là Thủy và Thổ.
- Tuần Giáp Tuất: là Kim.
- Tuần Giáp Thân: là Hỏa và Thổ.
- Tuần Giáp Ngọ: là Hỏa và Thổ.
- Tuần Giáp Thìn: là Mộc.
- Tuần Giáp Dần: là Thủy và Thổ.
Lại nói: vật vang ra tiếng, không phải đều nhờ bên trong rỗng hay sao. Vì thế mệnh của bậc đại nhân cần có cái đức "rỗng bên trong". Không vong mà tự vượng, lại có công dụng, thì là thứ khí cụ kêu to, ứng mạnh. Người có cả ba vị trí tháng, ngày, giờ đều không vong thì vẫn có thể là người đại quý. Nếu chỉ gặp hai vị trí thì tuy có chức quan nhưng không lớn.
Lại nói: phàm mệnh gặp không vong, nếu thấy ở trụ giờ thì phần nhiều tính ương bướng, làm việc thì cao xa mà rỗng. Lại gặp thêm hoa cái thì chắc chắn ít con. Nếu thấy ở trụ ngày thì phần nhiều là con vợ lẽ, hoặc vợ chồng, thê thiếp chia lìa. Gặp thêm cặp hợp thì phần nhiều dâm đãng.
Bài ca xưa nói:
"Thai trong sinh ra sợ gặp không,
Gặp không lúc ấy tự mờ mông,
Mặc anh mười bước chín mưu kế,
Khó tránh trôi dạt tây lại đông."
(Đây là nói thai, tức thai nguyên, là cặp can chi tính từ tháng thụ thai, kỵ gặp không vong.)
Lại nói:
"Kiến lộc gặp không, có tiếng suông,
Cả đời học hành, già không thành;
Nếu gặp mã, quý đến cứu giúp,
Dẫu được làm quan rồi lại ngưng."
(Đây là nói kiến lộc kỵ gặp không vong.)
Lại nói:
"Giáp Dần, Mậu Ngọ với Canh Thân,
Thiên trung ở Sửu là bất nhân;
Vốn sinh ra đáng được hưởng lộc,
Vì gặp ngũ quỷ hóa suy bần."
Giáp Dần nạp âm Thủy gặp Tân Sửu nạp âm Thổ, tức là quỷ đến khắc mệnh. Quỷ ở đây là hành khắc lại hành mệnh. Mậu Ngọ gặp Đinh Sửu, Canh Thân gặp Ất Sửu cũng như vậy. Đó là nói không vong kỵ khắc mệnh.
Lại nói:
"Sáu tuần, hai chi sau gọi thiên trung,
Gặp hợp, trường sinh, vượng chẳng hung (?);
Lại thêm xung khắc cùng hình lộc,
Quan chức thăng cao, vị càng sang."
Ví như người tuổi Tỵ, Dậu, Sửu, tháng Đinh Sửu, ngày Quý Mùi, giờ Mậu Ngọ. Ngọ, Mùi là không vong. Nhưng Mậu và Quý hợp lại hóa thành Hỏa, mà Hỏa vượng ở Ngọ, nên trái lại thành cách quý. Đó là "lửa rỗng thì có ngọn".
Lại nói:
"Sao ấn thụ trong gặp không vong,
Thuận đến mộ khố, phúc trùng trùng;
Nếu lại kẹp quý về nguyên vị,
Mang sát ắt làm cấp sự trung."
Ấn thụ là sao sinh ra can ngày, chủ được che chở, học vấn, quyền ấn. Mộ khố là chỗ ngũ hành được cất giữ. Nguyên vị là vị trí gốc. Cấp sự trung là chức quan can gián, xét duyệt văn thư trong triều.
Ví như năm Giáp Ngọ, tháng Quý Dậu, ngày Bính Tý, giờ Nhâm Thìn. Giờ tuy rơi vào không vong nhưng lại lục hợp (một trong sáu cặp địa chi kết hợp với nhau) với Quý Dậu, lại có mộ khố kẹp quý nhân, nên vào được cách. Đó là "nước rỗng thì chảy".
Kinh nói: "Kim rỗng thì kêu vang, Hỏa rỗng thì sáng, Thủy rỗng thì trong, Mộc rỗng thì gãy, Thổ rỗng thì sụp." Chính là nói điều này.
Lại nói: mệnh người có không vong vốn không tốt. Nhưng nếu đại vận (từng chặng mười năm trong đời theo lá số) xung, hình vào nó thì trái lại thành sát hư, mất sức hại. Người có học gặp thế ấy thì tiếng tăm bay xa.
Ví như lá số năm Giáp Thân, tháng Đinh Sửu, ngày Ất Hợi, giờ Giáp Thân, đi đến vận Nhâm Ngọ thì làm người nắm quyền chính sự. Lá số năm Ất Mùi, tháng Ất Dậu, ngày Ất Sửu, giờ Đinh Hợi, đi đến vận Tân Tỵ thì làm giám ty (quan giám sát một vùng), tiếng tăm vang dội.
Nếu Nhâm Dần là không vong mà Nhâm Thân cùng loại xung vào thì không lay động được, như thế là độc hại nhất.
Có loại "triệt lộ không vong" (không vong chặn đường). Nó như người đi đường gặp nước, không thể tiến lên, không qua được, nên gọi là "chặn đường". Loại này chỉ lấy ngày để tìm giờ.
Ví như ngày Giáp, Kỷ, đếm can cho mười hai giờ thì giờ Thân, giờ Dậu gặp Nhâm, Quý. Cho nên:
- Ngày Giáp, Kỷ: gặp giờ Thân, Dậu.
- Ngày Ất, Canh: gặp giờ Ngọ, Mùi.
- Ngày Bính, Tân: gặp giờ Thìn, Tỵ.
- Ngày Đinh, Nhâm: gặp giờ Dần, Mão.
- Ngày Mậu, Quý: gặp giờ Tuất, Hợi.
Ở hai giờ ấy đều gặp Nhâm, Quý, mà Nhâm, Quý thuộc Thủy, nên mới có tên như vậy. Không vong này không chỉ xấu khi có trong lá số. Phàm việc ra vào, cầu tài, buôn bán, nhậm chức, cưới gả, trăm việc đều kỵ.
Có loại "tứ đại không vong" (bốn tuần không vong lớn). Trong sáu tuần Giáp, hai tuần Giáp Thìn và Giáp Tuất có đủ năm hành nạp âm Kim, Mộc, Thủy, Hỏa, Thổ. Còn tuần Giáp Tý và Giáp Ngọ riêng thiếu Thủy, tuần Giáp Dần và Giáp Thân riêng thiếu Kim. Bốn tuần này ngũ hành không đủ.
Như người sinh trong tuần Giáp Tý, Giáp Ngọ mà gặp Thủy, người sinh trong tuần Giáp Dần, Giáp Thân mà gặp Kim, thì gọi là phạm chính. Nếu trong lá số lúc sinh không phạm, nhưng đi vận đến chỗ Thủy, Kim, thì cũng gọi là phạm.
Người mang điều này thì cả đời trắc trở, bế tắc. Không kể nghèo hèn hay giàu sang, đều chết yểu. Gặp lại ở ba chỗ thì cái chết đến trong chớp mắt. Hồ Trung Tử nói: "Nhan Hồi (học trò giỏi nhất của Khổng Tử) chết yểu chỉ vì tứ đại không vong." Chính là nói điều này.
Sách *Động vi kinh* có "ngũ quỷ không vong":
- Người can Giáp, Kỷ gặp Tỵ (?), Ngọ.
- Người can Ất, Canh gặp Dần, Mão.
- Người can Bính, Tân gặp Tý, Sửu.
- Người can Đinh, Nhâm gặp Tuất, Hợi.
- Người can Mậu, Quý gặp Thân, Dậu.
Hạn (vận hạn) đi đến những chỗ ấy thì chủ nghèo.
Có "khắc hại không vong":
- Người can Giáp, Ất gặp Ngọ.
- Người can Bính, Đinh gặp Thân.
- Người can Mậu, Kỷ gặp Tỵ.
- Người can Canh, Tân gặp Dần.
- Người can Nhâm, Quý gặp Dậu, Sửu.
Loại này chủ khắc hại vợ con.
Có "phá tổ không vong" (không vong làm tan nát cơ nghiệp tổ tiên):
- Người can Giáp, Ất, Bính, Đinh: giống như trên.
- Người can Mậu, Kỷ gặp Tuất.
- Người can Canh, Tân gặp Tý.
- Người can Nhâm, Quý gặp Dần.
Ai gặp thì chủ phá tan cơ nghiệp tổ tiên. Cần xét chung với các yếu tố khác mà luận.
◄ Trước
Sau ►
Quay lại danh sách thiên · Giỏ video