Phần "Hoang đường" (những chuyện viển vông, không có thật), thứ ba mươi ba
Tử Do (tức Phùng Mộng Long, người soạn sách) nói: Người ta kể rằng ngoài biển có người lái thuyền lọt vào bụng cá. Người trên thuyền nói: "Sao trời bỗng tối sầm thế?" Rồi lấy đuốc ra đốt. Lửa nóng làm cá hoảng, cá bèn nuốt chửng thuyền rồi lặn xuống nước. Chuyện có thể là thế thật. Nhưng câu người trên thuyền nói, việc họ lấy đuốc ra đốt, thì ai nghe được, ai thấy được?
Sách "Bản thảo" (sách ghi chép các vị thuốc) chép: cây độc hoạt (một vị thuốc) có gió thì không động, không gió lại tự lay. Thạch bễ (?) (một thứ đá) bỏ vào nước thì khô, lấy ra khỏi nước thì ướt. Lấy ra khỏi nước thì ướt, điều ấy có thật. Còn bỏ vào nước thì khô, làm sao mà biết được? Có những lời nghe quen tai đến mức người ta không nhận ra là trái lẽ, thật đáng cười. Đã là chuyện đáng cười mà lại muốn nó không trái lẽ thì khó lắm.
Chương Tử Hậu (tức Chương Đôn, quan đời Tống) làm tể tướng, có một thái học sinh (học trò trường Thái học, trường cao nhất ở kinh đô) làm môn khách trong nhà, vốn có tài ăn nói. Một hôm Tử Hậu đến thư phòng, hỏi anh ta về lẽ trong Kinh Dịch. Anh ta tha hồ biện luận, lại xen vào những thuyết hoang đường, không có căn cứ. Tử Hậu nổi giận: "Sao dám nói bậy trước mặt ta!" Rồi sai người hầu bắt xuống đánh đòn. Anh ta kêu khóc, dập đầu mới được tha. Cùng thời ấy, ông tiên Đông Pha (tức Tô Đông Pha, nhà văn lớn đời Tống) lại hay ép người khác kể chuyện bịa để cười đùa cho vui. Xét theo lẽ thì Tử Hậu dường như chẳng có gì sai. Nhưng rốt cuộc cả đời Tử Hậu, sự nghiêm chỉnh ấy được gì? Chỉ chuốc lấy việc chết rồi hoá làm con mèo. Sao bằng ông tiên Đông Pha đạt được "du hí tam muội" (vốn là thuật ngữ nhà Phật: tâm định tĩnh đến mức tự tại, coi mọi việc như cuộc chơi mà vẫn không mất đạo; ý nói sống thoải mái, phóng khoáng mà vẫn đạt lẽ)? Vì thế gom chép phần "Hoang đường", thứ ba mươi ba.
Hai đứa trẻ ở Trấn Dương
Công Tôn Long (nhà biện luận thời Chiến Quốc) đến gặp Triệu Văn Vương, định đem chuyện phóng đại ra khoe, bèn kể cho vua nghe chuyện chim bằng bay chín vạn dặm, chuyện câu một lúc được mấy con ngao (rùa biển khổng lồ đội núi trong truyền thuyết). Văn Vương nói: "Con ngao ở biển Nam thì ta chưa thấy. Ta chỉ xin lấy chuyện có trên đất Triệu để đáp lại ông. Ở Trấn Dương của quả nhân (tiếng vua tự xưng) có hai đứa trẻ, một đứa tên Đông Lý, một đứa tên Tả Bá, cùng nhau chơi trên biển Bột Hải. Chốc lát có loài gọi là chim bằng, bay từng đàn trên mặt nước. Đông Lý rủ xuống biển bắt, chộp một cái là được. Biển Bột Hải sâu là thế mà nước mới tới ống chân Đông Lý. Nó nhìn quanh không có gì để đựng, bèn giật khăn của Tả Bá làm túi. Tả Bá tức giận, hai đứa đánh nhau mãi không thôi. Mẹ Đông Lý bèn kéo Đông Lý về. Tả Bá nhấc núi Thái Hành ném theo, trúng nhầm mẹ Đông Lý, làm bụi bay vào một bên mắt bà. Bà lấy móng tay khều ra, búng về phía tây bắc. Vì thế núi Thái Hành gãy làm đôi ở giữa, còn hòn đá bị búng đi nay chính là núi Hằng. Ông cũng thấy rồi chứ?" Công Tôn Long ngập ngừng, cụt hứng lui ra. Học trò nói: "Ôi, thầy mang chuyện phóng đại đi khoe người, bị bí là phải."
Ba ông già
Có lần ba ông già gặp nhau. Có người hỏi tuổi. Một ông nói: "Tuổi ta không sao nhớ nổi, chỉ nhớ hồi trẻ có quen biết với Bàn Cổ (vị thần mở ra trời đất trong truyền thuyết)." Một ông nói: "Mỗi lần biển hoá thành ruộng dâu, ta bỏ ra một cái thẻ để đếm. Đến nay thẻ của ta đã chất đầy mười gian nhà." Một ông nói: "Ta ăn đào tiên, vứt hột dưới chân núi Côn Lôn, nay đống hột đã cao bằng núi Côn Lôn rồi!" Ông tiên Đông Pha nói: "Theo ta xem, ba vị ấy có khác gì con phù du và cây nấm buổi sớm (những thứ sống chưa trọn một ngày) đâu!"
Tử Do nói: Ngày nay người ta biết có ông tiên Đông Pha, chứ không ai biết tên họ ba ông già kia. Vậy dù nói ba ông già chết yểu, còn ông tiên Đông Pha mới là sống lâu, cũng được.
Ông thầy phép ở nước Triệu
Nước Triệu có một phương sĩ (người tự xưng có phép tiên, thuật trường sinh) thích nói khoác. Có người hỏi: "Tiên sinh thọ bao nhiêu tuổi?" Phương sĩ cười ồ đáp: "Ta cũng quên mất rồi. Nhớ hồi còn bé, cùng lũ trẻ đi xem Phục Hy vẽ bát quái (tám quẻ, nền tảng của Kinh Dịch), thấy ông mình rắn đầu người, về nhà bị sợ mà lên kinh phong. Nhờ Phục Hy lấy thuốc lá cỏ chữa cho mới không chết. Thời bà Nữ Oa, trời nghiêng về tây bắc, đất sụt về đông nam, ta khi ấy ở chỗ chính giữa bằng phẳng yên ổn, cả hai bên đều không hại được ta. Thần Nông gieo trăm thứ lúa, ta thì đã nhịn ăn ngũ cốc từ lâu, không một hạt nào vào miệng. Si Vưu cầm năm thứ binh khí đến đánh ta, ta giơ một ngón tay đánh bị thương trán hắn, máu chảy đầy mặt, hắn bỏ chạy. Thằng con nhà họ Thương (tức Thương Hiệt, người tương truyền đặt ra chữ viết) không biết chữ, muốn đến xin học, ta thấy nó ngu quá nên chẳng thèm dạy. Bà Khánh Đô mang thai mười bốn tháng sinh ra vua Nghiêu, mời ta đến dự tiệc mừng sinh con. Vua Thuấn bị cha mẹ hành hạ, kêu khóc với trời xanh, ta tự tay lau nước mắt cho, khuyên nhủ năm lần bảy lượt, nhờ thế mà Thuấn nổi tiếng hiếu thảo. Vua Vũ đi trị thuỷ qua cửa nhà ta, ta rót rượu mời cho đỡ mệt, Vũ một mực từ chối không uống rồi đi. Vua Khổng Giáp tặng ta một miếng mắm thịt rồng, ta lỡ ăn phải, đến nay miệng vẫn còn tanh hôi. Vua Thành Thang mở một mặt lưới để bắt chim thú, ta từng đích thân trách ông ấy vẫn chưa dứt được thói ham món thịt rừng. Vua Kiệt ép ta uống rượu như trâu uống nước, ta không theo, hắn bắt ta chịu hình bào lạc (trói người lên cột đồng nung đỏ), bảy ngày bảy đêm ta vẫn cười nói như thường, hắn mới thả ra. Thằng bé nhà họ Khương (tức Khương Thái Công, người câu cá ở sông Vị) câu được cá tươi thường đem biếu ta, ta lấy cho hạc vàng trong núi ăn. Chu Mục Vương mở tiệc ở Dao Trì, nhường ta ngồi chiếu đầu. Khi Từ Yển Vương dấy binh, nhà vua cưỡi tám con tuấn mã trở về. A Mẫu (tức Tây Vương Mẫu, nữ thần tiên) giữ ta lại đến hết tiệc, ta uống rượu tang lạc quá nhiều, say lăn không dậy nổi. May có hai cô hầu Đổng Song Thành và Lục Ngạc Hoa dìu về nhà, say mê mệt từ đó đến giờ, vẫn chưa tỉnh hẳn. Không biết hôm nay trên đời là năm gì rồi?" Người hỏi chỉ dạ dạ rồi lui.
Ít lâu sau, vua Triệu ngã ngựa bị thương sườn. Thầy thuốc nói: "Phải lấy huyết kiệt nghìn năm đắp vào mới khỏi." (Huyết kiệt vốn là tên một vị thuốc làm từ nhựa cây màu đỏ; ở đây chữ ấy còn hiểu được là "máu người sống nghìn năm".) Vua ra lệnh tìm huyết kiệt mà không có. Có người nhắc đến ông phương sĩ. Vua rất mừng, lén sai người bắt phương sĩ, định giết lấy máu. Phương sĩ vừa lạy vừa khóc (?) nói: "Hôm qua cha mẹ thần đều mới năm mươi tuổi, được bà cụ hàng xóm phía đông mang rượu đến chúc thọ. Thần uống đến say, bất giác nói năng quá lời, thật ra chưa từng sống đến nghìn tuổi." Vua bèn quát mắng rồi tha.
Cổ Cường và Lý Bí
Xưa có người tên Cổ Cường, dám nói chuyện bịa, bảo rằng: "Các vua Nghiêu, Thuấn, Vũ, Thang ta đều tận mắt thấy rõ ràng. Khổng Tử thường khuyên ta đọc Kinh Dịch, nói: 'Đây là sách hay.' Khi đi săn ở phía tây bắt được con kỳ lân (chuyện năm Lỗ Ai Công thứ mười bốn, Khổng Tử cho là điềm đạo mình cùng đường), ta bảo Khổng Tử: 'Đây không phải điềm lành.'" Lại có quan sứ quân (quan đứng đầu một châu) họ Kê từng tặng Cường một cái chén ngọc. Về sau Cường quên mất, bỗng nói với Kê: "Ngày trước tiên sinh An Kỳ (tức An Kỳ Sinh, một vị tiên) tặng ta cái chén này."
Lý Bí làm tể tướng (đời Đường), tự cho mình giỏi nói chuyện hư ảo. Có lần trước mặt khách, ông dặn người nhà: "Mau quét dọn, đêm nay tiên sinh Hồng Nhai (một vị tiên) đến ngủ." Có người mang biếu một vò rượu ngon, khi có khách đến, ông bèn nói: "Tiên nữ Ma Cô gửi rượu đến, xin uống cùng ông." Uống chưa xong, người gác cổng báo: "Quan thị lang (một chức quan cao trong các bộ) mỗ sai người đến lấy lại vò rượu." Bí bảo trả lại, mặt không chút ngượng.
Cổ Cường không biết là người ở đâu. Thế mà Lý Bí là bậc tể tướng hiền cũng bắt chước, là vì sao? Tử Do nói: Chén của An Kỳ, rượu của Ma Cô, nói dối ngay trước mặt, lòi tẩy ngay tại chỗ.
Trương Hoài Tố
Phương sĩ Trương Hoài Tố thích nói khoác, tự xưng: "Đạo thuật của ta thông với thần, có thể gọi và sai khiến chim muông. Khổng Tử giết Thiếu Chính Mão, ta từng can là quá sớm. Khi Sở và Hán giằng co ở Thành Cao, ta nhiều lần lên cao xem đánh nhau." Thái Nguyên Độ (tức Thái Biện, quan đời Tống) rất tin, nói với Trần Oánh Trung (tức Trần Quán, quan đời Tống): "Hoài Tố e không phải người chỉ sống vài trăm tuổi đâu!" Về sau việc mưu phản của Hoài Tố bại lộ, lôi kéo theo cả giới sĩ phu, số người mắc tội rất nhiều.
Ông tiên bị đuổi
Hạng Mạn Đô học làm tiên mười năm rồi về nhà, nói dối rằng: "Ta đến Thái Sơn, tiên nhân cho uống rượu lưu hà (rượu tiên như ráng chiều), không còn biết đói khát. Bỗng nhớ nhà, đến trước Thiên đế lạy chào, sai phép nên bị đuổi." Người đất Hà Đông vì thế gọi ông là "Xích tiên" (ông tiên bị đuổi).
Khương Thức
Hoàng hậu Từ Thánh Quang Hiến (vợ Tống Nhân Tông) qua đời, nhà vua (Tống Thần Tông, cháu bà) thương nhớ khôn nguôi. Có Khương Thức tự xưng có phép thần, làm được cho người chết sống lại. Vua cho thử phép, mấy chục ngày không hiệu nghiệm. Thức bèn nói: "Thần thấy Thái hoàng thái hậu đang dự tiệc với vua Nhân Tông, tựa lan can ngọc trắng ngắm hoa mẫu đơn, không có ý quay lại cõi người nữa!" Vua biết là bịa, chỉ đày Thức đến Bân Châu. Thái Thừa Hy dâng câu điếu rằng: "Trên trời hoa bên lan can ngọc đã bẻ rồi, dưới trần (?) phép phương sĩ còn dùng vào đâu."
Tỉnh Thần
Khoảng năm Nhâm Thìn niên hiệu Vạn Lịch (năm 1592, đời Minh), có một ông già tự xưng hiệu "Tỉnh Thần". Ông nói mình sống mấy trăm tuổi, từng gặp Cao Hoàng (tức Minh Thái Tổ) và Trương Tam Phong (vị đạo sĩ nổi tiếng). Lại tự xưng mình là Vương Việt (danh tướng đời Minh), đến nay vẫn chưa chết. Lại nói đã đi các nước ngoài biển hơn vạn dặm. Trần Mi Công (tức Trần Kế Nho, văn nhân đời Minh) nói: "Nghe lời Tỉnh Thần nói, đúng là một cuốn 'Tây Du Ký' sống."
Sách "Bại sử" chép: Cuối niên hiệu Chính Đức (đời Minh), có đạo nhân từng gặp Uy Ninh bá (tức Vương Việt) ở núi Chung Nam, trong nhà đá, giường đá, hai bên đầy sách vở tranh ảnh. Tính tuổi thì đã hơn một trăm hai mươi. Có người nói Vương thị lang ở Thanh Lai cũng thế. Người xưa nói "anh hùng quay đầu lại là thành thần tiên", điều ấy chưa hẳn đều là bịa. Chỉ có những kẻ giả mạo như bọn "Tỉnh Thần" thì chắc chắn không phải người có đạo.
Chuyện Lã Dụng Chi trong sách "Yêu loạn chí"
Những năm cuối đời, Cao Biền (tướng đời Đường) mê thuyết thần tiên. Lã Dụng Chi được trọng dụng, nắm việc, tự xưng là "Bàn Khê chân quân" (chân quân: tước hiệu của bậc tiên trong Đạo giáo), công khai nói mình qua lại với các vị thượng tiên. Mỗi lần ở trước mặt Biền, hắn khi thì quát tháo gió mây, khi thì ngoảnh lại vái vào khoảng không, nói là thấy các vị tiên vừa đi qua. Biền cũng lạy theo. Dụng Chi chỉ trỏ lia lịa, không chút ngượng ngùng.
Năm Trung Hoà thứ nhất (năm 881), triều đình xuống chiếu lập sinh từ (đền thờ người còn sống, để tôn vinh công đức) cho Biền ở Quảng Lăng, kèm khắc bia đá ca tụng. Sai người trong huyện đi lấy đá làm bia ở Tuyên Thành. Khi đá về đến viện Dương Tử, Dụng Chi trong một đêm sai người lén dùng năm mươi con trâu đực kéo đá đến phía nam huyện, đục tường, bắc cầu qua hào, đưa vào trong thành. Đến sáng, rào dậu đã được sửa lại như cũ. Hắn bèn sai huyện Dương Tử trình lên phủ: "Đêm qua đá làm bia không biết đi đâu mất." Rồi treo thưởng để tìm. Đến tối thì báo: "Đá đã bị thần nhân dời đến đặt ở phố chợ." Biền rất kinh ngạc, bèn dựng một cây cột gỗ lớn bên cạnh, viết kín lên đó: "Chẳng nhờ sức người, tự nhiên mà đến." Liền sai quân của hai đô (hai đơn vị quân) mang binh khí, trống nhạc rước đá vào đình Bích Quân.
Đến chỗ ba cây cầu đông đúc, Dụng Chi cố ý cho chôn đá để chặn lại, rồi giả nói "người và trâu kéo không nhúc nhích", bảo Biền dùng son viết mấy chữ triện (lối chữ cổ, dùng làm bùa) dán lên bia. Chốc lát gỡ đá chặn đi, bia bèn chạy. Người xem bảo nhau: "Bia động rồi!" Người hiểu biết thì thấy đó là điềm xấu. Hôm sau ở Dương Tử có một bà cụ nhà quê đến phủ đưa đơn, nói: "Đêm qua lý tư (người làm việc trong làng) mượn trâu cày nhà tôi kéo bia, làm trâu què chân." Xa gần truyền nhau làm trò cười.
Biền vốn không hợp với thừa tướng Trịnh công, Dụng Chi biết điều đó. Bỗng một hôm hắn nói: "Vừa nhận được thư của thượng tiên, nói trong hàng tể chấp (các quan đầu triều) có kẻ ngầm mưu hại Lệnh công (tiếng tôn xưng Cao Biền), đã sai một hiệp sĩ đến, đêm nay sẽ tới." Biền sợ hãi, hỏi kế. Dụng Chi thong thả nói: "Tiên sinh Trương Thủ Nhất hồi trẻ từng học thuật này với Nhiếp phu nhân ở xóm Thâm Tỉnh (tức nữ kiếm khách Nhiếp Ẩn Nương), chẳng biết dạo này ông có chịu ra tay không. Nếu có người này chống đỡ, thì kẻ nào đến cũng tan xương nát thịt!" Biền lập tức gọi Thủ Nhất đến nói chuyện. Thủ Nhất đáp: "Lão phu lâu không chơi trò này, tay chân lóng ngóng rồi. Nhưng vì Lệnh công thì có gì mà không được!" Đến tối (?), Biền mặc áo đàn bà, trốn sang phòng khác. Thủ Nhất ngủ trong phòng Biền. Nửa đêm, ông ném một vật bằng đồng sắt xuống bậc thềm, kêu choang một tiếng. Rồi lấy máu lợn đựng trong túi da ra, rảy khắp sân và cửa, như có đánh nhau. Hôm sau Biền tạ ơn Thủ Nhất đã cứu mạng, tự tay cho chở vàng ngọc cùng chiếc đai sừng tê thông thiên đến đền ơn.
Có người tên Tiêu Thắng, cũng là bè đảng của Dụng Chi, đem năm trăm lạng vàng đút lót Dụng Chi. Dụng Chi hỏi lý do. Thắng đáp: "Chỉ muốn được làm quan coi giám Diêm Thành (sở quản lý muối) thôi." Dụng Chi bèn gặp Biền xin giúp. Biền thấy người đang giữ chức ấy làm việc có thành tích nên tỏ vẻ khó xử. Dụng Chi nói: "Dùng Thắng làm quan ở Diêm Thành không phải vì Thắng. Hôm qua được thư thượng tiên, nói có một thanh bảo kiếm trong giếng ở Diêm Thành, cần một vị linh quan (quan nhà trời) đến lấy. Thắng vốn là phò mã của Tần Mục Công, là người hầu cận bên thượng tiên, nên muốn sai đi đó thôi." Biền ngập ngừng một lúc rồi bằng lòng. Thắng đến Diêm Thành được mấy tháng thì bỏ hộp một con dao găm bằng đồng dâng lên Biền. Dụng Chi cúi đầu lạy nói: "Đây là vật Bắc Đế (vị thần cai quản phương bắc trong Đạo giáo) đeo bên mình. Có được nó thì trong vòng trăm dặm, năm thứ binh khí không dám phạm tới." Biền bèn nạm ngọc báu lên dao, thường đặt ở góc chỗ ngồi.
Có lúc Quảng Lăng mưa dầm lâu ngày, Dụng Chi nói với Biền: "Đất này lẽ ra gặp nạn hoả hoạn (?), thành ấp đều sẽ thành tro tàn. Gần đây ta đã sai con độc long dưới núi Kim Sơn đem chút mưa đến làm ướt. Từ nay tuy không có cháy lớn, nhưng cũng chưa khỏi vài phen hoảng sợ nhỏ." Thế rồi đêm nào Dụng Chi cũng lén sai người phóng hoả, đền hoang nhà đổ không còn sót cái nào.
Bột Hải vương (tức Cao Biền) từng đoán trước rằng chùa Khai Nguyên ở quận Tư Trung mười năm nữa sẽ có loạn "trọc đinh" (bọn đầu trọc), bèn đánh đuổi các sư để trấn yểm. Thế là tài như thần! Vậy mà lại bị Dụng Chi lừa như trẻ con, hay đâu về già lẩn thẩn mà khốn đốn đến thế? Có người nói La Ẩn từng không được Biền đãi theo lễ, mà sách "Quảng Lăng yêu loạn chí" lại do tay ông viết, nên chưa chắc là ghi chép đúng sự thật. Nhưng Ôn công (tức Tư Mã Quang, tác giả bộ sử "Tư trị thông giám") đã lấy dùng rồi.
Người truật
Hàn Hy Tái thường uống truật (một vị thuốc bổ). Vì ăn đào và mận (thứ kỵ với truật), ông đi tả ra một "người truật" dài hơn một tấc.
Chương Đôn làm mèo
Đời Tống, tiên cô họ Ngu tám mươi tuổi mà nhan sắc như thiếu nữ, thực hành được phép Đại Động (phép tu luyện theo kinh "Đại Động" của Đạo giáo). Bà đến nhà Thái Kinh (quyền thần đời Tống), thấy một con mèo lớn, bèn xoa lưng nó nói: "Đây là Chương Đôn đấy!"
Lý Lâm Phủ (gian thần đời Đường) miệng nói ngọt như mật mà bụng chứa gươm, người ta gọi là "con mèo họ Lý". Chương Đôn hoá làm mèo cũng chẳng lạ. Chỉ không biết sau này mấy kiếp làm trâu, mấy kiếp làm kỹ nữ mà thôi.
Thuỷ Hoa cư sĩ
Một hôm Lý Bồng đến thăm Thuỷ Hoa cư sĩ (cư sĩ: người tu tại gia, không xuất gia) ở nhà Yên Vũ. Trong lúc trò chuyện, ông tình cờ đọc bài văn tế Đông Pha, trong đó có câu: "Giáng làm Trâu Dương mười ba đời trước, trời há phải tình cờ; nối gót Mạnh Kha (tức Mạnh Tử) sau năm trăm năm, ta chẳng thể chê vào đâu được." Thuỷ Hoa nói: "Bài ấy do lão phu viết." Nhân đó bàn đến chuyện "giáng làm Trâu Dương". Thuỷ Hoa kể: Lưu Cống Phủ nằm mộng đến một quan phủ, trên bàn có rất nhiều cuộn sổ. Ông tình cờ lấy một cuộn mở ra, thấy ghi: ở đời Tống là Tô Thức (tức Tô Đông Pha), đếm ngược lên mười ba đời, ở đời Tây Hán là Trâu Dương. Lý lắc đầu nói: "Mơ hồ hư ảo."
Đồng cốt và người tật nguyền
Sách "Tả truyện" chép: "Mùa hạ hạn hán lớn, Lỗ Hy Công muốn thiêu đồng cốt và người uông." Lời chú giải nói: Người uông là kẻ tật nguyền mặt ngửa lên trời, nằm ngửa ngoài nhà; Thượng đế thương hắn, sợ mưa rơi vào mũi, nên không cho mưa.
Kim Nguyên Thất tổng quản
Ông huyện thừa (phó quan của một huyện) họ Lưu ở Trường Châu không tin quỷ thần. Con ông bị ốm, bà vợ nhân lúc chồng đi vắng, mời đồng cốt về lên đồng, hỏi lành dữ. Đồng cốt đang giơ hai ngón tay nói huyên thuyên thì đúng lúc ông về trông thấy, nổi giận sai lính bắt lại. Sắp đánh đòn, ông hỏi: "Ngươi là ai?" Đồng cốt vẫn giơ hai ngón tay, quỳ thưa: "Tiểu nhân là Kim Nguyên Thất tổng quản (một vị thần được thờ trong dân gian vùng Giang Nam)." Ông bật cười, thả cho đi.
Nào ngờ ông huyện thừa họ Lưu lại được Kim Thất tổng quản quỳ xưng "tiểu nhân", còn đồng cốt rốt cuộc nhờ biết nịnh mà khỏi bị phạt.
Hai chuyện bói bằng đàn tỳ bà trong sách "Triều dã thiêm tái"
Đời Đường, Trương Trạc (tác giả sách "Triều dã thiêm tái") đến Hồng Châu, nghe nói bà Hà người địa phương giỏi bói bằng đàn tỳ bà, bèn cùng quan tư pháp (quan coi việc xét xử) họ Quách đến hỏi. Nam nữ chật cửa, quà cáp nghẽn đường, bà Hà rất kiêu ngạo. Ông Quách lạy hai lạy, đặt tiền, hỏi về phẩm trật (bậc quan; đời xưa quan chia chín phẩm, nhất phẩm là cao nhất, cửu phẩm là thấp nhất) của mình. Bà Hà bèn so dây, chỉnh trục đàn, lấy hơi lấy giọng, hát rằng: "Ông này giàu sang lắm, năm nay được nhất phẩm, sang năm được nhị phẩm, năm sau nữa được tam phẩm, năm sau nữa được tứ phẩm." Ông Quách nói: "Bà Hà nhầm rồi! Số phẩm nhỏ thì quan cao, số phẩm lớn thì quan nhỏ." Bà Hà đổi giọng hát: "Năm nay bớt một phẩm, sang năm bớt hai phẩm, năm sau nữa bớt ba phẩm, năm sau nữa bớt bốn phẩm. Thêm năm, sáu năm nữa, chẳng còn phẩm nào." Ông Quách chửi ầm lên rồi đứng dậy đi.
Đời Đường, ở phường Sùng Nhân có bà A Lai bói bằng đàn tỳ bà, các quan áo đỏ áo tía kéo đến chật cửa. Trương Trạc từng đến xem, thấy một vị tướng quân mặc áo bào tía, đeo đai ngọc, dáng rất oai vệ, đặt một tấm lụa mịn xin bói. Bà Lai gảy đàn, đốt hương, nhắm mắt hát: "Phía đông khấn Đông Phương Sóc, phía tây khấn Tây Phương Sóc, phía nam khấn Nam Phương Sóc, phía bắc khấn Bắc Phương Sóc, phía trên khấn Thượng Phương Sóc, phía dưới khấn Hạ Phương Sóc." (Đông Phương Sóc là danh sĩ đời Hán, được thần thánh hoá; bà bịa thêm các tên theo từng hướng.) Vị tướng quân cúi lạy nói: "Đã khấn mời nhiều vị như vậy, mong bà xem kỹ giúp, để giải điều ngờ vực." Bà bèn tuỳ tiện phán bừa.
Bói Đông Phương Sóc
Sách "Sưu thần ký" chép: Hán Vũ Đế thân thiết với vua nước Việt, bèn sai Đông Phương Sóc vượt biển đi tìm của báu, hẹn chỉ một năm phải về. Sóc đi đã hai năm mà chưa về. Vua nghe nói có Tôn Tân giỏi bói, bèn đổi mặc áo thường, lén đi cùng người hầu, mang theo hai tấm lụa đến gõ cửa nhà Tân. Tân ra đón, mời ngồi. Vua xin bói. Quẻ thành, Tân biết đó là vua, sợ hãi đứng dậy lạy. Vua nói: "Trẫm đến để tìm một vật, khanh đừng nói ra." Tân thưa: "Bệ hạ không phải bói vật gì khác, mà là bói Đông Phương Sóc. Bảy ngày nữa Sóc ắt về đến. Lúc này ông ấy đang ở giữa biển, quay mặt về phía tây, vốc nước mà than lớn. Ngày ông ấy về, xin bệ hạ hỏi chuyện ấy." Đúng hẹn, Sóc về. Vua lấy làm lạ vì sao về chậm. Sóc thưa: "Thần không dám trễ hạn, chỉ vì tìm báu vật chưa được." Vua nói: "Bảy ngày trước, khanh ở giữa biển quay mặt về phía tây, vốc nước mà than lớn, là vì sao?" Sóc thưa: "Thần không than việc gì khác, mà than Tôn Tân không nhận ra thiên tử, lại dám ngồi ngang hàng đối diện với vua." Vua hết sức kinh ngạc.
Cự Linh
Thời Hán Vũ Đế, Đông Đô dâng lên một người lùn cao năm tấc, đi lại được trên mặt bàn. Đông Phương Sóc hỏi: "A Mẫu vẫn khoẻ chứ?" Thì ra đó là Cự Linh, sứ giả của Tây Vương Mẫu.
Tảo Kiêm
Hán Vũ Đế mở tiệc đãi quần thần ở cung Vị Ương, bỗng nghe có tiếng nói "lão thần", tìm mà không thấy ai. Trên xà nhà có một ông già cao chín tấc, chống gậy, lom khom bước. Vua hỏi. Ông già leo xuống, cúi đầu lạy mà không nói, ngẩng lên nhìn mái nhà, rồi cúi xuống chỉ vào chân vua, bỗng biến mất. Đông Phương Sóc nói: "Đây gọi là Tảo Kiêm, là tinh linh trên mặt nước. Vì bệ hạ thích xây cung điện, nên ông ấy mong bệ hạ thấy đủ mà dừng ở đây." (Chữ "chân" trong chữ Hán đồng thời có nghĩa là "đủ", nên chỉ vào chân là ý nói "đủ rồi".) Vua vì thế tạm ngừng xây cất. Sau vua đến chơi bãi sông, nghe dưới nước có tiếng đàn hát. Ông già trên xà hôm trước cùng mấy người trẻ, áo đỏ mũ trắng, đều cao tám, chín tấc, ôm nhạc cụ lướt sóng mà ra, hướng về vua tạ ơn.
Sao Nữ nhân
Thời Hán Vũ Đế, Trương Khoan theo vua đi tế ở Cam Tuyền. Đến cầu Vị, thấy một người con gái tắm dưới sông Vị, vú dài bảy thước. Vua lạ, hỏi. Người con gái nói: "Người ở cỗ xe thứ bảy sau xe vua biết tôi." Đó chính là Khoan. Khoan tâu: "Người chủ trì việc tế mà trai giới (kiêng ăn mặn, kiêng gần đàn bà, tắm gội cho sạch sẽ trước khi tế) không trong sạch, thì sao Nữ nhân (một ngôi sao, theo thuật xem sao hiện ra để báo điều ấy) sẽ hiện ra."
Sao Thọ
Năm sau khi Chương Thánh hoàng đế (tức Tống Chân Tông) lên ngôi, có một người kỳ lạ cao chỉ khoảng ba thước, đầu và thân gần bằng nhau, râu rậm, tai đẹp, đi xin ăn ở kinh thành. Hỏi từ đâu đến, ông đáp: "Đến để thêm tuổi thọ cho thánh nhân." Vua cho gọi vào nội điện, hỏi có tài gì. Ông đáp: "Biết uống rượu." Vua cho uống, ông uống một hơi hết một thạch (đơn vị đong, khoảng một trăm thăng). Chốc lát người ấy biến mất. Hôm sau quan thái sử (quan coi việc thiên văn, lịch pháp) tâu: "Sao Thọ đi vào vị trí sao Đế tọa (ngôi sao tượng trưng cho ngôi vua)."
Sửa mặt trăng
Sách "Thái Bình quảng ký" chép: Người em họ của Trịnh Nhân Bản đi chơi núi cao, thấy một người gối đầu lên một bọc khăn, bèn gọi. Người ấy nói: "Ông có biết mặt trăng do bảy thứ báu hợp thành không? Mặt trăng hình tròn như viên đạn, ánh sáng của nó là do mặt trời rọi vào (?); ở những chỗ lõm thường có tám vạn hai nghìn hộ, hằng năm lo sửa sang." Rồi mở bọc ra, thấy có mấy món rìu, búa, đục, cùng hai gói vụn ngọc.
Chàng Ngưu vay tiền
Sách Đạo giáo nói: "Khiên Ngưu cưới Chức Nữ, vay Thiên đế hai vạn tiền làm lễ cưới. Lâu ngày không trả, bị đuổi ra ở chỗ sao Doanh Thất (một trong hai mươi tám chòm sao theo thiên văn cổ)." Vậy là trên trời cũng có cưới gả, cũng có sính lễ, cũng có vay mượn. Mà Khiên Ngưu mắc nợ không trả, Thiên đế ép nợ để trả thù, đều phạm luật cả. Thật đáng cười.
Rồng ghen
Khoảng niên hiệu Thiệu Hưng (đời Nam Tống), ở Cô Tô có Quách Nhị Nhã, vợ là Lục thị chết đi hai ngày rồi sống lại. Bà kể rằng có người thiếp yêu của Long vương bị phu nhân ghen, đánh roi đến chết. Vụ án được xét hỏi ở ngục nhà trời, nhiều năm chưa xử xong. Thượng đế vì Lục thị trinh tiết trong sạch, ra lệnh cho bà xét xử. Việc hành hình định vào hai đêm tới, đến kỳ sẽ có biến lạ lớn. Mấy ngày sau, ở Bình Giang bỗng nổi gió lớn, mưa gấp, triều dâng dữ dội làm trôi ngập ruộng nhà mấy trăm dặm.
Rồng tranh ăn
Sách "Pháp uyển châu lâm" chép: Năm Trinh Quán thứ mười tám (đời Đường), huyện Văn Thuỷ có sấm sét lớn. Trong mây rơi xuống một hòn đá to như cái cối giã gạo. Vua ra lệnh hỏi vị sư người Tây Vực, sư nói: "Đó là đồ ăn của rồng. Hai con rồng tranh nhau nên lỡ đánh rơi xuống thôi."
Hổ thích được nịnh
Sách "Quảng dị ký" chép: Lý tướng quân ở Phượng Tường bị hổ vồ, hổ ngồi chồm lên người ông. Lý liên tục kêu: "Đại vương tha cho một mạng!" Hổ cụp tai, ra vẻ vui lòng, rồi thả ông ra.
Thần Sấm
Đời Đường, phía tây Đại Châu có cây hoè lớn, bị sét đánh nứt giữa mấy trượng. Thần Sấm bị thân cây kẹp lại, gào thét điên cuồng suốt ngày. Mọi người tán loạn, không ai dám lại gần. Địch Nhân Kiệt khi ấy làm đô đốc (quan đứng đầu quân sự một vùng), đến sát hỏi chuyện. Thần Sấm nói: "Trong cây có con rồng nghịch, cấp trên sai ta đuổi nó. Lúc lao xuống không kịp giữ thế, bị cây kẹp. Nếu ai cứu ta, ta sẽ đền ơn hậu." Nhân Kiệt sai thợ cưa xẻ cây, thần mới ra được.
Thần Sấm bị cây kẹp đã là lạ, lại còn nói chuyện được với người thì càng quái! Lại có chuyện Diệp Thiên Thiều từng trú mưa, cũng cứu một thần Sấm bị kẹp trong cây. Hôm sau thần Sấm trao cho ông sách bùa viết bằng mực. Chuyện này đúng giống chuyện của Nhân Kiệt.
Thổ địa cãi nhau
Đầu triều Minh, có một vị thiên quan (tức Thượng thư bộ Lại, quan coi việc tuyển bổ quan lại) thấy một người đến xin bổ nhiệm, thấp lùn mà râu rậm, bèn nói: "Đây là ông Thổ địa (vị thần giữ đất)!" Người ấy về nhà thì chết đột ngột, rồi đi nhậm chức thổ địa của bộ Lại. Nhưng nơi ấy đã có thổ địa rồi, không nhận, hai bên cãi nhau. Đêm đó người ấy báo mộng cho vị thiên quan: "Một lời của quan bộ trời (chỉ quan bộ Lại), cõi âm đã ghi tên bổ nhiệm. Chỉ có điều đến nhậm chức lại không có chỗ, biết làm sao?" Vị thiên quan kinh ngạc, biết mình quả đã nói câu ấy, nhưng không ngờ vì thế mà người ta chết để nhận chức, bèn sai lập riêng một miếu thổ địa ở khoa Thừa phát (phòng nhận và gửi công văn). Đến nay bộ Lại có hai ông thổ địa, mà riêng ông này linh thiêng hơn. Các vị thiên quan đầu triều đều một lòng vì việc công, không vụ lợi riêng, nên đến lời nói đùa cũng linh nghiệm.
Đầm Lạc Tinh
Khoảng niên hiệu Trường Hưng đời Hậu Đường, ở đầm Lạc Tinh núi Lư có người câu cá vớt được một vật giống hình người, bị rêu bám lâu năm bọc kín, không phân biệt rõ, so với gỗ thì nặng hơn, so với đá thì nhẹ hơn, bèn vứt bên bờ đầm. Mấy ngày sau, gió nắng làm rêu bong ra, lại được mưa dội rửa, bỗng thấy hai mắt mở ra, hoá ra là người! Người ấy vụt đứng dậy, ra nước đầm rửa tay rửa mặt. Người đánh cá kinh ngạc, kéo nhau đến xem. Người ấy biết rõ tên núi sông vùng này, cả triều đại và năm tháng. Nói xong lại xuống nước. Quan và dân dựng đền thờ ông bên đầm.
Mấy ông già trong quả quýt
Có người đất Ba Cung (vùng Tứ Xuyên ngày nay), không rõ tên họ, nhà có vườn quýt. Sau khi sương xuống, quýt đã hái hết, còn sót hai quả rất to, to như cái vò đựng ba đấu. Người ấy lấy làm lạ, sai hái xuống, thì nặng nhẹ cũng như quýt thường. Bổ ra, mỗi quả có hai ông già cao hơn một thước, râu mày bạc trắng, da dẻ hồng hào sáng sủa, đều ngồi đối diện đánh cờ tướng, cười nói thản nhiên. Bị bổ ra cũng không hề sợ hãi, chỉ cùng nhau phân thắng thua ván cược.
Cược xong, một ông nói: "Ông thua ta mười lạng tóc giả của con gái thứ bảy Long vương biển, mười hai miếng phấn vàng bôi trán của tiên nữ Trí Quỳnh, một chiếc áo choàng lụa tía, hai dữu (đơn vị đong lớn) thuốc bột Hà Thực ở núi Giáng Đài, chín hộc (đơn vị đong lớn) bụi ngọc ở Doanh Châu, bốn chén rượu Liệu Tuỷ Ngưng của A Mẫu, tám lạng tất lụa trắng Tế Hư Long của con gái A Mẫu là Thái Doanh nương tử; ngày kia trả ta ở nhà cỏ Thanh Thành của Vương tiên sinh nhé." Một ông khác nói: "Vương tiên sinh hứa đến, đợi mãi không được. Cái vui trong quả quýt chẳng kém gì núi Thương Sơn (nơi bốn ông già hiền đời Hán ở ẩn), chỉ tiếc không được rễ sâu cuống chắc, để kẻ ngu hái xuống thôi!" Lại một ông nói: "Tôi đói rồi, phải lấy món khô rễ rồng ra ăn." Liền từ trong tay áo lấy ra một cái rễ cỏ, đường kính một tấc, hình dáng y hệt con rồng, từng li từng tí đều đủ cả. Ông gọt ra ăn, gọt đến đâu rễ đầy lại đến đó. Ăn xong, ông lấy nước phun vào, rễ hoá thành một con rồng. Bốn ông cùng cưỡi lên, dưới chân mây bốc cuồn cuộn, chốc lát gió mưa tối tăm, không biết đi đâu mất.
Một vị quan trưởng ở Phu Diên có cây tre lớn cao vút tận mây, thân to khoảng ba thước vòng. Chặt xuống bổ ra, thấy bên trong có hai ông tiên ngồi đối diện nói: "Bình sinh rễ sâu đốt cứng, tiếc thay bị chủ nhân chặt." Nói xong cưỡi mây bay đi. Chuyện này cũng tương tự. ○ Ông tiên đã có thể giấu mình trong quả quýt, ống tre, thì cần gì làm cho quýt, tre to khác thường! Hẳn là vì thích nổi danh mà mắc vạ.
Triêu Vinh quán
Lý Lương công trấn giữ Sóc Phương. Trong vườn của một người nông dân, dưới gốc cây mọc lên một cây nấm, to mấy thước. Trên nấm có lầu đài, trong có hai ông già ngồi đánh cờ. Lại có khắc ba chữ "Triêu Vinh quán" (quán Vinh Hoa Buổi Sớm). Ông sai người nông dân đào xuống đất mấy thước, thấy một con trăn lớn, mắt sáng như gương, phun bọt mà thành nấm. Đêm ấy ông nằm mộng thấy người áo vàng đến truyền lời: "Hoàng Thanh công hôm qua đánh cờ với chủ quán Triêu Vinh, bị kẻ ngu đem dâng lên ông."
Cung A Phòng, đài Đồng Tước, "hang vàng", "yêu gỗ" (những cung điện, của cải xa hoa của các bậc vua chúa, nhà giàu thời xưa) đều là "Triêu Vinh quán" cả, vinh hoa buổi sớm, đến chiều đã tàn! Chỉ là người ta không nhận ra mà thôi.
Tiếng nhạc trong cây
Năm Đinh Dậu niên hiệu Vạn Lịch (năm 1597), trên đường lớn huyện Củng, Hà Nam, có người thợ mộc cầm rìu đi làm thuê. Đang nghỉ dưới gốc cây, bỗng nghe tiếng trống nhạc, không biết từ đâu vọng tới. Lắng nghe kỹ thì ra từ trong thân cây, bèn lấy rìu bổ vào cây mấy nhát. Bên trong có tiếng nói: "Không xong rồi, không xong rồi, thế nào nó cũng chặt vào tới nơi!" Người thợ càng bổ mạnh hơn. Bèn có những người tí hon cao ba, bốn tấc, mỗi người cầm một nhạc cụ, từ trong cây đi ra đất, vẫn còn tấu mấy khúc nhạc. Người đến xem mỗi lúc một đông, họ bèn ngã gục xuống đất.
Long tân
Mực ngự dụng của Đường Huyền Tông gọi là "Long hương tễ". Một hôm, trên thỏi mực có một đạo sĩ nhỏ như con ruồi bò lên. Vua quát, đạo sĩ liền hô "Vạn tuế", nói: "Thần là tinh của mực, gọi là Hắc Tùng sứ giả. Phàm người đời có văn chương thì trên mực đều có mười hai vị long tân (khách rồng, tức tinh linh của mực)." Vua cho là thần, đem mực ban cho các quan giữ việc văn thư.
Chiếc thuyền năm tấc
Ông Từ phó sứ ở Hàng Châu là bậc sĩ phu thanh bạch, sống kham khổ. Sau khi về hưu, một hôm ông đi dạo trong khu sân nhỏ, tựa lan can ngắm hoa sen trong chum nở rộ. Bỗng có vật gì vụt rơi xuống mặt nước. Nhìn kỹ thì là một chiếc thuyền nhỏ, dài chừng năm tấc, sào, mái chèo, buồm, mọi thứ cần dùng đều có đủ. Có ba người, ai cũng cao tấc rưỡi, người chống sào, người cầm lái, chẳng khác người thật. Ông rất lấy làm lạ, gọi con trai là cậu Hai ra cùng xem. Họ la hét, chèo chống, y như cảnh ngoài đời; có lúc thuyền chòng chành, họ cũng cuống quýt chân tay như đang cứu chữa. Rồi cả ba cùng kéo một cánh buồm giương lên, buồm chỉ to bằng chiếc lá tre, cưỡi gió bay vút lên không mà đi. Rốt cuộc không ai hiểu nổi chuyện quái lạ ấy.
Xét sách "Sưu thần ký" của Can Bảo, thời Hán ở Trì Dương có người tí hon, những đồ họ cầm dùng to nhỏ đều vừa với thân hình. Có lẽ chính là loại này chăng!
Rồng ẩn trong tai
Ông chủ sự (một chức quan trong các bộ) Tiết Cơ, người Hà Đông, kể rằng ở làng ông có người bị ù tai, có lúc lại ngứa. Lấy vật ngoáy ra thì được cái xác lột của sâu, nhẹ và trắng như lớp màng trong ống lông ngỗng. Một hôm người ấy cùng bạn đi cày, bỗng sấm mưa nổi lên ầm ầm. Anh ta nói với bạn: "Hôm nay tai ù dữ quá, sao thế nhỉ?" Chưa dứt lời, một tiếng sét nổ, cả hai đều ngã lăn ra đất. Một người tỉnh lại, còn một người vỡ đầu mà chết, chính là người bị ù tai. Lúc ấy mới biết rồng ẩn trong tai anh ta, đến lúc này thì hoá bay đi.
Ông chủ sự Đới Xuân, người Tùng Giang, kể rằng ở làng ông có ông Vệ (người ta gọi là cậu Vệ), trong móng ngón tay cái có một sợi gân đỏ, có lúc co lúc duỗi, có lúc uốn lượn mà động đậy. Có người doạ: "Chắc là hứng nước mưa rửa tay, nên rồng đậu vào móng rồi!" Ông Vệ bèn gọi ngón tay ấy là "móng rồng đỏ". Một hôm ông cùng khách đi thuyền chơi hồ, rượu đang ngà ngà, sấm chớp vây quanh thuyền, sóng nước chao đảo. Ông Vệ đùa với khách: "Con rồng đỏ nhà ta sắp đi chăng!" Rồi thò tay ra ngoài cửa sổ thuyền, rồng quả nhiên xé toạc ngón tay mà bay đi. Chuyện này đúng giống chuyện người đàn bà ở Thanh Châu, gân xanh ngứa thì rồng chui ra. Sách xưa nói: Rồng thần khi bay khi lặn, có thể to cũng có thể nhỏ.
Vương Bố Y
Sách "Tục tiên truyện" chép: Vương Bố Y (Bố Y nghĩa là "áo vải", chỉ người dân thường) ở núi Chung Nam bán thuốc ở chợ Lạc Dương. Nhà giàu Liễu Tín chỉ có một con trai, trên lông mày mọc một cục thịt. Bố Y hái thuốc làm một viên đắp vào. Chốc lát cục thịt vỡ ra, một con rắn nhỏ vọt ra, dần dài đến hơn một trượng. Bố Y cưỡi rắn mà đi.
Bướu cổ của bà người đất Ba
Sách "U quái lục" chép: Người làm nghề hát xướng Điêu Tuấn Triều có vợ là bà người đất Ba, cổ mọc cái bướu to như cái túi đựng mấy hộc, phát ra tiếng như đàn cầm, đàn sắt, kèn sênh, khánh đá. Bà vợ muốn lấy dao rạch bướu, thì bướu bỗng tự nứt, một con khỉ nhảy ra chạy mất. Hôm sau có một đạo sĩ đến gõ cửa nói: "Ta là con khỉ nhảy ở Thái Sơn! Vốn là tinh khỉ già, biết gọi gió mưa, thường qua lại với con giao long già. Trời giết giao long, lùng bắt bè đảng của nó, nên ta trốn vào cổ phu nhân. Ở chỗ thần núi Phượng Hoàng có được một thứ cao thuốc linh nghiệm, bôi vào là khỏi." Làm theo lời ấy, quả nhiên hiệu nghiệm.
Hai chuyện trong sách "Chí quái lục"
Năm trước, ở cửa Phong (một cửa thành Tô Châu) có một bà cụ ngoài năm mươi tuổi. Bà nhờ người ngoáy tai, trong tai lấy ra được ít vụn lụa. Cho là tình cờ rơi vào nên cũng không lấy làm lạ. Rồi từ đó mỗi lần ngoáy tai đều lấy ra được ít đồ vật, nào chỉ tơ, hạt thóc, bông lúa, rất nhiều thứ. Bấy giờ mới hết sức kinh hãi, nhưng chẳng biết làm sao. Lâu dần cũng mặc kệ, không lấy làm lạ nữa, lại mỗi lần đều thu cất lại. Đến gần bảy, tám mươi tuổi thì bà mất. Xem lại những thứ lấy được từ tai, tổng cộng được một hộc.
Sách "Quái viên" chép: Một bà cụ ở thôn quê vùng Xử Châu, trong tai bới ra được ngũ cốc, mỗi ngày được chừng một thăng, không biết từ đâu ra. Người trong thôn đùa gọi con bà là "Thương nhĩ tử" (vốn là tên vị thuốc ké đầu ngựa, đọc gần với "đứa con của cái tai kho thóc").
Khoảng niên hiệu Vĩnh Lạc (đời Minh), ở thành Ngô có một ông già tình cờ ngoáy tai, lấy ra từ trong tai nào ngũ cốc, đồ dùng bằng vàng bạc và nhiều thứ khác, tổng cộng được một nia. Về sau ngoáy nữa thì không được gì. Nhìn vào thấy trong tai sạch sẽ, chỉ ngay chính giữa có một chiếc ghế gỗ nhỏ, làm rất tinh xảo. Trên ghế có một người ngồi, cao mấy phân, trông cũng rất có thần thái. Về sau cũng không có gì lạ khác.
Sách "Ngũ tạp trở" chép: Gần đây ông Trương, Thượng thư bộ Binh, người Lai Thuỷ, bị mụn nhọt, đang xin nghỉ ở nhà. Một hôm ngồi rảnh, bỗng thấy trong cánh tay ngứa, gãi thì cảm thấy có vật gì dưới đầu ngón tay. Nhón lấy, rút từ trong thịt ra một sợi chỉ đỏ dài năm, sáu tấc. Ban đầu ngỡ là gân, xem kỹ thì đúng là sợi chỉ.
Nước Đâu Huyền
Tiết Quân Tào thấy hai người hầu áo xanh đánh cỗ xe kéo bằng con nghé đỏ chui ra từ trong tai (một đứa trẻ), nói với Tiết: "Nước Đâu Huyền ở trong tai ta." Một đứa trẻ nghiêng tai cho Tiết xem, thấy bên trong có cả một trời đất riêng, đầy hoa cỏ. Tiết bèn sờ vào tai mà nhảy vào, đến một đô thị lớn, thành quách lầu gác vô cùng tráng lệ. Ông làm bài "Tư quy phú" (bài phú nhớ quê muốn về), bỗng thấy mình rơi ra từ tai đứa trẻ.
Bốn chuyện trong sách "Thần dị kinh"
Ở cõi Diêm Phù Đề (theo nhà Phật, là cõi đất người ta sống) và bốn thiên hạ (bốn châu lớn quanh núi Tu Di, gồm cả thế gian) có loài chim cánh vàng, tên là "Già Lâu La vương". Chim này do nghiệp báo (quả báo theo việc làm từ kiếp trước) phải ăn rồng, mỗi ngày ăn một con long vương và năm trăm con rồng nhỏ. Hai cánh chim cách nhau hơn sáu nghìn dặm. Nó lấy cánh đập nước biển rẽ ra để tìm rồng, thấy thì bắt ăn. Rồng phải lấy áo cà sa đội lên đầu mới thoát được.
Ngọc như ý (viên ngọc quý có thể làm được mọi điều mong muốn) lấy ra từ trong óc con cá lớn Ma Kiệt. Thân cá dài hai mươi tám vạn dặm. Viên ngọc này tên là "Kim cương kiên".
Ngoài biển phía tây bắc có người cao hai nghìn dặm, hai chân cách nhau một nghìn dặm, bụng to một nghìn sáu trăm dặm vòng. Mỗi ngày chỉ uống năm đấu rượu trời, tức là cam lộ (sương ngọt từ trời). Gọi là "người không đường".
Theo độ dạng chân ấy, độ to của bụng ấy, thì thân người gần như hình vuông rồi! Huống chi đem năm đấu rượu trời đổ vào cái bụng một nghìn sáu trăm dặm thì còn thấm vào đâu? Đây là chuyện hoang đường nhất.
Xét thấy người nước Long Bá cao ba mươi trượng. Lại đi về phía đông có người nước Đại Tần cao mười trượng. Lại về phía đông có người nước Điêu cao ba trượng năm thước. Lại về phía đông mười vạn dặm có người nước Trung Tần cao một trượng. Ở bốn cực đông, nam, tây, bắc của trời, mỗi nơi đều có lính đầu đồng trán sắt, cao ba nghìn vạn trượng. Sách "Hoài Nam Tử" nói: "Người phương đông cao lớn."
Phương nam có người cao bảy thước, mặc áo đỏ, thắt đai trắng, có con rắn đỏ quấn quanh cổ. Chỉ ăn ác quỷ, sáng nuốt ba nghìn con, tối nuốt tám trăm con. Gọi là "Xích Quách".
Đá kê vạc của Khoa Phụ
Phía đông Thần Châu có ba ngọn núi đứng như ba chân vạc, vút thẳng lên, mỗi ngọn cao mấy nghìn trượng. Các cụ già truyền lại rằng: Đặng Khoa Phụ chạy thi với mặt trời, đến đây thì nấu cơm. Ba ngọn núi này chính là những hòn đá Khoa Phụ kê vạc.
Quất roi vào đá
Tần Thuỷ Hoàng muốn vượt biển xem nơi mặt trời mọc, cho xây cầu đá trên biển. Có thần nhân lùa đá đi, đá đi không nhanh, thần quất roi làm đá chảy máu. Nghe nói đến nay cầu đá vẫn còn màu đỏ.
Cây sinh trẻ con
Sách "Quảng bác vật chí" chép: Trong biển có núi Bạc, trên đó có loài cây tên là "cây nữ". Lúc trời sáng, cây đều sinh ra trẻ con. Mặt trời mọc thì đứa trẻ biết đi, đến giờ ăn sáng đã thành thiếu niên, giữa trưa đến tuổi tráng niên, chiều tối thì già, mặt trời lặn thì chết. Hôm sau mặt trời mọc lại như thế.
Mỹ nữ trong hoa
Hứa Hán Dương đi thuyền, lạc vào một con suối, hai bên bờ toàn là nụ hoa. Bỗng một con vẹt kêu lên một tiếng "hoa nở", các nụ hoa đều bung ra. Trong mỗi bông hoa có một mỹ nữ cao hơn một thước, biết cười nói. Đến tối hoa rụng, các cô gái cũng theo hoa rơi xuống nước. Chuyện thấy trong sách "Hoa mộc khảo".
Cỏ Sáp bồ
Sách "Bạch Hổ thông" nói: Bậc vua chúa mà đạo hiếu đạt đến tột bậc thì cỏ Sáp bồ (một loài cỏ điềm lành) mọc lên. Xưa thời vua Nghiêu, cỏ mọc trong bếp, lá to hơn cánh cửa, không ai lay mà tự quạt cho đồ ăn thức uống mát, để giúp việc dâng bữa.
Từ xưa nói về hiếu không ai bằng vua Thuấn và Chu Văn Vương, vậy mà không nghe cỏ Sáp bồ mọc lên, là vì sao? Vả lại lá to như cánh cửa mà dùng để quạt đồ ăn, thì nồi chảo cũng phải to như cái vò đựng năm thạch, như thế lại khó tránh làm tổn đức tiết kiệm của vua Nghiêu!
Ruồi lạ
Nho sinh (người theo nghề học chữ, thi cử) Trương Ích đêm nằm ngủ một mình trong phòng, thấy hai con ruồi bay đến đậu trên án, bỗng biến thành người, đè chặt Trương xuống khiến ông không nói được. Một người ôm đầu, một người dốc sức kéo chân. Ông thấy thân mình theo đà kéo mà dài ra, cao ngang mái hiên. Hai người lại biến thành ruồi bay đi. Sáng dậy, Trương bỗng cao thêm ba thước. Cả nhà kinh ngạc. Ông bèn bỏ nghề nho, xin làm Đại hán tướng quân (lính thị vệ cao lớn trong cung vua).
Ruồi lạ như thế, mà những người lùn thì lại sốt ruột chẳng gặp được.
Rượu lạ
Sách "Bác vật chí" của Trương Mậu Tiên (tức Trương Hoa, đời Tấn) chép: Xưa có người tên Huyền Thạch đến quán rượu ở Trung Sơn uống rượu. Quán cho uống thứ rượu say nghìn ngày mà quên dặn chừng mực. Về đến nhà vẫn say, người nhà không biết, tưởng đã chết, liệm vào quan tài đem chôn. Qua nghìn ngày, chủ quán rượu bỗng sực nhớ, đến báo cho nhà. Đào mộ lên thì đúng lúc người ấy tỉnh dậy.
Người nước Tề là Điền Cập Chi biết làm thứ rượu say nghìn ngày, uống quá một thăng thì say nằm nghìn ngày. Có người bạn cũ là Triệu Anh uống quá lượng rồi về. Người nhà tưởng chết, đem chôn. Cập Chi tính đến nghìn ngày sẽ tỉnh, bèn đến nhà Triệu. Phá mộ đưa ra, người vẫn còn hơi rượu.
Xét thấy Trương Hoa có thứ rượu cửu uấn (rượu ủ chín lần), mỗi khi ai say, ông phải sai người trở mình cho người ấy thật lâu. Có lần một người bạn cũ đến uống cùng, ông quên dặn người hầu. Đến sáng Hoa sực nhớ ra, đến xem thì bụng bạn đã thủng, rượu chảy xuống gầm giường. Lại sách "Thập di ký" của Vương Tử Niên chép: Trương Hoa làm rượu, nấu ba thứ rau vi để ngâm men. Men nghiệt lấy từ đất Khương, men khúc lấy từ người Hồ phương bắc, dùng để ủ rượu thì rượu trong, ngon, đậm và thơm. Ngậm lâu thì làm răng lung lay; nếu say lớn mà không được lắc trở người thì thối ruột. Tục gọi là "rượu tiêu ruột".
Nước Câu Lâu có cây thuỷ tiên, trong thân cây có nước, gọi là "tiên tương" (nước của tiên). Ai uống thì say bảy ngày.
Mi Gian Xích
Mi Gian Xích thù vua Sở (vì vua Sở giết cha mình), trốn vào núi. Dọc đường gặp một người khách nói: "Ta có thể báo thù cho cậu, nhưng cần đầu của cậu và kiếm của cậu." Xích đưa đầu cho khách. Khách đến nước Sở dâng đầu lên vua. Vua cho bỏ đầu vào vạc nấu, bảy ngày không nát. Vua thân đến xem, khách từ phía sau chém đầu vua rơi vào vạc, hai cái đầu cắn nhau. Khách sợ đầu của Xích không thắng, bèn tự cắt đầu mình cho rơi vào vạc, ba cái đầu cắn nhau. Bảy ngày sau, cả ba cùng nát một lúc, người ta bèn chia nước canh ra mà chôn, gọi là "mộ ba đầu".
Lương Vũ Đế kiếp trước là con giun
Đời Lương có vị sư tên Khái Đầu tu hành rất tinh tấn (chuyên cần, không lười biếng), được Lương Vũ Đế kính tin. Một hôm vua sai sứ đi gọi sư đến. Lúc ấy vua đang đánh cờ với người khác, muốn ăn một đám quân, buột miệng nói: "Giết đi!" Sứ giả vội truyền lệnh đem sư ra chém. Đánh cờ xong, vua cho gọi sư, sứ giả thưa: "Đã theo chỉ dụ giết rồi." Vua kinh hoàng than thở, bèn hỏi: "Lúc chết sư nói gì?" Sứ giả thưa: "Sư nói, kiếp trước khi làm sa di (chú tiểu, người mới xuất gia), cầm xẻng đào đất, lỡ chặt đứt một con giun. Nhà vua khi ấy chính là con giun, nay là quả báo vậy."
Kiếp trước giết giun, kiếp này đền mạng. Luân hồi báo ứng (thuyết nhà Phật: chết đi sống lại nhiều kiếp, làm gì thì chịu quả nấy) không sót mảy may. Chỉ không biết con giun kiếp trước tích được đức gì mà kiếp này được làm hoàng đế?
Thiên đế gọi đi hát
Hạ Đạo Dưỡng giỏi bói toán. Có lần gặp một người đàn bà hát hay bị ốm chết, ông bói rồi nói: "Người này không phải chết, chỉ là Thiên đế gọi đi hát thôi." Rồi lấy một cục đất đặt lên ngực bà, chốc lát bà sống lại.
Người thì mơ được nghe nhạc trời, Thiên đế lại thèm nghe tiếng hát của người. Cũng như người Trung Hoa mong được sinh về cõi Tây phương (cõi Phật Tây phương cực lạc), còn người cõi Tây phương nghe nói nước ta áo mũ, lễ nhạc thịnh vượng, lại mong kiếp sau được sinh ra ở Trung Hoa.
Tinh của thành
Lương Vũ Đế (khi còn đang khởi binh) đem quân áp sát thành Dĩnh. Đêm ngày Kỷ Mùi, ở thành Dĩnh có mấy vạn người mình đầy lông vừa khóc vừa vượt qua tường thành, rồi lao xuống ghềnh Hoàng Hộc. Có lẽ đó là tinh của thành vậy.
◄ Trước
Sau ►
Quay lại danh sách thiên · Giỏ video