Thiên 0 — Bài tựa kinh Thâm Mật Giải Thoát (sa-môn Đô Thích Đàm Ninh soạn)

 # Kinh Thâm Mật Giải Thoát (kinh nói về sự giải thoát qua những nghĩa lý sâu kín, bí mật)

 Kinh Thâm Mật Giải Thoát

 Bồ-đề-lưu-chi đời Nguyên Ngụy (tức triều Bắc Ngụy, nhà vua họ Nguyên) dịch

 Lời tựa kinh Thâm Mật Giải Thoát

 Sa-môn đô (chức tăng quan trông coi tăng chúng; sa-môn nghĩa là người xuất gia tu hành) Thích Đàm Ninh soạn

 Dấu vết tột cùng của đạo thì trống rỗng, vi diệu. Lý của nó bao trùm ra ngoài lời nói và hình tượng. Tông chỉ của nó sâu kín, huyền bí. Ý chỉ của nó vượt khỏi cõi danh tướng (tên gọi và hình tướng). Vì thế, bậc Đại Thánh (đức Phật) mang tư chất linh diệu tự mình giác ngộ, soi rõ ý thú mầu nhiệm trong cõi đời. Thật tướng (bộ mặt chân thật của mọi sự vật) rộng rãi, trống suốt, lớn ngang với hư không. Pháp tánh (bản tính chân thật của mọi sự vật) lặng yên, cùng chung một nguồn với cõi u huyền. Ánh sáng thần diệu ngầm chiếu mà không tắt. Muôn tướng đều ứng hiện mà không sinh. Thế nhưng cái sinh này là cái mà sự sinh không thể sinh ra. Cái diệt này là cái mà sự diệt không thể diệt được. Hiện ra đã chẳng phải là có, thì ẩn đi há lại là không? Lặng mà động, động mà lặng. Xuất hiện hay ẩn mất không theo một phương hướng nào, nên dấu vết giáo hóa giăng bày khắp nơi như sao trời.

 Kinh Thâm Mật Giải Thoát là nguồn huyền diệu của vô số bậc thánh, là kho sâu chứa muôn ức điều lành. Bàn về ý chỉ thì chân tướng không có hai. Nói về giáo pháp thì trong lặng, lý chỉ là một. Nghĩa của kinh trùm hết các sách huyền sâu, văn của kinh gồm đủ các điển tịch bí mật. Kinh mầu nhiệm tuyệt vời, sáng tỏ và an vui (?), bao gồm mọi tạng kinh. Nếu không giải bày bằng lý và bằng giáo thì lấy gì làm rõ được chỗ thâm thúy này? Nhưng tiếng nói phương Đông và phương Tây khác nhau, lý phải nhờ vào dịch thuật. Không phiên âm, không dịch nghĩa thì văn và nghĩa đều bị bế tắc. Cho nên kinh này cất giấu đã lâu mà chưa hiển lộ, thật là đang chờ vận tốt để được sáng tỏ, thông suốt.

 Hoàng đế nhà Đại Ngụy gồm thâu sáu cõi (trời, đất và bốn phương) để thống lĩnh thiên hạ, bao trùm trăm đời vua để cai trị vũ trụ. Đạo của ngài vượt cả Phục Hy và Đường Nghiêu (các vị vua thánh thời thượng cổ Trung Hoa), đức của ngài hơn các bậc hiền triết xưa. Ngài thường để tâm dạo chơi trong kinh điển giác ngộ, thưởng thức chỗ mầu nhiệm của Đại thừa (giáo pháp lớn, hướng đến cứu độ khắp mọi chúng sinh), và nghĩ đến việc phiên dịch, diễn giải để truyền rộng cho đời sau xa.

 Bấy giờ có Tam tạng pháp sư (vị thầy thông suốt cả ba tạng: kinh, luật, luận) người Bắc Thiên Trúc (miền bắc Ấn Độ) là Bồ-đề-lưu-chi, tiếng nước Ngụy gọi là Đạo Hy, từng làm Sa-môn đô thống (chức tăng quan đứng đầu trông coi tăng chúng) ở xứ này. Kiến thức và tánh hiểu của ngài dung thông bên trong, cơ trí sáng rỡ bên ngoài. Các văn sâu xa, các tạng huyền bí, không gì ngài không thấu suốt. Năm Vĩnh Hy thứ hai, năm ấy sao Mộc ở cung Tinh Kỷ (?), tháng ứng với luật Nhuy Tân (tháng năm âm lịch), vua xuống chiếu mời vị Tam tạng lên ngồi pháp tòa cao ở điện Hiển Dương. Ngài mở hộp kinh, phất cây phất trần (cây cầm tay bằng lông thú, dùng khi giảng pháp), miệng tự phiên dịch, nghĩa và lời đều không vướng mắc. Hoàng thượng tôn kính kinh, trọng pháp, tự cầm bút đứng đầu, đặt bút là thành câu, văn và nghĩa đều sáng rõ. Ý chỉ bao gồm lý bí mật của các sách, chứa đựng chỗ sâu xa của các kinh điển.

 Nhưng việc triều chính rộng sâu, ngài không thể làm đến cùng. Sau khi buông bút, ngài giao lại cho Sa-môn đô pháp sư Tuệ Quang và Đàm Ninh tôi, ở chùa Vĩnh Ninh thượng, cùng luật sư (vị tăng chuyên về giới luật) Tăng Biện, cư sĩ (người tu Phật tại gia) Lý Khuếch và những người khác. Chúng tôi vâng theo khuôn phép đã định, hằng năm phiên dịch, diễn giảng các kinh mới và các bộ luận, làm bến đò giác ngộ cho chúng sinh nhiều như cát sông Hằng. Nhà vua cũng thỉnh thoảng hạ cố đem uy nghi tôn quý đến tô điểm cho tòa giảng huyền diệu này. Cùng làm việc còn có nhà nho nổi tiếng Chiêu Huyền, Đại thống pháp sư Tăng Lệnh, Sa-môn đô pháp sư Tăng Trạch, luật sư Tuệ Ngung và những người khác, hơn mười vị tăng. Người tu và người đời đông đúc, việc pháp hưng thịnh. Mỗi lời đều xét lại ba lần, mong cho cùng tận chỗ vi tế.

 Nhờ vậy, kho tạng sâu kín bí mật được sáng tỏ, truyền rộng trong vận hội tốt đẹp, nghĩa mầu giải thoát được lưu truyền mãi đến những kiếp xa. Lý và giáo sâu rộng, không lường được nguồn gốc. Ý thú tuyệt vời (?), làm sao xét cho cùng tông chỉ. Đây gọi là tiếng giảng ở vườn Lộc Uyển (nơi Phật giảng pháp lần đầu tiên) được hưng khởi lại, gió pháp ở vườn Kỳ Viên (tinh xá nơi Phật thường thuyết pháp) càng thêm sáng tỏ. Đàm Ninh tôi tuy kiến thức tối tăm, hổ thẹn được đứng cuối hàng, xin đem hết tầm hiểu biết nhỏ hẹp như nhìn trời qua ống tre, chỉ ghi lại như vậy.

 Kinh Thâm Mật Giải Thoát, quyển thứ nhất

 Tam tạng người Thiên Trúc là Bồ-đề-lưu-chi, đời Nguyên Ngụy, dịch

Sau ►

Quay lại danh sách thiên · Giỏ video