Phẩm Hành Đạo, thứ mười một (bản Đan — tức bản Đại Tạng Kinh khắc đời Khiết Đan — ghi là phẩm Phát Bồ Đề Tâm, thứ mười tám).
Bấy giờ Văn Thù Sư Lợi Pháp vương tử (con của vua Pháp, chỉ bậc bồ tát sẽ nối ngôi Phật) bạch Phật: "Thế Tôn (bậc được cả thế gian tôn kính, tức Đức Phật), như con hiểu nghĩa Phật nói, nếu có người phát nguyện cầu bồ đề (sự giác ngộ), đó là nguyện tà. Vì sao? Vì hễ có chỗ để nắm được thì đều là tà. Nếu cho rằng có bồ đề để được mà phát nguyện, thì mọi việc làm của người ấy đều là tà. Vì sao? Vì bồ đề không ở trong Dục giới (cõi của chúng sinh còn ham muốn dục lạc), không ở trong Sắc giới (cõi trời chỉ còn thân sắc vi tế, đã lìa dục), không ở trong Vô sắc giới (cõi trời không còn thân sắc, chỉ còn tâm thức); bồ đề không có chỗ trụ, không nên phát nguyện. Thế Tôn, ví như có người nguyện được hư không, có được hư không chăng?" Phật nói: "Không." "Thế Tôn, bồ tát cũng vậy, phát nguyện cầu bồ đề có tướng như hư không, tức là phát nguyện cầu hư không. Bồ đề vượt khỏi ba đời (quá khứ, hiện tại, vị lai), không phải là tướng có thể nhận lấy, nên không thể cầu nguyện được. Nếu bồ tát khởi hai tướng (hai mặt đối lập), phát tâm bồ đề mà nghĩ rằng: sinh tử khác với bồ đề, tà kiến khác với bồ đề, Niết bàn (cảnh giới dứt hết phiền não, ra khỏi sinh tử) khác với bồ đề — thì đó là không đi trên đường bồ đề."
Bấy giờ Tư Ích Phạm Thiên (Phạm Thiên: vị trời ở cõi Sắc giới; Tư Ích là tên vị ấy) nói với Văn Thù Sư Lợi: "Bồ tát hành thế nào thì gọi là hạnh bồ đề?" Đáp: "Nếu bồ tát hành tất cả pháp mà đối với pháp không có gì để hành, đó gọi là hành hạnh bồ đề. Vì sao? Vì vượt khỏi mọi chỗ hành, đó là hành bồ đề." Lại hỏi: "Thế nào là vượt khỏi mọi chỗ hành, đó là hành bồ đề?" Đáp: "Lìa các tướng duyên theo của mắt, tai, mũi, lưỡi, thân, ý, đó gọi là vượt khỏi mọi chỗ hành." Lại hỏi: "Vượt khỏi có nghĩa gì?" Đáp: "Là không vượt ra khỏi sự bình đẳng. Vì sao? Vì tất cả pháp bình đẳng chính là bồ đề."
Lại hỏi: "Thế nào là phát nguyện bồ đề?" Đáp: "Nên đúng như bồ đề." Lại hỏi: "Thế nào là bồ đề?" Đáp: "Bồ đề không phải quá khứ, không phải vị lai, không phải hiện tại. Vì vậy bồ tát nên dùng tâm trong sạch đối với ba đời mà phát nguyện bồ đề. Phạm Thiên, như các pháp quá khứ, vị lai, hiện tại, từ xưa đến nay luôn không sinh; vì không sinh nên không thể nói. Phát nguyện như vậy là không có gì để phát nguyện, đó là phát mọi nguyện. Vì sao? Vì hành đạo như vậy thì có thể đạt được tát bà nhã (trí biết tất cả, tức trí tuệ của Phật)."
Lại hỏi: "Vì sao gọi là tát bà nhã?" Đáp: "Vì là trí tuệ chân thật biết hết tất cả, nên gọi là tát bà nhã." Lại hỏi: "Thế nào là trí tuệ chân thật?" Đáp: "Là tướng không biến đổi. Như chúng sinh không có tướng biến đổi, trí tuệ chân thật cũng không có tướng biến đổi." Lại hỏi: "Thế nào là tướng chúng sinh?" Đáp: "Chỉ là tên gọi tạm, rốt ráo lìa (mọi thực thể), đó là tướng chúng sinh. Tướng như vậy thì không biến đổi. Nếu cho rằng chúng sinh khác với bồ đề, đó là biến đổi. Tướng bồ đề thế nào thì chúng sinh cũng thế ấy, vì vậy không biến đổi. Bồ đề không thể đạt bằng đường nào khác, chỉ vì cái tôi bình đẳng nên bồ đề bình đẳng; vì tính chúng sinh bình đẳng, không có cái tôi, nên như vậy có thể đạt bồ đề. Vì vậy bồ đề không có biến đổi. Vì sao? Như hư không không có tướng biến đổi, tất cả các pháp cũng không có tướng biến đổi."
Bấy giờ Tư Ích Phạm Thiên nói với Văn Thù Sư Lợi: "Như Lai (danh hiệu Phật: bậc từ chân như mà đến) là người nói lời chân thật, có thể nói pháp như vậy." Văn Thù Sư Lợi nói: "Như Lai đối với pháp không nói gì cả. Vì sao? Như Lai còn không nắm lấy các pháp, huống gì nói pháp." Tư Ích nói: "Như Lai há chẳng nói các pháp là thế gian, là xuất thế gian (vượt ra ngoài thế gian), là hữu vi (do nhân duyên tạo tác, có sinh diệt), là vô vi (không tạo tác, không sinh diệt) sao?" Văn Thù Sư Lợi nói: "Ý ông thế nào? Hư không này có thể nói, có thể phân biệt chăng?" Tư Ích nói: "Không." Văn Thù Sư Lợi nói: "Nay nói lên tên gọi 'hư không', vì được nói ra mà hư không có sinh có diệt chăng?" Tư Ích nói: "Không." Văn Thù Sư Lợi nói: "Như Lai nói pháp cũng như vậy, không vì được nói ra mà các pháp có sinh có diệt. Nói pháp như vậy là tướng không thể nói. Dùng pháp ấy mà có sự dạy bảo, ấy là không có gì để dạy bảo. Vì sao? Nói pháp tính (bản tính chân thật của các pháp) thế nào thì không nói pháp tính cũng thế ấy. Cho nên nói tất cả pháp đều trụ trong như (chân như: bản thể chân thật, vốn như vậy), mà cái như ấy cũng không có chỗ trụ."
Kinh Tư Ích Phạm Thiên Sở Vấn (Kinh về những điều Tư Ích Phạm Thiên hỏi), quyển thứ ba (hết).
Kinh Tư Ích Phạm Thiên Sở Vấn, quyển thứ tư.
Đời Diêu Tần (nhà Tần do họ Diêu lập, tức Hậu Tần), Tam tạng (pháp sư tinh thông cả ba kho kinh điển: kinh, luật, luận) Cưu Ma La Thập người nước Quy Tư (một nước cổ ở vùng Tân Cương ngày nay) dịch.
◄ Trước
Sau ►
Quay lại danh sách thiên · Giỏ video