Thiên 11 — Phẩm 10: Chí hướng Đại thừa

 Phẩm Chí Đại Thừa, thứ mười (bản Đan — tức bản Đại Tạng Kinh khắc đời Khiết Đan — ghi là phẩm Đại Thừa Hạnh, thứ mười bảy).

 Bấy giờ bồ tát Đẳng Hành bạch Phật: "Thế Tôn (bậc được cả thế gian tôn kính, tức Đức Phật), thế nào là bồ tát phát tâm thực hành Đại thừa (cỗ xe lớn — con đường của bồ tát, cầu thành Phật để cứu độ tất cả chúng sinh)?" Bấy giờ Thế Tôn dùng kệ (thể thơ trong kinh Phật) đáp rằng:

 Bồ tát không phá hoại sắc (hình sắc, vật chất), mà phát tâm thực hành bồ đề (giác ngộ);

 Biết sắc chính là bồ đề — đó gọi là thực hành bồ đề.

 Biết sắc và bồ đề vốn như vậy, bình đẳng đi vào tướng như (tướng chân như: bản thể chân thật, vốn như vậy, không đổi khác);

 Không phá hoại pháp tính (bản tính chân thật của mọi pháp) — đó gọi là thực hành bồ đề.

 Không phá hoại pháp tính, đó chính là nghĩa của bồ đề;

 Mà trong nghĩa bồ đề ấy, cũng không có bồ đề nào cả.

 Thực hành đúng nghĩa đệ nhất (chân lý tối thượng) — đó gọi là thực hành bồ đề.

 Kẻ ngu đối với ấm, giới, nhập (năm ấm, mười tám giới, mười hai nhập — các cách phân chia thân tâm và thế giới thành từng phần) mà muốn tìm bồ đề ở ngoài;

 Nào biết ấm, giới, nhập chính là bồ đề, lìa chúng thì không có bồ đề.

 Nếu có các bồ tát đối với pháp bậc thượng, bậc trung, bậc hạ,

 Không lấy cũng không bỏ — đó gọi là thực hành bồ đề.

 Đối với pháp và phi pháp, không phân biệt làm hai,

 Cũng không nắm lấy cái không hai — đó gọi là thực hành bồ đề.

 Nếu là hai thì là hữu vi (do nhân duyên tạo tác, có sinh diệt), chẳng phải hai thì là vô vi (không tạo tác, không sinh diệt);

 Lìa cả hai bên ấy — đó gọi là thực hành bồ đề.

 Người ấy vượt hơn phàm phu (người thường chưa giác ngộ), mà cũng không nhập vào pháp vị (chỗ chứng nhập Niết bàn rồi dừng lại như hàng Thanh văn);

 Chưa đắc quả mà đã là bậc thánh, là phúc điền (ruộng phúc: người đáng được cúng dường, ai cúng dường thì được phúc như gieo hạt vào ruộng tốt) của thế gian.

 Đi trong pháp thế gian, ở giữa đó mà như hoa sen (mọc trong bùn mà không nhiễm bùn);

 Tuân theo tu tập đạo cao nhất — đó gọi là thực hành bồ đề.

 Những nơi thế gian đi đến, đều ở trong đó mà đi;

 Những gì thế gian tham đắm, ở ngay trong đó mà được giải thoát.

 Bồ tát không sợ hãi, không chìm trong vực sâu sinh tử;

 Không lo buồn, không mỏi mệt, mà đi trên con đường bồ đề.

 Người ấy khéo biết tướng chân thật của pháp tính,

 Cho nên không phân biệt đây là pháp, đây là phi pháp.

 Khi đi trên đường Phật, không có pháp nào để lìa bỏ,

 Cũng không có pháp nào để nhận lấy — đó gọi là tướng bồ đề.

 Tất cả pháp không có tướng, giống như hư không;

 Trọn không khởi nghĩ: đây là tướng, đây là cái được mang tướng (?).

 Khéo biết những việc thế gian làm, biết khắp sức phương tiện (cách khéo léo tùy cơ để dẫn dắt người),

 Có thể làm đầy đủ mọi ước nguyện của chúng sinh.

 Luôn trụ nơi bình đẳng, giữ gìn chính pháp của Phật;

 Đối với tất cả không có gì nghĩ tưởng — đó chính là pháp của Như Lai (danh hiệu Phật: bậc từ chân như mà đến).

 Dù có Phật hay không có Phật, pháp này vẫn thường còn ở đời;

 Thông suốt được tướng này — đó gọi là giữ gìn pháp.

 Đối với thực tướng (tướng chân thật) của các pháp, thấu suốt biết rõ nghĩa ấy,

 An trụ trong đó mà diễn nói cho người.

 Thực hành pháp rất sâu, ma (ma vương và quyến thuộc, kẻ chuyên ngăn trở người tu) không đo lường được,

 Vì người ấy đối với các pháp không tham đắm.

 Nguyện cầu trí tuệ của chư Phật mà cũng không chấp vào sự nguyện cầu;

 Trí tuệ ấy tìm khắp mười phương cũng không thể nắm được.

 Trí tuệ chư Phật không ngăn ngại, không chấp pháp hay phi pháp;

 Nếu có thể không chấp điều ấy, rốt ráo sẽ được Phật đạo.

 Những người ưa điều lành, bố thí càng thêm cao quý;

 Bỏ hết tất cả những gì mình có mà tâm không nghiêng động.

 Các pháp không thể bỏ, cũng không thể lấy;

 Tất cả pháp thế gian, gốc rễ không thể nắm được.

 Biết được tất cả pháp không có tướng cho, không có tướng bỏ,

 Đó gọi là đại thí chủ (người bố thí lớn), đối với pháp không thấy có gì.

 Những bồ tát ấy không tính đến ta và cái của ta,

 Cho nên khi bố thí không sinh lòng tham tiếc.

 Mọi sự bố thí đều hồi hướng (đem công đức hướng về) Phật đạo;

 Bố thí và bồ đề, không trụ vào hai tướng ấy.

 Giới vô tác vô khởi (giới không do tạo tác, không do khởi lên mà có, vốn tự nhiên trong sạch) — nên an trụ trong đó;

 Cũng không khởi nghĩ: ta đang trụ trong việc giữ giới.

 Người trí biết tướng của giới: không sinh cũng không tạo tác,

 Vì vậy giới thanh tịnh, giống như hư không.

 Quán thân như bóng trong gương, lời nói như tiếng vang,

 Tâm thì như huyễn hoá (như trò ảo thuật, có mà không thật), không vì giữ giới mà tự cao.

 Tâm luôn mềm mỏng, an trú nơi tính tịch diệt (vắng lặng, dứt hết sinh diệt, phiền não);

 Trừ sạch mọi điều ác, thông suốt các pháp lành.

 Giữ giới và phạm giới, không nắm lấy hai tướng ấy;

 Thấy pháp tính như vậy thì là giữ giới vô lậu (giới của bậc thánh, không còn phiền não rò rỉ).

 Đã sang tới bờ nhẫn nhục, nhẫn chịu được mọi điều ác;

 Đối với mọi loài chúng sinh, tâm luôn bình đẳng.

 Các pháp diệt đi trong từng niệm (từng khoảnh khắc tâm), tính của chúng luôn không dừng lại;

 Trong đó không có mắng nhục, cũng không có cung kính.

 Dù bị cắt rời thân từng khúc từng đốt, tâm rốt cuộc không lay động;

 Biết tâm không ở trong, cũng không ở ngoài.

 Thân, kẻ thù và dao gậy đều do bốn đại (đất, nước, lửa, gió — bốn yếu tố cấu thành vật chất) mà có;

 Mà đất, nước, lửa, gió chưa từng bị thương tổn.

 Thông suốt việc ấy, thường hành pháp nhẫn nhục.

 Bồ tát hành như vậy, chúng sinh không làm lay động được.

 Dũng mãnh siêng năng tinh tấn (gắng sức tu tập không lùi), vững trụ nơi Đại thừa;

 Người ấy đối với thân và tâm không có chỗ nương dựa.

 Tuy biết gốc của sinh tử, mà ranh giới ấy không thể nắm được,

 Vẫn vì các chúng sinh mà trang nghiêm (xây dựng cho đầy đủ, đẹp đẽ) thệ nguyện lớn.

 Pháp không nhất định có sinh, thì đâu có tướng diệt?

 Bản tế (điểm khởi đầu, cội gốc ban đầu) không thể nắm được; vì (chúng sinh) điên đảo nên mới nói ra.

 Pháp tính không thể nghĩ bàn, thường trụ ở thế gian;

 Nếu biết được như vậy, thì không sinh cũng không diệt.

 Bồ tát thương nghĩ chúng sinh không hiểu tướng pháp này,

 Vì họ mà siêng tinh tấn, khiến họ lìa được điên đảo (cái thấy trái ngược sự thật).

 Chư Phật luôn không thấy có tướng nhất định của chúng sinh,

 Mà vẫn mở rộng bản nguyện (lời nguyện ban đầu khi phát tâm) — hãy xem sức tinh tấn ấy!

 Suy xét tất cả pháp, biết đều như huyễn hoá;

 Không thấy tướng bền chắc, quán chúng như hư không.

 Từ phân biệt hư vọng mà tham đắm, sinh ra khổ não;

 Vì họ mà mở cửa pháp, khiến họ được vào Niết bàn (cảnh giới dứt hết phiền não, ra khỏi sinh tử).

 Vì họ mà hành tinh tấn, mà không phá hoại pháp;

 Vì lìa cả pháp và phi pháp, nên luôn hành tinh tấn chân thật.

 Những người ấy hành hạnh xa lìa, thấu suốt định vô tránh (định không tranh chấp, không làm phiền não ai);

 Ở một mình không ồn ào, luôn sợ sinh tử;

 Ưa sống nơi vắng vẻ, như con tê giác một sừng (ví người tu sống một mình, không bè bạn).

 Rong chơi tự tại trong các thiền định, thấu suốt các thần thông;

 Tâm luôn trụ nơi bình đẳng, dù ở chốn vắng hay nơi làng xóm;

 Oai nghi (dáng vẻ, cử chỉ đi đứng nằm ngồi) không đổi khác, luôn ưa thiền định.

 Tin hiểu pháp thường định, cùng sự tịch diệt vô lậu,

 Tâm được giải thoát, cho nên gọi là người thường định.

 Tự mình trụ trong pháp bình đẳng, lấy đó dẫn dắt chúng sinh,

 Không trái hạnh bình đẳng, cho nên gọi là người thường định.

 Chí nguyện luôn bền chắc, không quên tâm bồ đề,

 Lại giáo hoá được chúng sinh, cho nên gọi là người thường định.

 Luôn nhớ nghĩ chư Phật là pháp tính thân chân thật (thân Phật chính là pháp tính, không phải thân xác),

 Xa lìa tướng sắc thân (thân xác có hình tướng), cho nên gọi là người thường định.

 Luôn tu nhớ nghĩ về pháp, đúng như thực tướng các pháp,

 Mà cũng không có sự ghi nhớ nghĩ tưởng, cho nên gọi là người thường định.

 Luôn tu nhớ nghĩ về Tăng (đoàn thể người tu), Tăng chính là vô vi,

 Lìa cái đếm được và cái không đếm được (?), thường đi vào như vậy.

 Thấy khắp chư Phật mười phương và mọi loài chúng sinh,

 Mà nơi mắt và hình sắc, trọn không sinh hai tướng.

 Pháp chư Phật nói, đều nghe nhận được hết,

 Mà nơi tai và âm thanh, cũng không sinh hai tướng.

 Trong một tâm biết được tâm các chúng sinh,

 Tâm mình và tâm người, hai cái ấy không phân biệt.

 Nhớ lại các đời quá khứ, số kiếp (khoảng thời gian cực dài) như cát sông Hằng,

 Đây là trước, đây là sau, cũng không phân biệt.

 Đến được vô lượng cõi nước, hiện sức thần thông,

 Mà trong thân tâm không có ý tưởng mệt mỏi.

 Phân biệt biết rõ các pháp, tài biện thuyết ưa nói không cùng tận,

 Trong vô số kiếp, mở bày tướng pháp tính.

 Trí tuệ đến bờ bên kia (bát nhã ba la mật: trí tuệ đưa qua bờ giác ngộ), khéo hiểu ấm, giới, nhập;

 Luôn vì chúng sinh mà nói, không chấp lấy, không hý luận (lời bàn suông xa rời chân lý).

 Khéo biết pháp nhân duyên (các pháp do nhiều nguyên nhân và điều kiện hợp lại mà sinh), xa lìa tướng hai bên (hai cực đoan như có và không, thường còn và đoạn diệt);

 Biết đây là nhân của phiền não, cũng biết đây là nhân của thanh tịnh.

 Tin hiểu pháp nhân duyên thì không có các tà kiến;

 Các pháp đều thuộc về nhân duyên, không có gốc rễ cố định.

 Cái thấy về ta, cái thấy về Phật, cái thấy về không, cái thấy về sinh tử,

 Cái thấy về Niết bàn v.v... — đều không có các cái thấy ấy.

 Ánh sáng trí tuệ vô lượng, biết thực tướng các pháp,

 Không tối tăm, không chướng ngại — đó là đi trên đường bồ đề.

 Cỗ xe này gọi là Đại thừa, là cỗ xe không thể nghĩ bàn;

 Chở hết mọi chúng sinh mà vẫn chưa đầy sức chứa.

 Trong tất cả các cỗ xe, cỗ xe này là bậc nhất;

 Đại thừa như vậy có thể sinh ra các cỗ xe khác.

 Các cỗ xe khác có giới hạn, không thể chở hết tất cả;

 Chỉ cỗ xe vô thượng này mới chở được hết chúng sinh.

 Nếu ai hành theo Đại thừa vô lượng như hư không này,

 Thì đối với tất cả chúng sinh, không có lòng keo kiệt.

 Hư không không có giới hạn, cũng không có hình sắc;

 Đại thừa cũng như vậy, vô lượng, không chướng ngại.

 Nếu tất cả chúng sinh cùng cưỡi Đại thừa này,

 Hãy xem tướng của cỗ xe ấy rộng lớn, chứa được rất nhiều.

 Dù trong vô lượng vô số kiếp nói về công đức của Đại thừa

 Và của người cưỡi cỗ xe này, cũng không thể nói hết.

 Nếu người nghe kinh này, cho đến giữ được một bài kệ,

 Sẽ mãi thoát các nạn, được đến chỗ an ổn.

 Người kính trọng nhớ nghĩ kinh này, sau khi bỏ thân này,

 Trọn không rơi vào đường ác (các cõi khổ như địa ngục, ngạ quỷ, súc sinh), luôn sinh trong cõi trời, cõi người.

 Ở đời ác sau này, nếu ai được nghe kinh này,

 Ta đều thụ ký (báo trước sẽ thành Phật) cho, rốt ráo thành Phật đạo.

 Nếu người trụ trong kinh này, thì Phật pháp ở nơi người ấy;

 Người ấy ở trong Phật pháp, cũng có thể chuyển pháp luân (giảng dạy giáo pháp, ví như lăn bánh xe pháp đi khắp nơi).

 Nếu người giữ kinh này, có thể chuyển thoát những vô lượng kiếp

 Qua lại trong sinh tử, được gần Phật đạo.

 Nếu giữ được kinh này, tinh tấn, có trí tuệ lớn,

 Đó gọi là bậc cực kỳ dũng mãnh, phá được quân ma.

 Ta ở chỗ Phật Nhiên Đăng (vị Phật thời quá khứ đã thụ ký cho Phật Thích Ca), trụ nơi nhẫn (sự an nhận chân lý các pháp không sinh) mà được thụ ký;

 Nếu có ai ưa thích kinh này, ta cũng thụ ký cho như vậy.

 Nếu người sau khi Phật diệt độ mà có thể giảng nói kinh này,

 Thì Phật tuy không còn ở đời, người ấy cũng làm được việc của Phật.

 Khi Phật nói kệ này, năm nghìn thiên tử (các vị trời) đều phát tâm A nậu đa la tam miệu tam bồ đề (tâm cầu sự giác ngộ cao tột, chân chính, trọn vẹn, tức quả vị Phật); hai nghìn bồ tát được vô sinh pháp nhẫn (sự an nhận, trụ vững vào chân lý các pháp vốn không sinh không diệt); mười nghìn tỳ kheo (người nam xuất gia thụ giới đầy đủ) không còn chấp nhận các pháp, lậu tận (dứt sạch phiền não — lậu: phiền não, ví như chỗ rò rỉ khiến tâm chảy mãi trong sinh tử), tâm được giải thoát; ba vạn hai nghìn người xa lìa bụi bặm, cấu nhơ, đối với các pháp được pháp nhãn tịnh (con mắt thấy chân lý trong sạch, tức chứng quả vị đầu tiên của bậc thánh).

◄ Trước Sau ►

Quay lại danh sách thiên · Giỏ video