Thiên 2 — Phẩm 2: Bốn pháp

 Phẩm Bốn Pháp, thứ hai

 Bấy giờ Phạm Thiên (vị trời ở cõi Sắc, cõi của chúng sinh đã lìa dục nhưng còn thân hình) Tư Ích nói kệ xong, bạch Phật: "Thưa Thế Tôn (bậc được cả thế gian tôn kính, một danh hiệu của Phật), thế nào là Bồ-tát (người phát tâm cầu thành Phật để cứu độ chúng sinh) có tâm bền chắc mà không mỏi mệt? Thế nào là Bồ-tát nói lời quả quyết mà không giữa chừng hối hận? Thế nào là Bồ-tát tăng trưởng thiện căn (gốc lành: những việc lành làm nền tảng sinh ra quả tốt)? Thế nào là Bồ-tát không sợ hãi, oai nghi (dáng vẻ cử chỉ đoan nghiêm đúng phép) không lay động? Thế nào là Bồ-tát thành tựu bạch pháp (pháp trắng, tức các pháp lành trong sạch)? Thế nào là Bồ-tát khéo biết đi từ địa này đến địa khác (địa: các bậc, các giai vị tu chứng của Bồ-tát)? Thế nào là Bồ-tát đối với chúng sinh khéo biết phương tiện (cách thức khéo léo, thích hợp để giáo hóa)? Thế nào là Bồ-tát khéo giáo hóa chúng sinh? Thế nào là Bồ-tát đời đời không mất tâm bồ-đề (tâm cầu giác ngộ thành Phật để cứu độ chúng sinh)? Thế nào là Bồ-tát chuyên nhất được tâm mà không xen tạp hạnh khác? Thế nào là Bồ-tát khéo cầu pháp bảo (của báu là giáo pháp)? Thế nào là Bồ-tát khéo ra khỏi tội phạm giới cấm? Thế nào là Bồ-tát khéo ngăn phiền não (những trạng thái tâm xấu như tham, giận, si mê làm tâm rối loạn khổ sở)? Thế nào là Bồ-tát khéo vào giữa các đại chúng? Thế nào là Bồ-tát khéo mở bày pháp thí (bố thí bằng giáo pháp, tức đem chánh pháp giảng dạy cho người)? Thế nào là Bồ-tát được sức của nhân lành đời trước mà không mất thiện căn? Thế nào là Bồ-tát không do người khác dạy mà tự thực hành được sáu ba-la-mật (sáu pháp tu đưa đến bờ giác ngộ: bố thí, trì giới, nhẫn nhục, tinh tấn, thiền định, trí tuệ)? Thế nào là Bồ-tát có thể bỏ thiền định (trạng thái tâm lắng yên chuyên chú; người tu thành thì được sinh lên các cõi trời cao) mà trở lại sinh trong cõi Dục (cõi của chúng sinh còn ham muốn dục lạc, có cả loài người)? Thế nào là Bồ-tát đối với các Phật pháp được bất thoái chuyển (không còn thối lui)? Thế nào là Bồ-tát không làm đứt giống Phật (không để dòng hạt giống thành Phật bị dứt mất)?"

 Bấy giờ Thế Tôn khen Phạm Thiên Tư Ích: "Hay thay, hay thay! Ông có thể hỏi Như Lai (danh hiệu của Phật, nghĩa là bậc từ chân lý như thật mà đến) những việc như thế. Nay ông hãy lắng nghe, khéo suy nghĩ kỹ." "Thưa vâng, Thế Tôn, con rất mong được nghe." Phật bảo Phạm Thiên Tư Ích: "Bồ-tát có bốn pháp làm cho tâm bền chắc mà không mỏi mệt. Bốn pháp là gì? Một là đối với các chúng sinh khởi lòng đại bi (lòng thương xót lớn, muốn cứu khổ). Hai là siêng năng không lười. Ba là tin hiểu sinh tử (vòng sống chết luân hồi nối tiếp không dứt) như giấc mộng. Bốn là suy xét đúng đắn về trí tuệ của Phật. Bồ-tát có bốn pháp này thì tâm bền chắc mà không mỏi mệt.

 Này Phạm Thiên, Bồ-tát có bốn pháp khiến lời nói quả quyết mà không giữa chừng hối hận. Bốn pháp là gì? Một là quả quyết nói các pháp (mọi sự vật, hiện tượng) là vô ngã (không có cái "ta" thường còn, làm chủ). Hai là quả quyết nói mọi nơi sinh ra đều không có gì đáng ưa thích. Ba là quả quyết luôn khen ngợi Đại thừa (cỗ xe lớn: con đường tu của Bồ-tát, cầu thành Phật để cứu độ hết thảy chúng sinh). Bốn là quả quyết nói nghiệp (việc làm có tạo ra quả báo) tội và phúc không bao giờ mất. Đó là bốn pháp. Này Phạm Thiên, Bồ-tát có bốn pháp làm tăng trưởng thiện căn. Bốn pháp là gì? Một là giữ giới (những điều răn cấm Phật chế ra để giữ thân, miệng, ý trong sạch). Hai là nghe học nhiều. Ba là bố thí (đem của cải, sức lực, lời hay giúp cho người khác). Bốn là xuất gia (rời bỏ gia đình để đi tu). Đó là bốn pháp. Này Phạm Thiên, Bồ-tát có bốn pháp mà gặp phải vẫn không sợ hãi, oai nghi không thay đổi. Bốn pháp là gì? Một là mất lợi. Hai là tiếng xấu. Ba là bị chê bai nhục mạ. Bốn là khổ não. Đó là bốn pháp. Này Phạm Thiên, Bồ-tát có bốn pháp thành tựu bạch pháp. Bốn pháp là gì? Một là dạy người tin có tội có phúc. Hai là bố thí mà không cầu quả báo. Ba là giữ gìn chánh pháp. Bốn là dùng trí tuệ dạy các Bồ-tát. Đó là bốn pháp. Này Phạm Thiên, Bồ-tát có bốn pháp khéo biết đi từ địa này đến địa khác. Bốn pháp là gì? Một là đã lâu đời gieo trồng thiện căn. Hai là xa lìa mọi lỗi lầm. Ba là khéo biết phương tiện hồi hướng (đem công đức mình làm được hướng về mục đích giác ngộ và chia sẻ cho chúng sinh). Bốn là siêng năng tinh tấn (gắng sức không lười). Đó là bốn pháp.

 Này Phạm Thiên, Bồ-tát có bốn pháp khéo biết phương tiện. Bốn pháp là gì? Một là thuận theo ý chúng sinh. Hai là đối với công đức của người khác thì khởi tâm tùy hỷ (vui mừng theo việc lành của người). Ba là sám hối lỗi lầm để trừ tội. Bốn là khuyến thỉnh chư Phật (thưa thỉnh chư Phật thuyết pháp và ở lại đời). Đó là bốn pháp. Này Phạm Thiên, Bồ-tát có bốn pháp khéo giáo hóa chúng sinh. Bốn pháp là gì? Một là luôn tìm cách làm lợi ích, an vui cho chúng sinh. Hai là tự bỏ niềm vui của mình. Ba là tâm hòa nhã, nhẫn nhục (nhẫn chịu điều trái ý mà không giận). Bốn là trừ bỏ kiêu mạn. Đó là bốn pháp. Này Phạm Thiên, Bồ-tát có bốn pháp đời đời không mất tâm bồ-đề. Bốn pháp là gì? Một là luôn nhớ nghĩ đến Phật. Hai là công đức làm được luôn hướng về bồ-đề (giác ngộ). Ba là gần gũi thiện tri thức (bạn lành, thầy tốt dẫn dắt trên đường tu). Bốn là ca ngợi Đại thừa. Đó là bốn pháp. Này Phạm Thiên, Bồ-tát có bốn pháp chuyên nhất được tâm mà không xen tạp hạnh khác. Bốn pháp là gì? Một là lìa tâm Thanh văn (tâm của người nghe lời Phật dạy mà chỉ tu cầu tự giải thoát cho mình). Hai là lìa tâm Bích-chi-phật (tâm của bậc tự mình giác ngộ nhờ quán xét nhân duyên, chỉ lo tự độ, không giáo hóa rộng). Ba là cầu pháp không biết chán. Bốn là đúng như pháp đã nghe mà rộng nói cho người khác. Đó là bốn pháp.

 Này Phạm Thiên, Bồ-tát có bốn pháp khéo cầu pháp bảo. Bốn pháp là gì? Một là đối với pháp khởi ý tưởng đó là của báu, vì khó được. Hai là đối với pháp khởi ý tưởng đó là thuốc, vì chữa được mọi bệnh. Ba là đối với pháp khởi ý tưởng đó là của cải lợi lộc, vì không bao giờ mất. Bốn là đối với pháp khởi ý tưởng đó là thứ diệt hết mọi khổ, vì đưa đến niết-bàn (cảnh giới đã dứt sạch phiền não, ra khỏi sinh tử). Đó là bốn pháp. Này Phạm Thiên, Bồ-tát có bốn pháp khéo ra khỏi tội phạm giới cấm. Bốn pháp là gì? Một là được vô sinh pháp nhẫn (trí tuệ thấu suốt và an trụ vững chắc vào chân lý rằng các pháp vốn không thật có sinh), vì các pháp không từ đâu đến. Hai là được vô diệt nhẫn (an trụ vững chắc vào chân lý các pháp không thật có diệt), vì các pháp không đi về đâu. Ba là được nhân duyên nhẫn (an trụ vững chắc vào chân lý các pháp đều do nhân duyên — các điều kiện hợp lại — mà sinh), vì biết các pháp do nhân duyên sinh. Bốn là được vô trụ nhẫn (an trụ vững chắc vào chân lý các pháp không dừng trụ ở đâu), vì không có tâm xen tạp nối tiếp nhau (?). Đó là bốn pháp. Này Phạm Thiên, Bồ-tát có bốn pháp khéo ngăn phiền não. Bốn pháp là gì? Một là nhớ nghĩ đúng đắn. Hai là ngăn giữ các căn (các giác quan: mắt, tai, mũi, lưỡi, thân, ý). Ba là được sức mạnh của pháp lành. Bốn là ở một mình, xa lìa chốn ồn náo. Đó là bốn pháp.

 Này Phạm Thiên, Bồ-tát có bốn pháp khéo vào giữa các đại chúng. Bốn pháp là gì? Một là cầu pháp chứ không cầu hơn người. Hai là có lòng cung kính, không kiêu mạn. Ba là chỉ cầu lợi ích của pháp, không phô bày mình. Bốn là dạy người pháp lành mà không cầu danh lợi. Đó là bốn pháp. Này Phạm Thiên, Bồ-tát có bốn pháp khéo mở bày pháp thí. Bốn pháp là gì? Một là giữ gìn giáo pháp. Hai là tự tăng trí tuệ cho mình và cũng làm tăng trí tuệ cho người khác. Ba là thực hành pháp của người lành. Bốn là chỉ cho người thấy điều nhơ và điều sạch. Đó là bốn pháp. Này Phạm Thiên, Bồ-tát có bốn pháp được sức của nhân lành đời trước mà không mất thiện căn. Bốn pháp là gì? Một là thấy chỗ thiếu sót của người khác mà không cho là lỗi. Hai là đối với người giận dữ luôn tu lòng từ (lòng thương muốn ban vui). Ba là luôn nói lẽ nhân duyên của các pháp. Bốn là luôn nhớ nghĩ đến bồ-đề. Đó là bốn pháp. Này Phạm Thiên, Bồ-tát có bốn pháp không do người khác dạy mà tự thực hành được sáu ba-la-mật. Bốn pháp là gì? Một là lấy bố thí để dẫn dắt người. Hai là không nói tội phạm giới cấm của người khác. Ba là khéo biết các pháp nhiếp phục lòng người (như bố thí, nói lời êm dịu, làm việc lợi ích, cùng làm việc chung với người) để giáo hóa chúng sinh. Bốn là thấu hiểu pháp sâu xa. Đó là bốn pháp.

 Này Phạm Thiên, Bồ-tát có bốn pháp có thể bỏ thiền định mà trở lại sinh trong cõi Dục. Bốn pháp là gì? Một là tâm mềm mỏng. Hai là được sức mạnh của các căn lành (như lòng tin, sự siêng năng, sự nhớ nghĩ đúng, sự định tâm, trí tuệ). Ba là không bỏ rơi hết thảy chúng sinh. Bốn là khéo tu sức mạnh của trí tuệ và phương tiện. Đó là bốn pháp. Này Phạm Thiên, Bồ-tát có bốn pháp đối với các Phật pháp được bất thoái chuyển. Bốn pháp là gì? Một là chịu vô lượng lần sinh tử. Hai là cúng dường (dâng phẩm vật và lòng kính để tôn thờ) vô lượng chư Phật. Ba là tu hành lòng từ vô lượng. Bốn là tin hiểu trí tuệ vô lượng của Phật. Đó là bốn pháp. Này Phạm Thiên, Bồ-tát có bốn pháp không làm đứt giống Phật. Bốn pháp là gì? Một là không lùi bỏ bản nguyện (lời nguyện gốc đã phát ra từ thuở mới tu). Hai là nói ra lời nào ắt làm theo lời ấy. Ba là có ý chí lớn và siêng năng tinh tấn. Bốn là hết lòng thực hành đạo Phật. Đó là bốn pháp khiến Bồ-tát không làm đứt giống Phật."

 Khi Phật nói các bốn pháp này, có hai vạn hai nghìn trời và người đều phát tâm A-nậu-đa-la tam-miệu tam-bồ-đề (quả giác ngộ cao tột, chân chánh và trọn khắp — tức quả vị thành Phật); năm nghìn người được vô sinh pháp nhẫn. Các Bồ-tát từ mười phương đến đều cúng dường Phật, rải hoa trời phủ khắp cõi tam thiên đại thiên thế giới (một vũ trụ lớn gồm một nghìn lần một nghìn lần một nghìn thế giới nhỏ), chất cao đến đầu gối.

◄ Trước Sau ►

Quay lại danh sách thiên · Giỏ video