Thiên 171 — Khóa Phản Ngâm

 Khóa Phản Ngâm (khóa: một cách cục, tức thế quẻ trong phép bói Đại Lục Nhâm; Phản Ngâm: lật ngược mà rên rỉ)

 Phàm khi lập khóa mà mười hai thần đều ở ngôi xung, thì lấy thần khắc nhau làm dụng, gọi là khóa Phản Ngâm.
- Ngôi xung: ngôi đối diện trên vòng mười hai chi, như Tý đối Ngọ.
- Khắc: quan hệ ngũ hành chế ngự nhau giữa chi trên và chi dưới.
- Dụng: thần khởi đầu của quẻ, tức sơ truyền. Sơ truyền là truyền đầu trong ba truyền (ba bước diễn biến của sự việc: sơ truyền là đầu, trung truyền là giữa, mạt truyền là cuối).

 Bởi các thần đều trở ngược ngôi: Khảm (phương bắc, ngôi Tý) với Ly (phương nam, ngôi Ngọ) đổi chỗ, Chấn (phương đông, ngôi Mão) với Đoài (phương tây, ngôi Dậu) trao đổi. Âm dương của can chi ngày qua lại khắc tặc nhau, lật đi lật lại mà rên rỉ, nên gọi là Phản Ngâm.

Phàm xem thì người đến lại nghĩ đi, người đi lại nghĩ về, được mất chưa thể định; chỉ lợi cho việc khôi phục cái cũ. Khóa này thuộc thể quẻ Chấn (quẻ trong Kinh Dịch, nghĩa là sấm, chấn động), là khóa kinh động trùng trùng.

 Lời tượng nói: "Bờ cao thành hang, hang sâu thành gò. Được vật rồi lại mất, vật hỏng lại thành. Đóng trại thì tan rã, ra trận thì sợ hão. Đường sống ở bên ngoài, hại người thì mình tự chịu."

 Theo cặp chi trong truyền:
- Tị – Hợi – Tị: phần nhiều chủ thay đổi, đòi lấy, việc tiền của, văn chương.
- Mão – Dậu – Mão: xem việc nhà cửa, cửa ngõ, đường sá.
- Dần – Thân – Dần: xem việc đi xa, di chuyển, tranh kiện.

Thần là các chi trên thiên bàn, tướng là mười hai thiên tướng đi kèm.
- Gặp thần hung, tướng hung: chủ tổn thất, tuy động mà vô ích, có kinh hãi phiền não trùng trùng, ứng tượng hung của hào Lục ngũ quẻ Chấn "qua lại đều nguy, phải liệu chừng".
- Gặp thần tướng tốt: chủ lên tỉnh cầu ơn, mừng được thăng chuyển quan chức, ứng tượng tốt của hào Sơ cửu quẻ Chấn "cười nói ha hả".

 Như ngày Canh Tuất, giờ Dần, nguyệt tướng Thân mà xem (nguyệt tướng: chi của mặt trời đóng trong tháng, đặt lên giờ xem để xoay thiên bàn). Mười hai thần đều ở ngôi xung, là cách Phản Ngâm.

 Dần – Bạch Hổ (sơ truyền: chi Dần, mang thiên tướng Bạch Hổ; thiên tướng là mười hai vị thần tướng đi kèm các chi trên thiên bàn)

 Thân – Đằng Xà (trung truyền)

 Dần – Bạch Hổ (mạt truyền)

 Lục Hợp  Huyền Vũ  Đằng Xà  Bạch Hổ (thiên tướng của bốn khóa)

 Tuất  Thìn  Thân  Dần

 Thìn  Tuất  Dần  Canh

 Hợi Tý Sửu Dần (thiên bàn: vòng mười hai chi xoay chuyển, đặt trên địa bàn là vòng mười hai chi cố định)

 Tuất    Mão

 Dậu    Thìn

 Thân Mùi Ngọ Tị

 Phàm khóa phản ngâm mà không có khắc nhau, thì lấy thần mà chi ngày bắn xiên vào làm dụng, gọi là cách Tỉnh Lan (lan can giếng). Bởi phản ngâm phần nhiều có khắc nhau; không khắc chỉ có bốn ngày: Kỷ Sửu, Đinh Sửu, Tân Mùi, Tân Sửu.

Mỗi cung chi có tàng chứa can:
- Sửu không khắc thì lấy Quý thủy trong cung Sửu bắn từ xa vào Bính hỏa trong cung Tị. Cho nên ngày Sửu lấy thần Hợi nằm trên Tị làm dụng.
- Mùi không khắc thì lấy Kỷ thổ trong cung Mùi bắn từ xa vào Nhâm thủy trong cung Hợi. Cho nên ngày Mùi lấy thần Tị nằm trên Hợi làm dụng.

 Như người đứng cạnh giếng tựa lan can, xiên xéo mà bắn, không dễ ra ngoài giếng; nên gọi là Tỉnh Lan Xạ (bắn bên lan can giếng). Tỉnh Lan không có đi lại; trung truyền tất đặt vào thần trên chi ngày, mạt truyền đặt vào thần trên can ngày, đó là phép của nó. Người xem không có việc gì để nương tựa, là thể một thân phải dùng vào hai việc.

 Lời tượng nói: "Người đi xa bị ngăn trở, trộm cướp tấn công nhau. Trong ngoài nhiều quái lạ, trên dưới không cung kính. Tìm cách vòng thì việc thành, tìm thẳng thì đường cùng. Ba truyền có cứu giúp, mừng gặp Thanh Long." Nếu thần tướng hung thì có tượng hung, tốt thì có tượng tốt.

 Giả như tháng Giêng, ngày Tân Sửu, giờ Tị, nguyệt tướng Hợi mà xem. Phản ngâm không khắc, lấy chi Sửu bắn từ xa vào Hợi nằm trên Tị làm dụng, gọi là cách Tỉnh Lan Xạ.

 Hợi – Thanh Long (sơ truyền)

 Mùi – Đằng Xà (trung truyền)

 Thìn – Thái Âm (mạt truyền)

 Bạch Hổ  Đằng Xà  Câu Trần  Thái Âm

 Sửu  Mùi  Tuất  Thìn

 Mùi  Sửu  Thìn  Tân

 Hợi Tý Sửu Dần

 Tuất    Mão

 Dậu    Thìn

 Thân Mùi Ngọ Tị

 Sách «Đính Ngoa» (sách sửa những chỗ sai)

 Phản Ngâm cũng gọi là Vô Y (không nơi nương tựa). Mười hai thần đổi ngôi cho nhau. Có khắc thì như thường lệ, theo các phép khắc, tặc, tỉ, thiệp (các phép chọn sơ truyền khi có khắc) mà luận. Hai bên xung nhau qua lại, than thở không yên, nên gọi là Phản Ngâm. Lại thêm mười hai thần đều đổi khỏi ngôi gốc, không có gì để nương dựa bám víu, nên gọi là Vô Y.

 Xem thì chủ việc mang hai ngả, xa gần đều vướng lòng, đi về không thường, muốn động mà không động. Tai họa từ ngoài đến, việc từ dưới nổi lên. Trái nghịch chia lìa, có ngờ không quyết. Đóng trại thì tan rã, ra trận thì thua chạy. Người đến nghĩ đi, người đi lại đến. Được mất chưa có định. Tổ ổ đổi cung dời ngôi, tình thân không trọn trước sau, bệnh cũng hai chứng xâm nhau, đi lại phần nhiều lặp lại. Chỉ lợi cho việc khôi phục cái cũ. Đại để mọi sự động không có chỗ dựa, chỉ nên động lâu rồi nghĩ đến tĩnh mà thôi.

 Theo cặp chi trong truyền:
- Tị – Hợi – Tị: xem việc thay đổi, đòi lấy, tiền của, văn tự.
- Mão – Dậu – Mão: xem việc nhà cửa, cửa ngõ, đường sá.
- Dần – Thân – Dần: xem việc đi xa, di chuyển, tranh kiện.

Thần tướng hung thì đều chủ động mà hung, có kinh hãi phiền não trùng trùng.

 Khóa này phần nhiều chủ động. Nếu chỗ đi, chỗ đến gặp không vong (hai chi trống trong một tuần mười ngày, chủ trống rỗng) thì lại không luận là động.

 Tỉnh Lan Xạ cũng gọi là Vô Thân (không người thân). Khóa phản ngâm không khắc thì lấy thần mà chi ngày bắn xiên vào làm dụng, trung truyền lấy chi, mạt truyền lấy can. Ngày không khắc chỉ có sáu ngày: Đinh Mùi, Kỷ Mùi, Tân Mùi, Đinh Sửu, Kỷ Sửu, Tân Sửu.
- Sửu không khắc thì lấy Quý thủy trong cung Sửu bắn từ xa vào Bính hỏa trong cung Tị; nên ngày Sửu lấy thần Hợi trên Tị làm dụng.
- Mùi không khắc thì lấy Kỷ thổ trong cung Mùi bắn từ xa vào Nhâm thủy trong cung Hợi; nên ngày Mùi lấy thần Tị trên Hợi làm dụng.

 Như người cạnh giếng tựa lan can, xiên xéo mà bắn, không ra ngoài giếng, nên gọi là Tỉnh Lan Xạ. Lại vì toàn là xung, mở ra tan tác không dính nhau, nên còn gọi là Vô Thân.

 Xem thì chủ trong ngoài nhiều quái lạ, trên dưới cách trở. Như gác gỗ trên miệng giếng, dễ nghiêng dễ lệch, là tượng không lâu dài. Động thì nên, tĩnh thì rối. Việc không có chỗ dựa, một thân dùng vào hai việc. Tìm cách vòng thì dễ thành, đi đường thẳng thì khó dung. Mọi việc thành nhanh mà dễ hỏng.

 Khóa này nếu gặp thần tốt, tướng lành thì mọi việc được một nửa; càng mừng gặp Thanh Long cứu giúp.

 Sách «Quan Nguyệt Kinh»

 Quẻ Phản Ngâm Vô Y

 Kỷ Mùi liền với Đinh Mùi, phản ngâm có hai loại.

 Hai quẻ này là Vô Y. Giả như nguyệt tướng Hợi, giờ Tị, ngày Đinh Mùi mà xem.
- Khóa một là Sửu trên Đinh, khóa hai là Mùi trên Sửu.
- Lấy chỗ Mùi xung thẳng (?), thấy Thái Ất (tên thần của chi Tị) trên Hợi làm sơ truyền.
- Hai khóa này còn thuộc Bát Chuyên (can chi ngày cùng một ngôi): ngày âm lùi nghịch ba ngôi làm dụng.
- Sơ truyền (?) là Sửu trên can ngày; trên chi cũng là Sửu, làm trung và mạt truyền.

Ngày Kỷ Mùi cũng vậy.

 Bề tôi trái ý vua sáng, con khinh, mang lòng oán cha. Vô cớ phải tuyệt nòi, có tội thì tự bắt lẫn nhau. Nếu lại gặp tướng hung, thì gian xảo, tai họa càng sâu.

 Hai khóa phản ngâm này lại gặp tướng hung, nên chủ tai họa.

 Phản Ngâm

 Phản ngâm ở ngôi đổi chỗ, cửa Khảm vào cung Ly. Phản ngâm có khi không khắc, ngày nhu thì lấy chỗ chi ngày xung.

 Các ngày không khắc là Đinh Sửu, Tân Sửu, Đinh Mùi, Kỷ Mùi, Tân Mùi, Kỷ Sửu; lấy chỗ chi ngày xung thẳng làm dụng.

 Chỗ xung phát làm sơ truyền, thần trên chi ngày lại làm trung. Tuy vậy xem trên can ngày, thứ thấy được ấy là cuối.

 Giả như tháng Giêng, ngày Tân Sửu, giờ Tị mà xem.
- Khóa một là Thìn trên Tân, khóa hai là Tuất trên Thìn, khóa ba là Mùi trên Sửu, khóa bốn là Sửu trên Mùi; đều không khắc nhau.
- Dùng chỗ Sửu xung thẳng, thấy Đăng Minh (tên thần của chi Hợi) trên Tị làm sơ truyền.
- Lấy Tiểu Cát (tên thần của chi Mùi) trên chi ngày làm trung truyền.
- Lấy Thiên Cương (tên thần của chi Thìn) trên can ngày làm mạt truyền.

 Đây là phép của nhà lập khóa, người học chớ làm bừa.

 Xem chi ngày xung vào thần nào thì lấy làm dụng; trên chi là trung, trên can là mạt. Ấy là phép lập khóa.

 Quẻ hung thì trộm cướp nổi lên,

 Quẻ hung là có thương tổn, ứng vào trộm cướp.

 Người đi đường khó thông. Cha con không hòa thuận,

 Chủ cha con chia lìa, có đường mà khó thông, không hòa thuận.

 Tình thân không trọn trước sau. Ba truyền nếu có cứu, lật họa thành phúc là nhờ gặp Thanh Long.

 Thanh Long là thần vui trong quẻ; xem thêm lời chú ở quẻ Trùng Thẩm (khóa lấy dụng khi dưới khắc trên). Nhất định chủ chuyển họa thành phúc.

 Sách «Tâm Kính»

 Vô Y là phản ngâm, kẻ trốn phải đuổi tìm xa. Người hợp sẽ chia lìa, làm tổ phải đổi sang rừng khác. Giữ quan chức phải đổi ngôi, kết bạn cũng chia tay. Bề tôi, con cái đều ôm oán, vợ chồng có lòng ngoài. Việc làm phần nhiều lặp lại, xem bệnh thì hai thứ bệnh xâm vào.

 Sách «Tụ Trung Kim» (Vàng trong tay áo)

 Phản Ngâm: âm dương đều khác ngôi, có hình, xung, phá, hại (các quan hệ làm hại, đối chọi, phá hoại nhau giữa các chi), việc mang hai đầu. Trời đất cách trở, nam bắc trái nhau. Lìa rồi lại hợp, trở về rồi lại đi. Muốn không động thì lại rối loạn.

 Lại có thuyết nói: Vô Y là phản ngâm, có hình xung phá hại, việc mang hai ngả, xa gần vướng lòng, lại oán thù nhau. Lại lật đi lật lại mà rên rỉ, ấy là chẳng ai cướp đoạt mà vẫn than thở (?). Lìa rồi lại hợp, về rồi lại đi, muốn động không động, ngờ vực hai lòng không quyết, việc từ ngoài nổi lên. Bề tôi khinh vua, con nghịch cha, vợ chồng lìa bỏ, bạn bè mất nghĩa; mọi sự động đều không được gì, lấy gì mà quyến luyến. Chỉ nên động lâu rồi nghĩ đến tĩnh. Ngày nhu không chỉ một việc, ắt có hai việc, việc thành cũng hỏng.

 Các trường hợp cụ thể:
- Tý Ngọ mang Đằng Xà: việc quan, bệnh tật, tai họa đều hung.
- Mão Dậu mang Lục Hợp: người lìa, của tan.
- Dần Thân mang Thanh Long: cách tường có họa.
- Tị Hợi gặp ngày Tân: giảm đức.
- Thìn Tuất: nhiều hung, không kể không vong.
- Sửu Mùi: không tốt.
- Chỉ ngày Quý thì hẹn hò không sai.

Sáu ngày âm gọi là khóa Tỉnh Lan, như gác gỗ trên giếng, dễ nghiêng dễ lệch, là tượng không lâu dài.

 Sách «Chỉ Yếu»

 Đây là tượng trời đất cách trở, nam bắc trái nhau. Xem việc thì động là nên, tĩnh thì rối; chủ hai việc. Đều âm thì chủ trệ; thần dụng vượng tướng (đang mạnh theo mùa) mới nên. Những điều khóa này chủ đều nhanh. Phát dụng trên Mão Dậu thì chủ cửa nhà lay động. Nếu gặp cách Tỉnh Lan Xạ để lấy truyền, thì xem việc khó thành, dễ hỏng; dù gặp thần tốt cũng chỉ được một nửa. Có thuyết nói lật đi lật lại không định, bệnh chủ hai chứng.

◄ Trước Sau ►

Quay lại danh sách thiên · Giỏ video