Thiên 0 — Lời tựa của Trương Bá Đoan

 Ngộ Chân Thiên (tên sách, nghĩa là "Thiên sách về sự tỏ ngộ chân lý")

 Lời tựa

 Than ôi! Được làm thân người là điều khó, ngày tháng lại dễ trôi qua. Không lường được đời mình dài hay ngắn, làm sao thoát khỏi nghiệp báo (quả báo do những việc mình đã làm gây ra)? Nếu không tự mình sớm tỉnh ngộ, chỉ cam phận ngồi chờ chết, thì đến lúc lìa đời, như người đứng trước ngã rẽ, chỉ cần một ý nghĩ sai lệch là lập tức rơi vào tam đồ ác thú (ba đường xấu ác trong luân hồi theo đạo Phật: địa ngục, ngạ quỷ tức quỷ đói, và súc sinh). Khi ấy hễ trôi lăn là trải qua số kiếp nhiều như bụi, không có ngày ra. Đến lúc đó dù hối hận thì sao còn kịp?

 Cho nên đạo Lão (đạo của Lão Tử, tức Đạo giáo) và đạo Thích (đạo của Phật Thích Ca, tức Phật giáo) lấy học thuyết về tính mệnh (tính: bản tính, phần tâm thần; mệnh: sinh mệnh, phần thân thể và khí lực) để mở cửa phương tiện (cách thức thích hợp, dễ đi, dùng để dẫn dắt người vào đạo), dạy người tu luyện, gieo trồng gốc lành, để thoát khỏi vòng sinh tử. Nhà Phật lấy không tịch (tâm trống rỗng, vắng lặng, không vướng mắc vào gì) làm tông chỉ. Nếu đốn ngộ (bỗng chốc giác ngộ) và viên thông (thông suốt trọn vẹn) thì vượt thẳng sang bỉ ngạn (bờ bên kia, tức cõi giải thoát). Nếu tập lậu (thói quen cũ và phiền não còn rơi rớt lại) chưa dứt hết thì vẫn còn bị cuốn theo vòng sinh ra trong đời. Nhà Lão lấy luyện dưỡng (luyện tinh, khí trong thân và nuôi dưỡng thân tâm) làm chân thật. Nếu nắm được then chốt thì lập tức bước lên ngôi bậc thánh. Nếu chưa thấu rõ bản tính thì vẫn còn bị vướng trong thân hình giả tạm.

 Kế đến, Kinh Chu Dịch có câu "xét cùng lẽ vật, hiểu hết bản tính, để đạt tới mệnh trời". Sách của nước Lỗ (tức sách Luận Ngữ) có lời "không đoán mò, không khăng khăng cho là chắc chắn, không cố chấp, không vị kỷ". Đó là chỗ Trọng Ni (tên chữ của Khổng Tử) đã đạt tới tận cùng chỗ sâu kín của tính mệnh. Thế nhưng ngài thường nói vắn tắt mà không nói kỹ, là vì sao? Vì ngài muốn sắp đặt cho ngay ngắn luân thường giữa người với người, thi hành lối giáo hóa hữu vi (có hành động, có việc làm cụ thể) về nhân, nghĩa, lễ, nhạc. Cho nên về đạo vô vi (không làm theo ý riêng, thuận theo lẽ tự nhiên) ngài chưa từng nói rõ, chỉ gửi phép tu mệnh vào các hình tượng của Kinh Dịch, và trộn phép tu tính vào những lời nói tinh vi kín đáo mà thôi. Đến như Trang Tử suy xét đến cùng cái tính tiêu dao (tự do thong dong), thoát khỏi sự ràng buộc của sự vật, và Mạnh Tử khéo nuôi khí hạo nhiên (khí lớn lao, ngay thẳng, cương trực), thì đều đã gần sát với đạo ấy.

 Đến đời Hán, Ngụy Bá Dương dựa vào lẽ âm dương giao hợp của Kinh Dịch làm nền tảng, viết sách Tham Đồng Khế để làm rõ cách vận dụng đại đan (thuốc tiên lớn, ở đây chỉ đan được luyện thành ngay trong thân người). Đời Đường, Trung quốc sư (tức thiền sư Tuệ Trung, được vua tôn làm quốc sư, nghĩa là thầy của cả nước), trong sách ngữ lục (sách ghi chép lời giảng) đã mở đầu bằng việc thuật lời Lão Tử, Trang Tử để làm sáng tỏ gốc ngọn của đạo tối thượng. Như thế há chẳng phải giáo pháp tuy chia làm ba mà đạo thì quy về một sao? Ngặt nỗi đời sau, những người áo vàng (đạo sĩ) và áo đen (tăng sĩ) ai giữ môn phái nấy, chê bai lẫn nhau, khiến ý chỉ cốt yếu của ba nhà bị chìm lấp trong những ngả đường tà, không thể hòa làm một mà cùng về chung một nơi!

 Vả lại, người nay cho rằng Đạo giáo chuộng việc tu mệnh, mà không biết rằng phép tu mệnh có hai đường: có loại dễ gặp mà khó thành, có loại khó gặp mà dễ thành. Như luyện khí ngũ nha (khí tinh túy của năm phương, người tu tưởng tượng hút vào thân), uống ánh sáng của thất diệu (bảy vì sáng: mặt trời, mặt trăng và năm sao Kim, Mộc, Thủy, Hỏa, Thổ), dồn ý tưởng tượng, xoa bóp, hít khí trong thở khí đục, tụng kinh niệm chú, ngậm nước phun ra và quát lớn khi làm bùa, gõ răng để tụ thần, bỏ vợ và nhịn ăn ngũ cốc, giữ thần nín thở, vận ý nghĩ vào chỗ giữa hai lông mày, bổ não hoàn tinh (dẫn tinh ngược lên để bổ cho não), tập thuật phòng trung (thuật dưỡng sinh trong chuyện vợ chồng), cho đến uống thuốc luyện từ các loại khoáng vật, cỏ cây — tất cả đều là loại dễ gặp mà khó thành.

 Những phép kể trên, đối với đạo tu thân, phần nhiều đều vụn vặt rời rạc, cho nên bỏ công tuy nhiều mà cầu hiệu quả thì không thấy linh nghiệm. Nếu siêng lòng khổ chí, ngày đêm tu tập giữ gìn, thì cũng chỉ tránh được bệnh tật, khỏi chết bất ngờ oan uổng. Một khi thôi không làm nữa thì công phu trước đó dần dần mất cả. Đó chỉ là kéo dài năm tháng, ắt khó thành công. Muốn được một lần là được mãi mãi, trở lại như trẻ thơ, già hóa trẻ, biến hóa rồi bay lên trời, chẳng phải khó lắm sao? Thật đáng đau xót!

 Bởi những kẻ tu hành gần đây bám chặt một cách sai lầm vào điều mình nghĩ, không hiểu chỗ chân thật của phép mầu nhiệm, lại oán trách thần tiên nói dối. Họ không hề biết rằng những người thành đạo đều nhờ luyện kim đan (thuốc tiên bằng vàng, không hư hoại; trong phép luyện đan trong thân, đó là tinh, khí, thần kết tụ lại thành một khối quý trong người) mà được. Vì sợ tiết lộ thiên cơ (bí mật của trời đất), nên các vị mới mượn tên nhiều sự vật khác nhau để gọi nó. Trong các phép ấy, chỉ riêng phép nín thở, nếu có thể quên hết mưu toan, dứt hết lo nghĩ, thì giống như lối ngồi thiền của nhị thừa (hai hàng tu sĩ trong đạo Phật là Thanh văn và Duyên giác, chỉ cầu giải thoát cho riêng mình). Nếu siêng năng thực hành thì có thể nhập định (tâm đi vào trạng thái lặng yên tuyệt đối) và xuất thần (thần thức ra khỏi thân xác). Nhưng ngặt vì tinh thần ấy thuộc âm, ngôi nhà (tức thân xác) khó giữ cho bền, nên khó tránh khỏi việc phải thường dùng phép dời chỗ ở (bỏ thân xác này để nương vào thân xác khác). Đã chưa được đạo kim hống phản hoàn (vàng và thủy ngân quay trở về kết hợp với nhau, tức hai khí âm dương trong thân hợp lại thành đan), thì làm sao có thể đổi xương phàm thành xương thuần dương, giữa ban ngày bay lên trời được?

 Còn luyện kim dịch hoàn đan (kim dịch: nước vàng; hoàn đan: đan quay về gốc — đều chỉ đại đan luyện trong thân) thì khó gặp mà dễ thành. Cần phải thông suốt lẽ âm dương, hiểu sâu sự sinh hóa của trời đất, mới có thể dồn hai khí âm dương về hoàng đạo (đường vàng, chỉ con đường chính giữa trong thân để khí vận hành), hội ba tính (?) (có lẽ chỉ ba thứ gốc: tinh, khí, thần) ở nguyên cung (cung gốc, nơi kết đan trong thân), gom tụ ngũ hành (năm hành Kim, Mộc, Thủy, Hỏa, Thổ, ở đây chỉ năm loại khí trong người), hòa hợp tứ tượng (bốn hình tượng Rồng xanh, Hổ trắng, Chim đỏ, Rùa đen, tương ứng với Mộc, Kim, Hỏa, Thủy). Khi ấy rồng ngâm hổ gầm, chồng xướng vợ theo (hình ảnh hai khí âm dương hô ứng, hòa hợp với nhau), trong vạc ngọc nước sôi sùng sục, trong lò vàng lửa cháy rực, mới được huyền châu (hạt ngọc huyền diệu, tức viên đan) thành hình, Thái Ất (khí nguyên thủy tối cao trong thân) trở về chỗ chân thật. Tất cả chỉ là công phu trong chốc lát, mà giữ được niềm vui an nhàn vô cùng mãi mãi.

 Đến như phòng nguy lo hiểm, thì phải thận trọng khi vận dụng trừu thiêm (rút bớt và thêm vào, tức điều chỉnh lửa và thuốc cho vừa độ); nuôi giữ khí chính, giữ cho đầy mà không tràn, thì cốt ở thủ thư bão nhất (giữ đức mềm mỏng, lặng lẽ như giống cái, ôm giữ cái Một, tức tâm chuyên nhất không tán loạn). Tự nhiên khí dương sinh được trở về, còn cái hình âm chết chóc bị lột bỏ. Khi tiết khí (các mốc thời gian trong năm, ở đây chỉ thời hạn tu luyện) đã đủ một vòng thì thoát thai (cái thai thánh kết trong thân rời ra) mà thần biến hóa, tên được ghi vào sổ tiên, ngôi hiệu là chân nhân (người đã đắc đạo thành tiên). Đó là lúc bậc đại trượng phu thành công nên danh.

 Người học ngày nay, có kẻ lấy chì và thủy ngân thật làm hai khí, chỉ năm tạng sáu phủ làm ngũ hành, chia tim và thận làm Khảm Ly (tên hai quẻ trong Kinh Dịch: Khảm tượng nước, Ly tượng lửa), lấy gan và phổi làm Rồng Hổ, dùng thần và khí làm mẹ con, cho nước bọt là chì và thủy ngân. Họ không biết cái gì nổi cái gì chìm, sao phân biệt được đâu là chủ đâu là khách? Như thế khác gì nhận của người khác làm của mình, gọi con nhà họ khác là con ruột, lại làm sao biết được chỗ sâu kín của việc Kim Mộc khắc nhau, chỗ huyền diệu của việc âm dương dùng lẫn cho nhau? Đó đều là mặt trời mặt trăng lạc đường, chì và thủy ngân ở hai lò khác nhau, muốn kết thành hoàn đan chẳng phải khó lắm sao?

 Tôi từ nhỏ đã ưa thích đạo lành, đọc qua kinh sách của ba đạo, cho đến luật pháp, chữ viết, toán học, y thuật, bói toán, phép đánh trận, thiên văn, địa lý, các thuật đoán lành dữ, sống chết, không gì là không lưu tâm xét kỹ. Riêng phép kim đan, tôi đã đọc hết các kinh cùng những bài ca, bài thơ, bài luận, sách khế của các nhà, thì đều nói rằng hồn mặt trời phách mặt trăng, hổ Canh rồng Giáp (Canh là can thuộc Kim, phương Tây, ứng với Hổ; Giáp là can thuộc Mộc, phương Đông, ứng với Rồng), thủy ngân và chu sa, vàng trắng và chì đen, Ly Khảm, nam nữ, có thể luyện thành kim dịch hoàn đan. Nhưng rốt cuộc không nói chân diên (chì thật) và chân hống (thủy ngân thật) là vật gì. Lại không nói phép tắc của hỏa hầu (độ lửa và thời điểm nhóm lửa, tức cách điều khiển công phu luyện đan theo thời gian), cũng không nói chỗ quy về của việc ôn dưỡng (ủ ấm, nuôi dưỡng đan sau khi kết). Thêm vào đó, những kẻ mê muội đời sau tha hồ đưa ra lời suy đoán riêng, tùy tiện chú thích kinh điển của các bậc thánh đời trước, sai lệch muôn vẻ. Không những làm rối loạn kinh sách của tiên, mà còn làm mê lầm người học về sau.

 Tôi vì chưa gặp được bậc chí nhân (người đã đạt đạo đến tột bậc), khó gặp được khẩu quyết (bí quyết thầy truyền miệng cho trò), đến nỗi ăn ngủ không yên, tinh thần hao mòn. Tuy đã dò hỏi khắp nơi biển núi, xin chỉ dạy đủ cả người hiền lẫn kẻ dốt, nhưng không ai thông suốt được tông chỉ chân thật để soi sáng lòng dạ tôi. Sau đến năm Kỷ Dậu niên hiệu Hy Ninh (năm 1069, đời vua Tống Thần Tông), nhân theo ông Lục, quan Long Đồ (học sĩ điện Long Đồ, một chức danh của quan văn đời Tống), vào Thành Đô, vì chí xưa không đổi, lòng thành ban đầu càng thêm kính cẩn, nên cảm động được một vị chân nhân, trao cho bí quyết về dược vật (các vị thuốc để luyện đan, tức những thứ trong thân dùng để kết đan) và hỏa hầu của kim đan. Lời ngài rất giản dị, chỗ cốt yếu không rườm rà, có thể nói là chỉ dòng nước mà biết được nguồn, nói một mà hiểu trăm, như sương tan mặt trời sáng tỏ, bụi sạch gương trong. Đem so với kinh sách của tiên thì khớp nhau như hai nửa thẻ bài ghép lại. Nhân đó mới nói rằng: người đời học tiên thì mười người có tám chín, mà người đạt được chỗ cốt yếu chân thật thì chưa nghe có một hai.

 Tôi đã gặp được lời giải chân thật, đâu dám giấu kín im lặng, bèn đem hết những gì mình có được, làm thành chín lần chín là tám mươi mốt bài thơ luật, đặt tên là Ngộ Chân Thiên. Trong đó có mười sáu bài thơ bảy chữ bốn vần, để biểu thị số hai lần tám (tức nửa cân là tám lạng, hai bên âm dương mỗi bên tám lạng, hợp lại đủ một cân mười sáu lạng, tượng trưng cho sự cân bằng); sáu mươi bốn bài tuyệt cú (thơ bốn câu), theo sáu mươi bốn quẻ của Kinh Chu Dịch; một bài thơ năm chữ, để tượng trưng cho con số lẻ của Thái Nhất (cái Một tối cao, nguồn gốc của muôn vật); làm thêm mười hai bài theo điệu Tây Giang Nguyệt (tên một điệu từ, lối thơ để hát), cho hợp với mười hai tháng trong năm. Những điều như ngôi cao thấp của đỉnh khí (cái vạc và cái lò, chỉ nơi luyện đan trong thân), cân lạng của dược vật, lúc tiến lúc lui của hỏa hầu, thứ tự trước sau của chủ và khách, còn hay mất, có hay không, lành, dữ, ăn năn, khó khăn (bốn loại lời đoán trong Kinh Dịch), đều có đủ trong đó.

 Đến khi tập thơ đã làm xong, tôi lại thấy trong đó chỉ bàn về thuật nuôi mệnh giữ thân, mà đối với cái tính vốn có, cái biết chân thật từ cội nguồn, thì còn chưa xét đến cùng. Bèn nghiền ngẫm sách Phật và sách Truyền Đăng Lục (sách ghi chép sự truyền thừa giữa các đời thiền sư), đến chỗ có vị tổ sư nghe tiếng gõ vào cây trúc mà ngộ đạo, liền viết thành ba mươi hai bài gồm ca tụng, thơ, khúc hát và lời văn các thể, nay phụ vào cuối quyển, mong rằng con đường đạt đến gốc rễ, sáng tỏ bản tính đã có đủ cả ở đây.

 Mong rằng những người cùng chí hướng đọc đến thì thấy ngọn mà hiểu gốc, bỏ cái giả dối để theo cái chân thật.

Sau ►

Quay lại danh sách thiên · Giỏ video