Phẩm thứ hai: Bốn pháp.
Bấy giờ Phạm thiên (vị trời ở cõi sắc, cõi đã lìa ham muốn) Trì Tâm nói kệ (thơ ca ngợi) khen Phật xong, quỳ thẳng chắp tay, bước tới bạch Phật: "Thế nào là Bồ-tát (người tu hành phát nguyện cầu thành Phật để cứu độ hết thảy chúng sinh) có tâm tính kiên cường, ý không biếng nhác chán nản? Thế nào là Bồ-tát nói lời mềm mỏng, lời nói không làm người phiền nóng? Thế nào là Bồ-tát tạo các gốc công đức (gốc rễ của việc lành, sinh ra phước báo) vượt hơn chúng sinh? Thế nào là Bồ-tát có oai nghi (dáng vẻ, cử chỉ đúng phép tắc người tu) an tường mà không hấp tấp thô bạo? Thế nào là Bồ-tát làm cho pháp trắng thanh tịnh (những pháp lành trong sạch) thêm lớn mạnh nhiều? Thế nào là Bồ-tát đến cõi đất nào cũng đi lại thấu suốt đến tận cùng? Thế nào là Bồ-tát ở giữa chúng sinh mà dùng quyền phương tiện (cách khéo léo linh hoạt tùy theo người mà dạy)? Thế nào là Bồ-tát đối với các hạng người ấy biết phân biệt mà giáo hóa? Thế nào là Bồ-tát giữ gìn được đạo tâm (tâm cầu giác ngộ thành Phật)? Thế nào là Bồ-tát chuyên vì chúng sinh mà tâm không rối loạn? Thế nào là Bồ-tát siêng cầu gốc lành, giữ mình trong nghĩa lý của pháp? Thế nào là Bồ-tát hiểu rõ điều mình nghĩ mà không bỏ lòng tin? Thế nào là Bồ-tát đối với các trần lao (phiền não làm nhọc nhằn, nhơ bẩn tâm như bụi) biết phân chia mà khai hóa? Thế nào là Bồ-tát vào các hội chúng mà biết dùng quyền biến phương tiện? Thế nào là Bồ-tát mở rộng pháp thí (bố thí bằng cách giảng dạy giáo pháp), lưu truyền và phân tích giải bày? Thế nào là Bồ-tát biết sức mạnh của quả báo, đối với người đã mất gốc công đức (?)? Thế nào là Bồ-tát hiểu rõ trí tuệ không sinh khởi của chúng sinh, và lục độ vô cực (sáu pháp tu đưa người đến bờ giác ngộ: bố thí, giữ giới, nhẫn nhục, tinh tấn, thiền định, trí tuệ)? Thế nào là Bồ-tát thông đạt phương tiện mà an trụ trong thiền định (tâm lắng yên, tập trung một chỗ)? Thế nào là Bồ-tát đối với các pháp của Phật không thối lui? Thế nào là Bồ-tát chưa từng trái nghịch hay nghi ngờ lời dạy của chư Phật?"
Phật bảo Phạm thiên Trì Tâm: "Lành thay, lành thay! Ông đã có thể hỏi Như Lai (danh hiệu của Phật, bậc đến từ chân lý như thật) những nghĩa như thế. Hãy lắng nghe, lắng nghe, khéo suy nghĩ ghi nhớ." "Thật hay thay, bạch Thế Tôn (bậc được cả thế gian tôn kính, tức Phật), con xin vui lòng muốn nghe." Phạm thiên Trì Tâm vâng lời lắng nghe.
Phật bảo Phạm thiên: "Bồ-tát có bốn pháp thì tâm tính kiên cường mà không biếng nhác chán nản. Thế nào là bốn? Thương xót chúng sinh; tinh tấn (siêng năng tu tập) không chán; xem sinh tử từ đầu đến cuối như giấc mộng; trí tuệ của Phật là bình đẳng. Đó là bốn.
"Lại có bốn điều khiến lời nói mềm mỏng, không làm người phiền nóng. Thế nào là bốn? Bồ-tát chuyên một lòng, dù chỉ vì một người cũng phân biệt giảng giải các pháp; Bồ-tát chuyên một lòng, không ưa sinh vào bất cứ cõi nào; Bồ-tát chuyên một lòng khen ngợi Đại thừa (con đường cứu độ khắp chúng sinh để cùng thành Phật); Bồ-tát chuyên một lòng giảng nói sự thanh tịnh, không mất nghiệp trong sạch. Đó là bốn.
"Lại có bốn điều khiến gốc công đức tạo ra vượt hơn chúng sinh. Thế nào là bốn? Giữ giới cấm, học rộng nghe nhiều, bố thí, bỏ nhà xuất gia. Đó là bốn.
"Lại có bốn điều khiến oai nghi an tường mà không hấp tấp thô bạo. Thế nào là bốn? Không bị lôi kéo bởi lợi lộc, không bị lôi kéo bởi lời khen, không bị lôi kéo bởi danh tiếng, không bị lôi kéo bởi khổ đau. Đó là bốn.
"Lại có bốn điều làm cho pháp thanh tịnh, gốc công đức thêm lớn mạnh nhiều. Thế nào là bốn? Tự mình đầy đủ hạnh tin và khuyên người khác tin; bố thí mà không mong đền đáp; nuôi dưỡng che chở giáo pháp; vì các Bồ-tát mà giảng rộng về các địa vị (các bậc tu chứng) của trí tuệ. Đó là bốn.
"Lại có bốn điều khiến đến cõi đất nào cũng đi lại thấu suốt đến tận cùng. Thế nào là bốn? Phát khởi gốc công đức; bỏ các lỗi lầm nhơ bẩn; hiểu rõ việc khuyến khích và tán trợ (việc lành của người); siêng năng tinh tấn. Đó là bốn.
"Lại có bốn điều khiến ở giữa chúng sinh mà dùng được quyền phương tiện. Thế nào là bốn? Thuận theo chúng sinh; khuyên dạy họ làm gốc công đức; sám hối (ăn năn và xin sửa) các lỗi tội; giảng giải các việc của Phật. Đó là bốn.
"Lại có bốn điều khiến đối với các hạng người ấy biết phân biệt mà giáo hóa. Thế nào là bốn? Thương xót người và vật; tập cho chính mình được an ổn; nhẫn nhục an tường; khiêm tốn không kiêu mạn. Đó là bốn.
"Lại có bốn điều khiến giữ gìn được đạo tâm. Thế nào là bốn? Ý thường niệm Phật; mọi gốc công đức đều hướng về đạo tâm; gần gũi bạn lành; ngợi khen Đại thừa. Đó là bốn.
"Lại có bốn điều khiến chuyên vì chúng sinh mà tâm không rối loạn. Thế nào là bốn? Không khởi tâm Thanh văn (tâm chỉ cầu tự mình thoát khổ bằng cách nghe lời Phật dạy); không khởi tâm Duyên giác (tâm chỉ cầu tự giác ngộ nhờ quán lẽ nhân duyên, không giáo hóa người); cầu pháp không chán; pháp đã nghe thế nào thì nói lại cho người khác như thế. Đó là bốn.
"Lại có bốn điều khiến siêng cầu gốc lành, giữ mình trong nghĩa lý của pháp. Thế nào là bốn? Trừ bỏ mọi bệnh trần lao như bậc vua thầy thuốc; thuận theo gốc công đức mà không làm trái mất; mọi ý nghĩ về đạo đều nhằm diệt khổ cho muôn dân; chí hướng về nghĩa của Nê-hoàn (Niết-bàn: sự tắt hết phiền não, giải thoát hoàn toàn khỏi khổ). Đó là bốn.
"Lại có bốn điều khiến hiểu rõ điều mình nghĩ mà không bỏ lòng tin. Thế nào là bốn? Phát khởi nhẫn bất khởi (sự hiểu và chấp nhận vững vàng rằng các pháp vốn không thật có sinh ra), vượt đến nhẫn bất diệt (chấp nhận rằng các pháp vốn không thật có mất đi); nhẫn chấp nhận quả báo của lẽ duyên khởi (mọi sự đều do nhân duyên hợp lại mà có); nhẫn chấp nhận rằng không có chỗ nào để trụ vào; và cũng không có tâm khác vội vã nôn nóng. Đó là bốn.
"Lại có bốn điều khiến đối với các trần lao biết phân chia mà khai hóa. Thế nào là bốn? Điều suy nghĩ thuận theo nghĩa lý; giữ gìn giới cấm; hiểu rõ sức mạnh của các pháp; ưa ở chỗ vắng vẻ yên tĩnh. Đó là bốn.
"Lại có bốn điều khiến vào các hội chúng mà biết dùng quyền biến phương tiện. Thế nào là bốn? Chí ưa nghĩa lý của pháp, không tìm chỗ dở của người; cung kính, không kiêu mạn; cầu đức lành mà không vì riêng mình; gốc công đức đã tạo thì khuyên và chia cho người khác. Đó là bốn.
"Lại có bốn điều khiến mở rộng pháp thí, lưu truyền và phân tích giải bày. Thế nào là bốn? Giữ gìn chính pháp; giáo hóa mình và người, khiến vào trí tuệ; tu theo việc làm của bậc chính sĩ (người tu chân chính); chỉ rõ những mối trói buộc sân hận của trần lao. Đó là bốn.
"Lại có bốn điều khiến biết sức mạnh của quả báo, đối với người đã mất gốc công đức. Thế nào là bốn? Không bao giờ nhìn lỗi lầm thiếu sót của người; thực hành lòng từ để thu nhiếp sự giận dữ; nêu rõ lẽ quả báo; trong mọi việc về pháp đều thường nhớ đến đạo tâm. Đó là bốn.
"Lại có bốn điều khiến hiểu rõ trí tuệ không sinh khởi của chúng sinh và lục độ vô cực. Thế nào là bốn? Lấy bố thí mà đối xử với mọi người như quyến thuộc của mình (?), và giáo hóa người khác; hiểu rõ bốn ân (?) (có lẽ chỉ bốn cách thu phục, gần gũi người: bố thí, nói lời ái ngữ, làm việc lợi ích, cùng làm việc với họ) để giáo hóa chúng sinh; ưa thích pháp sâu xa, thuận theo kinh điển. Đó là bốn.
"Lại có bốn điều khiến thông đạt phương tiện mà an trụ trong thiền định. Thế nào là bốn? Phân biệt việc của tâm và chỗ dẫn đến của tội và phước; siêng làm gốc công đức; không bỏ chúng sinh; tu quyền tuệ (trí tuệ khéo léo tùy cơ). Đó là bốn.
"Lại có bốn điều khiến đối với các pháp của Phật không thối lui. Thế nào là bốn? Cam chịu và vượt qua vô lượng hoạn nạn của sinh tử; cúng dường hầu hạ vô số chư Phật; thường tu lòng từ không giới hạn; hiểu rõ trí tuệ không bờ bến của chư Phật. Đó là bốn.
"Lại có bốn điều khiến chưa từng trái nghịch hay nghi ngờ lời dạy của chư Phật. Thế nào là bốn? Không rời bỏ trí tuệ gốc; lời nói và việc làm phù hợp nhau; vứt bỏ lòng tham nặng nề; nếu có lập nên điều gì thì đều ở nơi bản tính chân thật. Đó là bốn."
Khi Thế Tôn nói bốn điều ấy xong, các thiên tử (con trời, các vị trời) nhiều như số cát của hai con sông Hằng đều phát tâm vô thượng chính chân đạo (tâm cầu giác ngộ chân chính, tối thượng, tức tâm cầu thành Phật). Năm nghìn người đạt được bất khởi pháp nhẫn (sự hiểu và an trú vững chắc vào chân lý rằng các pháp vốn không thật có sinh, không thật có diệt). Các Bồ-tát từ vô số cõi Phật đến dự hội đều cúng dường Thế Tôn; khắp cả tam thiên đại thiên thế giới (một vũ trụ rộng lớn gồm một nghìn triệu thế giới nhỏ) đều có hoa rải đầy, cao đến đầu gối.
◄ Trước
Sau ►
Quay lại danh sách thiên · Giỏ video