Kinh Thắng Tư Duy Phạm Thiên Sở Vấn (kinh ghi lại những điều Phạm thiên Thắng Tư Duy hỏi), quyển thứ sáu.
Do Tam tạng (vị thầy thông suốt cả ba kho kinh điển Phật giáo: Kinh, Luật, Luận) Bồ-đề-lưu-chi, người Thiên Trúc (Ấn Độ), dịch vào đời Nguyên Ngụy (triều Bắc Ngụy).
Bấy giờ Phạm thiên Thắng Tư Duy (Phạm thiên: vị trời ở cõi Phạm, một tầng trời thanh tịnh; Thắng Tư Duy là tên của vị ấy) hỏi thiên tử Bất Thoái Chuyển (thiên tử: một vị trời; Bất Thoái Chuyển là tên, nghĩa là "không lùi bước") rằng: "Thiên tử, thế nào gọi là Bồ-tát (người phát nguyện tu thành Phật để cứu độ mọi chúng sinh) tinh tấn (siêng năng, gắng sức tu tập không ngừng) bền chắc?"
Thiên tử đáp: "Phạm thiên, nếu Bồ-tát đối với các pháp (mọi sự vật, hiện tượng, cả vật chất lẫn tinh thần) không thấy chúng cùng một tướng, cũng không thấy chúng khác tướng, thì gọi là Bồ-tát tinh tấn bền chắc. Bồ-tát không phá hoại pháp tính (bản tính chân thật vốn có của mọi pháp), nên đối với các pháp không bám chấp, không cắt đứt, không thêm, không bớt, không thấy có dơ hay sạch nào vượt ra ngoài pháp tính. Như thế gọi là tinh tấn bền chắc bậc nhất. Tức là Bồ-tát thân không khởi động điều gì, tâm cũng không khởi động điều gì."
Lúc ấy Đức Thế Tôn (danh hiệu của Phật, nghĩa là bậc được cả thế gian tôn kính) khen thiên tử Bất Thoái Chuyển: "Lành thay, lành thay!" Khen xong, Ngài bảo Đại Phạm thiên Thắng Tư Duy: "Điều thiên tử này vừa nói, thân không khởi, tâm không khởi, đó là tinh tấn bền chắc bậc nhất.
Phạm thiên, Ta nhớ thuở xưa, Ta đã làm đủ mọi việc: tinh tấn bền chắc, trì giới (giữ gìn giới luật), tu hạnh đầu-đà (lối tu khổ hạnh: sống đơn sơ, đi xin ăn, buông bỏ mọi ham muốn), cúng dường (dâng lễ vật lên để tỏ lòng kính) chư Phật, cung kính, tôn trọng. Vậy mà các Đức Phật ấy đều không thọ ký (báo trước rằng người ấy chắc chắn sẽ thành Phật) cho Ta sẽ đạt A-nậu-đa-la Tam-miệu Tam-bồ-đề (sự giác ngộ cao tột, chân chính, trọn vẹn, tức quả vị Phật). Ở chỗ chư Phật, Ta đã cúng dường, cung kính, tôn trọng như thế. Ở nơi vắng vẻ, Ta suy nghĩ, ngồi thiền, học tập trí tuệ có được nhờ nghe nhiều. Ta thương xót chúng sinh, cho họ những thứ họ cần. Mọi việc Ta làm đều là hạnh khó làm, hạnh khổ, siêng năng gắng sức. Vậy mà các Đức Phật ấy vẫn không thọ ký cho Ta. Vì sao? Vì lúc ấy Ta dựa vào thân, miệng và tâm mà khởi tinh tấn.
Phạm thiên, về sau Ta mới đạt được tinh tấn bền chắc như thiên tử vừa nói. Sau đó Ta mới được Như Lai Nhiên Đăng (một Đức Phật thời quá khứ; Như Lai là danh hiệu của Phật, nghĩa là bậc đến từ chân như, tức từ sự thật như nó vốn là) thọ ký rằng: 'Đời sau ông sẽ thành Phật, hiệu là Thích-ca Mâu-ni.' Vì thế, Phạm thiên, nếu có Bồ-tát muốn được Như Lai mau chóng thọ ký, thì nên tu tinh tấn bền chắc như thiên tử đã nói, tức là đối với các pháp không khởi tinh tấn."
Phạm thiên hỏi: "Bạch Thế Tôn, thế nào là tinh tấn bình đẳng trong ba đời (quá khứ, hiện tại, vị lai)?" Phật dạy: "Phạm thiên, tâm quá khứ đã diệt, tâm vị lai chưa đến, tâm hiện tại không dừng lại. Pháp đã diệt thì không khởi lại nữa. Pháp chưa đến thì không có tướng sinh ra. Pháp không dừng lại thì ở ngay nơi thật tướng (bộ mặt chân thật của các pháp). Nếu được như vậy thì chẳng phải quá khứ, chẳng phải vị lai, chẳng phải hiện tại. Đã chẳng phải quá khứ, vị lai, hiện tại thì gọi là tự tính (bản tính tự có của pháp). Tự tính như thế chính là không sinh. Phạm thiên, đó gọi là tinh tấn bình đẳng ba đời, có thể khiến Bồ-tát mau được thọ ký.
Phạm thiên, Bồ-tát thành tựu pháp nhẫn (sự chấp nhận và an trú vững vàng nơi chân lý về bản chất các pháp) như thế. Vì tin rằng mọi pháp không có gì để bỏ, nên gọi là Bồ-tát tinh tấn bố thí (đem cho người khác). Vì tin rằng mọi pháp không có các lậu (phiền não khiến tâm rỉ chảy, sa đọa), nên gọi là Bồ-tát tinh tấn trì giới. Vì tin rằng mọi pháp không có gì bị tổn hại, nên gọi là Bồ-tát tinh tấn nhẫn nhục (nhẫn nại chịu đựng). Vì tin rằng mọi pháp không có gì khởi lên, nên gọi là Bồ-tát tinh tấn siêng tu. Vì tin rằng mọi pháp đều bình đẳng, nên gọi là Bồ-tát tinh tấn thiền định (giữ tâm lắng yên, chuyên chú một chỗ). Vì tin rằng mọi pháp không có phân biệt, nên gọi là Bồ-tát tinh tấn bát-nhã (trí tuệ thấy rõ thật tướng các pháp).
Phạm thiên, Bồ-tát tin các pháp như thế: không thêm, không bớt, không tà, không chính. Vậy mà Bồ-tát vẫn luôn bố thí, không cầu quả báo. Luôn giữ giới cấm, không tham đắm điều gì. Tu nhẫn nhục, biết trong lẫn ngoài đều không. Tu tinh tấn, biết không có gì khởi lên. Tu thiền định, không nương tựa vào đâu. Tu bát-nhã, không nắm lấy tướng nào.
Phạm thiên, Bồ-tát thành tựu pháp nhẫn như thế, tuy vẫn hiện ra là có tu hành nơi mọi pháp, nhưng không bị vấy bẩn. Người ấy gọi là đạt được sự bình đẳng của các pháp. Người ấy không bị các pháp thế gian như được, mất, chê, khen, ca ngợi, chế giễu, khổ, vui làm lay động, vì đã vượt ra ngoài mọi pháp thế gian. Người ấy không tự cao, cũng không tự hạ mình. Không mừng, không lo, không dao động, không buông thả. Không có tâm hai mặt. Người ấy lìa mọi kiến chấp, đạt được pháp không hai. Đối với chúng sinh đang rơi vào hai lối thấy đối lập, người ấy khởi lòng đại bi (lòng thương xót lớn, muốn cứu khổ cho mọi loài). Vì muốn giáo hóa chúng sinh nên người ấy hiện ra nhận lấy thân.
Phạm thiên, đó gọi là tinh tấn bền chắc bậc nhất. Tức là đạt vô ngã nhẫn (an trú vững vàng nơi chân lý không có cái tôi thật), nhẫn chịu đối với chúng sinh, khởi lòng đại bi mà thu nhận, che chở chúng sinh."
Khi Phật nói về sự tinh tấn lớn lao như thế, có tám nghìn Bồ-tát đạt vô sinh pháp nhẫn (chứng và an trú vững vàng nơi chân lý rằng các pháp vốn không sinh không diệt). Phật thọ ký cho họ rằng tất cả sẽ thành tựu A-nậu-đa-la Tam-miệu Tam-bồ-đề, mỗi người thành Phật ở một cõi khác nhau, và đều cùng một hiệu là Kiên Tinh Tấn.
Bấy giờ tuệ mạng Đại Ca-diếp (tuệ mạng: cách gọi tôn kính vị tỳ-kheo, ý nói lấy trí tuệ làm mạng sống; Đại Ca-diếp: một vị đại đệ tử của Phật) đang ngồi trong pháp hội, bạch Phật rằng: "Bạch Thế Tôn, ví như loài rồng lớn (loài thần có thể làm mưa) khi muốn làm mưa thì chỉ mưa xuống biển lớn, không mưa nơi khác. Các vị Bồ-tát này cũng thế, chỉ tuôn mưa pháp lớn cho các Bồ-tát có tâm rộng như biển, không giảng cho người khác."
Phật dạy: "Đúng vậy, đúng vậy, Ca-diếp, đúng như ông nói. Các đại long vương sở dĩ không mưa xuống Diêm-phù-đề (châu lục phía nam theo vũ trụ quan Phật giáo, nơi loài người ở) không phải vì keo kiệt hay ganh ghét, mà vì nơi ấy không chịu nổi. Vì sao? Vì mưa của rồng lớn trút xuống, hạt to như trục xe, Diêm-phù-đề không chứa nổi. Nếu rồng mưa xuống thì thành ấp, làng xóm, núi rừng, ao hồ ở Diêm-phù-đề đều bị cuốn trôi như lá táo trôi trên nước. Vì thế rồng lớn không mưa lớn xuống Diêm-phù-đề.
Cũng vậy, Ca-diếp, các Bồ-tát này không tuôn mưa pháp cho những chúng sinh khác cũng chẳng phải vì keo kiệt hay ganh ghét, mà vì sức chứa của họ không đón nhận nổi những pháp như thế. Vì lẽ ấy, các Bồ-tát này chỉ tuôn mưa pháp vô thượng không thể nghĩ bàn vào tâm của những Bồ-tát có biển trí tuệ sâu thẳm, không lường, không bờ.
Ca-diếp, ví như biển lớn đón nhận mưa lớn hạt to như trục xe mà không đầy thêm, không vơi bớt. Các Bồ-tát này cũng vậy, dù trải qua một kiếp (khoảng thời gian cực kỳ dài) hay trăm kiếp, dù nghe hay nói pháp, tâm vẫn lặng trong, không thêm không bớt.
Ca-diếp, ví như trong bốn châu thiên hạ, trăm sông và mọi dòng nước chảy vào biển lớn đều cùng một vị mặn. Các Bồ-tát này cũng vậy, nghe đủ loại pháp, đủ loại luận nghĩa, đều có thể tin hiểu, và tất cả đều thành một vị, đó là vị không.
Ca-diếp, ví như biển lớn trong sạch không dơ, nước đục chảy vào liền thành trong. Các Bồ-tát này cũng vậy, có thể gột sạch mọi vết dơ của sân hận và ác ý muốn làm hại.
Ca-diếp, ví như biển lớn sâu không đáy, không thể đo lường. Các Bồ-tát này cũng vậy, đều có thể đi vào tướng pháp sâu thẳm, mà các Thanh văn (người tu nghe lời Phật dạy để tự giải thoát) và Bích-chi Phật (bậc tự mình giác ngộ, không nhờ thầy, cũng không đi giáo hóa) không thể đo lường được.
Ca-diếp, ví như biển lớn chứa vô lượng nước, chứa vô lượng của báu. Các Bồ-tát này cũng vậy, chứa vô lượng pháp, vô lượng trí tuệ, vô lượng của báu là pháp. Vì lẽ ấy nên nói tâm các Bồ-tát lớn như biển.
Ca-diếp, ví như biển lớn tích chứa đủ loại châu báu không lường. Các Bồ-tát này cũng vậy, đều đi vào đủ loại pháp môn (cửa ngõ, phương pháp tu học), gom góp mọi của báu là pháp và đủ loại hạnh tu, sinh ra vô lượng kho báu pháp.
Ca-diếp, ví như biển lớn sinh ra ba loại của báu: một là loại ít giá trị, hai là loại giá trị lớn, ba là loại vô giá. Pháp mà các Bồ-tát này giảng nói cũng vậy, tùy căn cơ (khả năng tiếp nhận) của chúng sinh lanh lợi hay chậm lụt mà giúp họ được giải thoát: có người được giải thoát nhờ Tiểu thừa (cỗ xe nhỏ, con đường tu của Thanh văn), có người được giải thoát nhờ Trung thừa (cỗ xe vừa, con đường tu của Bích-chi Phật), có người được giải thoát nhờ Đại thừa (cỗ xe lớn, con đường tu của Bồ-tát hướng đến thành Phật cứu độ muôn loài).
Ca-diếp, ví như biển lớn không bao giờ chỉ thuộc riêng về một chúng sinh. Các Bồ-tát này cũng vậy, không phải chỉ vì một chúng sinh mà phát tâm Bồ-đề (tâm cầu giác ngộ thành Phật để cứu độ chúng sinh).
Ca-diếp, ví như biển lớn càng ra xa càng sâu, càng ra xa càng vừa ý. Các Bồ-tát này cũng vậy, hướng về tát-bà-nhã (trí tuệ biết tất cả, tức trí tuệ của Phật), dần dần càng sâu, dần dần càng như ý.
Ca-diếp, ví như biển lớn không giữ xác chết lại. Các Bồ-tát này cũng vậy, không giữ trong lòng tâm Thanh văn, tâm Bích-chi Phật, cũng không giữ các tâm keo kiệt tham lam, phạm giới, sân hận, lười biếng, tán loạn, ngu si, cũng không giữ các kiến chấp cho rằng có ta, có người, có chúng sinh.
Ca-diếp, ví như khi kiếp tận, lửa thiêu đốt thế giới, các ao hồ nhỏ, sông ngòi, suối nguồn cạn khô trước, sau đó biển lớn mới cạn hết. Khi chính pháp (giáo pháp chân chính của Phật) diệt cũng như vậy: chính pháp nơi những người tu con đường nhỏ hết trước, rồi sau đó chính pháp nơi tâm rộng như biển của Bồ-tát mới diệt. Ca-diếp, các Bồ-tát này thà mất thân mạng chứ không bỏ chính pháp. Ca-diếp, nước biển lớn còn có lúc cạn hết, nhưng chính pháp sâu thẳm của các Bồ-tát Ma-ha-tát (Bồ-tát lớn, bậc Bồ-tát có công hạnh lớn) thì không hết, không diệt. Ca-diếp, ông cho rằng Bồ-tát làm mất chính pháp sao? Chớ nghĩ như thế.
Ca-diếp, như trong biển lớn kia có viên ngọc kim cương tên là Tập Chúng Bảo (Gom Mọi Của Báu). Trong biển lớn của nghìn thế giới, nó biến thành ngọc báu ma-ni (loại ngọc quý có thể đáp ứng mọi ước muốn) bằng kim cương. Cho đến lúc mặt trời thứ bảy mọc (theo kinh, vào cuối kiếp, bảy mặt trời lần lượt xuất hiện thiêu đốt thế gian), lửa lớn bốc dữ dội lên tận cõi Phạm thế (cõi trời Phạm), mà viên ngọc ấy không bị cháy, không bị mất, liền chuyển sang biển lớn ở phương khác. Nếu viên ngọc ấy còn ở thế giới này thì không có chuyện thế giới bị thiêu cháy. Các Bồ-tát này cũng vậy, khi chính pháp diệt, có bảy tà pháp xuất hiện, các ngài bèn đến thế giới phương khác.
Bảy tà pháp ấy là gì? Một là luận thuyết của ngoại đạo (các tôn giáo, học thuyết ngoài Phật pháp). Hai là ác tri thức (bạn xấu, thầy xấu dẫn người vào đường sai). Ba là dùng đạo pháp một cách tà vạy. Bốn là quấy nhiễu, làm khổ lẫn nhau. Năm là đi vào rừng gai tà kiến (lối thấy sai lầm). Sáu là không thể phá được gốc rễ bất thiện. Bảy là không còn ai chứng ngộ pháp. Khi bảy điều ác này xuất hiện ở đời, các Bồ-tát này biết chúng sinh không thể độ được, bèn đến cõi Phật ở phương khác, ở đó vẫn luôn không lìa việc thấy Phật nghe pháp, giáo hóa chúng sinh, làm tăng trưởng thiện căn (gốc rễ lành).
Ca-diếp, ví như biển lớn là nơi nương tựa, nơi an vui của vô lượng chúng sinh. Các Bồ-tát này cũng vậy, chúng sinh nương tựa vào thì được ba thứ vui: vui cõi người, vui cõi trời và niềm vui Niết-bàn (sự tịch diệt, giải thoát hoàn toàn khỏi khổ đau và sinh tử).
Ca-diếp, ví như nước biển lớn rất mặn, chúng sinh ở nơi khác đều không uống được. Các Bồ-tát này cũng vậy, các loài ma và ngoại đạo không thể nuốt chửng, tiêu diệt được.
Ca-diếp, ví như chúng sinh trong biển lớn không đi tìm nước uống ở nơi khác, mà uống ngay nước mặn của biển lớn ấy. Các Bồ-tát này cũng vậy, không tìm vị pháp ở nơi khác để uống, chỉ tự uống vị pháp của chư Phật."
Bấy giờ đại đức (cách gọi tôn kính bậc tu hành có đức lớn) Ca-diếp bạch Phật: "Bạch Thế Tôn, biển lớn tuy sâu nhưng còn đo được, còn các Bồ-tát này thì mọi Thanh văn, Bích-chi Phật đều không đo lường được. Vì thế nói tâm các Bồ-tát này giống như hư không." Phật bảo: "Ca-diếp, nước biển lớn trong các thế giới nhiều như cát sông Hằng còn có thể đo được, nhưng biển trí tuệ của các Bồ-tát này thì không thể đo được." Bấy giờ Đức Thế Tôn nói lại bằng kệ (thơ tụng trong kinh) rằng:
Ví như biển lớn đón nhận hết mọi dòng nước, không bao giờ đầy;
Các Bồ-tát này cũng thế, luôn cầu lợi ích của pháp, không bao giờ chán đủ.
Ví như biển lớn thu nhận mọi dòng, tất cả đều đổ về mà không đầy không vơi;
Các Bồ-tát này cũng thế, nghe nhận pháp sâu mà không thêm không bớt.
Ví như biển lớn bản tính không đục, nước đục chảy vào đều lắng trong;
Các Bồ-tát này cũng thế, gột sạch được mọi vết dơ phiền não (những trạng thái làm tâm rối loạn, khổ đau như tham, giận, si mê).
Ví như biển lớn sâu không đáy, các Bồ-tát này cũng thế,
Công đức và trí tuệ không có giới hạn, mọi ngoại đạo đều không đo lường được.
Ví như biển lớn chỉ một vị đồng đều, trăm sông chảy vào vị không khác;
Các Bồ-tát này cũng thế, pháp nghe nhận đều chung một vị không.
Ví như biển lớn ở trong thế gian, không phải chỉ thuộc về một chúng sinh;
Các Bồ-tát này cũng thế, vì khắp tất cả mà phát tâm cầu đạo.
Như viên ngọc trong biển tên Tập Bảo, nhờ ngọc báu ấy mà có muôn của báu;
Kho báu của Bồ-tát cũng thế, từ báu Bồ-tát mà sinh ra Tam bảo (ba ngôi báu: Phật, Pháp, Tăng).
Ví như biển lớn có ba loại báu, mà biển lớn kia không hề phân biệt;
Bồ-tát thuyết pháp cũng thế, dùng ba thừa (ba con đường tu: Thanh văn, Duyên giác, Bồ-tát) độ người mà không phân bên kia bên này.
Ví như biển lớn dần dần sâu thêm, các Bồ-tát này cũng thế,
Vì chúng sinh mà tu công đức, dần đi vào tát-bà-nhã sâu thẳm.
Ví như biển lớn không giữ xác chết, các Bồ-tát này cũng thế,
Phát tâm thanh tịnh, nguyện cầu Bồ-đề (giác ngộ), không giữ tâm Thanh văn, Duyên giác (tức Bích-chi Phật).
Ví như biển lớn có viên ngọc báu, khi kiếp tận lửa thiêu mà ngọc không cháy;
Bồ-tát lúc chính pháp sắp diệt, dùng trí lớn giữ gìn khiến pháp không diệt.
Như viên ngọc báu kia không bị cháy mất, mà chuyển sang biển lớn ở phương khác;
Biết chúng sinh không đủ sức chứa đựng pháp, Bồ-tát trí tuệ sáng suốt bèn đến nước khác.
Khi ba nghìn thế giới sắp bị thiêu, lửa cuối kiếp sắp bốc lên đốt trời đất,
Trăm sông mọi dòng cạn khô trước, rồi sau đó vua của các dòng nước (biển cả) mới khô.
Người tu con đường nhỏ cũng thế, khi pháp sắp hết thì diệt trước;
Bồ-tát dũng mãnh không tiếc thân, giữ gìn chính pháp nên pháp không hết.
Dù Phật còn tại thế hay sau khi Phật diệt độ, của báu trong tâm này thật không diệt.
Tâm sâu xa thanh tịnh an trú nơi pháp này, dùng pháp lành ấy mà tu hành đạo.
Trăm nghìn chúng sinh nương tựa nơi biển, biển có đó đâu phải vì riêng một chúng sinh;
Bồ-tát phát tâm cũng thế, là vì cứu độ tất cả chúng sinh.
Các biển lớn trong mười phương thế giới, còn có thể đo được dung lượng;
Con đường các Bồ-tát này đi, Thanh văn, Duyên giác không thể đo lường.
Cõi hư không trong mười phương thế giới, cõi hư không ấy còn có thể đo lường;
Các Bồ-tát đi trong cõi hư không, cảnh giới tu hành này không thể đo lường.
Ca-diếp nên biết, các Bồ-tát dũng mãnh tinh tấn, tâm bền chắc,
Nguyện muốn thành Phật độ chúng sinh, còn không ai sánh bằng, huống gì hơn được.
Kho báu công đức này như biển lớn, là ruộng phước tốt đáng được cúng dường (phúc điền: người đáng được cúng dường, cúng vào thì sinh phước như gieo hạt vào ruộng tốt);
Đây là bậc đại y vương (vị vua thầy thuốc) cao nhất, chữa được mọi bệnh của chúng sinh.
Đây là nơi để quy y (nương tựa trở về), là người cứu giúp che chở, là bãi đất giữa dòng (chỗ dựa giữa dòng sông sinh tử), là ngọn đèn sáng, là con đường rốt ráo;
Có thể trao con mắt cho thế gian đang mù tối vì vô minh (không hiểu biết chân lý), có mắt rồi thì uống được cam lộ (nước ngọt bất tử, ví cho chính pháp).
Đây là vua pháp của thế gian, là trí quyết đoán của Đế Thích (vua cõi trời Đao-lợi);
Đây là Đại Phạm thiên tu bốn tầng thiền (bốn bậc thiền định từ thấp đến cao), đây là người chuyển được bánh xe Phạm pháp (truyền bá giáo pháp thanh tịnh, như lăn bánh xe đi khắp nơi).
Đây là thầy dẫn đường thế gian có trí lớn, chỉ cho người lạc lối tà con đường chân chính;
Dũng mãnh, có thể an trú nơi đại Bồ-đề, đây là bậc thanh tịnh trừ sạch dơ bẩn và phiền muộn.
Đây là người tu pháp trắng (pháp lành trong sạch) như trăng tròn, ánh sáng cao rực như mặt trời;
Trí tuệ Bồ-tát sinh ra và tăng trưởng, như tiếng sấm lớn tuôn mưa pháp.
Đây là bậc không sợ hãi như sư tử, đây là tâm thuần hòa như voi chúa;
Bồ-tát bền chắc như núi Tu-di (núi chúa ở trung tâm thế giới theo vũ trụ quan Phật giáo), mọi loài ma không thể khuất phục.
Lìa đục mà trong sạch như nước, có uy mãnh như lửa,
Không gì ngăn ngại như gió, không gì lay chuyển được như đất.
Vì thế Bồ-tát lìa tâm hạn hẹp, nhổ gốc ngã mạn (thói kiêu căng cho mình là hơn người), tham lam, ganh tị.
Như vua của các cây thuốc không phân biệt người dùng, không bị tám pháp thế gian (được lợi, suy hao, bị chê, được khen, được ca ngợi, bị chế giễu, khổ, vui) làm vấy bẩn.
Bồ-tát như hoa ưu-đàm (loài hoa rất hiếm, lâu lắm mới nở một lần), nghìn vạn ức kiếp khó mà gặp được.
Đây là người biết đền ơn Phật, đây là người không làm dứt giống Phật;
Đây là người bền chắc thực hành đại bi, đây là người dùng hỷ (vui mừng với điều lành của người khác) và xả (buông bỏ, không thiên vị) mà vượt lên trên.
Đây là người lìa bỏ được tâm ngũ dục (năm thứ ham muốn: của cải, sắc đẹp, danh tiếng, ăn uống, ngủ nghỉ), đây là người luôn cầu của báu là Phật pháp.
Đây là người bố thí hơn hết, khéo giữ giới không ai sánh bằng,
Khéo an trú nơi sức nhẫn, mạnh mẽ không ai bì, siêng năng tinh tấn không mỏi mệt.
Đây là người tu thiền định, đầy đủ thần thông (năng lực siêu phàm), có thể đến vô lượng cõi Phật,
Luôn thấy chư Phật, nghe nhận pháp, nghe thế nào thì giảng lại cho người như thế.
Khéo biết hạnh mà chúng sinh đang làm, tùy theo tính tình, ham muốn, căn cơ lanh lợi hay chậm lụt,
Đó gọi là khéo biết sức phương tiện (cách khéo léo tùy cơ để dẫn dắt người), đây là người thắp đèn trí tuệ, đưa người đến chỗ được cứu.
Đây là người khéo biết mọi pháp, đây là người biết chúng sinh được giải thoát thế nào.
Tu hành bền chắc, biết đúng như thật; nhân như thế nào sinh ra thì cũng biết đúng như thật.
Đây là người quán xét đúng đắn các pháp: từ đâu đến, rồi đi về đâu;
Khéo biết các pháp không đến không đi, luôn an trú nơi pháp tính mà không lay động.
Đây là người thấy pháp hữu vi (những gì do nhân duyên tạo thành, có sinh có diệt) đều là không, càng thêm lòng đại bi cứu giúp chúng sinh.
Vì vọng tưởng (ý nghĩ sai lầm, hư dối) và phiền não mà chúng sinh chịu khổ, vì muốn độ họ mà Bồ-tát tu hành đạo.
Phàm phu phân biệt "ta" và "của ta", đi theo đủ loại tà kiến;
Đây là người thấu hiểu thật tướng các pháp, vì muốn dứt các kiến chấp mà giảng nói pháp.
Vô thường mà cho là thường, không sạch mà cho là sạch, không có ta mà bảo là ta, khổ mà cho là vui;
Phàm phu vì điên đảo (thấy ngược với sự thật) và tham đắm, nên điểm khởi đầu của sinh tử không thể biết được.
Bồ-tát biết rõ những pháp điên đảo ấy, biết không có ta, không có người, không có chúng sinh;
Bồ-tát tu chính đạo như thế: thấy là vô thường, không vui, không có ta, không sạch.
Ca-diếp nên biết, những công đức của các Bồ-tát này mà Ta khen ngợi,
So với hạnh các ngài làm thì chưa hết được, giống như trên mặt đất lớn mới nhặt lên một hạt bụi.
Người phát tâm Bồ-đề nếu không thoái lui, thì dù đồ cúng dường đầy cõi tam thiên đại thiên thế giới (một thế giới lớn gồm một nghìn triệu thế giới nhỏ),
Hay còn có đồ cúng dường hơn thế nữa, người ấy cũng xứng đáng nhận sự cúng dường ấy.
Nếu ai phát tâm nguyện thành Phật, thì người ấy chính là đã cung kính cúng dường Ta,
Và đối với chư Phật quá khứ, vị lai, hiện tại, cũng đều đã cung kính cúng dường rồi.
Bấy giờ Phạm thiên Thắng Tư Duy nói với Pháp vương tử Văn-thù-sư-lợi (Pháp vương tử: con của vua pháp tức Phật, chỉ vị Bồ-tát sẽ nối ngôi Phật; Văn-thù-sư-lợi: vị Bồ-tát tiêu biểu cho trí tuệ): "Văn-thù-sư-lợi, nên thỉnh Như Lai Ứng Chính Biến Tri (Ứng: bậc đáng được cúng dường; Chính Biến Tri: bậc hiểu biết chân chính và khắp cả, đều là danh hiệu của Phật) che chở pháp môn này, để đời sau, đời mạt thế (thời kỳ cuối khi Phật pháp suy tàn), nhờ sức gìn giữ của Như Lai mà pháp môn này được lưu hành rộng rãi."
Pháp vương tử Văn-thù-sư-lợi nói: "Phạm thiên, ý ông thế nào? Ông cho rằng Như Lai đối với pháp môn này có pháp, có lời nói, có thể chỉ bày, có thể che chở hay sao?" Đáp: "Không phải vậy." Văn-thù-sư-lợi nói: "Phạm thiên, vì thế nên biết mọi pháp không có nói, không có chỉ bày, không có diệt, không có che chở. Nếu có ai che chở pháp môn này, thì là che chở hư không. Phạm thiên, nếu có Bồ-tát nói rằng: 'Ta che chở pháp', thì các Bồ-tát ấy nói không đúng. Vì sao? Vì pháp môn này vượt ra ngoài mọi lời nói. Như thế gọi là Bồ-tát ưa sự không tranh cãi.
Phạm thiên, nếu có Bồ-tát ở trong chúng hội này nghĩ rằng: 'Nay đang nói pháp này', thì nên biết người ấy không phải đang nghe pháp. Vì sao? Vì không nghe pháp mới là nghe pháp."
Phạm thiên hỏi: "Văn-thù-sư-lợi, ngài dựa vào ý gì mà nói rằng không nghe pháp mới là nghe pháp?" Văn-thù-sư-lợi đáp: "Phạm thiên, mắt, tai, mũi, lưỡi, thân, ý không rỉ chảy theo cảnh, đó là nghe pháp. Vì sao? Nếu ở sáu nhập bên trong (sáu cửa giác quan: mắt, tai, mũi, lưỡi, thân, ý) mà không để rỉ chảy theo hình sắc, âm thanh, mùi hương, vị nếm, xúc chạm và các đối tượng của ý, thì mới là nghe pháp."
Bấy giờ trong hội có ba vạn hai nghìn thiên tử, năm trăm tỳ-kheo (người nam xuất gia đã thọ giới đầy đủ), ba trăm tỳ-kheo-ni (người nữ xuất gia đã thọ giới đầy đủ), tám trăm ưu-bà-tắc (nam cư sĩ tại gia giữ giới), tám trăm ưu-bà-di (nữ cư sĩ tại gia giữ giới), nghe Pháp vương tử Văn-thù-sư-lợi nói như thế, tất cả đều đạt vô sinh pháp nhẫn. Đạt được nhẫn ấy rồi, họ nói: "Đúng vậy, đúng vậy, Văn-thù-sư-lợi, như ngài nói, không nghe pháp mới là nghe pháp."
Bấy giờ Phạm thiên Thắng Tư Duy hỏi các Bồ-tát vừa đạt nhẫn: "Các vị không nghe pháp môn này sao?" Các Bồ-tát đáp: "Như chúng tôi nghe, là lấy không nghe làm nghe." Phạm thiên hỏi: "Các vị biết pháp môn này thế nào?" Đáp: "Phạm thiên, lấy không biết làm biết." Phạm thiên hỏi: "Các vị đạt được pháp gì mà gọi là đạt pháp nhẫn?" Đáp: "Phạm thiên, vì mọi pháp đều không thể nắm bắt được, nên chúng tôi gọi là đạt pháp nhẫn." Phạm thiên hỏi: "Các vị làm theo pháp này thế nào?" Đáp: "Phạm thiên, không làm theo chính là làm theo pháp." Phạm thiên hỏi: "Các vị có hiểu rõ, thông suốt pháp môn này không?" Đáp: "Phạm thiên, mọi pháp chúng tôi đều hiểu rõ, thông suốt, vì không có bên kia bên này."
Bấy giờ trong hội có một thiên tử tên là Vô Cấu (Không Dơ) đang ngồi trong chúng, nói với Đại Phạm thiên Thắng Tư Duy: "Phạm thiên, nếu có người chỉ nghe pháp môn kinh này mà chưa được Như Lai thọ ký, thì tôi sẽ thọ ký A-nậu-đa-la Tam-miệu Tam-bồ-đề cho người ấy. Vì sao?
Vì pháp môn này không làm mất nhân quả, mà sinh ra được mọi pháp lành. Có thể phá được ma oán (ma quân thù nghịch), lìa bỏ ghét và thương. Có thể khiến tâm chúng sinh được trong sạch. Có thể khiến người tin đều được vui mừng. Pháp môn này trừ được mọi sân hận. Pháp môn này được mọi người lành tu hành. Pháp môn này được chư Phật che chở, ghi nhớ. Pháp môn này được trời, người, a-tu-la (loài thần có phúc lớn nhưng hay ganh ghét, hiếu chiến) khắp thế gian cùng nhau gìn giữ. Nhờ pháp môn này, chắc chắn đạt đến bậc không thoái lui. Pháp môn này chân thật, không dối gạt, vì đưa người đến đạo tràng (nơi Phật thành đạo). Pháp môn này chân thật không điên đảo, có thể khiến chúng sinh đạt được Phật pháp.
Pháp môn này có thể chuyển pháp luân (giảng dạy giáo pháp, như lăn bánh xe đi khắp nơi). Pháp môn này trừ được nghi ngờ và hối hận. Pháp môn này mở ra con đường thánh. Pháp môn này người cầu giải thoát nên khéo lắng nghe. Pháp môn này người muốn đạt đà-la-ni (năng lực ghi nhớ và giữ gìn mọi điều đã nghe không quên) nên khéo giữ gìn. Pháp môn này người cầu phước nên khéo giảng nói. Pháp môn này người ưa thích pháp nên khéo che chở. Pháp môn này đem lại an vui cho đến Niết-bàn. Pháp môn này ma, ngoại đạo, và người chấp có chỗ đắc (cho rằng có cái gì đó để đạt được) không thể cắt đứt được. Pháp môn này người đáng nhận cúng dường có thể làm theo nghĩa của nó. Pháp môn này khiến người tu căn lanh lợi vui thích. Pháp môn này khiến người có trí chân thật đều vui mừng.
Pháp môn này trao cho người tuệ, vì lìa các kiến chấp. Pháp môn này trao cho người trí, vì phá ngu si. Pháp môn này lời văn có thứ lớp, vì khéo nói pháp. Pháp môn này rốt ráo khéo léo, vì nói theo đúng nghĩa. Pháp môn này đem lại nhiều lợi ích, vì nói đệ nhất nghĩa (chân lý tối thượng). Pháp môn này được người yêu pháp quý tiếc. Pháp môn này người có trí không thể rời xa. Pháp môn này là kho báu lớn của người bố thí. Pháp môn này là ao mát cho người bị phiền não thiêu đốt. Pháp môn này khiến người sân hận và người hiền từ tâm đều bình đẳng. Pháp môn này khiến người lười biếng đều tinh tấn. Pháp môn này khiến người tâm loạn tưởng đều được thiền định. Pháp môn này trao ánh sáng bát-nhã cho người ngu si. Phạm thiên, pháp môn này được chư Phật quý trọng."
Khi thiên tử Vô Cấu nói những lời ấy, cõi tam thiên đại thiên thế giới này chấn động theo sáu cách (rung chuyển, trồi lên, vọt lên, chấn động, gầm vang, va đập). Phật liền khen: "Lành thay, lành thay, thiên tử Vô Cấu, đúng như ông nói."
Bấy giờ Phạm thiên Thắng Tư Duy bạch Phật: "Bạch Thế Tôn, thiên tử Vô Cấu này đã từng nghe pháp môn này ở chỗ các Như Lai thời quá khứ phải không?" Phật dạy: "Phạm thiên, thiên tử Vô Cấu này đã nghe pháp môn này ở chỗ sáu mươi bốn ức (ức: một con số rất lớn) Như Lai thời quá khứ. Qua thêm bốn vạn hai nghìn kiếp nữa, sẽ thành Phật hiệu là Vô Cấu Trang Nghiêm, cõi nước tên là Bảo Trang Nghiêm. Trong khoảng thời gian ấy, có chư Phật nào ra đời thì đều cúng dường, và cũng nghe pháp môn này ở chỗ các Đức Phật ấy.
Phạm thiên, các tỳ-kheo, tỳ-kheo-ni, ưu-bà-tắc, ưu-bà-di, trời, rồng, dạ-xoa (loài quỷ thần nhanh nhẹn, có loài hộ pháp), càn-thát-bà (thần âm nhạc cõi trời), a-tu-la, ca-lâu-la (chim thần cánh vàng), khẩn-na-la (thần ca hát cõi trời), ma-hầu-la-già (thần mình rắn lớn), người và các loài không phải người, những ai ở trong hội này đạt pháp nhẫn, đều sẽ được sinh về cõi Bảo Trang Nghiêm."
Bấy giờ thiên tử Vô Cấu bạch Phật: "Bạch Thế Tôn, con không cầu Bồ-đề, không nguyện Bồ-đề, không tham đắm Bồ-đề, không ưa thích Bồ-đề, không nghĩ nhớ Bồ-đề, không phân biệt Bồ-đề, sao Như Lai lại thọ ký cho con?"
Phật dạy: "Thiên tử, như đem cỏ cây, thân, đốt, cành, lá ném vào lửa rồi bảo nó: 'Đừng cháy, đừng cháy!' Nếu nói như thế mà nó không cháy thì không có chuyện ấy. Cũng vậy, thiên tử, Bồ-tát tuy không cầu Bồ-đề, không nguyện Bồ-đề, không tham đắm Bồ-đề, không ưa thích Bồ-đề, không nghĩ nhớ Bồ-đề, không phân biệt Bồ-đề, nên biết người ấy đã được chư Phật thọ ký. Vì sao? Nếu các Bồ-tát không cầu Bồ-đề, không nguyện Bồ-đề, không tham đắm Bồ-đề, không ưa thích Bồ-đề, không nghĩ nhớ Bồ-đề, không phân biệt Bồ-đề, thì chắc chắn được chư Phật thọ ký A-nậu-đa-la Tam-miệu Tam-bồ-đề."
Bấy giờ trong hội có năm trăm Bồ-tát bạch Phật: "Bạch Thế Tôn, chúng con nay không cầu Bồ-đề, không nguyện Bồ-đề, không tham đắm Bồ-đề, không ưa thích Bồ-đề, không nghĩ nhớ Bồ-đề, không phân biệt Bồ-đề." Nói xong, nhờ thần lực của Phật, họ liền thấy tám vạn bốn nghìn Đức Phật ở phương trên thọ ký A-nậu-đa-la Tam-miệu Tam-bồ-đề cho mình.
Bấy giờ năm trăm Bồ-tát bạch Phật: "Thật hiếm có, bạch Thế Tôn, Như Lai khéo nói. Nếu các Bồ-tát không cầu Bồ-đề, không nguyện Bồ-đề, không tham đắm Bồ-đề, không ưa thích Bồ-đề, không nghĩ nhớ Bồ-đề, đối với Bồ-đề không phân biệt, không có gì để phân biệt, thì nên biết những Bồ-tát như thế đã được chư Phật thọ ký. Bạch Thế Tôn, nay chúng con thấy tám vạn bốn nghìn Đức Phật ở phương trên đều thọ ký A-nậu-đa-la Tam-miệu Tam-bồ-đề cho chúng con."
Bấy giờ Pháp vương tử Văn-thù-sư-lợi bạch Phật: "Cúi xin Thế Tôn che chở pháp môn này, khiến đời sau nó được tồn tại lâu dài ở Diêm-phù-đề, lại khiến nó được trang nghiêm rộng lớn (?), để các thiện nam tử, thiện nữ nhân (người nam, người nữ có lòng lành) đều được nghe. Giả sử có đủ thứ việc ma nổi lên thì họ cũng không chạy theo; lại khiến các ma và dân chúng của ma không tìm được chỗ sơ hở. Nhờ thọ trì (nhận lấy và giữ gìn) pháp môn này, họ sẽ phát tâm A-nậu-đa-la Tam-miệu Tam-bồ-đề."
Bấy giờ Phật bảo Pháp vương tử Văn-thù-sư-lợi: "Đúng vậy, đúng vậy. Nay ông hãy khéo lắng nghe. Vì muốn pháp môn này tồn tại lâu dài ở đời, Ta sẽ nói cho ông những câu chú dùng để triệu thỉnh trời, rồng, dạ-xoa, càn-thát-bà, cưu-bàn-trà (loài quỷ hút tinh khí người) cùng các loài khác thường đi theo che chở pháp môn này. Nếu các pháp sư (người giảng dạy, truyền bá kinh pháp), thiện nam tử, thiện nữ nhân tụng trì chú này, thì có thể khiến trời, rồng, dạ-xoa, càn-thát-bà, cưu-bàn-trà, a-tu-la, ca-lâu-la, khẩn-na-la, ma-hầu-la-già cùng các loài khác thường đi theo che chở.
Các thiện nam tử, thiện nữ nhân ấy, dù đi trên đường, dù lúc lạc đường, dù ở làng xóm, dù ở nơi vắng vẻ, dù ở tăng phòng (phòng ở của người tu), dù ở phòng tĩnh tọa, dù ở chỗ kinh hành (đi bộ chậm rãi, chú tâm để tu tập), dù ở giữa đám đông, các vị thần ấy thường đi theo hầu hạ, bảo vệ người ấy, làm tăng thêm sức lạc thuyết biện tài (tài ăn nói lưu loát, ưa giảng nói pháp), lại tạo nhân duyên cho sức nhớ vững chắc và sức trí tuệ, không có kẻ thù, giặc cướp nào tìm được chỗ sơ hở, khiến vị pháp sư ấy dù đi, đứng, ngồi, nằm đều một lòng an ổn. Văn-thù-sư-lợi, thế nào gọi là những câu chú?
(Phần chú dưới đây là âm đọc phiên theo tiếng Phạn, không có nghĩa để dịch; trong ngoặc là lời ghi chú cách đọc của người dịch kinh. "Phiên thiết" là cách ghi âm: lấy phụ âm đầu của chữ trước ghép với vần và thanh của chữ sau.)
Đa dật tha (chữ "dật" đọc theo phiên thiết đồ–kết; âm dài; từ đây trở xuống, chỗ nào không ghi "dài" thì đều là âm ngắn; câu thứ nhất). Ưu đầu (âm nặng; từ đây trở xuống đều như vậy, chỗ nào không ghi "nặng" thì đều là âm nhẹ) lệ (phiên thiết lý–trái; từ đây trở xuống đều như vậy; câu thứ hai). Đầu đầu lệ (câu ba). Ma (?) (một chữ hiếm, đọc theo phiên thiết trư–giai; từ đây trở xuống đều như vậy; đọc nặng) già (phiên thiết chánh–hà) (?) (chữ hiếm như trên) (câu bốn). Ma cù (âm dài) già lệ (câu năm). Thất ly (âm nặng; từ đây trở xuống đều như vậy) di hy (câu sáu). Xư (âm dài) ly di ly (câu bảy). Hầu lâu hầu lâu hầu lâu (câu tám). Nhân (âm dài) bà (?) (chữ hiếm như trên) (câu chín). Bệ đa (âm dài) địa (phiên thiết trừ–mại; câu mười). Khư khư lệ (câu mười một). Khư lệ khư lệ khư nê (chữ "nê" đọc theo phiên thiết (?)–nhàn, chữ đầu bị mờ, không rõ; từ đây trở xuống đều như vậy; câu mười hai). A (âm dài) tăng nê (câu mười ba). Già đề ma tử lệ (phiên thiết linh–chế; từ đây trở xuống đều như vậy; câu mười bốn). Ma (âm dài) na (phiên thiết nê–đại) sa (âm dài) bà nê (câu mười lăm). Bạt đại (âm nặng) kiền (phiên thiết cự–ngôn) đại (âm nặng; câu mười sáu). Tát bà lưu đế (câu mười bảy). Bà ra (phiên thiết liệt–ngã; từ đây trở xuống đều như vậy) bà (âm dài) già đế (câu mười tám). Tân đầu lệ (câu mười chín). Nam mô phật đề (âm nặng) tị da (phiên thiết diên–gia; từ đây trở xuống đều như vậy; câu hai mươi). Già (âm dài) ly đế lệ (câu hai mươi mốt). Nam mô đạt ma da (câu hai mươi hai). Ni (phiên thiết (?)–giới, chữ đầu bị mờ, không rõ) già (âm dài và nặng) sa ni (âm dài; câu hai mươi ba). Nam ma tăng già (âm nặng) da (câu hai mươi bốn). Sa bà hệ (câu hai mươi lăm). Đa ba (âm dài) bế (câu hai mươi sáu). Tị dụ (hai chữ này đọc liền hơi với nhau) ba thiên (âm dài) đa (âm dài) ni (câu hai mươi bảy). Tát bà ba ba (hai chữ "ba" đọc âm dài) ni (câu hai mươi tám). Mai (phiên thiết mông–đại) đề ly (âm dài) mê (phiên thiết mặc–đế; câu hai mươi chín). Tát bà phù (âm này nặng và dài) đề tị da (hai chữ đọc liền hơi; câu ba mươi). Tát đa (âm ngắn) ni ly trì thứ (câu ba mươi mốt). Bà lam (phiên thiết liễu–cám) hồng (ngậm miệng, phát tiếng ra từ mũi) ma ba thố (câu ba mươi hai). Ma hà (âm dài) ly sư tị (âm này nặng và dài; câu ba mươi ba). Bát ra xa (phiên thiết thế–hà) đá (phiên thiết đắc–ma; câu ba mươi bốn). Đa đa ra (phiên thiết liệt–ngạ) đê sắt thiên (phiên thiết si–liên) đế (câu ba mươi lăm). Tát bà già ra (phiên thiết liệt–nga) hạ (âm nặng; câu ba mươi sáu). Nam ma tát bà phật đề tị da (hai chữ "tị da" đọc nặng và liền hơi; câu ba mươi bảy). Tất triền đố (câu ba mươi tám). Mạn đá ra (phiên thiết liệt–ngạ) bát đại (âm dài; câu ba mươi chín). San (?) bà hạ (hai chữ "bà hạ" đọc âm dài; câu bốn mươi).
"Văn-thù-sư-lợi, những câu chú này, nếu các Bồ-tát Ma-ha-tát muốn tu hành pháp môn thù thắng này, thì nên tụng trì, và nên một lòng thực hành: không đùa cợt, không tán loạn, mọi cử động, đi đứng đều giữ cho sạch sẽ; không cất giữ đồ ăn dư, ít ham muốn, biết đủ; ở một mình nơi xa vắng, không ưa chỗ ồn ào; thân và tâm xa lìa, luôn dùng lòng từ bi, lấy niềm vui pháp làm vui; luôn nói lời chân thật, không lừa dối người; quý việc ngồi thiền, ưa giảng nói pháp; giữ chính niệm (ý nghĩ đúng đắn, tỉnh giác), luôn lìa tà niệm; thường muốn tu hạnh đầu-đà; được hay không được cũng không buồn không vui; hướng về Niết-bàn, sợ và chán sinh tử; giữ tâm bình đẳng trước ghét và thương, hợp và tan; không tiếc thân mạng và mọi vật, không tham lam keo kiệt; đầy đủ oai nghi (dáng vẻ, cử chỉ trang nghiêm đúng phép), luôn ưa giữ giới; nhẫn nhục, thuần hòa, chịu được lời ác; nét mặt hòa nhã vui vẻ, luôn tinh tấn; giúp thành tựu mọi việc lành của chúng sinh; chủ động hỏi thăm người trước, bỏ kiêu mạn, đồng lòng vui vẻ với người.
Văn-thù-sư-lợi, thiện nam tử nào thực hành như thế, trì tụng chú này, thì, Văn-thù-sư-lợi, vị pháp sư ấy ngay trong thân hiện tại được mười sức. Mười sức ấy là gì? Một là được sức nhớ, vì không quên các pháp. Hai là được sức ý, vì có phương tiện khéo léo để chọn lựa các pháp. Ba là được sức pháp, vì có thể thuận theo ý của tu-đa-la (kinh điển do Phật nói) mà hiểu rõ. Bốn là được sức bền chắc, vì luôn không bỏ việc tu hành đúng như thật. Năm là được sức biết hổ thẹn, vì giữ gìn cho mình và người. Sáu là được sức nghe nhiều, vì đầy đủ trí tuệ. Bảy là được sức đà-la-ni, vì mọi điều đã nghe đều giữ được. Tám là được sức lạc thuyết biện tài, vì được chư Phật che chở, ghi nhớ. Chín là được sức pháp sâu xa, vì đầy đủ năm thần thông (năm năng lực siêu phàm: thấy xa, nghe xa, biết tâm người, biết đời trước, biến hóa tự tại). Mười là được sức vô sinh pháp nhẫn, vì nhất thiết trí trí (trí tuệ biết tất cả của Phật) mau được đầy đủ. Văn-thù-sư-lợi, nếu các pháp sư tụng được chú đà-la-ni này và an trú nơi những hạnh như thế, thì thiện nam tử ấy ngay đời này được mười sức ấy."
Khi Như Lai nói về sức của chú này, Tứ Đại thần vương (bốn vị vua trời hộ thế, mỗi vị trấn giữ một phương) kinh sợ, lông dựng đứng, cùng vô lượng quỷ thần quyến thuộc vây quanh, đến trước Phật, cúi đầu lạy dưới chân Phật, bạch rằng: "Bạch Thế Tôn, chúng con là bốn vị thần vương, đã đạt đạo Tu-đà-hoàn (quả vị đầu tiên trong bốn quả của hàng Thanh văn, nghĩa là đã dự vào dòng thánh). Nếu có pháp sư làm theo lời Phật dạy, chúng con sẽ luôn dẫn các quyến thuộc, cùng dân chúng thần linh theo hầu, che chở vị pháp sư ấy.
Nếu thiện nam tử, thiện nữ nhân nào che chở, ghi nhớ pháp, có thể thọ trì, đọc tụng, giảng giải những pháp môn này, thì bốn vua chúng con thường đến chỗ người ấy, bảo vệ người ấy dù ở bất cứ đâu, dù ở thành ấp làng xóm, dù ở nơi vắng vẻ yên tĩnh, dù ở trong phòng, dù tại gia hay xuất gia. Bốn vua chúng con cùng các quyến thuộc sẽ luôn theo hầu, cung cấp những thứ cần dùng, khiến tâm người ấy an ổn, không mệt mỏi chán nản, lại khiến không ai quấy nhiễu được. Bạch Thế Tôn, ở bất cứ nơi nào có pháp môn này, bốn vua chúng con sẽ luôn khiến cả vùng trong vòng trăm do-tuần (do-tuần: đơn vị đo đường dài của Ấn Độ xưa, khoảng mười mấy cây số) quanh đó, dù là trời hay con của trời, rồng hay con của rồng, dạ-xoa hay con của dạ-xoa, cưu-bàn-trà hay con của cưu-bàn-trà, đều không thể tìm được chỗ sơ hở để làm hại."
Bấy giờ thiên vương Tỳ-lưu-bác-xoa (tức Quảng Mục thiên vương, vị vua trời trấn giữ phương Tây) nói kệ:
Tất cả quyến thuộc của ta, bà con và dân chúng,
Đều sẽ cùng nhau bảo vệ và cúng dường vị pháp sư này.
Bấy giờ thiên vương Tỳ-lưu-lặc-xoa (tức Tăng Trưởng thiên vương, vị vua trời trấn giữ phương Nam) nói kệ:
Ta là con của vua pháp, từ pháp mà hóa sinh;
Người con Phật đã phát tâm, ta đều sẽ cung cấp.
Bấy giờ thiên vương Đề-đầu-lại-tra (tức Trì Quốc thiên vương, vị vua trời trấn giữ phương Đông) nói kệ:
Nếu có các pháp sư giữ gìn kinh của Phật,
Ta sẽ luôn bảo vệ, khắp cả mười phương.
Bấy giờ thiên vương Tỳ-sa-môn (tức Đa Văn thiên vương, vị vua trời trấn giữ phương Bắc) nói kệ:
Người này phát tâm cầu đạo, xứng đáng được cúng dường;
Tất cả mọi chúng sinh, không ai biết được người ấy.
Bấy giờ con của thiên vương Tỳ-sa-môn tên là Thiện Thật, cầm lọng làm bằng bảy thứ báu dâng lên Như Lai, và nói kệ:
Bạch Thế Tôn, nay con sẽ thọ trì pháp môn này,
Và cũng giảng cho người khác; con có tâm nguyện như thế.
Thế Tôn biết tâm con, và biết hạnh con làm đời trước,
Từ lúc mới phát tâm cầu đạo, hết lòng thành cầu Phật đạo.
Thế Tôn có tướng đỉnh đầu không ai nhìn thấy được chóp (một trong các tướng tốt của Phật), nay con dâng chiếc lọng quý này,
Nguyện con cũng được tướng đỉnh đầu không ai thấy được như thế.
Con đem lòng yêu kính chiêm ngưỡng Thế Tôn,
Nguyện bậc Lưỡng Túc Tôn (bậc tôn quý nhất trong loài hai chân, danh hiệu của Phật) đem lòng từ bi nhìn xét con.
Con cầu con mắt thanh tịnh của Phật, nguyện được thấy A-dật-đa (tên khác của Bồ-tát Di-lặc, vị Phật tương lai).
Đức Thế Tôn đã vượt qua bờ trí tuệ (?) liền dùng kệ đáp:
Ông sau khi mạng chung ở đây, liền sinh lên cõi trời Đâu-suất (cõi trời nơi Bồ-tát Di-lặc đang ở chờ ngày xuống thế gian thành Phật);
Từ cõi Đâu-suất sinh xuống, được gặp Đức Phật Di-lặc.
Cúng dường suốt hai vạn năm, rồi mới xuất gia.
Xuất gia rồi, trong sạch tu phạm hạnh (hạnh thanh tịnh, giữ giới, dứt dâm dục);
Các Đức Phật trong Hiền kiếp (kiếp hiện tại, trong đó có một nghìn Đức Phật ra đời), ông đều được gặp hết,
Cũng đều cúng dường các ngài, và ở chỗ các ngài tu phạm hạnh.
Qua sáu mươi ức kiếp, ông sẽ thành Phật,
Hiệu là Bảo Cái (Lọng Báu), cõi nước rất trang nghiêm thanh tịnh,
Chỉ có chúng Tăng là Bồ-tát, được nghe giảng pháp mầu.
Tuổi thọ trọn một kiếp; sau khi Phật diệt độ,
Chính pháp còn một kiếp, tượng pháp (thời kỳ giáo pháp chỉ còn hình thức tương tự, ít người chứng đắc) còn nửa kiếp.
Pháp thanh tịnh thù thắng nhiệm mầu làm an ổn cho mọi chúng sinh.
Bấy giờ Thích-đề-hoàn-nhân (tức Đế Thích, vua cõi trời Đao-lợi), cùng vô số trăm nghìn vị trời vây quanh, bạch Phật: "Bạch Thế Tôn, nếu có ai giữ gìn được những pháp môn này, thì con sẽ luôn bảo vệ, cúng dường, cung cấp cho các pháp sư ấy. Ở bất cứ nơi nào có pháp môn này, có người đọc, tụng hay giảng giải, con cùng quyến thuộc vì muốn nghe nhận pháp môn này sẽ đến chỗ ấy, làm tăng thêm thế lực và sự không sợ hãi cho pháp sư, khiến ý nghĩa thứ lớp của pháp không bị sót mất." Bấy giờ con của Thích-đề-hoàn-nhân tên là Thiện Hộ, cầm chiếc lọng quý xen kẽ các thứ báu dâng lên Như Lai, và nói kệ:
Con luôn biết đúng như thật hạnh của Thế Tôn đời trước;
Con cũng tu hạnh như thế, cầu trí biết tất cả của Phật.
Thế Tôn thuở xưa không vật gì không đem cho;
Con sẽ theo hạnh ấy, cũng xả bỏ mọi thứ mình có.
Nay con là con của vua pháp, thọ trì pháp môn này,
Sẽ nhiều lần giảng cho người, để đền ơn Như Lai.
Người thọ trì pháp môn này, chính là cùng một lòng với con;
Con sẽ hầu hạ người ấy, vì muốn đạt Bồ-đề.
Bạch Thế Tôn, hàng Thanh văn không thể giữ gìn pháp;
Ở đời sau đầy đáng sợ, con sẽ giữ gìn pháp môn này.
Xin Thế Tôn an ủi con, lại dứt nỗi nghi của chư thiên:
Nay con còn bao lâu nữa sẽ thành Phật như Thế Tôn?
Phật trí tuệ thông suốt, thọ ký cho người ấy được trí biết tất cả:
Ông về sau sẽ thành Phật, như Ta hôm nay không khác.
Qua nghìn ức kiếp, lại qua trăm ức kiếp,
Bấy giờ mới thành Phật, hiệu là Trí Thành.
Bấy giờ Đại Phạm thiên vương, chủ cõi Sa-bà (thế giới chúng ta đang ở, nghĩa là cõi phải nhẫn chịu khổ đau), bạch Phật: "Bạch Thế Tôn, nếu có thiện nam tử, thiện nữ nhân giảng nói được pháp môn này, con vì muốn cúng dường vị pháp sư ấy sẽ bỏ niềm vui thiền định mà đến chỗ người ấy. Vì sao? Vì những pháp môn này sinh ra các bậc tôn quý như Đế Thích, Đại Phạm thiên vương. Nay con sẽ luôn cúng dường các thiện nam tử ấy. Các thiện nam tử giảng pháp như thế đáng được Đại Phạm thiên vương ở thế gian cùng tất cả trời, người, a-tu-la cúng dường." Bấy giờ Diệu Phạm thiên vương nói kệ:
Tỳ-kheo, tỳ-kheo-ni, các nam nữ cư sĩ có lòng tin trong sạch,
Thọ trì pháp môn này, là nơi đáng được cả đời cúng dường.
Dù chỉ có một người thực hành được pháp môn này,
Ta, Diệu Phạm thiên vương, nhất định sẽ vì người ấy mà lo cho việc giảng pháp:
Trải tòa bằng muôn thứ hoa đẹp, cao đến tận cõi Phạm thiên,
Để người ấy ngồi trên tòa này diễn giảng pháp môn này.
Nếu trong đời ác, ai được nghe pháp này từ người khác,
Nên sinh lòng cho là hiếm có, hớn hở khen ngợi: "Lành thay!"
Dù cho vô lượng thế giới đầy ắp lửa lớn,
Cũng nhất định phải đi xuyên qua đó để đến nghe pháp môn này.
Nếu ai muốn được nghe pháp môn mở ra con đường thành Phật,
Nên đem lễ vật như núi Tu-di báu mà cúng dường người mình theo nghe pháp.
Bấy giờ Đức Thế Tôn hiện sức thần thông, khiến ma Ba-tuần (vua ma, chuyên ngăn cản người tu hành) cùng quân chúng của nó đến chỗ Phật, nói rằng: "Bạch Thế Tôn, con cùng quyến thuộc nay ở trước Phật lập lời thề nguyện này: ở bất cứ nơi nào pháp môn này được lưu truyền, đối với người nói pháp, người nghe pháp và cả đất nước ấy, chúng con sẽ không gây ra việc ma, lại còn che chở pháp môn này."
Bấy giờ Đức Thế Tôn phóng ánh sáng màu vàng chiếu khắp thế giới này, bảo Pháp vương tử Văn-thù-sư-lợi: "Văn-thù-sư-lợi, nay Ta gìn giữ pháp môn này, để làm lợi ích cho các pháp sư. Pháp môn này còn ở Diêm-phù-đề bao nhiêu năm thì Phật pháp còn bấy lâu không diệt."
Bấy giờ chúng sinh trong hội đem đủ mọi loại hoa, mọi loại hương, mọi loại bột hương rải lên Phật, nói rằng: "Bạch Thế Tôn, nguyện pháp môn này được lưu hành ở Diêm-phù-đề, tồn tại lâu dài ở đời, được tuyên truyền rộng khắp."
Khi ấy Đức Thế Tôn bảo A-nan (vị thị giả của Phật, nổi tiếng nghe nhiều nhớ giỏi): "Nay ông hãy thọ trì pháp môn này." A-nan bạch: "Vâng, con xin thọ trì." Phật dạy: "A-nan, nay Ta đem pháp môn này chúc lụy (dặn dò, giao phó trách nhiệm gìn giữ và truyền bá) cho ông. Hãy thọ trì, đọc tụng, giảng rộng cho người."
Bấy giờ A-nan liền bạch Phật: "Bạch Thế Tôn, nếu người nào thọ trì pháp môn này, chép, đọc tụng, giảng giải cho người, thì người ấy được bao nhiêu công đức?" Phật dạy: "A-nan, giả sử có người, theo số chữ, số câu trong pháp môn này có bao nhiêu thì suốt đời đem mọi thứ vật dụng tốt đẹp quý giá cúng dường bấy nhiêu Đức Phật và chúng Tăng; lại có người chỉ cúng dường, cung kính, tôn trọng và khen ngợi pháp môn này, thì phước của người sau hơn. Người ấy ngay đời này được mười một kho công đức.
Mười một kho ấy là gì? Một là kho thấy Phật, vì được thiên nhãn (mắt của trời, thấy được những gì mắt thường không thấy). Hai là kho nghe pháp, vì được thiên nhĩ (tai của trời, nghe được những âm thanh xa xôi mà tai thường không nghe). Ba là kho thấy Tăng, vì được gặp chúng Tăng là các Bồ-tát không thoái lui. Bốn là kho của cải không cạn, vì được bàn tay báu (bàn tay có thể tuôn ra của báu). Năm là kho sắc thân, vì được đầy đủ ba mươi hai tướng tốt (ba mươi hai đặc điểm tốt đẹp trên thân Phật). Sáu là kho quyến thuộc, vì được những quyến thuộc không ai phá hoại được. Bảy là kho những pháp chưa từng nghe, vì được các đà-la-ni ghi nhớ, giữ gìn. Tám là kho nhớ nghĩ, vì được tài ăn nói lưu loát không vướng mắc. Chín là kho không sợ hãi, vì phá được mọi luận thuyết của ngoại đạo. Mười là kho phước đức, vì làm lợi ích cho mọi chúng sinh. Mười một là kho trí tuệ, vì được mọi pháp của chư Phật."
Khi Phật nói kinh này, có bảy mươi hai na-do-tha (một đơn vị số cực lớn) Bồ-tát đạt vô sinh pháp nhẫn, vô lượng chúng sinh phát tâm A-nậu-đa-la Tam-miệu Tam-bồ-đề, vô số chúng sinh không còn bám lấy các pháp, dứt sạch các lậu, tâm được giải thoát.
Bấy giờ tuệ mạng A-nan liền đứng dậy khỏi chỗ ngồi, sửa áo để trần vai phải, cúi đầu lạy dưới chân Phật, bạch rằng: "Bạch Thế Tôn, nên gọi pháp môn này tên là gì, và phụng trì (kính cẩn giữ gìn) như thế nào?" Phật dạy: "A-nan, pháp môn này tên là Bình Đẳng Nhiếp Nhất Thiết Pháp (Bình đẳng thu nhiếp mọi pháp), hãy thọ trì như thế. Cũng tên là Trang Nghiêm Nhất Thiết Phật Pháp (Trang nghiêm mọi Phật pháp), hãy thọ trì như thế. Cũng tên là Thắng Tư Duy Phạm Thiên Sở Vấn (Những điều Phạm thiên Thắng Tư Duy hỏi), hãy thọ trì như thế. Cũng tên là Văn-thù-sư-lợi Luận Nghĩa (Văn-thù-sư-lợi bàn luận nghĩa lý), hãy thọ trì như thế."
Phật nói pháp môn này xong, Pháp vương tử Văn-thù-sư-lợi, Phạm thiên Thắng Tư Duy, thiện nam tử Bình Đẳng Hành, Bồ-tát Võng Minh, trưởng lão (vị tỳ-kheo lớn tuổi, có đức hạnh cao) Ma-ha Ca-diếp, tuệ mạng A-nan, cùng các Bồ-tát từ mười phương thế giới đến, trời, rồng, dạ-xoa, các vua càn-thát-bà, a-tu-la cùng các loài khác, đều thọ trì lời Phật dạy, tất cả đều rất vui mừng.
Kinh Thắng Tư Duy Phạm Thiên Sở Vấn, quyển thứ sáu (hết).
◄ Trước
Quay lại danh sách thiên · Giỏ video