Thiên 12 — Phẩm 5 – Bồ-tát Hải Tuệ (phần 4)

 Phẩm Bồ-tát Hải Tuệ (Bồ-tát: người tu hành phát nguyện cứu giúp mọi chúng sinh và cầu thành Phật; Hải Tuệ là tên vị Bồ-tát, nghĩa là "trí tuệ như biển"), thứ năm, phần bốn.

 Bấy giờ Bồ-tát Hải Tuệ thưa với Phật: "Bạch Thế Tôn (danh hiệu tôn xưng Đức Phật, nghĩa là bậc được cả thế gian tôn kính), Bồ-tát ma-ha-tát (Bồ-tát lớn, bậc Bồ-tát tu hành đã cao) nếu có đầy đủ những cái thấy như thế thì phát những nguyện gì?"

 Phật dạy: "Này thiện nam tử (người con trai hiền lành, cách Phật gọi người nghe), người như thế cứ theo đúng nguyện mình đã phát từ trước. Bồ-tát ma-ha-tát dù tâm đang ở trong định (trạng thái tâm lắng yên, chuyên chú vào một đối tượng) hay không ở trong định, vì chúng sinh vẫn làm theo đúng nguyện đã phát từ trước.

 Này thiện nam tử, ví như có người có ruộng mía, ruộng lúa đủ một khoảnh, đất bằng phẳng. Khi muốn tưới thì mở miệng cống cho nước chảy đi, không cần ra công thêm mà nước tự nhiên chảy khắp. Này thiện nam tử, Bồ-tát ma-ha-tát cũng như thế: dù ở trong định mà buộc tâm suy nghĩ, hay không ở trong định, lúc không suy nghĩ, thì vì chúng sinh vẫn theo đúng nguyện đã phát từ trước. Mọi thiện căn (gốc lành: các việc lành đã làm, là gốc sinh ra quả tốt) đã làm, đều nguyện cùng chung với chúng sinh; chung rồi đem hồi hướng (hướng công đức việc lành về một mục đích) về Phật pháp cao nhất.

 Tâm Bồ-tát trong sạch, thì giới (giữ gìn đạo đức, giới luật), nhẫn (nhẫn nhục, chịu đựng), định, tuệ (trí tuệ thấy rõ sự thật) cũng đều trong sạch. Bồ-tát nhìn Phật pháp và các chúng sinh là bình đẳng, không phải hai. Tuy có nguyện ấy mà vốn không có tâm cố ý. Vì thế Bồ-tát tuy không khởi tâm, nhưng sức thệ nguyện đối với chúng sinh chưa từng có lúc không đến được. Mọi thiện căn đều cùng chung với chúng sinh, chung rồi đem hồi hướng về Bồ-đề vô thượng (sự giác ngộ cao nhất, tức quả vị Phật).

 Này thiện nam tử, như cây sa-la (một loài cây gỗ lớn ở Ấn Độ), có người chặt gốc; gốc đứt rồi thì cây đổ theo phía chỗ chặt. Này thiện nam tử, Bồ-tát ma-ha-tát cũng như thế: tu tập tam-muội (trạng thái tâm định, chuyên nhất) luôn hướng về Bồ-đề. Giả sử có người hô lên: "Cây này đừng đổ về phía chỗ chặt", cây ấy vẫn đổ về phía chỗ chặt. Bồ-tát ma-ha-tát cũng như thế: các pháp lành đã tu, muốn cho chúng không hướng về Bồ-đề vô thượng là điều không thể có. Vì sao? Vì pháp tính (bản tính tự nhiên của sự vật) là như vậy.

 Các pháp lành Bồ-tát ma-ha-tát tu tập chỉ để không làm dứt mất giống nòi của Tam bảo (ba ngôi báu: Phật, Pháp là giáo lý, Tăng là đoàn thể người tu); để làm trong sạch cõi Phật; để tô điểm thân bằng ba mươi hai tướng và tám mươi vẻ đẹp (những tướng tốt đặc biệt trên thân Phật); để tô điểm miệng, khi nói pháp thì chúng sinh ưa nghe; để tô điểm tâm, nhìn các chúng sinh bình đẳng không hai; để được Phật pháp và các tam-muội của chư Phật. Bồ-tát tuy không tham những pháp ấy mà vẫn tự tại được những pháp ấy. Vì sao? Vì sức thệ nguyện.

 Này thiện nam tử, ví như thợ gốm, khi đất sét còn ở trên bàn xoay thì chưa có tên đồ vật; khi đã thành đồ rồi thì tên theo đồ vật mà đặt. Pháp lành của Bồ-tát cũng như thế: khi chưa phát nguyện thì chưa được gọi là ba-la-mật (pháp tu đưa người từ bờ mê sang bờ giác ngộ, như bố thí, trì giới, nhẫn nhục, tinh tấn, thiền định, trí tuệ). Vì thế mọi pháp lành của Bồ-tát đều cần phải phát nguyện. Này thiện nam tử, ví như thợ vàng, khi vàng chưa thành đồ thì cũng chưa có tên; khi đã làm xong thì được gọi là anh lạc (chuỗi ngọc đeo trang sức). Pháp lành của Bồ-tát cũng như thế: khi chưa phát nguyện thì chưa được gọi là ba-la-mật.

 Này thiện nam tử, ví như tỳ-kheo (người nam xuất gia đã thụ đủ giới) muốn vào diệt tận định (bậc định rất sâu, trong đó tâm và cảm giác tạm dứt hẳn), trước hết lập lời nguyện: "Nay ta vào định, khi nào kiền chùy (cái kẻng bằng gỗ hay đồng, đánh để báo hiệu trong chúng tăng) vang lên thì mới ra khỏi định." Trong định ấy không nghe tiếng kiền chùy, nhưng nhờ sức nguyện nên khi kiền chùy vang lên thì ra khỏi định ngay. Này thiện nam tử, Bồ-tát ma-ha-tát cũng như thế: thương xót chúng sinh nên phát nguyện rằng: "Những ai chưa được cứu độ, ta sẽ cứu độ; những ai chưa được giải thoát, ta sẽ giúp giải thoát." Khi tu Bồ-đề, vào tam-muội sâu, nhờ sức thương xót mà nhớ đến chúng sinh, nên không chứng quả của thừa Thanh văn (người nghe lời Phật dạy mà tu, chỉ cầu giải thoát cho riêng mình) hay thừa Bích-chi-Phật (người tự tu, tự ngộ lý nhân duyên mà giải thoát, không đi dạy người; "thừa" là cỗ xe, ví với con đường tu). Vì thế Bồ-tát tuy tu tập ba mươi bảy phẩm (ba mươi bảy pháp tu giúp đi đến giác ngộ) mà không lấy quả.

 Này thiện nam tử, việc làm của Bồ-tát không thể nghĩ bàn: tuy vào định sâu mà cũng không chứng lấy đạo quả sa-môn (quả vị chứng đắc của người xuất gia tu hành theo đường Thanh văn, cao nhất là A-la-hán). Này thiện nam tử, ví như có hai người muốn vượt qua lửa dữ: một người mặc áo giáp kim cương thì vượt qua được; một người thân khoác cỏ khô thì bị lửa thiêu. Vì sao? Vì cỏ thì dễ cháy, còn kim loại thì bền chắc. Bồ-tát ma-ha-tát cũng như thế: thương xót chúng sinh, chuyên tâm nghĩ đến Bồ-đề, tô điểm vô lượng tam-muội rất sâu. Nhờ sức tam-muội mà vượt qua được chính vị (chỗ chứng nhập Niết-bàn riêng, không trở lui) của Thanh văn, Duyên giác (tức Bích-chi-Phật), không lấy quả chứng ấy; ra khỏi định rồi thì được tam-muội Như Lai (danh hiệu của Phật: bậc đến từ chân như) của đạo chính giác (sự giác ngộ chân chính).

 Người khoác cỏ khô ví với Thanh văn. Người Thanh văn chán ghét, hối tiếc sinh tử (vòng sống chết lặp đi lặp lại), không có lòng từ bi đối với chúng sinh, vì thế không vượt qua được chính vị của Thanh văn, Duyên giác. Vì sao? Vì người thuộc hai thừa (Thanh văn và Duyên giác) đối với phúc đức thì sinh ý nghĩ biết đủ, còn Bồ-tát đối với phúc đức thì lòng không bao giờ thấy đủ. Áo giáp kim cương ví với không, vô tướng, vô nguyện (ba cửa giải thoát: thấy mọi sự vật vốn trống rỗng không có tự thể; không có hình tướng nào để bám; không còn mong cầu gì). Lửa dữ ví với các pháp hữu vi (chư hành: mọi sự vật do nhân duyên tạo thành, luôn biến đổi). Bồ-tát ma-ha-tát quán tất cả pháp là không, vô tướng, vô nguyện mà vẫn không chứng đạo quả sa-môn."

 "Bạch Thế Tôn, Bồ-tát ma-ha-tát đầy đủ việc ấy thật không thể nghĩ bàn: tu tam-muội ấy mà không lấy quả chứng; đi trong lửa sinh tử mà không bị thiêu. Bồ-tát ma-ha-tát thành tựu phương tiện (cách khéo léo, linh hoạt để giáo hóa chúng sinh), vào được mọi định mà cũng không bị định lừa dối mê hoặc. Vì đầy đủ phương tiện nên tuy làm mọi việc mà lòng không nhiễm dính; tuy vì người tà kiến (cái thấy sai lầm) mà giảng về quả sa-môn, nhưng tự mình cũng không chứng đạo quả sa-môn."

 Phật dạy: "Hay thay, hay thay! Thật đúng như ông nói. Này thiện nam tử, như ba thứ nước nhuộm đựng chung một đồ, đó là la-sai (thuốc nhuộm đỏ làm từ nhựa cánh kiến), uất-kim (nghệ, nhuộm vàng), thanh-đại (chàm, nhuộm xanh), dùng nhuộm ba thứ: vải lông, vải bông và áo lụa kiêu-xa-da (lụa tơ tằm). Vải lông nhúng nước hồ chua thì thành màu xanh; vải bông vì giặt sạch nên thành màu vàng; áo lụa trước ngâm nước tro thì thành màu đỏ. Ba thứ ấy tuy cùng một đồ nhuộm mà ăn màu khác nhau. Này thiện nam tử, người ba thừa cũng như thế: đồ đựng ví với không, vô tướng, vô nguyện; ba thứ màu ví với Thanh văn, Duyên giác, Bồ-tát; tùy vải mà ăn màu ví với ba loại Bồ-đề (ba quả giác ngộ của ba thừa). Không, vô tướng, vô nguyện cũng không khởi ý nghĩ: cho quả này, không cho quả kia. Này thiện nam tử, vải lông ví với Thanh văn, vải bông ví với Duyên giác, áo lụa kiêu-xa-da ví với Bồ-tát thừa.

 Bồ-tát ma-ha-tát thấy tất cả pháp như điếc như mù, không có chúng sinh. Khi thấy như thế, lòng không nhiễm dính, không hối hận thối lui. Lúc ấy trong tâm biết rõ thật sự: "Ta đối với chúng sinh không phải có lợi ích, cũng không phải không có lợi ích", mà vẫn vì chúng sinh tu tập lòng đại bi (lòng thương xót lớn, muốn cứu khổ cho mọi người).

 Này thiện nam tử, ví như viên ngọc lưu ly (một loại ngọc quý trong suốt) tinh xảo, trong sạch, tuy nằm trong bùn trải trăm năm, tính nó vẫn luôn trong sạch, lấy ra vẫn y như cũ. Bồ-tát ma-ha-tát cũng như thế: biết rõ tướng của tâm bản tính vốn trong sạch, chỉ bị phiền não khách trần (phiền não như bụi từ ngoài bay đến bám vào, không phải bản tính của tâm) che lấp làm dơ; nhưng phiền não khách ấy thật ra không làm dơ được tâm trong sạch, như ngọc trong bùn không bị bùn làm dơ.

 Bồ-tát ma-ha-tát nghĩ thế này: "Nếu tâm tính của ta bị phiền não làm dơ, thì ta làm sao giáo hóa được chúng sinh?" Vì thế Bồ-tát luôn vui tu tập phúc đức để tô điểm; vui ở trong các cõi luân hồi (chư hữu: các cõi tồn tại) để cúng dường Tam bảo; vui làm người chạy việc hầu hạ cho chúng sinh; ở chỗ dễ sinh tham thì không khởi lòng tham; giữ gìn chính pháp; vui làm việc bố thí; giữ giới trong sạch đầy đủ; tô điểm bằng nhẫn nhục; siêng năng tinh tấn; tô điểm các thiền chi (những yếu tố hợp thành thiền định); tu tập trí tuệ; học rộng không chán; giữ phạm hạnh (đời sống trong sạch, không dâm dục) thanh tịnh; tu đại thần thông (năng lực siêu phàm) và ba mươi bảy phẩm.

 Này thiện nam tử, Bồ-tát ma-ha-tát làm những pháp như thế thì không bị phiền não làm nhiễm dơ, không dính mắc ba cõi (tam giới: cõi Dục là cõi còn ham muốn, cõi Sắc là cõi còn thân hình vi tế, cõi Vô sắc là cõi chỉ còn tâm). Bồ-tát ma-ha-tát nhờ sức công đức của phương tiện khéo léo nên tuy đi trong ba cõi mà thân tâm không bị nhơ.

 Này thiện nam tử, ví như có vị trưởng giả (người giàu có, có danh vọng) chỉ có một đứa con, rất mực thương yêu. Đứa con chơi đùa, lỡ rơi xuống hầm xí. Người mẹ thấy thì gớm ghiếc vì dơ bẩn. Người cha đến sau thấy vậy, trách mắng người mẹ, liền xuống hầm kéo con lên, lên rồi tắm rửa sạch sẽ; vì thương con nên quên cả mùi hôi dơ. Này thiện nam tử, cha mẹ nhà trưởng giả ví với Thanh văn, Duyên giác và Bồ-tát; hầm xí ví với ba cõi; đứa con ví với chúng sinh; người mẹ không cứu được ví với Thanh văn, Duyên giác; người cha cứu được ví với các Bồ-tát; lòng thương con ví với đại bi. Bồ-tát ma-ha-tát đầy đủ phương tiện khéo léo, vào trong ba cõi mà không bị ba cõi làm nhiễm dơ.

 Vì thế đạo có hai loại: một là đạo Thanh văn, hai là đạo Bồ-tát. Đạo Thanh văn thì chán ghét ba cõi; đạo Bồ-tát thì không chán ghét ba cõi. Này thiện nam tử, Bồ-tát tu tập không, vô tướng, vô nguyện, tuy đi trong các cõi mà không rơi vào các cõi; đã không rơi vào các cõi mà lại cũng không lấy quả chứng. Đi trong ba cõi, gọi là phương tiện; không lấy quả chứng, gọi là trí tuệ.

 Này thiện nam tử, Bồ-tát ma-ha-tát quán tất cả pháp không có hai tướng; nếu thấy các pháp bình đẳng thì chúng sinh cũng bình đẳng; bình đẳng như thế thì Niết-bàn (cảnh giới dứt hết phiền não khổ đau, ra khỏi sinh tử) cũng bình đẳng: đó gọi là trí tuệ. Nếu thấy chúng sinh bình đẳng như thế mà không chứng Niết-bàn, đó gọi là phương tiện. Bố thí trong sạch gọi là trí tuệ; phát nguyện hồi hướng gọi là phương tiện."

 "Bạch Thế Tôn, thế nào gọi là trí tuệ trong sạch, phương tiện trong sạch?"

 "Này thiện nam tử, Bồ-tát nếu thấy không có ngã, chúng sinh, thọ mạng, sĩ phu (không có cái tôi thật, không có chúng sinh thật, không có mạng sống thật, không có một con người thật làm chủ), đó gọi là trí tuệ. Nếu tu tập không, vô tướng, vô nguyện, đem các thiện căn nguyện cho cả chúng sinh mà hồi hướng về Bồ-đề, đó gọi là phương tiện. Lại nữa, này thiện nam tử, biết các chúng sinh có căn (khả năng tiếp nhận giáo pháp) thấp, vừa, cao, đó gọi là bi; biết rồi tùy theo ý họ mà nói pháp, đó gọi là phương tiện. Vì trí tuệ trong sạch nên tuy đi trong các cõi mà lòng không nhiễm dính; vì phương tiện trong sạch nên tuy tu pháp của hai thừa mà không chứng quả của họ.

 Này thiện nam tử, nếu không bị mọi phiền não làm nhiễm dơ, đó gọi là trí tuệ; điều phục được chúng sinh, khiến tất cả hướng về A-nậu-đa-la tam-miệu tam-bồ-đề (sự giác ngộ cao tột, chân chính, trọn khắp, tức quả Phật), đó gọi là phương tiện. Bồ-tát phát nguyện khiến chúng sinh đều được của cải không cùng, phúc đức không cùng, thiện căn tăng trưởng; khiến các Thanh văn hữu học, vô học (người còn đang học tu và người đã tu xong, tức bậc A-la-hán), Duyên giác và tất cả Bồ-tát đều được pháp theo ý muốn, đó gọi là phương tiện trong sạch. Nếu thụ trì (nhận lãnh và giữ gìn) được tất cả Phật pháp, giảng giải rộng, nói không cùng tận, nói không trở ngại, nói không suông, nói theo sở thích người nghe, đó gọi là trí tuệ trong sạch. Bồ-tát ma-ha-tát sinh ra ở đời nào cũng không mất tâm Bồ-đề vô thượng, đó gọi là trí tuệ trong sạch. Sinh ra ở đời nào, các pháp lành đã làm đều nguyện cho cả chúng sinh, gọi là phương tiện trong sạch. Nhờ trí tuệ trong sạch mà biết tâm Bồ-đề không có chỗ trụ, không có gốc rễ; nhờ phương tiện trong sạch mà giáo hóa các chúng sinh hướng về Bồ-đề."

 "Bạch Thế Tôn, Bồ-tát ma-ha-tát nếu đầy đủ hai sự trong sạch như thế thì mọi việc làm không gì không phải là Bồ-đề. Vì sao? Vì trong mọi pháp đều có sự tối tăm che chướng; phá được tối tăm che chướng thì đó chính là Bồ-đề. Vì thế Bồ-tát không bao giờ xa lìa Bồ-đề. Bồ-tát nếu nghĩ rằng: 'Ta xa lìa Bồ-đề', nên biết người ấy không được Bồ-đề. Nếu nghĩ rằng: 'Nay ta có Bồ-đề', thì Bồ-đề của người ấy có trong sạch có không trong sạch. Nếu quán các pháp được như thế thì được Bồ-đề, đó chính là trí tuệ và phương tiện trong sạch."

 "Này thiện nam tử, vô lượng a-tăng-kỳ kiếp (vô số kiếp; kiếp là một khoảng thời gian cực kỳ dài) về trước, có Phật ra đời, hiệu là Vô Biên Quang Như Lai, Ứng Cúng (đáng được trời người cúng dường), Chính Biến Tri (biết đúng và biết khắp tất cả), Minh Hạnh Túc (trí sáng và đức hạnh đầy đủ), Thiện Thệ (đã khéo đi đến nơi giải thoát), Thế Gian Giải (hiểu rõ thế gian), Vô Thượng Sĩ (bậc cao nhất không ai hơn), Điều Ngự Trượng Phu (bậc khéo dạy dỗ, điều phục con người), Thiên Nhân Sư (thầy của trời và người), Phật Thế Tôn. Cõi nước tên là Bất Thuấn (không chớp mắt), kiếp tên là Quang Vị.

 Bấy giờ Thế Tôn mới ngồi ở đạo tràng (chỗ ngồi tu thành đạo), dưới cây bồ-đề, khi chưa thành Phật, thì các Bồ-tát nhất sinh bổ xứ (chỉ còn một đời nữa là thành Phật) và Bồ-tát bất thoái (không còn thối lui trên đường tu) ở các thế giới mười phương đều đến chiêm ngưỡng; đến chỗ Ngài rồi đem đủ loại hoa cúng dường. Hoa ở giữa không trung cao bằng bảy cây đa-la (cây thốt nốt cao, dùng làm đơn vị đo độ cao). Khi thành Phật đạo, Ngài phóng ánh sáng lớn chiếu khắp mười phương. Ở các thế giới mười phương có nhiều chư thiên (các vị trời), thấy ánh sáng của Phật, ai nấy đều nói: "Đức Phật Vô Biên Quang thật đã ra đời." Thế giới của Đức Phật ấy trang hoàng đẹp đẽ như cung trời Tha Hóa Tự Tại (tầng trời cao nhất của cõi Dục). Kiếp ấy, lúc ban đầu, qua một vạn năm thì có Phật ra đời hiệu là Quang Vị, vì thế kiếp ấy gọi là Quang Vị.

 Này thiện nam tử, trong kiếp Quang Vị có mười bốn ức (một đơn vị số rất lớn) chư Phật Như Lai ra đời. Thế giới của Đức Phật ấy có chín vạn sáu nghìn nước nhỏ, mỗi nước dọc ngang tám vạn bốn nghìn do-tuần (đơn vị đo đường dài của Ấn Độ xưa, khoảng mười mấy cây số); mỗi nước có tám vạn bốn nghìn thành, mỗi thành dọc ngang đủ một do-tuần; trong mỗi thành có tám vạn bốn nghìn người ở. Cõi ấy đầy đủ những điều như thế. Cõi ấy hoàn toàn được trang trí bằng bốn thứ báu là vàng, bạc, lưu ly, pha lê; đồ ăn thức uống dồi dào, không thiếu thốn gì. Người trong cõi ấy không có ý niệm "ta" và "của ta", giống như châu Uất-đan-việt ở phương bắc (một châu trong vũ trụ quan nhà Phật, nơi người ta sống sung sướng, không có của riêng). Đức Phật ấy thọ đủ mười trung kiếp (trung kiếp: một đơn vị thời gian rất dài), đại chúng Thanh văn có chín vạn sáu nghìn ức, đại chúng Bồ-tát có một vạn hai nghìn ức.

 Cõi ấy có hai thành: một tên là Lạc (Vui), hai tên là Tịnh (Sạch). Đức Phật Thế Tôn ấy sinh ở thành Tịnh, ở tại thành Lạc. Cõi ấy có vua tên là Tịnh Thanh, đầy đủ bảy báu (bảy thứ báu của vị vua Chuyển luân: bánh xe báu, voi báu, ngựa báu, ngọc báu, nữ báu, quan giữ kho báu, quan cầm quân báu), cai quản tam thiên đại thiên thế giới (một nghìn triệu thế giới hợp lại, phạm vi giáo hóa của một Đức Phật). Hậu cung có ba vạn sáu nghìn thể nữ (cung nữ), dung nhan đoan trang không khác gì người trời. Vua có mười vạn người con trai, mạnh mẽ dũng cảm, ai cũng có nửa sức của Na-la-diên (một vị thần có sức mạnh rất lớn), mỗi người đều có hai mươi tám tướng tốt, tất cả đều phát tâm A-nậu-đa-la tam-miệu tam-bồ-đề. Vua có tám vạn người con gái trong sạch không vết nhơ, hình dung đẹp lạ như người trời, tất cả cũng đều phát tâm A-nậu-đa-la tam-miệu tam-bồ-đề.

 Bấy giờ nhà vua trong suốt hai kiếp cúng dường Như Lai cùng đại chúng Thanh văn và Bồ-tát. Vì Như Lai mà dựng một bảo phường (giảng đường bằng châu báu) rộng đủ năm do-tuần; trong bảo phường lại có lầu báu số đến mười vạn để cúng dường chúng tăng. Bấy giờ vị Thánh vương ấy cùng quyến thuộc đều tu phạm hạnh trong sạch. Bấy giờ Phật giáo hóa vô lượng chúng sinh theo pháp Đại thừa (cỗ xe lớn, con đường tu cứu mình và cứu người để thành Phật), lại giáo hóa vô số người theo thừa Thanh văn.

 Bấy giờ nhà vua cúng dường Phật xong, cùng các quyến thuộc đến chỗ Phật, cúi đầu lạy sát chân Phật, đi vòng quanh bên phải để tỏ lòng cung kính, quỳ thẳng chắp tay thưa với Phật: "Bạch Thế Tôn, thế nào Bồ-tát tu hành Đại thừa mà không chạy theo lời người khác? Thế nào Bồ-tát đời đời được rốt ráo (?)? Thế nào Bồ-tát được chỗ không trụ (không bám chấp vào đâu)? Thế nào Bồ-tát được trí tuệ không lay động? Thế nào Bồ-tát được trí tuệ trong sạch? Thế nào Bồ-tát có sức thấy xa? Thế nào Bồ-tát các căn (các giác quan và năng lực tinh thần) bén nhạy? Thế nào Bồ-tát đầy đủ cõi Phật? Thế nào Bồ-tát làm việc không buông lung? Thế nào Bồ-tát nghe pháp rất sâu mà lòng không sợ hãi? Thế nào Bồ-tát được gọi là Bồ-tát?"

 Phật dạy: "Đại vương, có bốn pháp giúp tu hành Đại thừa mà không chạy theo lời người khác. Bốn pháp ấy là gì? Một là đầy đủ niềm tin của bậc thánh, vượt ra khỏi thế gian. Hai là đầy đủ trí tuệ, quán xét bản tính của các pháp. Ba là đầy đủ các thần thông. Bốn là tu tinh tấn trong sạch để giáo hóa chúng sinh. Đại vương, Bồ-tát đầy đủ bốn pháp như thế thì tu hành Đại thừa mà không chạy theo lời người khác.

 Lại có bốn pháp khiến đời đời được rốt ráo. Bốn pháp ấy là gì? Một là biết pháp lành để điều phục tâm. Hai là không tham sự sung sướng của mình. Ba là vì các chúng sinh mà tu tập từ bi. Bốn là luôn ưa thích Đại thừa. Đó là bốn pháp.

 Đại vương, lại có bốn pháp được chỗ không trụ. Bốn pháp ấy là gì? Một là làm trong sạch tâm. Hai là làm trong sạch sự trang nghiêm. Ba là lìa sự giả dối. Bốn là tu trí tuệ bền vững để đầy đủ phúc đức. Đó là bốn pháp.

 Đại vương, lại có bốn pháp được trí tuệ trong sạch. Bốn pháp ấy là gì? Một là mắt trong sạch. Hai là dùng bốn nhiếp pháp (bốn cách thu phục, gần gũi chúng sinh: bố thí, nói lời dịu dàng, làm việc lợi ích cho họ, cùng làm việc với họ) để thu nhận chúng sinh. Ba là làm thân trong sạch với ba mươi hai tướng, tám mươi vẻ đẹp. Bốn là làm trong sạch cõi Phật, quán pháp giới (toàn thể mọi sự vật, mọi cảnh giới) trong sạch. Đó là bốn pháp.

 Đại vương, lại có bốn pháp giúp thấy xa được và các căn bén nhạy. Bốn pháp ấy là gì? Một là nhớ nghĩ cây bồ-đề, không bỏ tâm Bồ-đề. Hai là nhớ nghĩ trí tuệ của Phật mà cũng không bám vào trí. Ba là nhớ nghĩ pháp thân (thân chân thật của Phật, tức chính chân lý), tu tập không, vô tướng, vô nguyện. Bốn là nhớ nghĩ Phật nhập Niết-bàn, mà ở trong sinh tử lòng không chán hối. Đó là bốn pháp.

 Đại vương, lại có bốn pháp giúp đầy đủ cõi Phật, làm việc không buông lung. Bốn pháp ấy là gì? Một là thọ thân Đế Thích (vua cõi trời Đao-lợi) để giáo hóa chư thiên, khiến họ không buông lung. Hai là thọ thân Phạm thiên (vị trời làm chủ cõi Sắc) để giáo hóa chư thiên, khiến họ không buông lung. Ba là thọ thân Chuyển luân vương (vị vua lý tưởng cai trị cả thế giới bằng chính pháp) để giáo hóa chúng sinh, khiến họ không buông lung. Bốn là thọ thân đại thần, trưởng giả, đầy đủ châu báu, để giáo hóa chúng sinh, khiến họ không buông lung. Đó là bốn pháp.

 Đại vương, lại có bốn pháp giúp nghe pháp rất sâu mà lòng không sợ hãi. Bốn pháp ấy là gì? Một là gần gũi bạn lành. Hai là được bạn lành giảng cho Phật pháp rất sâu. Ba là khéo suy nghĩ. Bốn là an trụ đúng như pháp. Đó là bốn pháp.

 Đại vương, lại có bốn pháp giúp được gọi là Bồ-tát. Bốn pháp ấy là gì? Một là cầu ba-la-mật. Hai là vì các chúng sinh mà tu tập lòng bi. Ba là vui cầu Phật pháp. Bốn là khi giáo hóa chúng sinh lòng không chán hối. Đó là bốn pháp."

 Này thiện nam tử, bấy giờ vua Tịnh Thanh nghe pháp ấy từ Đức Như Lai kia xong, cùng các quyến thuộc đều được vô sinh pháp nhẫn (trí tuệ thấy rõ mọi sự vốn không sinh không diệt và an trụ vững vàng trong sự thấy ấy). Vua bỏ đất nước, xuất gia tu đạo trong Phật pháp. Bấy giờ Thế Tôn bảo vua: "Đại vương, nay ông xuất gia tức là đền ơn Phật. Nếu sinh lòng tin mà xả bỏ được như thế, đó gọi là đền ơn lớn, gọi là công đức, lợi ích rất nhiều.

 Đại vương, Bồ-tát xuất gia có hai mươi bốn điều lợi ích. Hai mươi bốn điều ấy là gì? Một là bỏ việc đời, được tự tại lớn. Hai là bỏ phiền não, được giải thoát. Ba là thân mặc áo nhuộm (áo màu hoại sắc của người xuất gia), được đạo không nhiễm ô. Bốn là đầy đủ bốn thứ cần dùng (áo mặc, thức ăn, chỗ nằm, thuốc men), được bốn thánh chủng (bốn hạnh của bậc thánh: biết đủ với áo, với thức ăn, với chỗ ở, và vui với việc dứt ác tu lành). Năm là vui với hạnh đầu-đà (hạnh tu khổ hạnh, sống giản dị để dứt bỏ ham muốn), xa lìa mọi ham muốn lớn và ham muốn xấu. Sáu là không bỏ các giới, được hưởng vui ở cõi người cõi trời. Bảy là không bỏ Bồ-đề, được Phật pháp. Tám là luôn ưa vắng lặng, lìa chuyện trò thế tục. Chín là vì không chấp vào pháp nên được tâm đại thanh tịnh. Mười là đầy đủ thiền chi, vì được thiền định. Mười một là cầu học rộng, vì được trí tuệ. Mười hai là phá bỏ kiêu mạn, vì được trí tuệ. Mười ba là phá bỏ tà kiến, vì được chính kiến (cái thấy đúng đắn). Mười bốn là không khởi giác quán (sự suy tìm thô và dò xét tinh tế của tâm), vì biết đúng thật các pháp giới. Mười lăm là nhìn chúng sinh bình đẳng, vì được đại từ (lòng thương lớn muốn đem vui cho mọi người). Mười sáu là giáo hóa chúng sinh lòng không mỏi mệt, vì được đại bi. Mười bảy là không tiếc thân mạng, vì giữ gìn chính pháp. Mười tám là làm tâm vắng lặng, để được thần thông. Mười chín là nhớ nghĩ Như Lai, để được thấy Phật. Hai mươi là khéo tu suy nghĩ, để được trí tuệ sâu về mười hai nhân duyên (mười hai khâu nối tiếp nhau tạo nên vòng sinh tử). Hai mươi mốt là được thuận nhẫn (sự nhẫn chịu tùy thuận theo chân lý, bậc thấp hơn vô sinh nhẫn). Hai mươi hai là được vô sinh nhẫn. Hai mươi ba là tin mọi công đức. Hai mươi bốn là được trí tuệ của Phật. Đó là hai mươi bốn điều."

 Này thiện nam tử, bấy giờ vị Thánh vương nghe pháp ấy rồi, lại đem giáo hóa tất cả quyến thuộc nam nữ, bề tôi và dân chúng. Lúc ấy trong nước có chín vạn chín nghìn ức chúng sinh cùng nhau xuất gia. Này thiện nam tử, tỳ-kheo Tịnh Thanh xuất gia rồi lại thưa với Phật: "Bạch Thế Tôn, nay con làm thế nào để được gọi là xuất gia?" Phật dạy: "Tỳ-kheo, ông tên là Tịnh Thanh, thì hãy làm trong sạch giới (cõi, phạm vi của các giác quan và đối tượng của chúng) của chính mình. Giới của mình đã trong sạch thì gọi là tỳ-kheo, gọi là xuất gia."

 Bấy giờ tỳ-kheo nghe Phật nói xong, lòng ưa vắng lặng, suy nghĩ thế này: "Giới chính là mắt; quán thấy mắt là không thì đó là giới trong sạch (?). Giới trong sạch chính là cõi Phật. Tai, mũi, lưỡi, thân cũng như thế. Ý chính là giới; nếu quán ý là không thì đó là giới trong sạch. Giới trong sạch chính là cõi Phật, chính là một giới, chính là giới không, chính là giới chúng sinh, chính là giới vô tướng, chính là giới vô nguyện, chính là giới vô tác (không có sự tạo tác), chính là giới vô vi (không do nhân duyên tạo thành, không sinh diệt)."

 Này thiện nam tử, tỳ-kheo Tịnh Thanh quán như thế xong, liền được thân nhẹ nhàng, tâm nhẹ nhàng; thân tâm nhẹ nhàng rồi thì được vô lượng thần thông; được thần thông rồi thì được pháp môn đà-la-ni (năng lực ghi nhớ, giữ gìn giáo pháp không quên) ưa nói pháp không trở ngại. Này thiện nam tử, ông có biết không: tỳ-kheo Tịnh Thanh lúc ấy há phải ai khác, chính là thân ông đấy. Quyến thuộc nam nữ lúc ấy chính là chúng Bồ-tát nghe pháp mà ông dẫn theo đến đây. Khi nói câu chuyện đời trước (y-đế-viết-đa-già: thể loại kinh kể lại việc đời trước) này, có một vạn tám nghìn người phát tâm A-nậu-đa-la tam-miệu tam-bồ-đề, tám nghìn chúng sinh được vô sinh nhẫn.

 Này thiện nam tử, nếu có ai muốn được A-nậu-đa-la tam-miệu tam-bồ-đề, thì phải nói đúng như pháp và làm đúng như lời nói. Thế nào gọi là nói đúng như pháp, làm đúng như lời nói? Này thiện nam tử, nếu có người nói: "Ta sẽ thành Phật", mời các chúng sinh, hứa cho họ vị pháp (niềm vui của giáo pháp, ví như món ăn ngon), mời rồi mà không thể thụ trì, đọc tụng, giảng giải các kinh điển vi diệu, không giữ gìn giới cấm trong sạch, không siêng năng tinh tấn, không tu hạnh biết đủ, đối với pháp lành thì được chút ít đã cho là đủ, đó gọi là lừa dối, không nói đúng như pháp, không làm đúng như lời nói. Nếu có người nói: "Ta sẽ thành Phật", mời các chúng sinh, hứa cho họ vị pháp, mời rồi thì thụ trì, đọc tụng, diễn nói, giữ gìn giới cấm, siêng năng tinh tấn, ít muốn biết đủ, được nhiều pháp lành mà không cho là đủ, đó gọi là không lừa dối, nói đúng như pháp, làm đúng như lời nói.

 Này thiện nam tử, ví như vị vua mời nhiều khách, mời rồi mà không bày biện đồ đãi khách; khách đến rồi mới nói là chưa sửa soạn xong. Khi ấy các khách đều nói: "Hôm qua nhận lời mời của vua nên ở nhà không nấu ăn; nay theo lời mời của vua đến đây lại không được gì." Họ trách móc, buồn giận, oán than, khóc lóc. Này thiện nam tử, Bồ-tát ma-ha-tát mời các chúng sinh, hứa cho món ăn pháp, mà không cầu học rộng, giữ giới, tinh tấn, không tu ba mươi bảy pháp trợ đạo, thì chúng sinh trách mắng, trời người khóc than. Này thiện nam tử, Bồ-tát ma-ha-tát làm được thế nào thì nên nói thế ấy, không nên lừa dối tất cả chúng sinh.

 Lại nữa, này thiện nam tử, lại có chúng sinh thỉnh cầu Bồ-tát: "Xin nói pháp cho tôi." Bồ-tát hứa: "Ta sẽ nói cho ngươi", hứa rồi lại buông lung. Chúng sinh thấy Bồ-tát buông lung thì khuyên nhắc; khuyên nhắc rồi Bồ-tát mới nói pháp. Khi nói, có người hỏi nghĩa sâu xa, vì buông lung nên không trả lời được; vì không trả lời được nên lòng sinh xấu hổ, vì giữ gìn thân tâm mình mà dối gạt chúng sinh rồi bỏ đi. Này thiện nam tử, Bồ-tát nếu muốn làm đúng như lời nói thì phải không tiếc thân tâm để che chở chúng sinh.

 Này thiện nam tử, thời quá khứ có một vị sư tử vương ở trong hang núi sâu, thường nghĩ thế này: "Ta là vua của mọi loài thú, có sức trông nom che chở mọi loài thú." Lúc ấy trong núi có một đôi khỉ sinh được hai con. Bấy giờ khỉ nói với sư tử vương: "Nếu vua che chở được mọi loài thú, nay tôi xin gửi gắm hai đứa con này, tôi muốn đi nơi khác kiếm ăn." Sư tử vương liền nhận lời. Bấy giờ đôi khỉ để lại hai con, giao cho vua thú rồi bỏ đi. Lúc ấy trong núi có một vua chim kên kên tên là Lợi Kiến; khi sư tử vương ngủ, nó liền chộp lấy hai con khỉ con, đậu ở chỗ hiểm trở. Sư tử vương thức dậy liền hướng về vua kên kên mà nói kệ (bài thơ, lời văn có vần) rằng:

 "Nay ta khẩn thiết thưa cùng vua kên kên lớn, chỉ mong ngươi hết lòng nghe lời ta:

 Mong ngươi vì ta mà thả chúng ra, đừng để ta thất tín mà sinh hổ thẹn."

 Vua kên kên nói kệ đáp sư tử vương:

 "Ta bay được, đi khắp trên hư không, đã ra khỏi cõi của ngươi, lòng chẳng sợ gì.

 Nếu ngươi nhất định che chở hai đứa con này, thì vì ta mà ngươi phải bỏ thân này."

 Sư tử vương nói:

 "Nay ta vì che chở hai đứa con này, bỏ thân chẳng tiếc, như vứt cỏ khô.

 Nếu ta giữ thân mình mà nói dối, thì sao gọi được là làm đúng như lời nói?"

 Nói kệ xong, sư tử vương liền lên chỗ cao, muốn bỏ thân mình.

 Bấy giờ vua kên kên lại nói kệ:

 "Nếu vì người khác mà bỏ thân mạng, người ấy liền được niềm vui cao nhất.

 Nay ta trả lại ngươi những con khỉ, mong vị Đại pháp vương chớ tự hại mình."

 Này thiện nam tử, sư tử vương lúc ấy chính là thân ta; khỉ đực chính là Ca-diếp; khỉ cái chính là tỳ-kheo-ni (người nữ xuất gia đã thụ đủ giới) Thiện Hộ; hai khỉ con chính là A-nan và La-hầu-la ngày nay; vua kên kên lúc ấy chính là Xá-lợi-phất (đều là các đệ tử của Phật). Này thiện nam tử, Bồ-tát vì che chở những người nương tựa mình mà không tiếc thân mạng.

 Này thiện nam tử, thế nào gọi là làm đúng như lời nói? Bồ-tát nếu nói: "Ta sẽ bố thí", liền bố thí lớn, đó gọi là Bồ-tát làm đúng như lời nói. Bồ-tát nếu nói: "Ta giữ được giới", liền giáo hóa mọi người cùng giữ giới như mình, đó gọi là Bồ-tát làm đúng như lời nói. Bồ-tát nếu nói: "Ta tu nhẫn nhục", liền giáo hóa chúng sinh cùng tu nhẫn nhục, đó gọi là Bồ-tát làm đúng như lời nói. Bồ-tát nếu nói: "Ta siêng năng tinh tấn vì Phật pháp", liền giáo hóa chúng sinh cùng tu tinh tấn vì Phật pháp, đó gọi là Bồ-tát làm đúng như lời nói. Bồ-tát nếu nói: "Ta tu thiền định", liền giáo hóa chúng sinh bỏ tâm tán loạn, tu tập thiền định, đó gọi là Bồ-tát làm đúng như lời nói. Bồ-tát nếu nói: "Ta tu trí tuệ", thì phân biệt đúng như pháp, đó gọi là Bồ-tát làm đúng như lời nói. Này thiện nam tử, Bồ-tát nếu nói: "Ta sẽ phá bỏ mọi pháp ác", liền tu tập mọi pháp lành, đó gọi là Bồ-tát làm đúng như lời nói.

 Này thiện nam tử, biết chuẩn bị đầy đủ gọi là "như lời nói"; làm được đến nơi đến chốn gọi là "như việc làm". Phát được tâm gọi là "như lời nói"; được quả chứng gọi là "như việc làm". Làm trong sạch được tâm gọi là "như lời nói"; hết lòng được gọi là "như việc làm". Phát được tâm gọi là "như lời nói"; tâm không thối lui gọi là "như việc làm". Hết lòng nghe pháp gọi là "như lời nói"; nghe rồi an trụ theo đúng như thế gọi là "như việc làm". Làm trong sạch được miệng gọi là "như lời nói"; làm trong sạch được thân gọi là "như việc làm". Mới thụ giới gọi là "như lời nói"; hết lòng giữ gìn gọi là "như việc làm". Phát tâm Bồ-đề gọi là "như lời nói"; tu hạnh Bồ-tát gọi là "như việc làm". Được trụ ở nhẫn địa (bậc an trụ vững vàng trong sự chấp nhận chân lý) gọi là "như lời nói"; trụ ở bất thoái địa (bậc không còn thối lui) gọi là "như việc làm". Được thân một đời (chỉ còn một đời nữa là thành Phật) gọi là "như lời nói"; được thân cuối cùng (thân sau chót trước khi thành Phật) gọi là "như việc làm". Đi đến cây bồ-đề (cây nơi Phật thành đạo) gọi là "như lời nói"; được quả Bồ-đề gọi là "như việc làm". Này thiện nam tử, đó gọi là Bồ-tát nói đúng như pháp, làm đúng như lời nói." Khi nói pháp ấy, có năm trăm Bồ-tát trụ ở bậc vô sinh nhẫn.

 Bấy giờ trong hội có một vị Bồ-tát tên là Liên Hoa thưa với Phật: "Bạch Thế Tôn, như Phật đã nói, làm đúng như lời nói thật không thể nghĩ bàn. Như chỗ Phật an trụ thì chính là như lời nói, chính là như việc làm." "Này thiện nam tử, ông có biết rõ việc ấy không?" "Bạch Thế Tôn, con đã biết. Nếu biết chính pháp là chân thật thì gọi là an trụ đúng như pháp."

 Bồ-tát Sơn Vương nói: "Bạch Thế Tôn, pháp không có chỗ trụ gọi là an trụ đúng như pháp. Vì sao? Vì thấy tất cả pháp không có sự hay biết; vì không có sự hay biết nên không thấy có một pháp nào gọi là sự hay biết. Nếu không có một pháp nào thì làm sao có chỗ trụ? Nếu thấy được như thế thì gọi là an trụ đúng như pháp."

 Bồ-tát Phúc Đức Vương nói: "Bạch Thế Tôn, nếu chạy theo tâm thì không phải là an trụ đúng như pháp. Nếu có Bồ-tát quán ý như huyễn (như trò ảo thuật, không thật) thì gọi là không trụ; nếu không trụ thì gọi là an trụ đúng như pháp."

 Bồ-tát Nhiên Đăng nói: "Bạch Thế Tôn, không có tâm tham gọi là an trụ đúng như pháp. Thế nào là tâm tham? Là đối với các pháp thấy có hại có lợi. Nếu không có tâm tham thì gọi là an trụ đúng như pháp."

 Bồ-tát Nhật Tử nói: "Bạch Thế Tôn, nếu Bồ-tát có chỗ bám chấp thì gọi là lay động; nếu đối với các pháp lòng không bám chấp thì gọi là không lay động. Nếu không lay động thì gọi là an trụ đúng như pháp."

 Bồ-tát Dũng Kiện nói: "Bạch Thế Tôn, tất cả thế gian đều vận hành theo tâm. Nếu biết được sự vận hành của tâm thì gọi là an trụ đúng như pháp."

 Bồ-tát Lạc Kiến nói: "Bạch Thế Tôn, như Phật đã dạy, do thọ (cảm thọ: sự cảm nhận vui, khổ...) mà chịu khổ. Nếu không nhận lấy các thọ thì các thọ liền dứt; nếu không chấp lấy (thủ: sự bám giữ, chiếm lấy) thì các thủ liền dứt. Tuy không nhận lấy, không chấp lấy mà không bỏ chúng sinh, thì gọi là an trụ đúng như pháp."

 Bồ-tát Hương Tượng Vương nói: "Bạch Thế Tôn, tất cả chúng sinh đều mang gánh nặng, đó là năm ấm (năm nhóm hợp thành con người: thân thể, cảm thọ, tri giác, ý chí hành động, nhận thức). Nếu có ai biết rõ sự thật của năm ấm, để phá cái thấy chấp vào ấm mà vứt bỏ gánh nặng, và đối với các pháp cũng không có ý nghĩ về gánh nặng, thì gọi là an trụ đúng như pháp."

 Bồ-tát Trì Thế nói: "Bạch Thế Tôn, nếu đi theo thế gian thì không phải là an trụ đúng như pháp; nếu trang nghiêm chân chính thì gọi là an trụ đúng như pháp. Trang nghiêm chân chính là thấy tất cả pháp bình đẳng như hư không."

 Bồ-tát Kiên Ý nói: "Bạch Thế Tôn, nếu có Bồ-tát không sinh trong cái sinh, không diệt trong cái diệt, cũng không thấy tính chất của sinh diệt, thì gọi là an trụ đúng như pháp."

 Bồ-tát Quang Minh Biến Chiếu Cao Quý Đức Vương nói: "Nếu biết và thấy được Niết-bàn chân thật, thấy pháp là diệt và không sinh không diệt, thấy tất cả chúng sinh đều có Phật tính (bản tính có thể thành Phật), vì hướng tới Bồ-đề mà tu trang nghiêm, thì gọi là an trụ đúng như pháp."

 Bồ-tát Quang Vô Ngại nói: "Bạch Thế Tôn, nếu có chỗ để đi đến (chỗ để bám vào mà hành động) thì đó là ma nghiệp (việc làm của ma — loài chuyên gây chướng ngại, phá hoại việc tu hành và điều lành), không phải an trụ đúng như pháp. Nếu không có chỗ đi đến thì phá được ma nghiệp; nếu phá được ma nghiệp thì gọi là an trụ đúng như pháp."

 Bồ-tát Tịnh Tiến nói: "Bạch Thế Tôn, nếu khởi ý nghĩ: 'Ta sẽ được pháp', rồi vì được pháp ấy mà siêng năng tinh tấn, tinh tấn như thế là tinh tấn suông. Nếu quán xét được các pháp không cố định, và với cái không cố định ấy mà siêng tu tinh tấn, thì gọi là an trụ đúng như pháp."

 Bồ-tát Quá Tam Ác Đạo nói: "Bạch Thế Tôn, tất cả các pháp không tạo tác, không biến đổi, không giác, không quán (không có sự suy tìm và dò xét của tâm). Cái không giác không quán ấy gọi là tâm tính. Nếu thấy tâm tính của chúng sinh vốn trong sạch thì gọi là an trụ đúng như pháp."

 Bồ-tát Bất Khả Tư Duy Tư Duy nói: "Bạch Thế Tôn, biết mọi tâm tính của chúng sinh mà không khởi ý tưởng về tâm, gọi là suy nghĩ cái không thể suy nghĩ. Nếu ở trong cái không suy nghĩ ấy mà suy nghĩ được, thì gọi là an trụ đúng như pháp."

 Bồ-tát Lạc Tịch Tĩnh nói: "Bạch Thế Tôn, nếu có Bồ-tát làm trong sạch các cõi tâm, thì lìa được mọi lậu (phiền não khiến tâm rỉ chảy ra ngoài, trôi lăn sinh tử). Nếu lìa được mọi lậu thì gọi là hành động chân chính; nếu hành động chân chính thì gọi là an trụ đúng như pháp."

 Bồ-tát Thương Chủ nói: "Bạch Thế Tôn, Bồ-tát nếu có pháp lành trong sạch, trang nghiêm phúc đức, trang nghiêm trí tuệ, quán hai sự trang nghiêm bình đẳng không hai: lấy sự bình đẳng của công đức mà quán sự bình đẳng của trí tuệ, lấy sự bình đẳng của trí tuệ mà quán sự bình đẳng của công đức, không có sai khác, thì gọi là an trụ đúng như pháp."

 Bồ-tát Duy-ma-cật nói: "Bạch Thế Tôn, không thấy có hai thì gọi là an trụ đúng như pháp. Nếu đối với pháp giới không phá hoại, không phân biệt, thì gọi là an trụ đúng như pháp."

 Bồ-tát Y Nghĩa nói: "Bạch Thế Tôn, nếu có Bồ-tát nương vào nghĩa chân chính chứ không nương vào chữ, vì nghĩa chân chính mà thụ trì, đọc tụng, giảng rộng tám vạn bốn nghìn pháp môn, không sai sót, không lay động, thì gọi là an trụ đúng như pháp."

 Bồ-tát Tịnh Ý nói: "Bạch Thế Tôn, nếu có Bồ-tát phát tâm Bồ-đề, hết lòng giữ gìn tâm Bồ-đề ấy, khi tu Bồ-đề thì biết bản tính của các pháp; mà bản tính của các pháp thì không phải là chỗ, cũng không phải là không phải chỗ, thì gọi là an trụ đúng như pháp."

 Bồ-tát Tất Cánh Tịnh Ý nói: "Bạch Thế Tôn, nếu có Bồ-tát xa lìa cáu bẩn như giặt sạch vết dơ, khiến phiền não không làm dơ được tâm mình, thì gọi là trong sạch rốt ráo. Tâm đã trong sạch rồi, theo hạnh Bồ-đề mà làm, thì gọi là an trụ đúng như pháp."

 Bồ-tát Hải Tuệ nói: "Bạch Thế Tôn, nếu gần gũi ác tri thức (người thầy, người bạn xấu dẫn dắt sai đường) thì không phải là an trụ đúng như pháp; không tu pháp của bậc thánh thì không phải là an trụ đúng như pháp. Nếu gần bạn xấu thì làm ma nghiệp, rơi vào chỗ của ma. Bạch Thế Tôn, nếu có ai muốn lìa mọi ma nghiệp, mọi chỗ ma hoạt động và các pháp ác, thì nên gần gũi bạn lành."

 Phật dạy: "Này thiện nam tử, nay ông thật biết ma nghiệp không?" "Bạch Thế Tôn, con đã biết." "Này thiện nam tử, nay ông hãy nói cho vô lượng đại chúng Bồ-tát nghe."

 "Bạch Thế Tôn, ma nghiệp chính là mắt và sắc (hình sắc mà mắt thấy). Nếu người thấy sắc mà sinh lòng tham đắm thì đó là ma nghiệp; cho đến ý và pháp (đối tượng của ý, tức các ý niệm) cũng như thế. Lại nữa, bạch Thế Tôn, Bồ-tát khi tu Đàn ba-la-mật (ba-la-mật bố thí) thì đem vật mình không thích ra bố thí, còn của cải mình yêu thích thì tham tiếc không bỏ; người mình thương thì cho, người mình ghét thì không cho; phân biệt người nhận và của cải. Nếu có phân biệt hai điều như thế thì đó là ma nghiệp. Lại nữa, bạch Thế Tôn, Bồ-tát khi tu Thi ba-la-mật (ba-la-mật trì giới) thì giữ gìn giới cấm, gần người giữ giới, khen ngợi bản thân, chê bai người phạm giới, đó là ma nghiệp. Lại nữa, bạch Thế Tôn, Bồ-tát khi tu Nhẫn ba-la-mật (ba-la-mật nhẫn nhục) thì đối với người có thế lực lớn nhẫn nhịn được, đối với người ít thế lực thì không nhẫn được; thấy người thế lực lớn thì nói lời mềm mỏng khiêm nhường, thấy người thế lực nhỏ thì nói lời thô lỗ khinh miệt, đó là ma nghiệp.

 Lại nữa, bạch Thế Tôn, Bồ-tát khi tu Tấn ba-la-mật (ba-la-mật tinh tấn), có giảng về thừa Thanh văn, thừa Duyên giác, thừa Bồ-tát, nhưng khi tu Bồ-đề thì khinh mạn thừa Thanh văn và thừa Bích-chi-Phật, miệng không chịu tuyên nói; ưa làm việc thế gian, không vui cúng dường, cung kính Tam bảo bằng hoa, hương, tràng phan, lọng che, âm nhạc; không tôn trọng khen ngợi, không cầu học rộng; thấy người học rộng thì không chịu gần gũi, đó là ma nghiệp.

 Lại nữa, bạch Thế Tôn, Bồ-tát khi tu Thiền ba-la-mật (ba-la-mật thiền định), được thiền định mà không điều phục được chúng sinh, lòng sinh chán hối, tham đắm niềm vui thiền; chê trách người nói pháp, không ưa giảng luận; khen ngợi sự vắng lặng, tham đắm mùi vị thiền; chê bai hai cõi (cõi Dục và cõi Sắc), ưa thân ở cõi Vô sắc, (sinh về đó) tuổi thọ cực dài mà không gặp chư Phật, không nghe chính pháp, xa lìa bạn lành; không biết phương tiện lúc nào nên nhận, lúc nào nên buông, nên tu hạnh xả (tâm buông bỏ, bình thản) (?), đó là ma nghiệp.

 Lại nữa, bạch Thế Tôn, Bồ-tát khi tu Bát-nhã ba-la-mật (ba-la-mật trí tuệ), biết nhân và quả mà không dùng bốn nhiếp pháp để thu nhận và điều phục chúng sinh, không biết căn cơ cao, vừa, thấp của chúng sinh, đó là ma nghiệp.

 Lại nữa, bạch Thế Tôn, Bồ-tát nếu ưa chỗ vắng vẻ yên tĩnh, ưa yên tĩnh rồi thì hưởng niềm vui yên tĩnh, không ưa nghe pháp, nói pháp, hỏi điều nghi; vì yên tĩnh nên phiền não không khởi, vì phiền não không khởi nên không biết đến ý tưởng về sự biết, không lìa ý tưởng về sự lìa, không chứng ý tưởng về sự chứng, không tu ý tưởng về sự tu, không được nghĩa chân thật (?), đó là ma nghiệp.

 Lại nữa, bạch Thế Tôn, Bồ-tát nếu tu tập học rộng, lời nói hay, lời nói dễ nghe, lời nói vi diệu, lời nói dịu dàng, lời nói vui vẻ, nhưng vì áo mặc, thức ăn, đồ nằm và lợi lộc mà diễn nói pháp; người có lòng tin hiểu, có thể hết lòng nghe, thì không nói cho; người buông lung mà đem cúng dường đến thì lại nói cho; người đáng nói cho thì không nói, người không đáng nói cho thì lại nói, đó là ma nghiệp.

 Lại nữa, bạch Thế Tôn, nếu có Bồ-tát khi nói pháp mà giấu kín nghĩa sâu, có các vị trời và người được tha tâm trí (trí biết được tâm người khác), biết vậy thì không vui, liền nghĩ: "Ta vì chính pháp chân thật của Như Lai mà đến, không phải vì lời nói nông cạn của thế gian mà đến. Người này muốn hủy hoại chính pháp của Như Lai, khiến không thể tăng trưởng. Nếu có người hủy hoại chính pháp của Phật thì ta không muốn thấy, không muốn nghe điều người ấy nói", rồi liền bỏ đi, đó là ma nghiệp.

 Lại nữa, bạch Thế Tôn, nếu có Bồ-tát đối với ác tri thức mà tưởng là bạn lành. Ác tri thức là người không dùng bốn nhiếp pháp thu nhận chúng sinh, không tu học rộng, không giáo hóa chúng sinh, không nói pháp xuất thế (pháp đưa ra khỏi thế gian, thoát sinh tử) mà ưa nói chuyện thế gian, không biết pháp, không biết thời, không biết nghĩa, đó là ma nghiệp.

 Lại nữa, bạch Thế Tôn, ác tri thức là người không thể chỉ bày, giảng giải Phật pháp về Thanh văn, Duyên giác, Bồ-tát; không giáo hóa chúng sinh khiến họ tu từ bi, xa lìa tám nạn (tám hoàn cảnh khó gặp Phật, khó nghe pháp), tu bố thí, giữ giới, nói lời dịu dàng, gần gũi bình đẳng; dạy về nhẫn thì không có sức (?); lại nói rằng đạo Phật rất khó được, phải siêng khổ trong vô lượng đời mới đạt. Đó là bạn xấu, gọi là ma nghiệp.

 Lại nữa, bạch Thế Tôn, Bồ-tát nếu có lòng kiêu mạn, vì kiêu mạn nên không thể cúng dường Phật, Pháp, chúng tăng, sư trưởng, hòa thượng (vị thầy truyền giới cho người xuất gia), cha mẹ, bậc lớn tuổi, bạn đồng học, bạn cùng thầy. Nếu thấy người hơn mình thì không thể gần gũi, nghe pháp, hỏi điều nghi; vì thế tuy có nghe mà nghe rồi liền quên. Thấy người kém mình thì gần gũi thương mến; vì thế pháp ác dần dần tăng trưởng; pháp ác tăng nên xa lìa pháp lành. Bạch Thế Tôn, ví như biển lớn vì sâu dần nên mọi dòng sông đều đổ về; Bồ-tát phá bỏ kiêu mạn cũng như thế, dần dần tăng trưởng mọi pháp lành. Bồ-tát nếu không phá kiêu mạn thì đó là ma nghiệp.

 Bạch Thế Tôn, ví như có người trồng cây chiêm-ba (một loài cây có hoa vàng thơm) trên đất cao nguyên khô ráo, chỗ nước thường chảy qua thì lại đắp bờ ngăn lại; đất đã cao khô lại không có nước, cây dần dần khô vàng, không lớn lên được. Bạch Thế Tôn, Bồ-tát ma-ha-tát cũng như thế: vì kiêu mạn tăng nên không gần bạn lành, không nghe chính pháp, có nghe cũng quên mất.

 Lại nữa, bạch Thế Tôn, Bồ-tát ma-ha-tát thân hình đầy đủ, đoan chính, tự tại, có nhiều quyến thuộc, trang nghiêm phúc đức mà chưa đầy đủ trang nghiêm trí tuệ; do nhân duyên ấy mà sinh kiêu mạn. Vì kiêu mạn, nếu có Bồ-tát đầy đủ trang nghiêm trí tuệ, suy nghĩ chính pháp mà thân thể gầy gò, thì thấy rồi khinh mạn, không chịu cúng dường; do nhân duyên ấy càng thêm kiêu mạn, vô minh (sự mê tối, không thấy rõ sự thật) buông lung, không điều phục được ma nghiệp. Bồ-tát như thế vì thân hình mà sinh kiêu mạn, đó là ma nghiệp."

 Bấy giờ Thế Tôn bảo Bồ-tát Hải Tuệ: "Hay thay, hay thay! Này thiện nam tử, ông khéo phân biệt, tuyên nói về ma nghiệp. Này thiện nam tử, hãy hết lòng lắng nghe, nay ta sẽ nói con đường phá ma nghiệp. Này thiện nam tử, tất cả các pháp bản tính vốn không và vắng lặng. Nếu đã biết bản tính các pháp là không, cũng biết tất cả chúng sinh đều là không; biết là không rồi mà vẫn tu tâm từ, điều phục bản thân, đó gọi là Bồ-tát phá ma nghiệp. Nếu quán bản tính các pháp là vô tướng mà vẫn vì chúng sinh tu tập tâm từ, đó gọi là Bồ-tát phá ma nghiệp. Nếu quán bản tính các pháp là vô nguyện mà vì các chúng sinh hết lòng cầu sinh vào các cõi, cầu sinh rồi thì theo đó mà điều phục họ, đó gọi là Bồ-tát phá được ma nghiệp. Quán bản tính tất cả pháp là không có tham, bản tính của chúng sinh cũng không có tham, mà vì điều phục lòng tham nên thu nhận họ, đó gọi là Bồ-tát phá được ma nghiệp. Nếu quán bản tính các pháp là không có sân giận, bản tính của chúng sinh cũng không có sân giận, mà vì điều phục sân giận nên thu nhận họ, đó gọi là Bồ-tát phá được ma nghiệp. Nếu quán bản tính các pháp là không có si mê, bản tính của chúng sinh cũng không có si mê, mà vì điều phục si mê nên thu nhận họ, đó gọi là Bồ-tát phá được ma nghiệp. Quán bản tính các pháp không sinh không diệt, vì phá sinh diệt mà tuyên nói chính pháp, đó gọi là Bồ-tát phá được ma nghiệp. Quán bản tính tất cả pháp là bình đẳng, tuy nói ba thừa mà không bỏ Đại thừa, đó gọi là Bồ-tát phá được ma nghiệp. Nếu không tham đắm tâm, ý, thức..., cũng lìa được mọi nhân duyên, vì các chúng sinh được giải thoát mà tu trang nghiêm pháp, tuy vượt qua các hành mà trọn không bỏ hạnh của Bồ-tát, đó gọi là Bồ-tát phá được ma nghiệp."

 Khi nói pháp ấy, Thiên ma Ba-tuần (vua ma ở cõi trời Tha Hóa Tự Tại, chuyên phá hoại việc tu hành) bày bốn đạo binh (quân voi, quân ngựa, quân xe, quân đi bộ) kéo đến bảo phường, như thuở trước khi Phật đi đến cây bồ-đề. Như Lai thấy vậy bảo Hải Tuệ: "Ông nói ma nghiệp, ta nói cách phá ma; do nhân duyên ấy mà ma vương Ba-tuần bày bốn đạo binh kéo đến đây. Ông định dùng kế gì để chống lại?"

 Bồ-tát Hải Tuệ thưa: "Bạch Thế Tôn, nay con muốn đem ma vương Ba-tuần cùng quyến thuộc của hắn đặt sang nước Trang Nghiêm, còn thân con sẽ ở nơi ma ở." Bấy giờ Xá-lợi-phất hỏi: "Này thiện nam tử, thế giới Trang Nghiêm cách đây xa gần thế nào, Phật ở đó hiệu là gì?" "Thưa Xá-lợi-phất, ở về phương đông cách đây hơn mười hai số thế giới nhiều như cát sông Hằng; cõi ấy có Phật hiệu là Phá Nghi Tịnh Quang, hiện đang tại thế, vì các Bồ-tát mà nói hạnh Bồ-tát trong sạch. Tam thiên đại thiên thế giới của nước ấy có một ức ma, mỗi ma vương có mười nghìn ức binh lính quyến thuộc. Khi Đức Phật ấy mới ngồi dưới cây bồ-đề, các ma như thế đều cùng bày binh đến chỗ Bồ-tát. Bấy giờ Bồ-tát trước hết giảng chính pháp cho các ma, khiến họ được trụ ở bậc không thối chuyển, rồi sau mới thành A-nậu-đa-la tam-miệu tam-bồ-đề, chuyển bánh xe chính pháp (tức bắt đầu thuyết pháp giáo hóa). Đức Phật Thế Tôn ấy, các đại đệ tử và người hầu hạ cũng đều là ma; các ma như thế đều giáo hóa, điều phục được chúng sinh. Vì thế nay tôi đem ma Ba-tuần đặt sang cõi ấy, để phá ma nghiệp hắn đang làm, để trang nghiêm chính pháp cao nhất của Như Lai."

 Bấy giờ ma Ba-tuần nghe lời ấy, lòng sinh sợ hãi, nhìn quanh bốn phía muốn tìm đường lui, nhưng bốn phía đều bị ngăn trở, không được như ý; lại muốn tự ẩn thân mất đi cũng không được; mưu kế không thành, càng thêm khiếp sợ, bèn thưa với Phật: "Bạch Thế Tôn, chỉ mong Ngài đại từ, cứu giúp con một chút." Phật dạy: "Ba-tuần, việc này ta không được tự quyết. Ngươi nên hướng về Bồ-tát Hải Tuệ, cầu xin thương xót và sám hối."

 Bấy giờ ma Ba-tuần liền hướng về Hải Tuệ, chắp tay nói: "Này thiện nam tử, từ hôm nay tôi không dám làm ma nghiệp như thế nữa. Chỉ mong ngài cho tôi sám hối." Bồ-tát Hải Tuệ nói: "Ta đối với ngươi hoàn toàn không có lòng giận. Pháp của Bồ-tát là phải luôn nhẫn nhục với tất cả chúng sinh. Ba-tuần, ngươi có thể đến đó lễ bái chiêm ngưỡng Đức Phật kia, thân ngươi sẽ được vô lượng lợi ích." Bấy giờ Bồ-tát liền lấy tay phải xoa đỉnh đầu hắn mà nói: "Nếu các Bồ-tát đối với các pháp không có tham lam keo kiệt, thì nhờ thần thông của ta, khiến ngươi ắt đến được thế giới của Đức Phật ấy." Nói xong, Ba-tuần liền đến cõi ấy. Đến cõi ấy rồi, thấy Phật thì kính lễ, lui đứng một bên.

 Các Bồ-tát ở đó thưa với Phật: "Bạch Thế Tôn, cõi nước nào lại có người không trong sạch như thế mà đến đây?" Phật dạy: "Này thiện nam tử, ở phương tây, qua mười hai số thế giới chư Phật nhiều như cát sông Hằng, có thế giới tên là Ta-bà (cõi thế gian chúng ta đang ở, nơi chúng sinh phải nhẫn chịu nhiều khổ), Phật hiệu là Thích-ca Mâu-ni, đang vì vô số Bồ-tát nhiều không đếm được mà nói kinh Đại Tập. Ở đó có Bồ-tát tên là Hải Tuệ; khi Bồ-tát ấy nói về ma nghiệp, ma này bày bốn đạo binh kéo đến hội. Bồ-tát Hải Tuệ dùng sức thần thông dời hắn đến đây."

 Các Bồ-tát ở thế giới ấy nói với Ba-tuần: "Này thiện nam tử, nay ngươi nên phát tâm A-nậu-đa-la tam-miệu tam-bồ-đề, xa lìa ma nghiệp, chúng ta sẽ cùng ngươi làm bạn đồng học." Bấy giờ ma Ba-tuần nghe lời ấy, liền phát tâm A-nậu-đa-la tam-miệu tam-bồ-đề. Bấy giờ các Bồ-tát mời Ba-tuần lên tòa sư tử (tòa ngồi cao quý để thuyết pháp), hỏi Ba-tuần: "Nghe nói Đức Như Lai kia vì đại chúng nói kinh Đại Tập, trong đó có những việc gì, xin ngài nói cho." Bấy giờ ma Ba-tuần nhờ sức thần thông của Bồ-tát Hải Tuệ, tuyên nói những gì đã nghe, không sót một câu một chữ.

 Các Bồ-tát ấy liền thưa với Phật: "Chúng con mong muốn được thấy Đức Phật Thích-ca Mâu-ni ấy và chúng Bồ-tát." Đức Phật ấy liền bảo các Bồ-tát: "Hãy đợi một lát, tự sẽ được thấy bảo phường này." Các Bồ-tát lại thưa: "Bạch Thế Tôn, chúng con muốn thấy ma vương Ba-tuần ở thế giới kia đã làm gì."

 Bấy giờ Thế Tôn xem xét tâm của chúng sinh ở cõi này và cõi kia rồi, bảo Bồ-tát Hải Tuệ: "Này thiện nam tử, nay ông hãy đem thế giới của Phật này chỉ cho các Bồ-tát kia thấy." Bấy giờ Bồ-tát Hải Tuệ liền từ mười ngón tay phóng ánh sáng lớn; ánh sáng ấy vượt qua mười hai số thế giới chư Phật nhiều như cát sông Hằng, chiếu khắp cõi kia. Đại chúng ở đây đều thấy Phật và các Bồ-tát ở cõi kia, thấy ma vương Ba-tuần ngồi tòa sư tử nói kinh Đại Tập. Bấy giờ các Bồ-tát liền đứng dậy khỏi chỗ ngồi, hướng về Đức Như Lai kia cúi đầu kính lễ, rải đủ loại hoa để cúng dường. Hoa rải ra đến ngay trên Đức Phật kia thì biến thành đài hoa.

 Các Bồ-tát ở cõi kia thấy đài hoa ấy liền thưa với Phật: "Bạch Thế Tôn, đài hoa như thế từ đâu đến?" Phật dạy: "Này thiện nam tử, đó là hoa do chúng Bồ-tát ở thế giới Ta-bà rải cúng dường." Các Bồ-tát thưa: "Bạch Thế Tôn, làm sao cho chúng con được thấy cõi Ta-bà kia?" Phật dạy: "Này thiện nam tử, nay các ông hãy kính lễ ánh sáng này, hết lòng nhớ nghĩ giữ gìn, tự sẽ được thấy thế giới của Đức Phật ấy." Bấy giờ các Bồ-tát kia làm đúng lời Phật dạy, kính lễ ánh sáng, hết lòng nhớ nghĩ giữ gìn, liền được thấy thế giới Ta-bà này. Thấy rồi liền đứng dậy lạy Phật Thích-ca Mâu-ni, đem các thứ hương hoa từ xa cúng dường. Lại thấy tam thiên đại thiên thế giới, nước trong lặng đầy khắp như biển lớn. Hoa họ rải đến bảo phường lớn trong thế giới này, ngay trên Như Lai thì biến thành lọng báu.

 Bấy giờ ma Ba-tuần thưa với Đức Phật kia: "Bạch Thế Tôn, con làm sao trở về thế giới kia?" Phật dạy: "Này thiện nam tử, nếu muốn trở về thì phải hết lòng nhớ nghĩ đến Hải Tuệ." Bấy giờ ma Ba-tuần hết lòng nhớ nghĩ Bồ-tát Hải Tuệ, nhớ nghĩ xong liền được trở về thế giới này. Bấy giờ Xá-lợi-phất thấy ma Ba-tuần liền hỏi: "Ba-tuần, ngươi có được thấy thế giới của Đức Phật kia không?" Ba-tuần đáp: "Thưa Xá-lợi-phất, tôi đã được thấy, lại thấy cả nơi ở của các Bồ-tát trong sạch ở cõi ấy." Xá-lợi-phất hỏi: "Ngươi ở cõi ấy có làm ma nghiệp không?" "Thưa Đại đức (cách tôn xưng vị tăng có đức lớn), tôi đến cõi ấy hết lòng siêng năng cầu Bồ-đề vô thượng, còn duyên cớ gì mà làm ma nghiệp nữa? Nếu có người khi hết lòng cầu Bồ-đề mà thấy ma nghiệp, người ấy sẽ càng siêng tu tinh tấn."

 Đại chúng ở cõi này thấy ma Ba-tuần trở về đây, có sáu vạn chúng sinh và một vạn chúng ma cùng phát tâm A-nậu-đa-la tam-miệu tam-bồ-đề mà nói: "Nguyện cho thân hình chúng con thọ nhận giống hệt thân hình các Bồ-tát kia." Bồ-tát Hải Tuệ thưa: "Bạch Thế Tôn, đối với A-nậu-đa-la tam-miệu tam-bồ-đề có rất nhiều kẻ thù nghịch. Hay thay Thế Tôn, xin vì giữ gìn chính pháp mà dựng lập thần thông; nhờ sức thần thông, kinh này sẽ được tồn tại lâu dài ở đời." Phật dạy: "Này thiện nam tử, thần thông của thiện nguyện mà nay ta dựng lập là để cho các chúng sinh gieo trồng thiện căn."

 Bấy giờ Thế Tôn bảo Bốn Thiên vương (bốn vị vua trời hộ pháp ở bốn phương, giữ gìn thế gian): "Các ông nên biết, nếu đệ tử của ta là tỳ-kheo, tỳ-kheo-ni, ưu-bà-tắc (nam cư sĩ tại gia theo Phật), ưu-bà-di (nữ cư sĩ tại gia theo Phật) thụ trì, đọc tụng, chép viết, giảng rộng những kinh như thế này, thì bốn vị Thiên vương các ông phải hết lòng che chở giúp đỡ, đừng vì ham vui mà buông lung. Nay ta ra đời là để phá sự buông lung, để giữ gìn chính pháp." Rồi Ngài nói chú (thần chú: những lời có năng lực linh diệu, thường giữ nguyên âm đọc, không dịch nghĩa) rằng:

 Tam-mế (đọc như tiếng dê kêu) tam-ma tam-mế, mạt-đốn-nễ, bà-la-bạt-để-đà-nễ, đà-na-bạt-để, đầu-di-đà-na-bạt-để, a-bà-tán-đề, a-ma-lệ, tì-ma-lệ, xà-tì-la-đề, ca-la-đề, ca-la-na, a-lê, a-la-bạt-để, a-lệ-bà-tán-đề, niết-già-đán-ni, a-bạt-để, mạt-đề, ma-hô-mạt-đề, ma-la-di-đề, tì-thủ-đề, tì-thủ-đề-bạt-để, ni-tát-lệ, mạc-hãn-nê.

 "Này thiện nam tử, đó gọi là chú Bốn Thiên vương. Nếu có pháp sư (người giảng thuyết giáo pháp) thụ trì kinh này thì nên tụng chú này; tụng xong thì tu tâm từ, nhớ nghĩ khắp mười phương, hết lòng nhớ nghĩ đến Bốn Thiên vương. Khi ấy Bốn Thiên vương sẽ hiện ra trong giấc mộng cho người ấy, hoặc tự đến che chở." Bấy giờ Bốn Thiên vương thưa với Phật: "Bạch Thế Tôn, bốn vua chúng con nghe chú này rồi sẽ cùng quyến thuộc đến chỗ pháp sư che chở hầu hạ. Những thứ cần dùng để sống của pháp sư ấy, chúng con sẽ tìm cách cho người ấy có được, khiến xa lìa bệnh khổ, thân được an vui."

 Bấy giờ Thế Tôn bảo Bồ-tát Hải Tuệ: "Này thiện nam tử, nay ông hãy hết lòng nghe chú Đế Thích. Đó là:

 Xà-da, xà-da-mạt-để, a-bạt-để, bạt-để, ma-câu-lệ, tư-đà-bạt-để, thâu-nê, thiên-đế-yết-lệ, đàn-đề-đàm-ma-ni, đa-ca-lệ, xoa-da xoa-da-mục-khư, a-bạt-đế-na, niết-già-đế-na, sa-để, sa-để-tán-đề.

 Hãy đến đây, Kiều-thi-ca (tên khác của Đế Thích)! A-tu-la (loài thần hay gây chiến với chư thiên) bị phá thì chư thiên thắng; chư thiên thắng thì Phật pháp tăng trưởng. Kiều-thi-ca, muốn hưởng an vui thì phải giữ gìn chính pháp. Này thiện nam tử, đó gọi là chú Đế Thích.

 Này thiện nam tử, nếu có pháp sư muốn nói pháp thì trước hết nên tắm gội cho thân sạch sẽ, cầm hương hoa thơm đẹp, hướng chính phương đông mà lễ, một lòng nhớ nghĩ chư Phật mười phương, đem lòng từ trải khắp tất cả chúng sinh, rồi sau mới lên tòa pháp sư tử, tụng chú này và nói: "Kiều-thi-ca hãy đến! Bốn Thiên vương hãy đến! Hãy vì đại chúng trừ bỏ chướng ngại, tiêu diệt phiền não." Khi ấy Đế Thích và Bốn Thiên vương vì nhớ đến pháp sư nên cùng nhau đến; vì thế đại chúng ưa nghe nói pháp. Này thiện nam tử, nay ông lại nghe chú của các ma mười phương và quyến thuộc. Đó là:

 Xa-mế, xa-ma-bạt-để, xa-ma-mật-điệp, a-phù-lệ, ma-la-hốt-để, mộng-quật-lệ, bà-la-đề, ca-do-lê, để-kỳ-bạt-để, a-lự-ca-ni, tỉ-xá-đồ-ni, ni-mạt-để, a-bạt-trì, khu-khu-lệ, già-la-tát-ni, ưu-mục-xí, xa-mật-để, ba-la-mục-xí, bàn-đàn-na-niết-già-hi-để, xa-ma-thi (?).

 Chú như thế có sức trói buộc tất cả luận sư (người chuyên tranh luận theo các học thuyết khác) và tất cả chúng ma. Đó gọi là ấn của Phật (dấu ấn của Phật, không gì phá được), quyến thuộc của ma và kẻ thù oán không thể phá hoại. Này thiện nam tử, nếu có pháp sư thụ trì, đọc tụng những chú như thế rồi lên tòa sư tử, chuyên tâm nhớ nghĩ chư Phật, đem lòng từ đến chúng sinh; đối với bản thân mình thì coi như thầy thuốc, đối với pháp mình nói thì coi như thuốc hay, đối với người nghe pháp thì coi như người bệnh khổ, đối với Như Lai thì coi như bạn lành, đối với chính pháp thì coi như thường còn mãi mãi. Nếu nói chính pháp được như thế thì chung quanh chỗ ấy mỗi phía một do-tuần, ma không thể đến được."

 Bấy giờ ma Ba-tuần thưa với Phật: "Bạch Thế Tôn, nếu đệ tử của Phật có ai đọc tụng được thần chú như thế, thân thể trong sạch, con sẽ che chở, không làm ma nghiệp. Con nhờ sức thần thông của Hải Tuệ mà bỏ ma nghiệp. Bất cứ nước nào, thành ấp, làng xóm nào có nói pháp này, con sẽ hóa thân đích thân đến nghe nhận." Phật dạy: "Hay thay, hay thay! Ba-tuần, nếu ngươi có được tâm như thế thì phá được ma nghiệp, cũng sẽ được những pháp như thế. Này thiện nam tử, lại hãy hết lòng nghe chú Phạm thiên. Đó là:

 Mê-đa-già-lệ, ca-lâu-na-già-lệ, vô-kinh-đa-già-lệ (?), ưu-tỉ-xoa-già-lệ, phật-đà-già-lệ, đàm-ma-già-lệ, tăng-già-già-lệ, tô-yết-đa-tì-xà-da, ma-ha-tì-đàn-ni, tì-thú-đề-mục-nhĩ, ni-ba-lệ-đà-da, ô-xà-bạt-để, ô-xà-nghiêm-di, nại-đàn-ni, đàm-ma-ba-để-tra-bạt-ni, tát-già-để ưu-ba-bạt-để tì-thú-để, sa-chiết-đa ưu-ba-xá-di, ô-lô-ca-da-phạm-ma, tì-lô-ca-da-phạm-ma.

 Nếu muốn thụ trì đầy đủ chú Phạm thiên này thì phải tu phạm hạnh, giữ giới trong sạch, đọc tụng chú này mà thỉnh mời Phạm thiên: "Phạm thiên, ngài hãy đến che chở đại chúng này, khiến họ hết lòng ưa nghe chính pháp, nhớ nghĩ Tam bảo, chuyển bánh xe chính pháp, giữ gìn thành trì của pháp." Nếu có pháp sư điều phục được các căn, hết lòng giữ gìn thân, miệng, ý trong sạch, siêng tu giới, nhẫn, tinh tấn, học rộng, phát tâm Bồ-đề, tu bốn tâm vô lượng (bốn tâm rộng lớn không giới hạn: từ là thương yêu đem vui, bi là xót thương cứu khổ, hỷ là vui theo điều lành của người, xả là buông bỏ, bình đẳng), lên pháp tòa tụng chú này; tụng chú xong thì Phạm thiên vương cùng các quyến thuộc đều đến nhóm họp ở chỗ giảng pháp ấy."

 Bấy giờ Phạm vương thưa với Phật: "Bạch Thế Tôn, nếu có pháp sư đọc tụng chú này, con đang ở trong Sơ thiền (tầng thiền định thứ nhất, cũng là cõi trời tương ứng) nghe được chú này, sẽ bỏ niềm vui thiền định mà đến chỗ người ấy, ban cho tám pháp. Tám pháp ấy là gì? Một là ban cho sức nhớ, để giữ được những gì đã nghe. Hai là ban cho trí tuệ, để suy nghĩ pháp sâu. Ba là ban cho sự hiểu, để phân biệt nghĩa sâu. Bốn là ban cho sự ưa nói không trở ngại, để phá lòng nghi. Năm là ban cho lời nói không trở ngại, để hiểu ngôn ngữ của tất cả chúng sinh. Sáu là ban cho sự không sợ hãi, để giữa đại chúng không ai hơn được. Bảy là ban cho ánh sáng của pháp, để nói không sai lầm. Tám là ban cho sự thụ ký (lời báo trước về việc người ấy sẽ thành Phật) không sai lầm. Bạch Thế Tôn, chúng con cũng có thể tuyên nói rộng pháp này." "Này thiện nam tử, sau khi ta nhập Niết-bàn, các vị trời như thế sẽ giữ gìn chính pháp."

 Bồ-tát Hải Tuệ thưa: "Bạch Thế Tôn, sau khi Như Lai Chính Giác nhập Niết-bàn, nếu có người tin thì nên đem pháp này giao phó cho người ấy, khiến pháp được tồn tại lâu dài." Bấy giờ từ sợi lông trắng giữa hai mày (bạch hào, một trong các tướng tốt của Phật) của Thế Tôn phóng ánh sáng lớn chiếu khắp tam thiên đại thiên thế giới; hóa thân của Như Lai đầy khắp trong đó, đầy đủ ba mươi hai tướng, tám mươi vẻ đẹp trang nghiêm, số nhiều như tất cả thân, đốt, cành, lá của cây cỏ trong tam thiên đại thiên thế giới. Các vị Phật hóa thân ấy cùng nói: "Chư Phật mười phương và Đức Thích-ca Như Lai cùng nguyện chính pháp tồn tại lâu dài ở đời. Vì sao? Vì dù có tất cả ác ma và quyến thuộc cũng không phá hoại được những pháp như thế. Đất lớn có thể bị phá, biển lớn có thể bị cạn khô, núi chúa Tu-di (ngọn núi lớn nhất ở trung tâm thế giới theo quan niệm nhà Phật) có thể bị nghiền nát thành bụi, tâm của chúng sinh có thể hợp làm một, hư không có thể vẽ lên được, bốn đại (đất, nước, lửa, gió — bốn yếu tố tạo thành vật chất) có thể bị chuyển đổi, nhưng thệ nguyện của chư Phật không thể thay đổi."

 Bấy giờ Thế Tôn liền bảo A-nan: "Ông hãy thụ trì, đọc tụng, giảng rộng những kinh như thế này." Bồ-tát Hải Tuệ thưa: "Bạch Thế Tôn, nay trong hội này có vô lượng đại Bồ-tát, vì cớ gì Như Lai lại dặn dò A-nan thụ trì kinh?" Bấy giờ đại chúng đều có lòng nghi: giữa Hải Tuệ và A-nan, ai có sức nhớ nhiều hơn? Bấy giờ Thế Tôn biết hội chúng nghi, bảo Đại Ca-diếp: "Chúng sinh trong tam thiên đại thiên thế giới có nhiều không?" "Bạch Thế Tôn, rất nhiều." "Ca-diếp, giả sử vô lượng chúng sinh như thế đều được thân người, luôn hỏi Như Lai, thì điều Như Lai nói không thể cùng tận, không có trở ngại. Này thiện nam tử, như trời mưa xuống không có trở ngại, mọi dòng sông đều đổ về biển lớn mà biển lớn ấy không tăng không giảm. Pháp của chư Phật mười phương mà Bồ-tát Hải Tuệ thụ trì cũng như thế. Ca-diếp, giả sử tất cả chúng sinh trong tam thiên đại thiên thế giới đều đầy đủ tổng trì (sức nhớ giữ trọn vẹn giáo pháp) như A-nan, nếu đem so với pháp mà Hải Tuệ thụ trì thì không bằng một phần trăm, một phần nghìn, một phần trăm nghìn vạn."

 Khi nói lời ấy, có trăm nghìn chúng sinh phát tâm A-nậu-đa-la tam-miệu tam-bồ-đề, đem hoa hương thơm đẹp dâng lên cúng dường Bồ-tát Hải Tuệ. Bấy giờ Bồ-tát Liên Hoa thưa với Phật: "Bạch Thế Tôn, nếu có người tin thuận, thụ trì, đọc tụng, chép viết, giải nói nghĩa lý, cúng dường cung kính kinh như thế này thì được bao nhiêu phúc?" Bấy giờ Thế Tôn liền nói kệ:

 "Dù đem bảy báu đầy cõi tam thiên đại thiên, dâng cúng chư Phật mười phương,

 cũng không bằng tin thuận kinh điển này, thụ trì, đọc tụng, phúc hơn hẳn kia.

 Các công đức do bốn pháp tạo thành, Phật nói là vô lượng vô biên:

 phát tâm Bồ-đề, thường bố thí pháp, an trụ đúng như pháp, tu tập lòng bi.

 Phật nói bốn pháp không có ngằn mé, người trí nghe rồi không sợ hãi:

 tính của hư không, cõi chúng sinh, trí chân chính của Như Lai, và tâm Bồ-đề."

 Khi nói kho tàng pháp báu như thế, các Bồ-tát từ mười phương đến đều đem hương hoa thơm đẹp, các thứ âm nhạc cúng dường Phật, tôn trọng khen ngợi mà nói: "Bạch Thế Tôn, nếu có người thụ trì, đọc tụng, chép viết, giải nói những kinh như thế này thì công đức có được không thể cân lường, chư Phật mười phương nói cũng không hết. Vì sao? Bạch Thế Tôn, chúng sinh nếu nghe những kinh như thế này thì không ai là không phát tâm A-nậu-đa-la tam-miệu tam-bồ-đề. Vì thế kinh này gọi là Đại Bảo Tụ (Kho Báu Lớn)." Bấy giờ tất cả đại chúng trời người, tất cả Thanh văn và A-nan cùng các vị, các loài ca-lâu-la (chim thần cánh vàng), càn-thát-bà (thần âm nhạc của cõi trời) và người thế gian nghe kinh đều vui mừng, tin nhận và vâng làm theo.

 Kinh Đại Phương Đẳng Đại Tập, quyển thứ mười một (hết).

 Kinh Đại Phương Đẳng Đại Tập, quyển thứ mười hai.

 Ngài Tam tạng (vị pháp sư thông suốt ba kho kinh điển: kinh, luật, luận) Đàm-vô-sấm, người Thiên Trúc (Ấn Độ), dịch vào đời Bắc Lương.

◄ Trước Sau ►

Quay lại danh sách thiên · Giỏ video