Thiên 40 — Phần Hư Không Mục – Phẩm 8: Trí vô ngại của bậc thánh

 Kinh Đại Phương Đẳng Đại Tập (một bộ kinh lớn của Phật giáo Đại thừa, "kinh tập hợp lớn"), trong phần Hư Không Mục (nghĩa là "con mắt hư không": cái thấy rỗng rang, không vướng mắc như bầu trời trống; tên một phần của kinh): Phẩm Thánh Vô Ngại Trí (chương nói về trí tuệ không bị ngăn ngại của bậc thánh) thứ tám.

 Bấy giờ trong đại chúng có một đồng tử (người trẻ tuổi; ở đây chỉ một vị Bồ Tát) tên là Hư Không Thanh, thưa với Phật: "Bạch Thế Tôn (bậc được cả thế gian tôn kính, danh hiệu của Phật), Bồ Tát (người tu hạnh giác ngộ, nguyện cứu độ mọi chúng sinh) trang nghiêm con đường bồ-đề (giác ngộ) vô thượng như thế nào? Tu phương tiện (cách thức khéo léo để tu và để đạt mục đích) của con mắt nhất thiết trí (trí tuệ biết rõ tất cả, tức trí tuệ của Phật) như thế nào? Phương tiện vô duyên phạm hạnh (hạnh thanh tịnh không dựa vào đối tượng nào: lòng từ bi không còn lấy chúng sinh hay sự vật làm chỗ bám) đối với con mắt của mọi pháp; phương tiện vô duyên phạm hạnh đối với mọi ấm (năm nhóm yếu tố hợp thành con người: thân xác, cảm thọ, tưởng tượng, tạo tác, nhận biết), nhập (mười hai cửa tiếp xúc: sáu giác quan và sáu đối tượng), giới (mười tám yếu tố: sáu giác quan, sáu đối tượng, sáu thức); phương tiện giải thoát, phương tiện tam-muội (trạng thái tâm định, chuyên chú một chỗ), phương tiện đà-la-ni (năng lực ghi nhớ và giữ gìn mọi giáo pháp không quên), phương tiện đạt nhẫn (sự an trú vững chắc vào chân lý), phương tiện của các địa (các tầng bậc tu chứng của Bồ Tát) như thế nào? Bạch Thế Tôn, Bồ Tát Ma-ha-tát (bậc Bồ Tát lớn) tu cửa con mắt nhất thiết trí như thế nào để dùng trí tuệ giống hư không mà qua đến bờ bên kia (bờ giác ngộ), thực hành vô duyên phạm hạnh, vượt qua bốn dòng lũ (bốn sức cuốn trôi chúng sinh: ham muốn, sự hiện hữu, tà kiến, mê mờ), cắt đứt sự trói buộc của bốn ma (bốn thứ ma chướng: ma phiền não, ma năm ấm, ma chết, ma cõi trời)?"

 Phật dạy: "Lành thay, lành thay! Thiện nam tử (người con trai hiền lành, cách Phật gọi người nghe), nay ông đã vào được biển bốn tâm vô lượng (bốn tâm từ, bi, hỷ, xả trải rộng không giới hạn), muốn đưa chúng sinh qua dòng sông sinh tử, vì thế nay mới hỏi như vậy; lại muốn biển trí tuệ lớn của Phật không bị đứt đoạn. Thiện nam tử, ở các cõi Phật mười phương, nếu có những Bồ Tát cùng thực hành tam-muội và trí tuệ như ông, thì khi ta nói pháp, những vị ấy đều làm chứng rõ ràng. Nếu không có những Bồ Tát như thế làm chứng, ta sẽ không nói về vô duyên phạm hạnh. Vì sao? Vì nếu ta nói, nhiều người sẽ sinh lòng nghi ngờ về điều ấy; người chưa đạt vô duyên phạm hạnh cũng sẽ sinh nghi. Vì lẽ ấy, không nên tuyên nói."

 Bấy giờ Thế Tôn liền nhập tam-muội tên là Hư Không Tràng (ngọn cờ hư không). Nhập rồi, từ khuôn mặt phóng ra ánh sáng lớn, đủ mọi màu sắc, chiếu khắp các thế giới của chư Phật mười phương, che lấp cả mặt trời mặt trăng khiến chúng không còn hiện ra. Trong ánh sáng vang ra tiếng lớn rằng: "Ở thế giới Ta-bà (thế giới chúng ta đang ở, nơi chúng sinh phải nhẫn chịu nhiều khổ), Phật Thích-ca Mâu-ni vì chúng sinh mà tuyên nói phạm hạnh (hạnh thanh tịnh), phá tan các phiền não (những trạng thái làm tâm rối loạn, đau khổ như tham, giận, si); nói về vô duyên phạm hạnh của Thanh Văn thừa (con đường của người giác ngộ nhờ nghe lời Phật dạy; thừa là cỗ xe, tức con đường tu) và Bích Chi Phật thừa (con đường của bậc tự giác ngộ nhờ quán nhân duyên). Vô lượng chúng sinh và các Bồ Tát ngồi theo thứ lớp lắng nghe chánh pháp. Ngài cũng nói về hạnh bồ-đề thanh tịnh. Vì muốn làm lợi ích cho vô lượng chúng sinh, Ngài nhóm họp đại chúng và nói đủ mọi hạnh. Vô lượng chúng sinh đạt được địa vị nhất sinh (chỉ còn một đời nữa là thành Phật) và hậu sinh (đời kế tiếp sau đó) (?)."

 Chúng sinh mười phương nghe lời ấy rồi đều tụ về thế giới Ta-bà. Có Bồ Tát hiện thân vàng ròng, mưa xuống cát vàng; có vị hiện thân bạc, mưa xuống cát bạc; có vị hiện thân lưu ly (một loại đá quý màu xanh), mưa cát lưu ly; có vị hiện thân pha lê, mưa cát pha lê; có vị hiện thân trầm hương, mưa cát trầm hương; có vị hiện thân gỗ chiên-đàn (gỗ đàn hương thơm quý), mưa cát chiên-đàn; có vị hiện thân đa-ma-la-bạt (một loại cây hương quý ở Ấn Độ), mưa cát đa-ma-la-bạt, để cúng dường Phật. Cúng dường xong, cúi đầu sát đất kính lễ rồi lui ngồi một bên.

 Bấy giờ Thế Tôn bảo đồng tử Hư Không Thanh: "Thiện nam tử, hôm nay các đại Bồ Tát mười phương, trong đó có vị đã đạt pháp nhẫn, có vị đạt vô sinh nhẫn (sự an trú vững chắc vào chân lý rằng mọi sự vật vốn không sinh không diệt), có vị ở địa vị nhất sinh, hậu sinh, đều làm chứng cho ta rằng: những Bồ Tát như thế vun bồi tâm từ, bi, hỷ, xả (từ: mong cho chúng sinh được vui; bi: xót thương muốn cứu chúng sinh khỏi khổ; hỷ: vui theo niềm vui của người khác; xả: buông bỏ, bình đẳng không thương ghét), thông suốt rõ ràng bản tính của các pháp, cũng lìa xa được tướng thân và tướng nghiệp (hành động thiện ác đã tạo). Tâm họ không bám vào hữu vi (những gì do nhân duyên tạo thành, có sinh có diệt) hay vô vi (cái không do tạo tác, không sinh không diệt); cũng không tham đắm mắt cho đến ý, hình sắc cho đến các pháp. Họ hết lòng vun bồi vô duyên phạm hạnh, không có giác quán (sự suy tầm thô và suy xét tế trong tâm), không sinh kiêu mạn, không tham đắm gì, biết rõ tính chân thật, quán xét mọi pháp đều bình đẳng, tức là ba đời (quá khứ, hiện tại, tương lai), ba cõi (cõi Dục còn ham muốn, cõi Sắc có thân tinh tế, cõi Vô sắc không có thân xác), ba giới (giới về thân, lời nói và ý) đều bình đẳng.

 Họ cũng làm tăng trưởng đại từ, đại bi, đại hỷ, đại xả, khiến hết thảy chúng sinh xa lìa ba cõi, các ấm, nhập, giới; lìa mọi pháp hữu vi như nhóm chữ, nhóm tên gọi, nhóm câu. Khi quán xét như thế liền được đầy đủ đại từ, đại bi, đại hỷ, đại xả; vun bồi tam-muội giống hư không, phạm hạnh và sáu ba-la-mật (sáu hạnh đưa người qua bờ giác ngộ: bố thí, giữ giới, nhẫn nhục, tinh tấn, thiền định, trí tuệ); được chư Phật che chở nghĩ đến; đầy đủ phương tiện khéo léo, an trú ở nhẫn thứ ba (?); vượt qua đạo Thanh Văn và Bích Chi Phật; xa lìa mọi nhân duyên của mắt với hình sắc cho đến mọi nhân duyên của ý với các pháp; quán xét 'như' (chân như: bản thể chân thật, không đổi khác) của pháp giới (toàn thể thực tại, cõi của chân lý), tùy thuận mà không điên đảo; đạt được sức mạnh của đại từ đại bi; được đại tự tại đối với mọi pháp; ở trong sinh tử mà không chán nản hối tiếc; có sức mạnh lớn để điều phục chúng sinh; được trí tuệ và phương tiện trong ba thừa (ba con đường tu: Thanh Văn, Duyên Giác, Bồ Tát); có thể mưa xuống mưa pháp, được trí vô ngại (trí không bị ngăn ngại), hiểu được phương tiện của các thứ tiếng khác nhau của chúng sinh. Thiện nam tử, đó gọi là đà-la-ni Thánh Mục (con mắt của bậc thánh), đầy đủ trí vô ngại mà vun bồi phạm hạnh.

 Thiện nam tử, nếu có Bồ Tát tu phạm hạnh này, thì Bồ Tát ấy thường được thấy Phật, có thể đầy đủ Phật pháp, làm thanh tịnh cõi Phật; tính thanh tịnh, đồ chúng thanh tịnh, hạnh thanh tịnh, trí thanh tịnh, ý thanh tịnh, việc cúng dường cũng thanh tịnh; có thể đầy đủ mười địa (mười tầng bậc tu chứng của Bồ Tát), theo thứ lớp sẽ ngồi lên pháp tòa của Như Lai (danh hiệu của Phật: bậc từ chân như mà đến). Như thế gọi là hạnh pháp thanh tịnh. Đó gọi là Như Lai, gọi là Thế Tôn, gọi là bậc vượt qua bốn dòng nước, gọi là đạo bồ-đề, có thể đạt bồ-đề và chuyển bánh xe pháp lớn (tức giảng dạy giáo pháp rộng khắp).

 Thế nào gọi là nhất thiết trí? Nếu trí tuệ quán xét được mọi thứ đều bình đẳng: chúng sinh bình đẳng, ba đời bình đẳng, không điên đảo mà bình đẳng; đối với mọi pháp như thế mà thấy được con mắt hư không. Thấy con mắt hư không của pháp. Thấy con mắt hư không của sự không tạo tác. Thấy con mắt hư không của bản tính. Thấy con mắt hư không của 'như' là không. Thấy con mắt hư không của 'như' nội không (các giác quan bên trong đều không có tự thể). Thấy con mắt hư không của 'như' ngoại không (các đối tượng bên ngoài đều không có tự thể). Thấy con mắt hư không của 'như' nội ngoại không (cả trong lẫn ngoài đều không). Thấy con mắt hư không của 'như' đại không (mười phương rộng lớn cũng là không). Thấy con mắt hư không của 'như' đệ nhất nghĩa không (chân lý cao nhất cũng là không, không thể bám giữ). Thấy con mắt hư không của 'như' hữu vi không (những gì có sinh diệt đều không). Thấy con mắt hư không của 'như' vô vi không (cái không sinh diệt cũng là không). Thấy con mắt hư không của 'như' tất cánh không (rốt ráo hoàn toàn là không). Thấy con mắt hư không của 'như' vô thủy không (cái không có khởi đầu cũng là không). Thấy con mắt hư không của 'như' tánh không (bản tính của các pháp là không). Thấy con mắt hư không của 'như' tán không (các pháp tan rã, vốn là không). Thấy con mắt hư không của 'như' tự tánh không (tự thể riêng của mỗi pháp là không). Thấy con mắt hư không của 'như' nhất thiết pháp không (mọi pháp đều không). Thấy con mắt hư không của 'như' vô sở giác không (không có gì để nhận biết, cũng là không) (?). Thấy con mắt hư không của 'như' vô pháp không (cái không có cũng là không). Thấy con mắt hư không của 'như' vô tánh không (sự không có bản tính cũng là không). Thấy con mắt hư không của 'như' vô pháp hữu pháp không (cả cái có lẫn cái không đều không). Thấy con mắt hư không của 'như' thật tánh không (tính chân thật cũng là không). Thấy con mắt hư không của 'như' vô tướng vô nguyện (không bám vào hình tướng, không mong cầu). Thấy con mắt hư không của 'như' mọi pháp không bờ bến, không chỗ chốn. Thấy con mắt hư không của 'như' đại từ đại bi. Thấy con mắt hư không của mọi sự hiểu biết và thấy biết. Thấy nhất thiết trí. Thấy như thế rồi thì chuyển bánh xe chánh pháp. Đó gọi là pháp giới không chung với chúng sinh, gọi là nhất thiết trí, gọi là cảnh giới của Phật."

 Khi nói vô duyên phạm hạnh này, chín vạn hai nghìn chúng sinh thành tựu pháp ấy. Chúng sinh nhiều như cát sông Hằng đạt như pháp nhẫn (sự chấp nhận, an trú thuận theo đúng chân lý) (?). Chúng sinh nhiều như cát sông Hằng xa lìa cấu uế, được pháp nhãn tịnh (con mắt thấy rõ chân lý trở nên trong sáng, tức bước đầu chứng ngộ). Một nghìn tỳ-kheo đạt quả A-la-hán (bậc đã dứt sạch phiền não, không còn tái sinh; quả vị cao nhất của hàng Thanh Văn). Vô lượng người và trời phát tâm cầu A-nậu-đa-la tam-miệu tam-bồ-đề (sự giác ngộ cao tột, chân chính và trọn vẹn của Phật).

◄ Trước Sau ►

Quay lại danh sách thiên · Giỏ video