Thiên 49 — Phần Nhật Mật – Phẩm 1: Hộ pháp

 Phần Nhật Mật (phần kinh mang tên Bồ-tát Nhật Mật), phẩm Hộ Pháp (giữ gìn, bảo vệ Phật pháp), thứ nhất

 Bấy giờ đức Thế Tôn (danh hiệu của Phật: bậc được cả thế gian tôn kính) vẫn ở trong giảng đường lớn bằng báu, nằm giữa cõi Dục và cõi Sắc (cõi Dục: cõi của chúng sinh còn ham muốn dục lạc như loài người và các tầng trời thấp; cõi Sắc: các tầng trời cao hơn, đã lìa dục nhưng còn thân hình). Ngài ở cùng vô số các vị đại Bồ-tát (người tu hành phát nguyện thành Phật để cứu độ mọi chúng sinh). Ngài vì đại chúng giảng xong phần Hư Không Mục, tức pháp môn cam lộ quán hơi thở ra và hơi thở vào (cam lộ: nước ngọt bất tử của cõi trời, ví cho giáo pháp đưa đến giải thoát). Giảng xong, Ngài lặng thinh mà ngồi. Toàn thể đại chúng cũng lặng thinh như vậy.

 Mỗi người trong đại chúng đều nghĩ: "Hôm nay Như Lai (danh hiệu của Phật: bậc từ chân lý như thật mà đến) biết rõ lòng ta mong cầu pháp không biết chán, ắt sẽ tuôn mưa pháp cam lộ." Nghĩ xong, họ chắp tay cung kính, khao khát được chiêm ngưỡng Như Lai. Họ như người bệnh nặng mong gặp thầy thuốc giỏi, như người ở chỗ tối mong thấy ánh sáng, như người chìm dưới nước mong đến được bờ, như người chịu khổ mong có chỗ nương tựa. Toàn thể đại chúng đều như thế.

 Lúc ấy trong chúng có một vị Bồ-tát tên là Liên Hoa Quang Công Đức Đại Phạm. Vị này đã từng ở chỗ vô lượng vô biên đức Phật gieo trồng các công đức, khiến căn lành ngày càng tăng trưởng. Ngài không còn thoái lui khỏi tâm cầu A-nậu-đa-la tam-miệu tam-bồ-đề (quả giác ngộ cao tột, chân chính và trọn vẹn của Phật), và đã thành tựu đầy đủ lòng từ lấy pháp làm đối tượng (lòng thương xuất phát từ chỗ thấy rõ bản chất các pháp, không còn chấp có người được thương và người thương). Ngài từ chỗ ngồi đứng dậy, chắp tay cung kính, quỳ thẳng lưng bạch Phật rằng:

 "Bạch Thế Tôn, những chỗ mà tâm của tất cả chúng sinh bám theo thì không có giới hạn. Tâm ấy nhanh chóng, không có hình tướng, bản tính vốn trong sạch, ở trong mọi cõi sống đều không gì ngăn ngại được. Vì muốn thông suốt và biết được chân thật, nên phải siêng năng tu tập bốn tâm vô lượng (bốn tâm rộng lớn không giới hạn: từ — ban vui, bi — cứu khổ, hỷ — vui theo cái vui của người, xả — buông bỏ, bình đẳng). Nhờ tu tập như vậy mà đạt được tận trí (trí biết rõ mình đã dứt sạch phiền não). Bạch Thế Tôn, nếu bản tính của ba cõi (cõi Dục, cõi Sắc và cõi Vô Sắc — toàn bộ thế giới sinh tử) vốn đã trong sạch, thì cớ sao còn phải tu tập tận trí như thế?

 Kính mong Như Lai vì các Bồ-tát mà giảng rộng, để những ai đang thoái lui được trở lại không thoái lui, để phá diệt vô lượng cõi phiền não, để cắt đứt vô biên khối khổ đau. Kính mong Như Lai rủ lòng thương xót, giảng điều chưa từng được nghe. Chúng sinh nghe được điều chưa từng nghe ấy rồi, sẽ vượt qua biển sinh tử, bẻ gãy cây ái dục. Vì sao vậy? Vì mọi phiền não đều lấy ái dục làm gốc. Kính mong Ngài thương xót mà phân tích giảng giải những tai hại của ái dục. Như Lai có thể làm trong sạch sáu căn (sáu giác quan: mắt, tai, mũi, lưỡi, thân, ý) của chúng sinh, nên con lại xin Ngài giảng nói kho pháp thanh tịnh."

 Phật dạy: "Hay thay, hay thay! Này thiện nam tử (người con trai hiền lành, cách Phật gọi người nghe pháp), nếu ai thực hành được sáu ba-la-mật (sáu pháp tu đưa người sang bờ giải thoát: bố thí, trì giới, nhẫn nhục, tinh tấn, thiền định, trí tuệ), thì người ấy tự biết được chỗ hoạt động của tâm mình. Người ấy rốt cuộc không nghĩ đến Thanh văn thừa (cỗ xe của hàng đệ tử nghe tiếng Phật giảng mà tu, chỉ cầu giải thoát cho riêng mình). Dù tu vô lượng hạnh mà chưa đến chỗ cùng tột, người ấy cũng không sợ bị thoái lui rơi xuống địa vị Thanh văn hay Bích-chi-phật (bậc tự mình giác ngộ nhờ quán xét lẽ nhân duyên, sống riêng, không giáo hóa người khác).

 Nếu các Bồ-tát không tu tập được bốn tâm vô lượng, thì Bồ-tát ấy trên con đường giác ngộ sẽ bị thoái lui. Đó gọi là chưa được sáu căn thanh tịnh, gọi là đối với pháp còn tham, còn keo kiệt. Như vậy gọi là đi theo hạnh của kẻ khác mà không đi theo hạnh của chính mình. Như vậy gọi là không thể thành tựu bảy thứ của báu (bảy tài sản tinh thần của người tu: lòng tin, giữ giới, biết hổ thẹn với mình, biết hổ thẹn với người, nghe nhiều, bố thí, trí tuệ), không thể đưa tất cả chúng sinh thoát khỏi biển sinh tử. Vì thế Ta nói người tu như vậy chính là theo hạnh của Thanh văn và Bích-chi-phật. Thuở đầu Ta giảng hạnh tu bốn thánh đế (bốn chân lý cao quý: khổ, nguyên nhân của khổ, sự dứt khổ, con đường dứt khổ), về sau lại nối tiếp giảng các hạnh của Bồ-tát."

 Bấy giờ toàn thể đại chúng đều nghĩ: "Phải chăng Như Lai sắp giảng Thanh văn thừa mà không giảng Đại thừa (cỗ xe lớn, con đường tu thành Phật để cứu độ tất cả chúng sinh)? Phải chăng Như Lai không ưa chúng Bồ-tát như thế này? Phải chăng Như Lai không muốn dứt giống Tam bảo (ba ngôi quý: Phật, Pháp — giáo lý, Tăng — đoàn thể người tu)? Vì sao Ngài không giảng pháp mầu Đại thừa, để các trời và người sinh lòng tin, để người chưa phát tâm cầu giác ngộ được phát tâm, để người đã phát tâm được tăng trưởng, để các chúng sinh có được lòng tin? Nếu Như Lai giảng pháp Đại thừa, thì vô lượng chúng sinh sẽ phát khởi tâm cầu giác ngộ, nhờ đó tu được các pháp bất cộng (những công đức riêng của Phật, hàng Thanh văn và Bích-chi-phật không có), thành tựu đầy đủ pháp đà-la-ni (năng lực ghi nhớ, nắm giữ trọn vẹn giáo pháp không để mất; cũng chỉ các câu thần chú)."

 Phật dạy: "Này thiện nam tử, Thanh văn thừa chính là Đại thừa, Đại thừa chính là Thanh văn thừa. Hai thừa như thế không có sai khác."

 Bấy giờ trong chúng, các vị Bồ-tát đã ở bậc Thập trụ (mười địa vị tu tập vững chắc của Bồ-tát) thưa rằng: "Bạch Thế Tôn, chúng con đã được vô sinh pháp nhẫn (trí an nhiên chấp nhận chân lý rằng các pháp vốn không thật có sinh ra, không thật có mất đi). Chúng con đã có thể thực hành mười tám pháp bất cộng của Như Lai (mười tám công đức riêng chỉ Phật mới có). Chúng con đã hiểu rõ Thanh văn thừa và Đại thừa. Nhưng vô lượng chúng sinh trong chúng này vẫn chưa hiểu được Tiểu thừa (cỗ xe nhỏ, chỉ con đường tu cầu giải thoát cho riêng mình) và Đại thừa."

 Phật dạy: "Các thiện nam tử, các ông hãy tu thiền định bất thoái (thiền định vững chắc không bị lùi mất)." Các Bồ-tát liền nhập định. Nhập định xong, có vị thân phát ra ánh sáng như một ngọn đuốc, có vị như ánh sáng thân của Đế Thích và Phạm Thiên (Đế Thích: vua cõi trời Ba Mươi Ba; Phạm Thiên: vua cõi trời Sắc giới), có vị như ánh sáng mặt trời mặt trăng, như ánh sáng của ba mặt trời, bốn mặt trời, tám mặt trời, mười mặt trời, ức mặt trời. Ánh sáng như thế chiếu khắp thế giới Ta-bà (thế giới chúng ta đang ở, nơi chúng sinh phải chịu đựng nhiều khổ não). Ánh sáng ấy khiến vô lượng chúng sinh thân tâm lắng yên; chúng sinh ở trong ba đường ác (địa ngục, ngạ quỷ — quỷ đói, súc sinh) thoát khỏi mọi khổ não; người có tà kiến lìa bỏ cái thấy sai lầm; tất cả vĩnh viễn thoát khỏi các nạn tham dục, sân giận, si mê, sợ hãi, đói khát.

 Lúc ấy chúng sinh trong thế giới của đức Phật này đều cùng nhau cúng dường ngôi báu Phật, Pháp, Tăng, làm tăng trưởng pháp lành. Bấy giờ ánh sáng ấy chiếu khắp thế giới này và vô lượng thế giới nhiều như cát sông Hằng ở mười phương, dù là cõi trống không hay không trống, cõi sạch hay không sạch, chiếu khắp các cõi Phật mười phương. Tất cả các vị Bồ-tát đang thực hành thánh hạnh (hạnh tu của bậc thánh) trên đường giác ngộ, trong khoảnh khắc một niệm đều đến tụ hội trong giảng đường lớn bằng báu, cúi đầu lạy Phật rồi lui ngồi một bên.

 Bấy giờ Thế Tôn bảo chúng Thanh văn: "Này các tỳ-kheo (người xuất gia nam đã thọ đủ giới), các ông có thấy thần túc (năng lực thần thông biến hóa tự tại) tốt đẹp như thế không? Thần túc như thế phá hoại được tất cả cảnh giới của ác ma và mọi cõi sống, giữ gìn được pháp giới (toàn thể thế giới các pháp, cũng chỉ chân lý), đi vào được mọi cảnh giới của chư Phật, phân biệt được cảnh giới Thanh văn và Bích-chi-phật, vượt hơn tất cả thần thông.

 Này thiện nam tử, tất cả Bồ-tát sở dĩ thị hiện thần thông lớn là để tăng trưởng căn lành của chúng sinh, để không dứt mất giống Tam bảo, để người chưa tin được sinh lòng tin, để người đã tin được tăng trưởng, để chúng sinh được hưởng năm niềm vui (?), để nuôi lớn pháp Đại thừa, để thân được thường, lạc, ngã, tịnh (bốn đức của Niết-bàn: thường còn, an vui, tự tại chân thật, trong sạch). Vì những nhân duyên như thế, Bồ-tát thị hiện cho chúng sinh thấy những thần thông như vậy.

 Này thiện nam tử, ở nơi nào các Bồ-tát ấy hành đạo, thì Phật pháp ở nơi ấy được tăng trưởng, trong hiện tại và tương lai được tồn tại lâu dài không mất. Mọi chúng sinh xây dựng tháp miếu (tháp thờ xá-lợi và đền thờ Phật), cúng dường chư Tăng, cầu được thân không cùng tận, thân không khổ não, thì những việc cúng dường họ làm đều là cúng dường sinh thân và pháp thân (sinh thân: thân Phật sinh ra nơi đời; pháp thân: thân chân lý của Phật, tức giáo pháp). Cúng dường sinh thân là cúng dường tháp và tượng. Cúng dường pháp thân là chép, đọc, tụng mười hai bộ kinh (mười hai thể loại kinh điển Phật giáo, chỉ toàn bộ giáo pháp). Việc ấy hơn cả cúng dường bằng bảy thứ báu (vàng, bạc, lưu ly, pha lê, xà cừ, xích châu, mã não), hương, hoa, nhạc, phướn, lọng và chuỗi ngọc đeo.

 Này thiện nam tử, khi ấy tâm Ta cũng nhận sự cúng dường đó. Nhờ bố thí như vậy, những chúng sinh ấy sẽ đầy đủ quả báo của ba thừa (ba cỗ xe: Thanh văn, Bích-chi-phật và Bồ-tát), tâm không thoái lui. Nếu các chúng sinh dựng đủ nhà cửa và chỗ kinh hành (chỗ đi bộ qua lại chậm rãi để tu tập), Ta liền thọ dụng. Nếu họ dâng rừng cây, vườn hoa, giảng đường, tinh xá (nơi ở của người tu), và cúng dường tất cả đệ tử của Ta thức ăn uống, đồ nằm, thuốc men, phòng ốc, Ta cũng thọ dụng. Nếu các pháp sư (người giảng giải giáo pháp) lên tòa cao thuyết pháp, lúc ấy Ta cũng hết lòng lắng nghe. Nếu ai dâng cho pháp sư áo mặc, thức ăn, đồ nằm, thuốc men, phòng ốc, vườn rừng, xe cộ, ruộng nhà, tôi tớ, Ta cũng nhận. Như vậy gọi là cúng dường pháp.

 Người như vậy làm trong sạch được thân tâm, trang nghiêm được thân tâm, cũng trang nghiêm được quả A-nậu-đa-la tam-miệu tam-bồ-đề, được niềm vui vi diệu cao nhất. Người ấy có thể đem mọi vật bố thí, bố thí cho mọi người, bố thí vào mọi lúc; có thể nhận mọi quả báo, nhận từ mọi người, nhận vào mọi lúc. Như vậy gọi là thành tựu phúc bố thí. Người ấy rốt cuộc không rơi vào ba đường ác, được pháp không đọa lạc, cầu gì được nấy, không lui khỏi ba thừa. Người ấy luôn được đầy đủ hai thứ, tức của cải và giáo pháp; vật cần cầu thì tùy ý liền được; luôn được chư Phật mười phương nghĩ đến; phá hoại được mọi cảnh giới của ma.

 Nếu có người có lòng tin đem những gì mình có kính dâng pháp sư, mà có kẻ phá giới nhận lấy những vật ấy, dù chỉ một lá, một hoa, một quả, thì kẻ ngu ấy vì nhân duyên đó mà chịu quả báo rất bất thiện. Ngay trong hiện tại liền chịu bốn quả ác lớn: một là tiếng xấu đồn xa; hai là thầy bạn thân thiết đều xa lánh; ba là mắc bệnh nặng, khổ sở mà chết — khi chết không nuốt được thức ăn, thấy những hình sắc đáng sợ, vì thế miệng không nói được, nằm đó mà phân uế tự chảy ra; bốn là sáu vật của người tu (ba y, bình bát, tọa cụ, đồ lọc nước) và các của cải khác không về được với Tăng chúng, hoặc bị lửa thiêu, hoặc bị giặc dữ cướp.

 Đời sau lại chịu bốn thứ báo ác, tức là địa ngục, ngạ quỷ, súc sinh; nếu được thân người thì thân không có tay chân. Nếu làm ngạ quỷ thì trong vô lượng năm không thấy nước uống, cũng không được nghe đến tên nước. Nếu làm thân súc sinh thì thường phải ăn bùn đất. Nếu được làm người thì sinh ở vùng đất hoang trống, nơi không có Tam bảo, vào thời có năm thứ cặn đục (năm sự ô trược của thời mạt: thời đại suy, tư tưởng sai lầm, phiền não, chúng sinh xấu ác, tuổi thọ ngắn), mù không có mắt, thường gặp bệnh nặng, phải ăn đồ phân uế. Bỏ thân ấy rồi lại rơi vào địa ngục. Vì sao vậy? Vì đã nhận những vật dâng cho pháp sư. Tỳ-kheo ác ấy phá hoại, tiêu diệt, cắt đứt Tam bảo, nên chịu quả ác như thế."

 Bấy giờ trong chúng có một vị tỳ-kheo đại đức (bậc tu hành có đức lớn) tên là Già-da Ca-diếp, bạch Phật rằng: "Bạch Thế Tôn, người như thế có thể gọi là người không? Nay con suy nghĩ thì đó không phải là người. Vì sao? Vì kẻ ấy giữ giới chỉ vì lòng ham lợi lộc cúng dường, nên gọi là không phải người."

 Phật dạy: "Hay thay, hay thay! Ca-diếp, thà chịu thân ở địa ngục, chứ quyết không nhận lấy những vật như thế. Này thiện nam tử, thân người khó được mà đã được, Phật pháp khó gặp mà đã gặp, giới cấm khó thọ mà đã thọ, vậy mà không hướng về thánh hạnh và phạm hạnh (hạnh trong sạch, lìa dục), thì gọi là đánh mất việc lợi ích lớn. Kẻ ác như thế vì lòng tham ăn mà giữ giới, chứ không phải vì lòng cầu pháp. Kẻ ngu như thế cậy sức học rộng nghe nhiều, cậy thế lực của vua quan đại thần mà nhận những vật ấy, nên sẽ chịu quả nghiệp ác lớn."

 Bấy giờ vua Tần-bà-sa-la (vua nước Ma-kiệt-đà thời Phật, một đệ tử tại gia của Phật) bạch Phật: "Bạch Thế Tôn, người xuất gia nhận những vật như thế thì chịu quả như thế; còn người tại gia nhận thì tội ra sao?"

 Phật dạy: "Đại vương, nay ông không nên hỏi việc ấy."

 Vua thưa: "Bạch Thế Tôn, con tu thánh hạnh, quyết không nhận lấy những vật như thế. Con chỉ vì các ác vương ở đời sau mà hỏi việc này thôi."

 Phật dạy: "Đại vương, nếu Ta nói ra quả nghiệp mà các ác vương đời sau phải chịu, thì kẻ nào không tin sẽ mắc tội báo lớn. Vì thế nay Ta gác lại không nói."

 Vua thưa: "Bạch Thế Tôn, kính mong Như Lai vì những người có lòng tin kính ở đời sau trong các hàng sát-lợi (giai cấp vua chúa, quý tộc, võ sĩ), bà-la-môn (giai cấp tu sĩ, giữ việc tế lễ), tỳ-xá (giai cấp buôn bán, làm nghề), thủ-đà (giai cấp nô lệ, lao động) — những người vâng giữ Phật pháp, bảo hộ pháp sư và tài vật — mà phân tích giảng giải đầy đủ."

 Phật dạy: "Hay thay, hay thay! Đại vương, nếu ở đời sau có các ác vương xâm đoạt những vật như thế của pháp sư, thì nên biết vị vua ấy ngay đời này chịu hai mươi điều ác: một là chư thiên không bảo vệ; hai là tiếng xấu đồn xa; ba là bà con bạn bè xa lánh; bốn là kẻ thù ngày càng nhiều; năm là của cải hao hụt; sáu là tâm thường tán loạn; bảy là thân thể không lành lặn; tám là mất ngủ; chín là thường bị nạn đói kém; mười là thức ăn uống dùng đến đều biến thành chất độc; mười một là dân không yêu kính; mười hai là nước láng giềng nhiều lần xâm lấn; mười ba là quyến thuộc không nghe lời dạy; mười bốn là việc bí mật bị bề tôi mưu sĩ tiết lộ; mười lăm là của cải bị nước lửa cướp mất; mười sáu là thường mắc bệnh nặng; mười bảy là thuốc thang không công hiệu; mười tám là thầy thuốc chữa không khỏi; mười chín là nước uống không nuốt trôi; hai mươi là thường nghĩ điều nhơ bẩn. Đó là hai mươi điều.

 Bỏ thân ấy rồi, liền sinh vào địa ngục A-tỳ (địa ngục nặng nhất, khổ không lúc nào ngừng) chịu khổ một kiếp (một khoảng thời gian cực kỳ dài). Qua kiếp ấy rồi, làm thân ngạ quỷ ở nơi đồng hoang lớn, không nghe đến tên nước uống thức ăn, các giác quan khiếm khuyết, thân không lành lặn, trong vô lượng năm chịu khổ não lớn. Chịu quả ấy xong lại sinh trong biển lớn, làm thân thú lớn dài vô lượng do-tuần (đơn vị đo đường dài của Ấn Độ xưa, khoảng mười mấy cây số), như một khối thịt khổng lồ, thường bị các loài rỉa ăn, chịu khổ não lớn. Nếu được thân người thì sinh ở nơi không có Phật, vào thời có năm thứ cặn đục, tai mắt không đủ. Đại vương, ác vương đời sau phải chịu những báo ác lớn như thế."

 Vua thưa: "Bạch Thế Tôn, nay con thà chịu thân địa ngục, chứ quyết không làm thân ác vương ấy."

 Phật dạy: "Đại vương, nay Ta đem pháp này cùng tài vật của pháp sư giao phó cho các vị vua có lòng tin như các ông. Vì sao vậy? Vì pháp sư chính là kho chứa pháp thân của Như Lai."

 Vua thưa: "Bạch Thế Tôn, nếu các hàng sát-lợi, bà-la-môn, tỳ-xá, thủ-đà có thể bảo hộ gìn giữ của cải của pháp như thế, thì người ấy được những công đức gì?"

 Phật dạy: "Đại vương, người như thế hơn cả tất cả hàng Thanh văn và Duyên giác (tức Bích-chi-phật, bậc giác ngộ nhờ quán lẽ nhân duyên). Đại vương, ví như có người cắt đứt mạng sống của tất cả chúng sinh ở mười phương, móc mắt, chặt tay chân họ. Đại vương, tội báo người ấy phải chịu nhiều hay ít?"

 Vua Tần-bà-sa-la lặng thinh không đáp. Phật hỏi: "Đại vương, vì sao ông lặng thinh?"

 Vua thưa: "Bạch Thế Tôn, quả báo nghiệp ác người ấy phải chịu không thể cân lường, không thể đếm được. Bạch Thế Tôn, làm nghiệp ác ấy với một người mà tội còn khó tính, huống gì với tất cả mọi người."

 "Đại vương, dù lúc Phật còn tại thế hay sau khi Phật diệt độ (nhập Niết-bàn, lìa đời), nếu có ác vương, hoặc người thuộc hàng sát-lợi, bà-la-môn, tỳ-xá, thủ-đà xâm đoạt những vật như thế của pháp sư, thì đem tội báo họ phải chịu chia làm trăm phần, tội nói ở trên chưa bằng một phần."

 Vua Tần-bà-sa-la thưa: "Bạch Thế Tôn, vị vua trị nước đúng theo pháp thật khó có. Nếu không buông lung thì giữ gìn được pháp, nếu buông lung thì không giữ được. Bạch Thế Tôn, người giữ gìn được pháp thì được công đức gì?"

 "Đại vương, ví như có người trả lại được mạng sống, mắt, tay chân cho những chúng sinh kể trên, phúc của người ấy có nhiều không?"

 "Bạch Thế Tôn, trả lại mạng sống, mắt, tay chân cho một người thôi mà phúc đã nhiều, huống gì cho chừng ấy người."

 "Đại vương, nếu đem công đức của người hộ pháp chia làm trăm phần, thì phúc vừa nói trước chưa bằng một phần."

 Vua thưa: "Bạch Thế Tôn, nếu có người nhận lấy vật của một vị pháp sư, có mắc tội không? Nếu có người bảo hộ một vị pháp sư, có được phúc không?"

 "Đại vương, nếu có người nhận lấy vật của một vị pháp sư cho đến năm vị pháp sư, hoặc bảo hộ một vị pháp sư cho đến năm vị pháp sư, thì tội và phúc nhận được đều ngang nhau, không khác.

 Đại vương, nếu tại một ngôi chùa, một thôn xóm hay một khu rừng có năm vị pháp sư cư trú, khi đánh kiền chùy (dụng cụ bằng gỗ hoặc kim loại, đánh lên để báo hiệu tập họp Tăng chúng) để tập họp chư Tăng bốn phương, khách tăng (tỳ-kheo từ nơi khác đến) tập họp xong thì theo thứ tự cấp cho phòng ốc, thức ăn, đồ nằm, thuốc men, không có lòng keo tiếc; đầu hôm và cuối đêm thì đọc tụng, giảng luận; chán lìa sinh tử, chuyên ưa Niết-bàn (cảnh giới dứt sạch phiền não và khổ đau); không tự khen mình, không nói lỗi người; ít ham muốn, biết đủ, thường ưa khen ngợi hạnh ít ham muốn và biết đủ; siêng năng tinh tấn, ưa sự vắng lặng, tu chánh niệm và thiền định; thương xót chúng sinh. Đại vương, như vậy gọi là chư Tăng sống đúng như pháp.

 Giữ giới, tinh tấn, giữ gìn kho tàng bí mật của Phật, đọc tụng, sao chép, phân tích giảng dạy — như vậy gọi là chư Tăng thương xót chúng sinh, làm lợi ích chúng sinh. Họ gìn giữ được mười hai bộ kinh của Như Lai, cũng vâng giữ được giới cấm vắng lặng, đầy đủ lòng tàm quý (biết hổ thẹn với chính mình và với người khác khi làm điều sai) cùng các công đức của bậc hiền thánh. Đại vương, như vậy gọi là chư Tăng là biển công đức lớn, làm thầy của trời và người, làm lợi ích lớn cho vô lượng chúng sinh, cắt đứt được mọi khổ não của chúng sinh, ban cho tất cả chúng sinh sự giải thoát. Năm vị tỳ-kheo như thế đã được gọi là Tăng chúng, huống gì vô lượng vị.

 Đại vương, dù vô lượng vị tăng đều phá giới cấm, chỉ cần năm người trong sạch đúng như pháp, thì ai bố thí sẽ được phúc vô lượng, không thể cân lường, không thể đếm được. Vì sao vậy? Vì có người giữ gìn Phật pháp, vì thương xót tất cả chúng sinh, vì tâm họ bình đẳng không phân biệt hai bên."

 Vua thưa: "Bạch Thế Tôn, tỳ-kheo phá giới có được ở trong chúng mà nhận của tín thí (của cải người có lòng tin dâng cúng) không?"

 "Đại vương, như trong nước của vua có một tội nhân chưa kịp bị trục xuất; dù vua có ban cấp cho các hàng sát-lợi, bà-la-môn, tỳ-xá, thủ-đà, thì người ấy có được hưởng vui không?"

 "Bạch Thế Tôn, không được."

 "Đại vương, tỳ-kheo phá giới cũng như vậy. Dù ở trong chúng nhận của tín thí cũng không được an vui. Vì sao vậy? Vì đã phá giới cấm, vì không đúng như pháp. Đại vương, người như thế không được vô lượng chư Phật ở khắp mười phương che chở, nghĩ đến. Dù mang tên tỳ-kheo mà không ở trong số Tăng. Vì sao vậy? Vì đã vào cõi của ma. Người giữ giới cấm là đệ tử Phật; người hủy giới cấm là đệ tử ma. Lại nữa, giữ giới là con đường ra khỏi thế gian; phá giới là đi vào con đường thế gian. Ta hoàn toàn không cho phép kẻ hủy giới nhận của tín thí, dù chỉ bằng một hạt đình lịch (một loại hạt cỏ rất nhỏ). Vì sao vậy? Vì kẻ ấy đã xa lìa pháp của Như Lai."

 Vua thưa: "Bạch Thế Tôn, kẻ phá giới có những dấu hiệu gì, có thể biết được không?"

 "Đại vương, người có trí thì biết được. Đại vương, nếu có kẻ không cung kính Tam bảo, không sinh lòng tin, không biết hổ thẹn; đối với thầy, hòa thượng (vị thầy truyền giới, thầy chính của người xuất gia), các bậc già cả lâu năm, người cùng thầy, người cùng học mà không cung kính; phá đổ ngọn cờ của bậc thánh, không tu phạm hạnh; tăng thêm keo kiệt tham lam, ưa sống như người tại gia; không giữ trong sạch bốn nghiệp của miệng (không nói dối, không nói đâm thọc, không nói lời độc ác, không nói lời thêu dệt vô ích); thường nuôi lòng ham ăn, xa lìa lòng cầu pháp; ưa nói những chuyện thế gian vô ích — như vậy gọi là dấu hiệu bắt đầu phá giới của tỳ-kheo, chưa gọi là hủy giới trọn vẹn.

 Nếu những kẻ ấy nhận nuôi tôi tớ, voi, ngựa, trâu, dê, lạc đà, lừa, gà, heo, cho đến tám thứ vật không trong sạch (tám thứ người xuất gia không được nhận giữ cho riêng mình, như vàng bạc, tôi tớ, gia súc, ruộng đất, kho lẫm, buôn bán…), thì gọi là hủy giới trọn vẹn. Kẻ như thế gọi là cặn bã trong hàng sa-môn (người xuất gia tu hành), kẻ cong vạy trong hàng sa-môn, kẻ dối trá trong hàng sa-môn, kẻ trộm trong hàng sa-môn, kẻ say trong hàng sa-môn, kẻ chiên-đà-la (hạng người bị coi là thấp hèn nhất trong xã hội Ấn Độ xưa, làm nghề đồ tể) trong hàng sa-môn. Tỳ-kheo như thế không nên ở chung, không cùng hòa hợp, không nên cùng làm chín mươi chín pháp yết-ma (các thủ tục, nghi thức họp Tăng chính thức để quyết định công việc của Tăng đoàn). Như vậy gọi là đánh mất sự nghiệp của tỳ-kheo, rơi vào chỗ tham.

 Đại vương, thà ở chung với người chiên-đà-la, chứ không ở chung với tỳ-kheo ác như thế. Vì sao vậy? Vì tỳ-kheo như thế đốt sạch căn lành, cắt đứt lòng thương xót và điều lành trong ba đời. Tỳ-kheo ác ấy là nhà xí, làm tăng thêm pháp sinh tử; là hạt giống ác của người và trời. Vì sao vậy? Vì kẻ ấy lừa dối mình, lừa dối người, lừa dối cả trời và người. Tỳ-kheo như thế dập tắt ngọn đèn giải thoát, bẻ gãy cờ pháp, làm cạn biển pháp, phá hại người thuyết pháp, lừa gạt thí chủ, phá sự hòa hợp của Tăng.

 Nếu có ác vương, hoặc người thuộc hàng sát-lợi, bà-la-môn, tỳ-xá, thủ-đà bảo vệ những tỳ-kheo ác như thế, thì vị vua ấy sẽ làm tăng thêm ba đường ác, gieo trồng hạt giống ác cho trời và người. Đại vương, nếu tỳ-kheo ác mắng chửi, trách móc những vị sống đúng như pháp, thì các vị vua có lòng kính tin nên trục xuất chúng. Nếu trục xuất, vua được nhiều phúc. Nếu vua không có lòng tin, thì tỳ-kheo sống đúng pháp không nên ở chung với những tỳ-kheo ác kia.

 Tỳ-kheo sống đúng pháp có trí tuệ, trước hết nên đến chỗ vua mà nói rằng: 'Đại vương, nay ngài có giữ gìn được pháp không?' Nếu vua đáp: 'Thưa đại đức, tôi có thể giữ gìn Phật pháp đúng như pháp', thì lúc ấy người trí nên lặng thinh. Nếu vị vua kia có lòng tham mà nói với tỳ-kheo rằng: 'Thưa đại đức, trong chùa này có đông đại chúng, sao tôi lại vì năm vị tỳ-kheo mà đuổi nhiều người đi?', thì người trí nghe vậy không nên đến nữa, hãy bỏ đi đến chỗ vắng lặng."

 Vua thưa: "Bạch Thế Tôn, nếu có ác vương nghe theo lời những tỳ-kheo ác như thế, thì mặt đất này sao còn chở được vị vua ấy?"

 "Từ nay trải qua vô lượng kiếp nhiều như cát sông Hằng, kẻ ấy rốt cuộc không được trở lại thân người. Vô lượng chúng sinh đã được giải thoát rồi, mà kẻ ấy vẫn còn như cũ, chưa dứt được nghiệp ba đường ác. Đại vương, nếu ở đời sau có các vị vua có lòng tin, hoặc người thuộc hàng sát-lợi, bà-la-môn, tỳ-xá, thủ-đà, bảo hộ được pháp sư, xây dựng tháp và tượng, cúng dường chư Tăng mọi thứ cần dùng, trị tội các tỳ-kheo ác, vì giữ gìn pháp mà dám bỏ cả thân mạng, thà bảo vệ một vị tỳ-kheo đúng pháp chứ không bảo vệ vô lượng tỳ-kheo ác, thì vị vua ấy sau khi bỏ thân sẽ sinh vào cõi Phật thanh tịnh, thường gặp Tam bảo, chẳng bao lâu sẽ đạt quả A-nậu-đa-la tam-miệu tam-bồ-đề.

 Đại vương, nay Ta không cho phép một cá nhân nào nhận giữ tám thứ vật không trong sạch, chỉ cho phép đại chúng (toàn thể Tăng đoàn) được nhận giữ và sử dụng chung. Đại vương, nếu có người giữ gìn được pháp, nên biết người ấy là đại đàn-việt (thí chủ lớn, người hộ trì và cúng dường) của chư Phật Thế Tôn mười phương, là người giữ gìn đại pháp. Đại vương, tài sản của Tăng rất khó quản lý. Nay Ta chỉ cho phép hai hạng người trông coi: một là tỳ-kheo A-la-hán (bậc thánh đã dứt sạch phiền não, không còn tái sinh) đầy đủ tám pháp giải thoát (tám tầng thiền định giúp thoát khỏi mọi trói buộc); hai là bậc Tu-đà-hoàn (bậc thánh quả đầu tiên, đã vào dòng thánh, không còn đọa ba đường ác). Đại vương, ngoài hai hạng người ấy ra, không ai khác được trông coi tài sản của Tăng."

◄ Trước Sau ►

Quay lại danh sách thiên · Giỏ video