Phần Nguyệt Tạng (tên một vị Bồ-tát) thứ mười hai, phẩm Nhẫn Nhục (chịu đựng, không giận dữ khi bị xúc phạm hay làm hại) thứ mười sáu, phần hai.
Bấy giờ Thế Tôn (danh hiệu của Đức Phật, nghĩa là bậc được cả thế gian tôn kính) bảo các chúng rồng và a-tu-la (một loài thần có phúc lớn nhưng hay ganh ghét, giận dữ, thường đánh nhau với chư thiên) rằng: "Các ông chớ đánh nhau, nên tu nhẫn nhục. Này các nhân giả (cách gọi tôn trọng, tương đương "các vị"), nếu lìa được giận dữ, thành tựu nhẫn nhục, thì sẽ mau được mười địa vị. Mười địa vị ấy là gì?
Một là được làm vua, vua cả bốn thiên hạ (bốn châu lớn bao quanh núi Tu-di, tức toàn cõi đất loài người theo cách nhìn vũ trụ của nhà Phật), làm Chuyển luân vương (vị vua lý tưởng dùng chính pháp cai trị cả thế giới, có bánh xe báu dẫn đường) tự tại. Hai là làm thiên vương Tỳ-lâu-bác-xoa (vị thiên vương trấn giữ phương Tây, một trong bốn vị Tứ Thiên vương). Ba là làm thiên vương Tỳ-lâu-lặc-xoa (vị thiên vương trấn giữ phương Nam). Bốn là làm thiên vương Đề-đầu-lại-tra (vị thiên vương trấn giữ phương Đông). Năm là làm thiên vương Tỳ-sa-môn (vị thiên vương trấn giữ phương Bắc). Sáu là làm Thích thiên vương (tức Đế Thích, vua cõi trời Đao-lợi). Bảy là làm thiên vương Tu-dạ-ma (vua cõi trời Dạ-ma). Tám là làm thiên vương Đâu-suất-đà (vua cõi trời Đâu-suất). Chín là làm thiên vương Hóa Lạc (vua cõi trời tự hóa ra cảnh vui mà hưởng). Mười là làm thiên vương Tha Hóa Tự Tại (vua cõi trời cao nhất trong cõi Dục, tự tại hưởng cảnh vui do người khác hóa ra).
Này các nhân giả, nếu nhẫn được đầy đủ, người ấy sẽ mau được mười địa vị ấy, đó là quả gần của nhẫn nhục. Lại nữa, này các nhân giả, nếu nhẫn được sâu xa, càng lúc càng thêm đầy đủ, nên biết người ấy còn được thêm năm địa vị. Năm địa vị ấy là gì? Một là Phạm chúng (hàng chư thiên ở cõi trời Phạm thiên, thuộc cõi Sắc). Hai là Đại Phạm thiên vương (vua cõi Phạm thiên). Ba là đạo quả Thanh văn (quả chứng của hàng đệ tử nhờ nghe lời Phật dạy mà giác ngộ, tự giải thoát cho mình). Bốn là Duyên giác (bậc tự mình giác ngộ nhờ quán xét lẽ nhân duyên, không cần nghe thầy dạy). Năm là Như Lai Ứng Chánh Biến Tri (các danh hiệu của Phật: Như Lai là bậc từ chân lý mà đến; Ứng là bậc đáng được cúng dường; Chánh Biến Tri là bậc hiểu biết đúng đắn và trọn khắp). Này các nhân giả, nếu nhẫn được sâu xa, càng lúc càng thêm đầy đủ, người ấy sẽ mau được năm địa vị ấy.
Lại nữa, nếu tu hành nhẫn đầy đủ, thì tự nhiên sẽ sớm có được mọi ngũ dục (năm thứ khoái lạc của giác quan: hình sắc đẹp, âm thanh hay, mùi thơm, vị ngon, xúc chạm êm ái) tốt đẹp bậc nhất ở thế gian, đồ dùng để sống đều đầy đủ cả. Người ấy nếu lại tu hành công đức nhẫn đến chỗ tột cùng thì được sự an vui của bậc thánh.
Nếu có kẻ phàm phu hèn kém, không phải bậc thánh, tính tình hung dữ, tự cao, thường hay giận dữ, ở chỗ đông người mà nổi cơn giận lớn, nên biết người ấy khi thân hoại mạng chung sẽ đọa vào địa ngục. Nếu may mà ra khỏi được địa ngục ấy, thì lại sinh vào đường súc sinh thấp kém, làm thân rồng hèn mọn, làm thân a-tu-la. Nếu được sinh làm người thì cực kỳ thấp hèn, các căn (các giác quan và bộ phận của thân thể) tàn tật thiếu sót: hoặc các căn dài quá mức, hoặc không có căn (bộ phận sinh dục), hoặc có cả hai căn (lưỡng tính), hoặc căn quá to (?); hình dạng xấu xí, què quặt, gù lưng, thân thể hôi hám dơ bẩn; sinh vào nhà Chiên-đà-la (giai cấp thấp nhất, bị khinh rẻ ở Ấn Độ xưa, làm các nghề như đồ tể, đao phủ), nhà kỹ nữ làm nghề quyến rũ không chính đáng, và những nhà hạ tiện khác như thế. Hoặc sinh ở vùng biên địa xa xôi, trong nhà hạ tiện thiếu mặc thiếu ăn; sinh vào nơi không có phước điền (ruộng phước, tức những bậc đáng được cúng dường để gieo phước như Phật, Pháp, Tăng), là nơi người ta ưa làm đủ điều bất thiện. Vì nhân duyên ấy, người ấy xoay vần lại đi vào địa ngục, súc sinh, ngạ quỷ (loài quỷ đói).
Này các nhân giả, nay ta nói tóm lược về quả báo của sự không nhẫn, của giận dữ như thế. Này các nhân giả, vì giận dữ mà trong vòng sinh tử (vòng sinh ra rồi chết đi, chết rồi lại sinh, không dứt) làm tăng trưởng vô lượng điều ác bất thiện. Vì nhân duyên ấy, người ấy lại xoay vần đọa vào địa ngục, súc sinh, ngạ quỷ.
Này các nhân giả, vì thế nay ta bảo hết thảy các ông, các rồng, a-tu-la như vầy: các ông đã suốt đêm dài (khoảng thời gian rất lâu) mỗi bên chống đối nhau mà sống. Nay hết thảy các ông, ngay trước mặt ta và đại chúng đến đây, mỗi bên hãy khởi tâm nhẫn nhục trọn vẹn đối với nhau, hãy dứt bỏ sự giận dữ đã chồng chất lâu đời trong từng tâm niệm. Nếu không nhẫn được, ắt sẽ khiến các ông phải chịu những quả báo mình không ưa. Vì thế các ông hãy dung thứ, nhẫn chịu lẫn nhau. Nếu không giận dữ, giữ mình không tranh đấu, chê bai giễu cợt, cãi cọ kiện tụng, ganh ghét, thì các ông chắc chắn sẽ được những điều tốt đẹp bậc nhất, không có lỗi lầm tai họa nào."
Bấy giờ hết thảy đại chúng đến dự đều khen rằng: "Lành thay, lành thay! Các ông nhận được lời răn dạy của Phật như thế, mỗi bên nhẫn nhục với nhau như thế, thì ở trong bốn thiên hạ này sẽ thường được quả báo tốt đẹp, không có việc ác."
Bấy giờ Bồ-tát Ma-ha-tát Nguyệt Tạng (Bồ-tát là người tu hành hướng đến thành Phật và cứu độ chúng sinh; Ma-ha-tát nghĩa là bậc lớn) lại bảo Long vương (vua rồng) Ta-già-la, A-tu-la vương La-hầu-la, Long vương A-na-bà-đạp-đa, A-tu-la vương Tỳ-ma-chất-đa-la, Long vương Bà-lâu-na, A-tu-la vương Mâu-chân-lân-đà, Long vương Thiện Trụ, A-tu-la vương Bạt-trì Tỳ-lô-giá-na, dùng kệ (bài văn vần để tụng) dạy rằng:
Các ông được thọ ký (được Phật báo trước sẽ thành tựu) / về thừa tối thắng (thừa là cỗ xe, chỉ con đường tu; đây là con đường thành Phật cao nhất), chẳng phải thừa khác,
Cớ sao đối với bậc Đạo sư (bậc dẫn đường, chỉ Phật) / lại chẳng biết hổ thẹn?
Cầm bè trong tay mà vẫn chết đuối, / bao người theo dòng nước xiết trôi đi;
Bỏ điều tối thắng như thế, / thì bị hết thảy chán ghét, khinh rẻ.
Những rồng, a-tu-la tầm thường / vì giận dữ nên bị chán ghét, khinh rẻ.
Các ông là bậc trượng phu tốt đẹp, / đều nên bỏ hết giận hờn.
Lòng từ đưa đến đường lành, / được hưởng đủ mọi niềm vui;
Lòng từ giúp lìa các tai nạn, / và có được bạn lành dẫn dắt;
Lòng từ giúp được trí tuệ lớn, / và được nương tựa bậc thầy sáng suốt;
Lòng từ giúp lìa các điều ác, / lại khiến người khác ưa nhìn;
Lòng từ giúp được giàu lớn, / thường có thể bố thí mọi thứ;
Lòng từ khiến ưa thích giới và định (giới là những điều răn giữ gìn thân miệng; định là tâm lắng yên, chuyên chú vào một chỗ), / lại được trí tuệ tối thắng;
Lòng từ giúp được tài khéo léo, / học giỏi mọi việc;
Nhờ lòng từ mà ngồi ngay ngắn nơi tối thắng, / giáo hóa chúng sinh;
Lòng từ giúp được thân thể tốt đẹp, / đủ tướng tốt, dung mạo đoan chính;
Lòng từ giúp có giọng nói hay, / mọi người đều thích nghe;
Lòng từ giúp có quyến thuộc tốt, / sống phạm hạnh (đời sống trong sạch, giữ giới) không ganh ghét,
Ưa thích chánh pháp, biết hổ thẹn, / người sáng suốt luôn vui mừng theo;
Lòng từ giúp được quan chức, / ngồi nơi tòa cao quý;
Dập tắt được điều ác của chúng sinh, / đặt họ vào đạo Bồ-đề (con đường giác ngộ);
Lòng từ giúp đạt Thập địa (mười bậc tu chứng của Bồ-tát), / cùng Nhẫn (sự chấp nhận và an trụ vững chắc vào chân lý) và Đà-la-ni (năng lực ghi nhớ, giữ gìn giáo pháp không quên; cũng chỉ thần chú);
Lòng từ giúp thành tựu lòng bi (thương xót, muốn cứu khổ cho người), / lìa bỏ mọi sự bám chấp;
Lòng từ giúp được thần túc (năng lực thần thông đi lại tự tại), / gặp được bậc Đạo sư sáng suốt;
Lòng từ giúp được tịnh độ (cõi nước trong sạch của Phật), / thanh tịnh, lìa phiền não (những trạng thái tâm xấu làm khổ mình và người như tham, giận, si mê);
Lòng từ giúp hàng phục các ma, / đến bờ đại Bồ-đề;
Nhờ lòng từ, ở giữa trời và người / có thể chuyển bánh xe chánh pháp (tức giảng dạy giáo pháp chân chính cho đời);
Lòng từ giúp giáo hóa chúng sinh, / đặt họ vào Tam thừa (ba con đường tu: Thanh văn, Duyên giác, Bồ-tát);
Lòng từ giúp khéo thuyết pháp, / hàng phục các ngoại đạo (các giáo phái ngoài đạo Phật);
Lòng từ dùng Bát thánh đạo (tám con đường chân chính: thấy biết đúng, suy nghĩ đúng, nói năng đúng, hành động đúng, sinh sống đúng, siêng năng đúng, ghi nhớ tỉnh giác đúng, tập trung tâm đúng) / độ thoát cho trời, người;
Đặt họ vào chốn bất tử (Niết-bàn, nơi dứt hẳn sinh tử), / các ông đều có thể vào được.
Nay ta trao cho các ông / Đà-la-ni Từ Tâm,
Ta ở chỗ ức đức Phật / đã chuyên tâm mà được nghe.
Các ông hãy đem quyến thuộc mình / đặt vào chốn từ bi và nhẫn nhục,
Cùng nhau khởi lòng từ, / thì đêm dài được an vui.
Bấy giờ Bồ-tát Ma-ha-tát Nguyệt Tạng nói kệ ấy xong, liền đọc thần chú rằng:
Đa địa dạ tha, mê đế lê (?), ma ha mê đế, lê (?) mê đa la (?) bạt đế, mê đa la la thi, mê đa la khế, mê đa la hầu hệ, mê đa la lệ, mê đế lê (?), mê đế lê (?), mê lâu sa bệ ngật lị đế, sa ha la thi, bế la phong già tỉ, tẩu la da ha nê, bà la phù thường kỳ, sơ la xoa bệ, na da na lâu hệ, câu lô tha xa xế, a mô già la nê, la xà át ký, cát lệ xa tẩu la, tam ma la nê, phù xà già, bệ lê (?) hệ, nô nị đa bệ lê (?) hệ, a la ni xí, sát đa la đậu lâu mê, a cầu lệ kỳ, lị đa la thi a la tất na bệ, a câu ti dịch ương cưu thi mô xoa tỳ bát la dịch, câu lô tha xoa duệ (chữ cuối đọc là "duệ"), tô bà ha.
"Này các nhân giả, Đà-la-ni Đại Từ Tâm này, ta thuở xưa đã từng được nghe ở chỗ ức đức Phật. Các ông nên đem nó dạy cho quyến thuộc của mình và quyến thuộc của người khác, để họ dứt bỏ giận dữ và tâm ác." Khi Bồ-tát Ma-ha-tát Nguyệt Tạng nói Đà-la-ni Từ Tâm này, Như Lai khen rằng: "Lành thay, lành thay!" Hết thảy đại chúng đến dự, gồm chư thiên, càn-thát-bà (loài thần âm nhạc của cõi trời), a-tu-la, người và phi nhân (các loài không phải người như quỷ thần), cũng đều khen: "Lành thay, lành thay!"
Bấy giờ chư thiên ai nấy đều an trụ trong tâm từ, tâm nhẫn, tâm không oán hận, tâm không cãi cọ kiện tụng, cùng nhau xin lỗi. Chư thiên đối với các rồng, các rồng đối với chư thiên, đều với tâm từ, tâm nhẫn, tâm không oán hận, tâm không tranh đấu, tâm không cãi cọ kiện tụng mà cùng nhau xin lỗi. Chư thiên đối với a-tu-la, a-tu-la đối với chư thiên, cho đến cùng nhau xin lỗi. Các rồng đối với a-tu-la, a-tu-la đối với các rồng, cho đến cùng nhau xin lỗi. Chư thiên đối với dạ-xoa (loài quỷ thần mạnh mẽ, đi lại nhanh chóng), dạ-xoa đối với chư thiên, cho đến cùng nhau xin lỗi, đều như đã nói ở trên.
Cũng như thế, chư thiên đối với la-sát (loài quỷ dữ ăn thịt người), càn-thát-bà, khẩn-na-la (loài thần ca múa của cõi trời), ca-lâu-la (loài chim thần cánh vàng), ma-hầu-la-già (loài thần mình rắn lớn), cưu-bàn-trà (loài quỷ hút tinh khí người), ngạ quỷ, tỳ-xá-già (loài quỷ ăn tinh khí và máu thịt người), phú-đơn-na (loài quỷ thân hôi thối, gây bệnh), ca-tra phú-đơn-na (loài quỷ hôi thối bậc nặng nhất), đều an trụ trong tâm từ, tâm nhẫn, tâm không oán hận, tâm không tranh đấu, tâm không cãi cọ kiện tụng. Cho đến ca-tra phú-đơn-na đối với chư thiên, cũng an trụ trong tâm từ, cho đến cùng nhau xin lỗi, cũng như đã nói ở trên. Rồng đối với dạ-xoa, cho đến ca-tra phú-đơn-na, an trụ trong tâm từ, cho đến cùng nhau xin lỗi. Dạ-xoa cho đến ca-tra phú-đơn-na đối với các rồng, cho đến cùng nhau xin lỗi, cũng đều như thế. Cho đến ca-tra phú-đơn-na đối với ca-tra phú-đơn-na, an trụ trong tâm từ, cho đến cùng nhau xin lỗi, cũng lại như thế.
Họ đều nhờ nhân duyên sức mạnh của Đà-la-ni Đại Từ Tâm, nên hết thảy trời, rồng, a-tu-la, dạ-xoa, la-sát, càn-thát-bà, khẩn-na-la, ca-lâu-la, ma-hầu-la-già, cưu-bàn-trà, ngạ quỷ, tỳ-xá-già, phú-đơn-na, ca-tra phú-đơn-na… đều cùng nhau an trụ trong tâm từ, tâm nhẫn, tâm không oán hận, tâm không cãi cọ kiện tụng, tâm không tranh đấu, tâm lìa giận dữ, tâm lìa ganh ghét. Nhờ nhân duyên sức mạnh của Đà-la-ni Đại Từ Tâm này, hết thảy loài người cùng nhau an trụ trong tâm từ, tâm nhẫn, tâm thương xót, tâm không oán hận, tâm không cãi cọ kiện tụng, tâm không tranh đấu. Hết thảy súc sinh, hoặc chim hoặc thú, cho đến những loài sâu bọ nhỏ bé thấp kém nhất, cũng cùng nhau an trụ trong tâm từ, tâm nhẫn, tâm thương xót, tâm không oán hận, tâm không tranh đấu, tâm không chống đối nhau.
Bấy giờ đại chúng đến dự, từ chư thiên cho đến hết thảy ca-tra phú-đơn-na, người và phi nhân, chắp tay hướng về Phật cung kính lễ lạy, cùng một lúc đồng thanh nói rằng: "Chúng con đều đã nhờ uy lực thần diệu của Phật mà cùng nhau xin lỗi, cùng nhau an trụ trong tâm từ, tâm nhẫn, tâm thương xót, tâm không oán hận, tâm không tranh cãi kiện tụng. Nay hết thảy chúng con cũng xin sám hối lỗi lầm với Như Lai Ứng Chánh Biến Tri. Từ trước đến nay, đối với Thế Tôn, những tội lỗi chúng con đã làm bằng thân, miệng, ý; đối với Pháp và Tăng, những tội lỗi đã làm bằng thân, miệng, ý; cho đến đối với một đệ tử Thanh văn của Thế Tôn, những tội lỗi đã làm bằng thân, miệng, ý; cho đến đối với những người vì Phật mà cạo tóc, mặc mảnh cà-sa (áo của người xuất gia) nhưng làm việc trái nghịch, không phải là pháp khí (người xứng đáng tiếp nhận và giữ gìn giáo pháp), những tội lỗi đã làm bằng thân, miệng, ý — tất cả các tội ấy, nay chúng con thành tâm sám hối trước Phật, xin tu giữ giới và oai nghi (dáng điệu, cử chỉ đúng phép). Nguyện Phật dung thứ, nhận sự sám hối của chúng con, khiến chúng con được an trụ trong giới và oai nghi. Lại nữa, từ nay về sau, cho đến đối với những người cạo tóc, mặc mảnh cà-sa mà làm việc trái nghịch, và đối với các đệ tử Thanh văn của Phật, chúng con đều sẽ phát tâm coi họ như bậc Đạo sư, che chở giữ gìn, nuôi dưỡng, cung cấp đầy đủ mọi thứ cần dùng, không để thiếu thốn."
Phật nói: "Lành thay, lành thay! Các bậc trượng phu tốt đẹp đã thành tựu nhẫn nhục. Cho đến những tội lỗi các ông đã làm bằng thân, miệng, ý đối với ta là Phật, những tội lỗi đã làm đối với Pháp và Tăng, cho đến những tội lỗi đã làm bằng thân, miệng, ý đối với một đệ tử Thanh văn của ta, cho đến những tội lỗi đã làm bằng thân, miệng, ý đối với những người vì ta mà cạo bỏ râu tóc, mặc mảnh cà-sa — mỗi người tự mình quán xét kỹ những tội nghiệp ấy mà thành tâm sám hối, thì đều được tiêu trừ, không phải chịu quả báo xấu. Như vậy, các ông đều nên che chở giữ gìn, nuôi dưỡng giáo pháp của ta. Cho đến những người vì ta xuất gia cạo tóc, mặc mảnh cà-sa mà không giữ giới cấm, các ông cũng đều nên che chở, nuôi dưỡng. Nếu che chở, nuôi dưỡng được những người ấy thì thật đáng khen ngợi.
Nếu các đệ tử Thanh văn của ta giữ giới đầy đủ, học rộng nghe nhiều, có đủ hạnh buông xả, trí tuệ, giải thoát (thoát khỏi mọi trói buộc của phiền não) và giải thoát tri kiến (sự thấy biết rõ ràng rằng mình đã giải thoát), các ông đều nên che chở, nuôi dưỡng. Những người ấy tự nhờ căn lành và nhân duyên phước đức đời trước mà khéo được cúng dường. Nếu ở đời vị lai có chúng sinh không có trí tuệ và phước đức, vì ta mà cạo tóc, mặc mảnh cà-sa, nhưng không thọ giới cấm, hoặc thọ rồi lại phạm, không tương hợp với các pháp lành — nếu lại che chở, nuôi dưỡng những người ấy thì được vô lượng phước. Ta đối với họ là bậc Đạo sư tốt, thương xót và làm lợi ích cho họ.
Vì sao vậy? Ở đời sau sẽ có những chúng sinh xấu ác, đối với Tam bảo (ba ngôi báu: Phật, Pháp, Tăng) đã làm được chút việc lành, hoặc bố thí, hoặc giữ giới, tu các thiền định, nhờ chút căn lành ấy mà được làm vua các nước. Nhưng họ ngu si không trí, không biết hổ thẹn, kiêu căng ngạo mạn hừng hực, không có lòng từ thương xót, không nhìn thấy những điều đáng sợ ở đời sau. Họ quấy nhiễu các đệ tử Thanh văn của ta: đánh đập, trói buộc, mắng nhiếc, sỉ nhục; hoặc sai khiến bắt phải phục dịch; cướp đoạt thức ăn uống, áo, bát, thuốc men và các thứ cần dùng, chùa chiền, nhà cửa, vườn ruộng; giam cầm trong ngục, đuổi đi, đày ải, trách phạt. Cho đến đối với những người cạo tóc, mặc mảnh cà-sa cũng thế. Và các quan, những người xử án cũng ngu si không trí, không biết hổ thẹn, không có lòng từ thương xót, không nhìn thấy những điều đáng sợ ở đời sau. Họ quấy nhiễu các đệ tử Thanh văn của ta, cho đến giam ngục, đuổi đi, đày ải, trách phạt. Cho đến đối với những người vì ta mà cạo bỏ râu tóc, mặc mảnh cà-sa cũng thế. Nay ta đem tất cả những người xuất gia ấy giao phó cho các ông, đừng để họ đói khát, cô độc mà phải chết."
Bấy giờ vị thượng tọa (bậc cao niên đứng đầu trong Tăng chúng) A-nhã Kiều-trần-như (một trong năm vị đệ tử đầu tiên của Phật) từ chỗ ngồi đứng dậy thưa rằng: "Bạch Đại đức Bà-già-bà (một danh hiệu của Phật, nghĩa là Thế Tôn), những người thuộc giai cấp sát-lợi (vua chúa, võ tướng), bà-la-môn (tu sĩ lo việc tế lễ), tỳ-xá (thương nhân, nông dân), thủ-đà (người làm thuê, nô lệ), những người như thế quấy nhiễu các đệ tử Thanh văn của Thế Tôn thì mắc bao nhiêu tội? Hãy tạm gác người giữ giới; nếu là người vì Phật cạo bỏ râu tóc, mặc mảnh cà-sa, mà không thọ giới cấm, hoặc thọ rồi lại phạm, kẻ nào quấy nhiễu người ấy thì mắc bao nhiêu tội?" Phật nói: "Thôi, thôi, Kiều-trần-như, đừng hỏi việc ấy."
Bấy giờ Đại Phạm thiên vương, chủ cõi Ta-bà (cõi thế giới chúng ta đang sống), liền từ chỗ ngồi đứng dậy bạch Phật rằng: "Bạch Đại đức Bà-già-bà, cúi xin Ngài nói cho. Bạch Đại đức Tu-già-đà (một danh hiệu của Phật, nghĩa là Thiện Thệ, bậc đã khéo đi qua bờ sinh tử), cúi xin Ngài nói cho. Nếu có người vì Phật mà cạo bỏ râu tóc, mặc áo cà-sa, không thọ giới cấm, hoặc thọ rồi lại phạm, mà vua sát-lợi quấy nhiễu, mắng nhiếc, sỉ nhục, đánh đập, trói buộc họ, thì mắc bao nhiêu tội?"
Phật nói: "Này Đại Phạm, nay ta tạm nói tóm lược cho ông. Nếu có người làm thân của muôn ức đức Phật chảy máu, ý ông nghĩ sao, người ấy mắc tội có nhiều chăng?" Đại Phạm vương thưa: "Nếu người chỉ làm thân một đức Phật chảy máu thôi đã mắc tội vô gián (loại tội nặng nhất, phải đọa vào địa ngục chịu khổ liên tục không gián đoạn), đã nhiều vô lượng không thể tính đếm, phải đọa vào đại địa ngục A-tỳ (địa ngục khổ nhất, sâu nhất), huống nữa là làm thân của muôn ức đức Phật chảy máu! Rốt cuộc không ai có thể nói hết quả báo tội nghiệp của người ấy, chỉ trừ Như Lai."
Phật nói: "Này Đại Phạm, nếu có kẻ quấy nhiễu, mắng nhiếc, sỉ nhục, đánh đập, trói buộc người vì ta cạo tóc, mặc mảnh cà-sa, dù không thọ giới cấm hay thọ rồi lại phạm, thì mắc tội còn nhiều hơn thế. Vì sao vậy? Người vì ta xuất gia cạo tóc, mặc mảnh cà-sa như thế, dù không thọ giới hay thọ rồi lại phạm, vẫn còn có thể chỉ bày con đường Niết-bàn cho trời và người. Người ấy đã có lòng kính tin đối với Tam bảo, hơn hết thảy chín mươi lăm phái ngoại đạo. Người ấy chắc chắn sẽ mau vào được Niết-bàn, hơn hết thảy người thế tục ở nhà, chỉ trừ người tại gia đã chứng được Nhẫn. Vì thế trời và người nên cúng dường họ, huống nữa là người có thể giữ trọn giới cấm, ba nghiệp (việc làm của thân, lời nói của miệng, suy nghĩ của ý) tương hợp với giới.
Này các nhân giả, hết thảy các vua sát-lợi, cùng các quan và những người xử án, nếu thấy có người xuất gia trong giáo pháp của ta mà làm tội lớn như giết hại lớn, trộm cắp lớn, phạm hạnh dâm dục lớn, nói dối lớn và các điều bất thiện khác, thì đối với hạng ấy chỉ nên theo đúng pháp mà đuổi ra khỏi nước, thành ấp, làng xóm, không cho ở trong chùa, cũng không cho cùng tham gia các việc của Tăng, mọi lợi lộc cúng dường đều không được chia chung. Nhưng không được đánh roi; nếu đánh roi thì là trái lẽ. Cũng không nên dùng lời nói mắng nhiếc, sỉ nhục. Hoàn toàn không nên dùng hình phạt trên thân họ. Nếu cố ý trái pháp mà trách phạt họ, người ấy liền bị thối lui, rơi khỏi con đường giải thoát, phải chịu thân thấp hèn, xa lìa hết thảy đường lành của trời và người, chắc chắn sẽ đi vào địa ngục A-tỳ. Huống nữa là đánh roi người vì Phật xuất gia mà giữ đầy đủ giới hạnh!"
Bấy giờ lại có hết thảy chư thiên, hết thảy các rồng, cho đến hết thảy ca-tra phú-đơn-na trong đại chúng đến dự, đối với Tam bảo có được lòng tin tăng mạnh, tôn trọng kính ngưỡng và tâm thấy điều hiếm có, lại nói rằng: "Hết thảy chúng con, từ nay về sau, sẽ che chở giữ gìn, nuôi dưỡng chánh pháp của Thế Tôn, cùng tỳ-kheo (nam tu sĩ xuất gia đã thọ giới đầy đủ), tỳ-kheo-ni (nữ tu sĩ xuất gia đã thọ giới đầy đủ), ưu-bà-tắc (nam cư sĩ tại gia giữ giới), ưu-bà-di (nữ cư sĩ tại gia giữ giới). Cho đến những người phạm giới cấm của Phật, chúng con cũng sẽ thu nhận, che chở; cho đến những người vì Phật cạo bỏ râu tóc, mặc mảnh cà-sa mà không thọ giới cấm, không tích chứa được gì (?), chúng con cũng coi họ như bậc Đạo sư, che chở, nuôi dưỡng, cung cấp đồ cần dùng, khiến đều đầy đủ.
Nếu các vua chúa thấy có người vì Phật xuất gia giữ gìn giới cấm, cho đến người vì Phật cạo bỏ râu tóc, mặc mảnh cà-sa, không thọ giới cấm hoặc thọ rồi lại phạm, không tích chứa được gì (?), mà theo sự việc để trị tội trên thân, đánh roi họ, thì chúng con sẽ không còn che chở, nuôi dưỡng nữa. Chúng con sẽ bỏ nước của vua ấy mà đi. Vì chúng con bỏ đi, nên khiến nước ấy nổi lên đủ thứ dối trá, tranh đấu, dịch bệnh, đói kém, binh đao cùng lúc; gió mưa trái mùa, hạn hán, nóng độc làm hại lúa mạ. Lại nữa, nếu chúng con bỏ nước ấy, chúng con sẽ tìm mọi cách khiến tất cả đệ tử Thanh văn của Thế Tôn trong nước ấy đều sang nước khác, làm cho nước ấy trống không, không còn phước điền. Nếu có đệ tử Thanh văn của Thế Tôn, cho đến người chỉ mặc mảnh cà-sa, mà có quan lại đánh roi họ, vua sát-lợi không ngăn cản che chở, thì chúng con cũng sẽ rời khỏi nước ấy."
Họ lại nói: "Hết thảy chúng con nay cùng nhau, tùy theo sức mình, siêng năng làm đủ mọi cách cúng dường Thế Tôn." Bấy giờ chư thiên cùng các rồng, cho đến hết thảy ca-tra phú-đơn-na, nhờ sức nhân duyên cùng lúc phát tâm, nên ngay lúc ấy trong bốn thiên hạ này, tất cả núi non đều biến thành núi bảy báu (bảy thứ quý: vàng, bạc, lưu ly, pha lê, xà cừ, xích châu, mã não), chỉ vì muốn cúng dường Thế Tôn. Tất cả rừng cây, cành lá, hoa quả cũng đều biến thành bảy báu. Từ hoa quả ấy lại hiện ra đủ thứ đồ cúng dường tốt đẹp bậc nhất, cùng năm thứ âm nhạc để cúng dường. Tất cả các loài cây thuốc, cỏ, mạ mọc trên mặt đất trong bốn thiên hạ cũng đều biến thành bảy báu để cúng dường. Toàn bộ mặt đất của bốn thiên hạ này đều biến thành đất lưu ly xanh để cúng dường.
Các trời, rồng, cho đến ca-tra phú-đơn-na ấy, trong bốn thiên hạ, trên đến hết cõi Dục (cõi của những chúng sinh còn ham muốn dục lạc, gồm cả loài người và sáu tầng trời thấp), mỗi loài tùy theo sức mình mà cúng dường. Có loài rưới xuống đủ thứ báu, đủ thứ hoa, đủ thứ y phục, đủ thứ chuỗi ngọc, đủ thứ lọng hoa, cờ phướn đẹp đẽ của cõi trời để cúng dường. Có loài cầm đủ thứ cờ phướn đẹp của cõi trời, lọng báu, chuỗi ngọc chỉ vàng và ngọc trai, đồ đựng bằng ngọc ma-ni (loại ngọc báu quý nhất, trong sáng như ý) để cúng dường. Có loài dùng đủ thứ đàn cầm, đàn sắt, đàn không hầu (đàn hạc), tiêu, sáo, trống tề, trống liêm (?), trống sấm làm âm nhạc cúng dường Thế Tôn. Có loài dùng đủ thứ tiếng ca hát để cúng dường. Có loài rưới xuống đủ thứ nhạc khí để cúng dường. Lại dùng đủ thứ trang hoàng cõi nước để cúng dường.
Những người và phi nhân sống trong bốn thiên hạ, cho đến hết thảy sâu bọ lớn nhỏ, đều thấy đều nghe. Hết thảy họ đều dứt hẳn cảm giác khổ, chỉ sinh cảm giác vui; tùy theo các cảm giác nơi thân mà được vui sướng đầy đủ, lại có được tâm thấy điều kỳ lạ chưa từng có, đối với Tam bảo có được lòng kính tin sâu xa.
Bấy giờ Thế Tôn với lòng đại bi thương xót, vì muốn làm cho hết thảy chúng sinh được thuần thục (đủ duyên để giác ngộ), nên tất cả tiếng nói, lời nói ấy đều được các bậc hiền thánh gia trì (dùng năng lực của mình giúp sức). Tất cả lời nói của người và phi nhân như thế, cùng những âm thanh phát ra từ các vật báu, từ cành lá hoa quả, từ đàn cầm, đàn sắt, đàn không hầu, tiêu, sáo, trống tề, trống liêm, trống sấm, đều được năng lực của bậc thánh gia trì. Tất cả những âm thanh ấy đều được gia trì để thành những tiếng kỳ lạ chưa từng có.
Đó là: sắc (hình chất, thân thể và vật chất), sắc là không (không có thực thể riêng, cố định, tự tồn tại); thọ (cảm giác vui, khổ, không vui không khổ), thọ là không; tưởng (sự nhận biết, hình dung, đặt tên), tưởng là không; hành (các tâm niệm tạo tác, ý chí), hành là không; thức (sự hay biết, phân biệt), thức là không. Như thế, nhãn nhập (mắt, cửa ngõ tiếp nhận hình sắc), nhãn nhập là không; nhĩ, tỷ, thiệt, thân nhập (tai, mũi, lưỡi, thân), nhĩ, tỷ, thiệt, thân nhập là không; ý nhập (tâm ý), ý nhập là không. Như thế, sắc nhập (hình sắc, đối tượng của mắt), sắc nhập là không; thanh, hương, vị, xúc nhập (âm thanh, mùi, vị, cảm xúc chạm), thanh, hương, vị, xúc nhập là không; pháp nhập (các đối tượng của tâm ý), pháp nhập là không. Như thế, nhãn giới (cõi phạm vi của mắt), nhãn giới là không, cho đến ý thức giới (phạm vi của sự hay biết nơi ý), ý thức giới là không. Như thế, biết thân là lìa dục, thanh tịnh; biết hết thảy các pháp (mọi sự vật, hiện tượng) là lìa dục, thanh tịnh; biết hết thảy pháp giới (toàn bộ các pháp) có tướng lìa dục; biết hết thảy các pháp là như như (chân như, thực tướng vốn như vậy, không biến đổi).
Người biết được như thế thì đối với tánh không mà không lay động. Người ấy có thể cứu vớt hết thảy chúng sinh ra khỏi tưởng chấp có chúng sinh, khiến họ được giải thoát khỏi mọi hành. Đối với tưởng chúng sinh, tưởng sắc, tưởng thọ, tưởng tưởng, tưởng hành, tưởng thức, tưởng nhãn nhập, cho đến tưởng ý thức giới, người ấy như vậy có thể đặt hết thảy chúng sinh vào cõi vô vi (cảnh giới không do nhân duyên tạo tác, không sinh không diệt, tức Niết-bàn) của Tam thừa.
Người tu hành làm sao có thể mở bày, phân tích các pháp ấy? Đó là tu: nội không (cái trong, tức các giác quan, là không), ngoại không (cái ngoài, tức các đối tượng của giác quan, là không), nội ngoại không (cả trong lẫn ngoài là không), không không (chính cái "không" cũng là không), đại không (các phương hướng rộng lớn là không), đệ nhất nghĩa không (chân lý tối cao, tức Niết-bàn, cũng là không), hữu vi không (những gì do nhân duyên tạo thành là không), vô vi không (những gì không do tạo tác là không), tất cánh không (rốt ráo là không), vô thủy không (không có khởi đầu, là không), tán không (sự tan rã, không lấy không bỏ, là không), tính không (bản tính các pháp là không), tự tướng không (tướng riêng của mỗi pháp là không), nhất thiết pháp không (hết thảy pháp là không), bất khả đắc không (không thể nắm bắt, là không), vô pháp không (cái không có là không), hữu pháp không (cái có là không), vô pháp hữu pháp không (cả cái không có lẫn cái có đều là không). Lại có: pháp pháp tướng không, vô pháp vô pháp tướng không, tự pháp tự pháp tướng không, tha pháp tha pháp tướng không (nghĩa của các thứ không này được giải thích ở dưới). Nếu tu tập, phân tích được các pháp không ấy như thế, người ấy có thể cho đến đặt hết thảy chúng sinh vào cõi vô vi của Tam thừa.
Những người tu hành ấy dùng pháp môn nào để biết nội không cho đến vô pháp hữu pháp không? Đó là lại dùng không giải thoát môn (cửa giải thoát bằng cách quán tánh không) để tu tập, phân tích các pháp trong, ngoài v.v... Thế nào gọi là pháp trong, pháp ngoài? Pháp trong là mắt, tai, mũi, lưỡi, thân, ý. Người tu hành biết đúng như thật rằng mắt thì mắt là không, không phải do tích tụ mà thành, không thể phá hoại, không thể nắm bắt. Vì sao vậy? Vì tính của các pháp vốn là như thế. Cho đến biết ý thì ý là không, không phải do tích tụ mà thành, không thể phá hoại, không thể nắm bắt. Vì sao vậy? Vì tính của các pháp vốn là như thế. Đó gọi là nội không. Người tu hành nên biết đúng như thật như vậy.
Pháp ngoài là sắc, thanh, hương, vị, xúc, pháp. Người tu hành biết đúng như thật rằng sắc thì sắc là không, cho đến pháp thì pháp là không, không phải do tích tụ mà thành, không thể phá hoại, không thể nắm bắt. Vì sao vậy? Vì tính của các pháp vốn là như thế. Đó gọi là ngoại không. Người tu hành nên biết đúng như thật như vậy.
Thế nào gọi là nội ngoại không? Pháp trong và ngoài là sáu nhập bên trong (sáu giác quan) và sáu nhập bên ngoài (sáu đối tượng). Người tu hành biết đúng như thật rằng các nhập trong và ngoài là không, không phải do tích tụ mà thành, không thể phá hoại, không thể nắm bắt. Vì sao vậy? Vì tính của các pháp vốn là như thế. Đó gọi là nội ngoại không. Người tu hành nên biết đúng như thật như vậy.
Thế nào gọi là không không? "Không" là hết thảy các pháp đều không. Vì cái không ấy mà không cũng là không, không phải do tích tụ mà thành, không thể phá hoại, không thể nắm bắt. Vì sao vậy? Vì tính của các pháp vốn là như thế. Đó gọi là không không. Người tu hành nên biết đúng như thật như vậy.
Thế nào gọi là đại không? Phương Đông thì phương Đông là không, cho đến bốn phương góc là không, không phải do tích tụ mà thành, không thể phá hoại, không thể nắm bắt. Vì sao vậy? Vì tính của các pháp vốn là như thế. Đó gọi là đại không. Người tu hành nên biết đúng như thật như vậy.
Thế nào gọi là đệ nhất nghĩa không? Đệ nhất nghĩa (chân lý cao nhất) tức là Niết-bàn. Niết-bàn ấy vì là Niết-bàn nên là không, không phải do tích tụ mà thành, không thể phá hoại, không thể nắm bắt. Vì sao vậy? Vì tính của các pháp vốn là như thế. Đó gọi là đệ nhất nghĩa không. Người tu hành nên biết đúng như thật như vậy.
Thế nào gọi là hữu vi không? Pháp hữu vi là cõi Dục, cõi Sắc (cõi của những chúng sinh đã lìa dục lạc nhưng còn thân hình vi tế), cõi Vô sắc (cõi của những chúng sinh không còn thân hình, chỉ còn tâm thức). Cõi Dục, cõi Sắc, cõi Vô sắc là không, không phải do tích tụ mà thành, không thể phá hoại, không thể nắm bắt. Vì sao vậy? Vì tính của các pháp vốn là như thế. Đó gọi là hữu vi không. Người tu hành nên biết đúng như thật như vậy.
Thế nào gọi là vô vi không? Không sinh, không diệt, không trụ, không đổi khác, đó gọi là vô vi. Vô vi vì là vô vi nên là không, không phải do tích tụ mà thành, không thể phá hoại, không thể nắm bắt. Vì sao vậy? Vì tính của các pháp vốn là như thế. Đó gọi là vô vi không. Người tu hành nên biết đúng như thật như vậy.
Thế nào gọi là tất cánh không? Tất cánh nghĩa là các pháp rốt cuộc không thể nắm bắt được, không phải do tích tụ mà thành, không thể phá hoại, không thể nắm bắt. Vì sao vậy? Vì tính của các pháp vốn là như thế. Đó gọi là tất cánh không. Người tu hành nên biết đúng như thật như vậy.
Thế nào gọi là vô thủy không? Đến và đi đều không thể nắm bắt, không phải do tích tụ mà thành, không thể phá hoại, không thể nắm bắt. Vì sao vậy? Vì tính của các pháp vốn là như thế. Đó gọi là vô thủy không. Người tu hành nên biết đúng như thật như vậy.
Thế nào gọi là tán không? Không có gì để lấy hay bỏ, không phải do tích tụ mà thành, không thể phá hoại, không thể nắm bắt. Vì sao vậy? Vì tính của các pháp vốn là như thế. Đó gọi là tán không. Người tu hành nên biết đúng như thật như vậy.
Thế nào gọi là tính không? Tính của hết thảy pháp hữu vi và vô vi không phải do Thanh văn làm ra, không phải do Duyên giác làm ra, không phải do Như Lai làm ra; tính pháp ấy là không, không phải do tích tụ mà thành, không thể phá hoại, không thể nắm bắt. Vì sao vậy? Vì tính của các pháp vốn là như thế. Đó gọi là tính không. Người tu hành nên biết đúng như thật như vậy.
Thế nào gọi là tự tướng không? Bị biến hoại, gây ngăn ngại là tướng của sắc; có thể cảm nhận là tướng của thọ; nắm lấy hình tướng là tướng của tưởng; tạo tác là tướng của hành; hiểu biết rõ là tướng của thức. Như thế, tự tướng của hết thảy pháp hữu vi và vô vi thì tự tướng ấy là không, không phải do tích tụ mà thành, không thể phá hoại, không thể nắm bắt. Vì sao vậy? Vì tính của các pháp vốn là như thế. Đó gọi là tự tướng không. Người tu hành nên biết đúng như thật như vậy.
Thế nào gọi là nhất thiết pháp không? Hết thảy pháp là sắc, thọ, tưởng, hành, thức; mắt cho đến ý; sắc cho đến pháp; thức sinh do nhân duyên mắt và sắc, cho đến thức sinh do nhân duyên ý và pháp. Các pháp hữu vi, vô vi ấy gọi là hết thảy pháp. Các pháp ấy là không, không phải do tích tụ mà thành, không thể phá hoại, không thể nắm bắt. Vì sao vậy? Vì tính của các pháp vốn là như thế. Đó gọi là nhất thiết pháp không. Người tu hành nên biết đúng như thật như vậy.
Thế nào gọi là bất khả đắc không? Hết thảy pháp đều không thể nắm bắt được, không phải do tích tụ mà thành, không thể phá hoại, không thể nắm bắt. Vì sao vậy? Vì tính của các pháp vốn là như thế. Đó gọi là bất khả đắc không. Người tu hành nên biết đúng như thật như vậy.
Thế nào gọi là vô pháp không? Hết thảy cái không có vật gì đều không thể nắm bắt được, không phải do tích tụ mà thành, không thể phá hoại, không thể nắm bắt. Vì sao vậy? Vì tính của các pháp vốn là như thế. Đó gọi là vô pháp không. Người tu hành nên biết đúng như thật như vậy.
Thế nào gọi là hữu pháp không? Trong sự hòa hợp không có vật gì thật, không phải do tích tụ mà thành, không thể phá hoại, không thể nắm bắt. Vì sao vậy? Vì tính của các pháp vốn là như thế. Đó gọi là hữu pháp không. Người tu hành nên biết đúng như thật như vậy.
Thế nào gọi là vô pháp hữu pháp không? Cái không có vật thì cái không có vật là không, cái có vật thì cái có (?) cũng là không, không phải do tích tụ mà thành, không thể phá hoại, không thể nắm bắt. Vì sao vậy? Vì tính của các pháp vốn là như thế. Đó gọi là vô pháp hữu pháp không. Người tu hành nên biết đúng như thật như vậy.
Thế nào gọi là pháp pháp tướng không? Pháp ở đây là năm ấm (năm nhóm hợp thành con người: sắc, thọ, tưởng, hành, thức). Năm ấm là không, không phải do tích tụ mà thành, không thể phá hoại, không thể nắm bắt. Vì sao vậy? Vì tính của các pháp vốn là như thế. Đó gọi là pháp pháp tướng không. Người tu hành nên biết đúng như thật như vậy.
Thế nào gọi là vô pháp vô pháp tướng không? Vô pháp là pháp vô vi. Pháp vô vi ấy là không, không phải do tích tụ mà thành, không thể phá hoại, không thể nắm bắt. Vì sao vậy? Vì tính của các pháp vốn là như thế. Đó gọi là vô pháp vô pháp tướng không. Người tu hành nên biết đúng như thật như vậy.
Thế nào gọi là tự pháp tự pháp tướng không? Tự pháp của các pháp là không; cái không ấy không phải do trí tuệ làm ra, không phải do sự thấy làm ra, không phải do tích tụ mà thành, không thể phá hoại, không thể nắm bắt. Vì sao vậy? Vì tính của các pháp vốn là như thế. Đó gọi là tự pháp tự pháp tướng không. Người tu hành nên biết đúng như thật như vậy.
Thế nào gọi là tha pháp tha pháp tướng không? Dù Phật ra đời hay không ra đời, thì pháp trụ, pháp tướng, pháp vị, pháp giới, như, thật tế (các tên gọi khác nhau của chân lý thường hằng của các pháp) — tính và tướng ấy thường còn, không có lỗi biến đổi. Các pháp ấy là không, không phải do tích tụ mà thành, không thể phá hoại, không thể nắm bắt. Vì sao vậy? Vì tính của các pháp vốn là như thế. Đó gọi là tha pháp tha pháp tướng không. Người tu hành nên biết đúng như thật như vậy.
Biết rồi thì có thể khiến chúng sinh lìa tưởng chúng sinh; lìa hết thảy tưởng hành, tưởng thọ, tưởng sắc, tưởng thức; lìa tưởng mắt cho đến tưởng ý; lìa tưởng sắc cho đến tưởng pháp; sau đó đặt hết thảy chúng sinh vào cõi vô vi của Tam thừa. Nếu có người tu hành biết các pháp này hiện rõ trước mắt đúng như thật, thì được gọi là khéo tu.
Những chúng sinh xưa kia đã từng tu tập pháp này, thì tiếng pháp sâu xa bậc nhất như thế lọt vào tai họ. Hoặc có chúng sinh chưa gieo căn lành, tiếng pháp như thế cũng lọt vào tai. Hoặc có người thấy Phật, chuyên tâm chiêm ngưỡng, thì hết thảy căn lành vô tận của người ấy đều hiện ra trước mắt, cho đến chứng được bậc bất thoái chuyển (bậc tu không còn bị thối lui), có mười lực, không sợ hãi, thành bậc pháp khí lớn.
Hoặc có chúng sinh nghe tiếng vô thường (mọi thứ đều đổi thay, không còn mãi) lọt vào tai. Hoặc nghe tiếng khổ, tiếng không, tiếng vô ngã (không có cái ta thật, cố định); tiếng tam luật nghi (ba loại giới luật giữ gìn thân, miệng, ý); tiếng tứ niệm xứ (bốn phép quán: thân là không sạch, cảm thọ là khổ, tâm là vô thường, các pháp là vô ngã); tiếng tứ chánh cần (bốn sự siêng năng đúng: ngăn điều ác chưa sinh, dứt điều ác đã sinh, làm điều lành chưa sinh, tăng điều lành đã sinh); tiếng tứ như ý túc (bốn nền tảng của thần thông: ý muốn, tinh tấn, tâm, quán xét); tiếng ngũ căn (năm gốc rễ lành: tin, tinh tấn, nhớ nghĩ đúng, định, tuệ); tiếng ngũ lực (sức mạnh phát ra từ năm căn ấy); tiếng thất giác phần (bảy yếu tố đưa đến giác ngộ); tiếng bát đạo phần (tám phần của Bát thánh đạo); tiếng thật luận (lời bàn về chân thật) (?); tiếng pháp nhân duyên (lẽ mọi sự do nhân và duyên hợp lại mà sinh); tiếng phạm trụ (bốn tâm rộng lớn: từ, bi, hỷ, xả); tiếng tứ nhiếp (bốn cách thu phục, gần gũi người: bố thí, nói lời ái ngữ, làm việc lợi ích, cùng làm việc với họ); tiếng vô ngại biện (tài biện thuyết không trở ngại); tiếng thiền; tiếng giải thoát; tiếng vô sắc định (các tầng thiền định không còn dính đến hình sắc); tiếng lục ba-la-mật (sáu pháp tu đưa đến bờ giác ngộ: bố thí, trì giới, nhẫn nhục, tinh tấn, thiền định, trí tuệ); tiếng xảo phương tiện (cách khéo léo dẫn dắt người); tiếng tam-muội (định), đà-la-ni, nhẫn; tiếng Thanh văn thừa; tiếng Duyên giác thừa; tiếng Đại thừa (con đường tu của Bồ-tát, hướng đến thành Phật, cứu độ mọi người); tiếng bậc bất thoái chuyển; tiếng hết nghiệp chướng (chướng ngại do việc ác đã làm); tiếng hết phiền não chướng (chướng ngại do phiền não); tiếng hết chúng sinh chướng (chướng ngại do chấp có chúng sinh) (?); tiếng hết pháp chướng (?); tiếng công đức trang nghiêm của cõi nước hữu vi; tiếng tâm thanh tịnh vô vi; tiếng đại từ (lòng thương, muốn đem vui đến cho mọi người); tiếng đại bi (lòng xót thương, muốn cứu khổ cho mọi người); tiếng tam bất hộ (ba điều Phật không cần che giấu giữ gìn, vì thân, miệng, ý của Phật đều trong sạch); tiếng tứ vô úy (bốn điều không sợ hãi của Phật khi thuyết pháp); tiếng thập lực (mười năng lực trí tuệ của Phật); tiếng thập bát bất cộng pháp (mười tám đức tính riêng chỉ Phật mới có); tiếng nhất sinh bổ xứ (bậc Bồ-tát chỉ còn một đời nữa là thành Phật); tiếng thập địa; tiếng thân cuối cùng; tiếng hàng phục ma; tiếng trí vô thượng (trí tuệ cao nhất); tiếng chuyển bánh xe pháp; tiếng hiện thần thông biến hóa tùy theo người cần được độ; tiếng xả bỏ thọ mạng; tiếng thị hiện đại Niết-bàn vô thượng cho chúng sinh. Những tiếng như thế, mỗi tiếng mỗi khác, lọt vào tai.
Các chúng sinh ấy, cho đến cả loài súc sinh, ngạ quỷ…, được vô lượng trăm nghìn pháp môn như thế lọt vào tai. Các chúng sinh ấy được niềm vui mừng hớn hở hiếm có bậc nhất, đối với Tam bảo hết sức kính tin. Phiền não chướng, nghiệp chướng, chúng sinh chướng, pháp chướng của các chúng sinh ấy, trong ba phần đã hết hai phần. Các chúng sinh ấy nghe những tiếng ấy rồi, vô lượng a-tăng-kỳ (con số cực lớn, không thể đếm) chúng sinh xưa có tâm ác, đều được tâm mềm mỏng, tâm thương xót, tâm làm việc lành, thấy được những điều đáng sợ ở đời sau, gieo được đầy đủ căn lành của trời và người. Nhờ những tiếng ấy mà vô lượng a-tăng-kỳ chúng sinh quy y (nương tựa) Tam bảo. Những người giữ gìn giới cấm thanh tịnh, có người được quả Tu-đà-hoàn (quả thánh đầu tiên, bước vào dòng thánh), cho đến có người được quả A-la-hán (quả thánh cao nhất của Thanh văn, dứt sạch phiền não, không còn tái sinh). Lại có vô lượng a-tăng-kỳ chúng sinh gieo các căn lành nơi Duyên giác thừa. Lại có vô lượng a-tăng-kỳ chúng sinh phát tâm A-nậu-đa-la tam-miệu tam-bồ-đề (tâm cầu giác ngộ cao nhất, hoàn toàn và chân chính, tức quả Phật), liền được an trụ ở bậc bất thoái chuyển. Lại có vô lượng a-tăng-kỳ chúng sinh được vô sinh pháp nhẫn (sự an trụ vững chắc vào chân lý rằng các pháp vốn không sinh không diệt). Bấy giờ Thế Tôn muốn nói lại ý nghĩa này nên nói kệ rằng:
A-tu-la Hỏa Vị (?) / chỉ cho La-hầu-la rằng:
"Đây là bậc thầy tối thắng của ta, / đầy đủ phước và tuệ trang nghiêm."
Phật bảo họ rằng: / "Hãy dứt ganh ghét, giận dữ.
Ta phó chúc Pháp nhãn (con mắt chánh pháp, tức giáo pháp chân chính) này, / để hộ trì, các ông hãy nhận lấy."
Các a-tu-la ấy vui mừng, / kính cẩn đáp bậc Đạo sư tôn quý:
"Chúng con sẽ giữ gìn Pháp nhãn, / cho đến khi pháp còn lâu dài.
Chúng con sẽ nói thần chú / của pháp tối thắng không giấu giếm,
Khiến hết thảy các rồng kia / đều mất sức kiêu mạn."
Bấy giờ bọn rồng / ai nấy đều giận dữ,
Muốn dùng sức kiêu mạn / mà đánh nhau với a-tu-la.
Phật bảo các Long vương / và các chúa a-tu-la:
"Các ông suốt đêm dài / ai nấy thường hung dữ.
Nếu không trừ giận dữ, / thì không xứng đáng hưởng các niềm vui,
Thường bị khổ đau xâm chạm, / mang thân hèn kém hôi hám dơ bẩn,
Thân thể, tay chân không đủ, / luôn thiếu thốn đồ sinh sống.
Nghe nói các khổ ấy / đều lấy giận dữ làm gốc:
Hình phạt ác, gông xiềng, / ngục tù, đói khát…
Địa ngục, ngạ quỷ, súc sinh, / đều do giận dữ mà chịu khổ ấy.
Hết thảy nên nhẫn nhục, / người nhẫn được thì không có các khổ ấy;
Bậc trượng phu được điều tối thắng, / giàu sang, đủ mọi điều ưa thích.
Hai phe của các ông, / các rồng và a-tu-la,
Mỗi bên hãy tu nhẫn nhục, / nhờ nhẫn mà không có các điều ác."
Đại chúng đều vui mừng, / hết thảy đều khen ngợi.
Các ông nay nghe lời này, / đều được nhẫn nhục.
Trời, rồng, a-tu-la, / dạ-xoa và các loài quỷ,
Hết thảy đều được nhẫn, / nhìn nhau bằng lòng từ.
Người và súc sinh…, / được nhẫn đều hòa thuận;
Chim thú và sâu bọ nhỏ, / thương xót nhau bằng lòng từ bi.
Đại chúng đều chắp tay, / chiêm ngưỡng bậc Đạo sư mà thưa:
"Chúng con che chở cho nhau, / đều được an trụ trong tâm từ.
Lại nữa, đại chúng chúng con / đối với Phật, bậc Đạo sư tôn quý,
Những tội nghiệp đã làm, / hoặc phạm bằng thân, miệng, ý,
Đối với Pháp và chúng Tăng, / dù chỉ có lỗi với một người,
Bậc kiên cố nhất trong loài người, / cúi xin Ngài dung thứ.
Chúng con đối với pháp của Thế Tôn, / hết thảy điều ác đã làm,
Nay đều hết lòng sám hối, / nguyện Phật từ bi nhận cho."
Khi ấy Lưỡng Túc Tôn (bậc tôn quý nhất trong loài hai chân, tức Phật) / bảo đại chúng ấy rằng:
"Các ông sám hối, nghiệp ác đã hết, / rốt cuộc không phải chịu quả báo khổ.
Người cạo tóc mà không thọ giới, / mặc mảnh áo cà-sa,
Cũng hãy coi họ như bậc Đạo sư, / như bậc cao nhất trong loài người.
Vua ác che lấp Pháp nhãn, / vì tham và si mà đánh đập tỳ-kheo,
Thì như làm thân bậc Đạo sư chảy máu, / sẽ đọa vào ngục A-tỳ."
Đại chúng nói rằng: / "Chúng con sẽ che chở tỳ-kheo.
Nếu có các vua ác / quấy nhiễu chúng Thanh văn,
Thì chúng con trong mọi việc / đều bỏ nước ấy mà đi;
Các sa-môn (người xuất gia tu hành) ở đất ấy, / chúng con sẽ khiến họ đi sang nơi khác,
Làm cho các nước ấy suy hoại, / đói kém, binh đao, dịch bệnh nổi lên.
Sa-môn đi đến nước nào, / chúng con cũng đến nước ấy,
Khiến họ đều được niềm vui tốt đẹp, / đầy đủ áo mặc, đồ ăn uống.
Ở nơi Pháp nhãn rực sáng ấy, / chúng con cúng dường bậc cao nhất trong loài người."
Khắp bốn thiên hạ không sót chỗ nào, / đều biến thành bảy báu;
Lại rưới xuống các thứ hương hoa, / châu báu và y phục,
Ca múa, kỹ nhạc…, / để cúng dường bậc Đạo sư.
Những gì chúng sinh thấy và nghe, / đều khiến họ được vui sướng đầy đủ.
Năng lực bậc thánh gia trì khiến mọi âm thanh / đều biến thành tiếng của Phật,
Nói rằng các pháp hữu vi (những gì do nhân duyên hợp thành) là khổ, / là vô thường, là không, là vô ngã;
Hết thảy các pháp trong ba đời (quá khứ, hiện tại, vị lai) / đều là không, không có gì thật;
Hợp và tan, cả hai đều không, / mắt và thức, cả hai cũng thế;
Cho đến tâm và pháp giới, / thân năm ấm… các pháp đều không.
Biết các pháp như thế, / thì có thể cứu độ chúng sinh;
Nếu biết ba cõi (cõi Dục, cõi Sắc, cõi Vô sắc) là không, / thì có thể cởi trói buộc cho chúng sinh.
Mười hai chi của các cõi hữu (mười hai mắt xích nhân duyên khiến chúng sinh xoay vần trong sinh tử), / hết thảy đều có tính là không.
Những ai xưa kia đối với pháp này / đã tu tập như thế,
Thì họ nghe các tiếng ấy / đều được nhẫn,
Được trí lực, không sợ hãi, / được an trụ trên đạo Bồ-đề.
Các chúng sinh ít phước / được nghe tiếng về pháp hữu vi (?),
Vô lượng chúng sinh siêng năng / được vào hạnh Bồ-đề:
Bố thí, trì giới, nhẫn nhục, tinh tấn, / thiền định và trí tuệ;
Cõi Phật trang nghiêm bằng phước đức, / nhờ tinh tấn mà được thanh tịnh.
"Các ông sẽ thành Phật, / đến được bờ của các pháp,
Hàng phục ma cùng quân ma, / và rưới mưa chánh pháp,
Cho vô lượng cõi chúng sinh / được Pháp nhãn chân chính.
Hết thảy các ông / hãy mau vào thành an ổn (Niết-bàn)."
Vô lượng chúng sinh nghe tiếng ấy / được hướng về đại Bồ-đề,
Và được đạo Nhị thừa (hai con đường Thanh văn và Duyên giác), / có người được niềm vui của trời, người,
Có người đạt đến quả chứng, / được tam-ma-đề (thiền định) của A-la-hán.
Những chúng sinh ác như thế / đều được tâm ý mềm mỏng,
Biết sợ các nghiệp ác, / an trụ trong tâm từ thiện.
Kinh Đại Tập, quyển thứ năm mươi bốn.
Kinh Đại Phương Đẳng Đại Tập, quyển thứ năm mươi lăm.
Đời Cao Tề (nhà Bắc Tề do họ Cao lập ra), Tam tạng (vị pháp sư thông suốt ba kho kinh điển Phật giáo: kinh, luật, luận) người Thiên Trúc (Ấn Độ) Na-liên-đề-da-xá dịch.
◄ Trước
Sau ►
Quay lại danh sách thiên · Giỏ video