Thiên 19 — Phẩm 19: Không và thanh tịnh

 Phẩm thứ mười chín: Không tịnh (tính không và sự trong sạch vốn có của các pháp).

 Vua A-xà-thế (vua nước Ma-kiệt-đà) tiến lên bạch Phật: "Bạch Thế Tôn (danh hiệu tôn xưng Phật, nghĩa là bậc được cả đời tôn kính), Ngài thường có lòng thương xót lớn đối với các pháp (mọi sự vật, hiện tượng). Các pháp vốn dối gạt; do mê lầm mà khởi lên tưởng (ý niệm), rồi theo điều mình muốn mà xoay vần mê hoặc lẫn nhau. Hạnh của Bồ-tát (người phát tâm cầu thành Phật để cứu độ chúng sinh) không thể tính lường. Bồ-tát cần tu đạo hạnh để đến cõi Phật được đầy đủ trang nghiêm thanh tịnh. Mọi hạnh Bồ-tát đều phải theo học để thu nhận cõi Phật, để được trang nghiêm thanh tịnh như cõi nước của Hải Long Vương (vua rồng ở biển cả)." Phật nói: "Đúng vậy, đúng vậy, Đại vương. Tất cả các pháp đều từ niệm (ý nghĩ) mà khởi; làm gì thì thành nấy. Các pháp không trụ (không đứng yên cố định), cũng không có chỗ ở."

 Khi ấy vua A-xà-thế nói với Hải Long Vương: "Hay thay, Long Vương! Ngài được lợi lành, khiến Như Lai (danh hiệu của Phật) thọ ký (báo trước rằng sẽ thành Phật) cho ngài; khi ngài thành Phật, cõi nước trong sạch trang nghiêm không thể nghĩ bàn." Long Vương đáp: "Pháp không có thọ ký. Vì sao vậy? Các pháp đều lặng yên. Do các ấm (năm uẩn, năm nhóm hợp thành con người: sắc, thọ, tưởng, hành, thức), các giới (mười tám giới), các nhập (mười hai nhập, tức sáu giác quan và sáu đối tượng của chúng) mà tạm gọi là người. Còn cái được thọ ký thì không có ấm, giới, nhập. Vì có danh sắc (phần tinh thần và phần thể chất) nên tạm gọi là người; còn cái được thọ ký thì không có danh, không có sắc. Do nhân duyên (nguyên nhân và điều kiện), báo ứng, do thấy, nghĩ, tưởng, niệm mà tạm gọi là người; còn cái được thọ ký thì không có báo ứng, không thấy, không nghĩ, không tưởng, không niệm. Giả sử Bồ-tát làm các cội đức như nhau, thì cội đức ấy cũng không có thọ ký. Tướng của các pháp là không, như hư không, không có thọ ký. Tất cả các pháp là vô tướng (không có hình tướng để bám vào), vô nguyện (không có gì để mong cầu), vô vi (không do tạo tác), vô số (không thể đếm); không có sự thọ ký cho cái vô tướng, vô nguyện, vô vi, vô số."

 Long Vương lại nói với vua A-xà-thế: "Lòng đại bi của chư Phật không thể nghĩ bàn. Các kinh vốn không có tên gọi, không có tư tưởng, vậy mà Phật vẫn nói ra tên gọi và tưởng. Chư Phật Thế Tôn không còn phân biệt danh và tướng, nhưng thuận theo tập tục thế gian mà thị hiện (hiện ra cho người thấy) việc thọ ký. Thật ra không có pháp nào được thọ ký, cũng không có ai ở trong hay ở ngoài sẽ được thọ ký." Vua A-xà-thế lại hỏi Long Vương: "Có phải Bồ-tát được pháp nhẫn (sự an nhận vững vàng chân lý rằng các pháp vốn không sinh không diệt), đạt được hạnh bình đẳng, như vậy mới được thọ ký chăng?"

 Hải Long Vương đáp: "Nhẫn ấy đều là không, tưởng không thể cùng tận. Rốt ráo hiểu rõ đến bản tế (giới hạn gốc, tức thực tại tận cùng): tế không cùng tận, tế bình đẳng, tế vô ngã, tế của cái ta (?), tế chân thật, rốt ráo là tế không thành tựu. Tế ấy là không, đến tế giải thoát. Hiểu rõ tế của dâm, nộ, si (tham dục, giận dữ, ngu si) thì không còn nương tựa vào đâu. Không nương tựa thì đối với âm thanh không có hội hợp. Không hội hợp thì không dính mắc, cũng không có gì để giải thoát. Không có gì để giải thoát thì không hành; hành mà không có chỗ hành, cũng không phải là không hành, cũng không lo buồn. Đã không lo buồn thì Bồ-tát ấy đối với tất cả việc làm, thấy mà như không thấy. Không có chỗ thấy, không xét đoán, thì đã bình đẳng, đã vào chỗ an trụ, đã vượt qua bằng sự bình đẳng: không hủy hoại, không lễ bái (?), không vội vàng, không thô bạo. Bình đẳng với các pháp rồi mới được nhẫn.

 Cái gọi là nhẫn và sự thọ ký, việc đã thọ ký và người được thọ ký — tất cả các pháp ấy há chẳng phải đều là pháp bình đẳng sao? Pháp giới (toàn thể thực tại của các pháp) của các pháp rốt ráo không có pháp giới; không phải không hiểu rõ, mà cũng không có gì thành tựu (?). Quán pháp ấy rồi, xét nghĩa lý của nó, thì thấy không ai có thể tính đếm các pháp. Ví như hư không không thể tính đếm vì vượt ngoài mọi con số; các pháp cũng như thế." Khi Hải Long Vương nói lời này, hai vạn Bồ-tát được pháp nhẫn bất khởi (vô sinh pháp nhẫn, chứng biết các pháp vốn không sinh khởi), một trăm tỳ-kheo (người xuất gia đã thọ giới đầy đủ) dứt hết lậu (phiền não rỉ chảy làm ô nhiễm tâm), ý được giải thoát.

 Bấy giờ vua A-xà-thế bạch Phật: "Tài biện luận của Long Vương thật chưa từng có, bạch Thế Tôn!" Phật nói: "Điều ấy chưa đủ lấy làm lạ, cũng không phải là khó. Người mới phát tâm nghe điều này mà không sợ, không thấy khó, không kinh hãi, đó mới là khó. Vì sao vậy? Đạo pháp gốc của chư Phật Thế Tôn khó theo kịp như thế, ít người tin được; trời trên và người thế gian không thể tiếp nhận, không thâm nhập, không tin, không vui thích. Vì vậy nên biết, ai nghe kinh pháp sâu xa này mà không sợ hãi, đó mới là khó. Đời trước cúng dường vô số đức Phật thì sao gọi là khó được? Ví như có người khiến hư không vốn không có hình lại hiện ra hình tượng, như thế có khó không?" Vua đáp: "Rất khó, thưa Thiên Trung Thiên (trời trong các trời, danh hiệu tôn xưng Phật)."

 Phật nói: "Người nghe nghĩa sâu xa của kinh này mà tin và vui thích tất cả, đều biết không có ngã (cái tôi), không có nhân (người), không có thọ (tuổi thọ), không có mạng (sinh mạng); cả người đã tin lẫn người sắp tin, những người ấy là bạn thân, thầy lành cùng dòng với Như Lai, thuận theo trí sáng, bằng phẳng (?). Họ có thể đảm đương lòng tin, trừ sạch bụi nhơ, vì tất cả mọi người giảng nói kinh pháp. Họ có thể đến đạo tràng (nơi thành đạo), dùng lòng từ hàng phục trăm nghìn ức ma cùng quyến thuộc của chúng, được tự tại đối với các pháp. Tâm họ trong sạch, trí tuệ thông suốt ở ngay trước mắt; chỉ trong khoảnh khắc phát ý liền thành trí tuệ sáng suốt, đạt Tối Chánh Giác (giác ngộ chân chính cao nhất). Họ khuyến khích chúng sinh, biết tâm của tất cả và các căn (căn cơ, khả năng tiếp nhận) của muôn loài, mà chuyển bánh xe đại pháp vô thượng (giảng giáo pháp cao nhất, ví như bánh xe lăn đi nghiền nát phiền não). Họ chữa mọi bệnh, khai hóa người ngoại đạo, phá tan kẻ thù, thổi tù và pháp lớn (ví tiếng giảng pháp vang xa)."

 Khi ấy Hải Long Vương được mọi điều mong cầu, không mất chí nguyện ban đầu, lại nghe được việc mình được thọ ký, vui mừng hớn hở, tâm lành sinh khởi, nhảy vọt lên hư không, dùng kệ (bài thơ tụng) khen Phật:

 Như hư không vốn trong sạch, không sắc, không thọ (cảm nhận), không số;

 Bậc An Trụ (bậc an ổn vững vàng, chỉ Phật) (?) thuyết pháp như thế, như hư không khắp nơi tự nhiên.

 Danh tự chẳng có cũng chẳng không, tạo nên nhân duyên và báo ứng;

 Bậc An Trụ giảng dạy, điều phục mà không tranh cãi: không người, không mạng, không thọ, không thức.

 Tất cả các pháp rất trong sạch; cái ta trong sạch, tất cả đều bình đẳng;

 Cái ta lặng yên thì các pháp cũng lặng yên như vậy; hiểu điều này thì được thọ ký.

 Xét pháp giới (toàn thể thực tại của các pháp) vốn trong sạch, cõi người cũng lặng yên như thế;

 Cõi chúng sinh lặng yên thế nào, Phật pháp lặng yên cũng vậy.

 Nếu Phật pháp trong sạch, thì các cõi Phật cũng lặng yên như nhau;

 Nếu cõi Phật trong sạch, thì các trí tuệ lặng yên, không khác biệt.

 Các pháp trong sạch, chỉ do con số mà đặt tên gọi; dùng số mà tính thì không có tên (?);

 Do tưởng mà có số và tên, vốn là không; các tên và số ấy đều không ngăn ngại.

 Những điều muôn loài suy nghĩ trong chí ý: không thấy được, không có sắc, không thành;

 Như tâm, ý, thức không thành, các pháp cũng thế, đều không, không có tâm.

 Có khi làm mà là không làm; có duyên tội mà không có người chịu;

 Sinh tử từ đầu đến cuối với lỗi lầm mà không có người làm; gọi là Nê-hoàn (Niết-bàn, sự tịch diệt, dứt hết khổ) mà không có tịch lặng (?).

 Vào bản tế (chỗ tận cùng gốc của thực tại), cội nguồn không ngăn ngại; hư không vốn là tế vô ngã;

 Xét chọn các tế, được nguồn bình đẳng; biết chúng sinh vốn là cửa chân thật.

 Tế quá khứ, vị lai và hiện tại, trí sáng thuận theo các tế ấy;

 Ở nơi trí tuệ bình đẳng là cửa không có tế; thấu suốt pháp giới và chủng tánh Phật (dòng giống Phật, khả năng thành Phật).

 Lá cờ tối thắng không sinh không diệt; không, vô tướng, vô nguyện, vốn lặng yên;

 Pháp chân đế (chân lý tuyệt đối) không lời không tiếng, là chốn tịch mịch của các bậc thánh.

 Nếu hiểu các pháp thanh đạm, tự nhiên sẽ vui như nắm hư không;

 Ở đó không có cái ta, thân tịch lặng; như vậy là niềm vui của thánh pháp.

 Pháp do Phật mười phương (tám hướng cùng phương trên và phương dưới) đã nói, pháp do Phật đời sau sẽ tuyên dương,

 Tất cả đều như âm thanh vị lai; nhân tiếng nói mà hiện ra, rồi đi vào chỗ không tiếng.

 Tiếng vốn là không, tự nhiên như tiếng vang; các pháp đều không, như ý niệm hư huyễn;

 Không dùng pháp, cũng không dùng phi pháp mà giáo hóa; gốc chân thật là không, không thể nắm được.

 Tất cả các pháp không có chủ, không có tên; các tưởng niệm khác nhau đều chẳng phải sáng suốt;

 Danh "người" lặng yên, không thể nắm được; các pháp vốn lặng yên cũng như thế.

◄ Trước Sau ►

Quay lại danh sách thiên · Giỏ video