Kinh Bồ Tát Anh Lạc (kinh ví công đức trang nghiêm của Bồ-tát như chuỗi ngọc đeo mình; Bồ-tát là người tu hành phát nguyện thành Phật để cứu độ mọi chúng sinh), phẩm thứ tám: Như Lai (danh hiệu của Phật, nghĩa là bậc đến từ chân lý như thật).
Bấy giờ Bồ-tát Nhuyễn Thủ (tên một vị Bồ-tát, tức Văn Thù Sư Lợi) bạch Phật: "Bạch Thế Tôn (danh hiệu của Phật, bậc được cả thế gian tôn kính), các tộc tính tử (người con dòng họ tốt, cách Phật gọi người nghe pháp) tu tập kho pháp vô tận như thế nào?" Phật nói: "Nếu có thiện nam tử, thiện nữ nhân (người nam, người nữ có lòng lành tin theo Phật pháp) muốn tu pháp vô tận, thì nên tu năm pháp môn khổ (năm cửa vào đạo dựa trên sự thấy rõ cái khổ). Thế nào là năm pháp môn khổ?
Nếu có chúng sinh thấy các cõi mười phương (tám hướng cùng phương trên và phương dưới), nên nghe khổ tuệ (trí tuệ thấy rõ bản chất khổ của đời), khổ thức (sự nhận biết về khổ), thì có thể tùy theo hình mà đến tiếp độ họ. Đó là pháp thứ nhất. Lại nữa, này tộc tính tử, nếu có thiện nam tử, thiện nữ nhân muốn quán thấy điều chúng sinh trong vô lượng thế giới nghĩ đều là không, không có gì, muốn được trí tuệ về không và khổ, thì nên lập ý ấy và không thoái chuyển (lùi bước). Đó là pháp thứ hai. Lại nữa, này tộc tính tử, các vị tỳ-kheo (tăng xuất gia), tỳ-kheo-ni (ni xuất gia), ưu-bà-tắc (nam cư sĩ tại gia giữ giới), ưu-bà-di (nữ cư sĩ tại gia giữ giới) đều được ý bình đẳng, thực hành lòng từ vô tận; người chưa đạt thì được đạt, người chưa được thì được, người chưa độ thì được độ. Đó là pháp thứ ba. Lại nữa, này tộc tính tử, nếu có thiện nam tử, thiện nữ nhân ở nhà thành tựu, dòng giống cũng vậy, đều biết khổ tuệ, lòng không đắm trong vui sướng. Đó là pháp thứ tư. Lại nữa, này tộc tính tử, nếu có thiện nam tử, thiện nữ nhân có vô lượng pháp môn của Như Lai, kho pháp vô tận, mọi trí tuệ đều tự tại. Đó là pháp thứ năm, kho pháp vô tận.
Lại nữa, này tộc tính tử, nếu có thiện nam tử, thiện nữ nhân muốn đầy đủ kho pháp vô tận, lại có năm việc. Thế nào là năm? Chư Phật Thế Tôn thường ở trong đẳng định (thiền định bình đẳng, tâm vắng lặng không thiên lệch), có lúc nhập hư không quán (phép quán thấy mọi sự như hư không), phân biệt chúng sinh, ai ở trong pháp luật của bậc hiền thánh, ai không ở trong pháp luật của bậc hiền thánh, đều có thể sắp đặt yên ổn, khiến mỗi người được thỏa nguyện. Đó là pháp thứ nhất. Lại nữa, này tộc tính tử, nếu muốn sinh lên cõi trời, thì nên tu hành giới pháp của các cõi trời. Có cõi trời còn ái dục, có cõi trời không ái dục; hoặc có lúc chư thiên đắm trong ái lạc, có lúc không đắm ái lạc. Ai có thể đủ cả hai việc mà đều không nhiễm đắm, mới ứng hợp với pháp vô tận.
Lại nữa, này tộc tính tử, lại phải đầy đủ bốn hạnh quả báo, liền cưỡi thần thông dạo khắp vô lượng thế giới. Thế nào là bốn hạnh quả báo? Chư Phật Như Lai luôn ở trong tịch lặng. Nếu có chư thiên (các vị trời), loài rồng, thần, càn-thát-hòa (càn-thát-bà, thần nhạc ở cõi trời), a-tu-luân (a-tu-la, loài thần hiếu chiến) muốn đến nghe Như Lai nói điều chân thật, thì chưa kịp hỏi, Như Lai đã biết tộc tính tử ấy sẽ hỏi nghĩa này. Đó là pháp thứ nhất trong bốn hạnh quả báo. Phật lại bảo tộc tính tử: "Nếu thiện nam tử, thiện nữ nhân tâm ý lặng lẽ, không muốn nghe pháp, Như Lai đều biết người này có thể theo, người kia không thể theo, người này muốn nghe pháp, người kia không muốn nghe pháp. Đó, này tộc tính tử, là quả báo thứ hai. Lại nữa, này tộc tính tử, nếu thiện nam tử, thiện nữ nhân đã được ấn của Như Lai (sự xác nhận của Phật), liền có thể ấn khả (xác nhận, chứng nhận) tâm ý chúng sinh. Đó là quả báo thứ ba. Lại nữa, này tộc tính tử, nếu thiện nam tử, thiện nữ nhân đã nghe chính pháp, điều không phải tâm có thể đo, không phải ý nghĩ có thể lường, đều khiến bình đẳng, không có ý tưởng phân hai. Đó là quả báo thứ tư.
Lại nữa, này tộc tính tử, muốn đầy đủ hạnh bốn thần túc (bốn loại thần thông đi lại, biến hóa tự tại), cũng nên nhớ nghĩ quả báo của bốn việc này. Thế nào là bốn thần túc? Ở đây, Bồ-tát Ma-ha-tát (Bồ-tát bậc lớn) từ lúc mới phát tâm, qua nhất địa (bậc thứ nhất trong mười bậc tu chứng của Bồ-tát), nhị địa, cho đến thập địa, mỗi bậc có hạnh thần túc, các hạnh không giống nhau. Hoặc có Bồ-tát đã ở nhất địa liền được thân thức, dạo đi khắp vô lượng thế giới mười phương, nhưng chưa được định ý (thiền định) để biết tâm chúng sinh. Lại có Bồ-tát đã ở nhất địa, được sắc tướng của Phật, đầy đủ các vẻ đẹp, cũng dạo xem khắp thế giới mười phương, lễ bái, phụng sự, cúng dường chư Phật Thế Tôn; tuy được thần thông nơi thân, nhưng chưa đủ sức giáo hóa chúng sinh, làm thanh tịnh cõi Phật. Lại có Bồ-tát Ma-ha-tát đã được thần thông, lễ bái, phụng sự, cúng dường chư Phật Thế Tôn, liền có thể thuyết pháp giáo hóa chúng sinh. Lại có Bồ-tát Ma-ha-tát đã ở sơ địa, tu làm thanh tịnh cõi Phật, nhưng chưa tự biết việc của bậc thứ nhất. Lại có Bồ-tát Ma-ha-tát chưa đủ tâm thệ nguyện rộng lớn của Đại thừa (cỗ xe lớn, con đường tu cầu thành Phật để cứu độ tất cả), ở trong đó sinh ra do dự, tưởng chấp; những vị như thế ắt rơi vào đường Thanh văn (người tu nghe lời Phật dạy mà giác ngộ, chỉ cầu giải thoát riêng mình) hoặc Duyên giác (người tự quán lẽ nhân duyên mà giác ngộ, không độ người). Lại có Bồ-tát Ma-ha-tát tu sửa hạnh thanh tịnh của nhất địa, lại dùng thần thông dạo khắp vô lượng thế giới mười phương, biết khắp điều chúng sinh nghĩ trong lòng, nhưng chưa thể độ chúng sinh ấy, an trí họ vào khuôn phép của đạo (?).
Lại có Bồ-tát Ma-ha-tát đã ở sơ địa, được bốn thần túc. Thần túc thứ nhất tên là Khổ Quán. Bồ-tát được thần túc này thì luôn dạo khắp các thế giới chư Phật, khiến các chúng sinh đang khổ được ở nơi vô vi (cảnh giới không tạo tác, không sinh diệt, tức Niết-bàn). Thần túc thứ hai tên là Âm Hưởng (tiếng vang). Bồ-tát được pháp này thì dạo khắp vô lượng thế giới mười phương; những chúng sinh nào nên nhờ âm thanh mà được độ, nghe Bồ-tát nói đều tin hiểu. Lại có thần túc tên là Phát Ý. Bồ-tát được thần túc này thì dạo khắp vô lượng thế giới mười phương; những chúng sinh nào phát ý hướng về đạo, Bồ-tát liền có thể che chở, khiến họ được thành tựu. Lại có thần túc tên là Cảm Động. Bồ-tát được thần túc này thì dạo khắp mười phương, quán tâm chúng sinh, xem ai nên nhờ phép quán không mà được độ. Đó là Bồ-tát Ma-ha-tát ở sơ địa đầy đủ hạnh bốn thần túc này.
Bồ-tát nhị địa lại có bốn việc. Thế nào là bốn? Bồ-tát có thần túc tên là Diệt Chủng. Ai được thần túc này thì dạo khắp vô lượng thế giới mười phương, biết hết điều ý thức chúng sinh nghĩ, diệt hạt giống phàm phu (người thường chưa chứng đạo), khiến họ vào cảnh giới thánh đế (chân lý của bậc thánh). Lại có Diệt thần túc. Ai được thần túc này thì dạo khắp vô lượng thế giới mười phương, quán hết điều chúng sinh nghĩ trong lòng, có ý nghĩ lành và dữ, có thể diệt ý nghĩ dữ, khiến họ vào thánh đế. Lại có thần túc tên là Trừ Cấu (trừ nhơ bẩn). Ai được thần túc này thì dạo khắp vô lượng thế giới mười phương, quán biết điều chúng sinh nghĩ trong lòng, thấy dục vọng nhơ bẩn quấn lấy tâm, liền có thể trừ bỏ thức niệm phàm phu, khiến họ vào thánh đế. Lại có Tam Xảo Tiện thần túc (thần túc ba phương tiện khéo léo). Bồ-tát được thần túc này thì dạo khắp vô lượng thế giới mười phương, quán biết điều tâm thức chúng sinh nghĩ, có thể dựng ý họ, lập nên ba pháp bình đẳng. Đó là Bồ-tát Ma-ha-tát được pháp bốn thần túc này, có thể dạo khắp vô lượng thế giới mười phương, thì có thể đầy đủ pháp tu của nhị địa.
Phật lại bảo tộc tính tử: "Bồ-tát Ma-ha-tát ở tam địa lại có bốn anh lạc thần túc (bốn thần túc như chuỗi ngọc trang nghiêm), có thể biến thân này thành vô lượng hình rồi lại hợp làm một. Thế nào là bốn? Có Bản Yếu thần túc (thần túc theo lời nguyện gốc). Ai được thần túc này thì dạo khắp vô lượng thế giới mười phương, quán khắp điều chúng sinh nghĩ trong lòng, theo như điều mình đã nguyện mà độ thoát họ. Lại có Pháp Hạnh Nhiên Sí thần túc (thần túc hạnh pháp rực cháy). Bồ-tát được thần túc này thì dạo khắp vô lượng thế giới mười phương, quán hết điều chúng sinh nghĩ trong lòng, thấy ai có vui giận, ai không vui giận, dùng pháp rực cháy mà giáo hóa họ. Lại có Vô Hình thần túc. Ai được thần túc này thì dạo khắp vô lượng thế giới mười phương, quán điều chúng sinh nghĩ trong lòng, dùng pháp không tâm thức mà giáo hóa họ. Lại có Tam Thanh Tịnh thần túc. Ai được thần túc này thì dạo khắp vô lượng thế giới mười phương, quán biết điều chúng sinh nghĩ, giảng ba pháp hạnh để diệt ba thứ tưởng. Thế nào là ba pháp hạnh? Một là không, hai là thức, ba là ngã (cái ta). Đó là Bồ-tát Ma-ha-tát ở tam địa đầy đủ hạnh bốn thần túc."
Phật lại bảo tộc tính tử: "Bồ-tát Ma-ha-tát ở tứ địa lại phải đầy đủ bốn thần túc này. Thế nào là bốn? Có thần túc tên là Vô Tướng. Bồ-tát được thần túc này thì dạo khắp vô lượng thế giới mười phương, từ ba cõi trời sắc (?) cho đến tận cùng hư không, khiến khắp chúng sinh được pháp vô tướng (không bám vào hình tướng). Lại có Trừ Tham thần túc. Ai được thần túc này thì dạo khắp vô lượng thế giới mười phương, quán hết điều chúng sinh nghĩ trong lòng, dùng pháp định ý mà giáo hóa họ. Lại có Chuyển Pháp Luân thần túc (thần túc chuyển bánh xe pháp, tức truyền giáo pháp). Ai được thần túc này thì dạo khắp vô lượng thế giới mười phương, chuyển pháp cam lộ bất tử (giáo pháp ngọt lành như nước trời, đưa đến chỗ không còn chết) của tứ vô úy (bốn điều không sợ hãi của Phật khi thuyết pháp), khiến những ai đói khát đã lâu được no đủ. Lại có Đẳng Tuệ thần túc (thần túc trí tuệ bình đẳng). Ai được thần túc này thì dạo khắp vô lượng thế giới mười phương, quán hết điều chúng sinh nghĩ trong lòng, dùng trí tuệ bình đẳng mà độ thoát họ. Đó là Bồ-tát Ma-ha-tát ở tứ địa đầy đủ hạnh bốn thần túc."
Phật lại bảo tộc tính tử: "Bồ-tát Ma-ha-tát ở ngũ địa lại có bốn thần túc. Thế nào là bốn? Có thần túc tên là Vô Lượng Môn (vô số cửa). Bồ-tát được Vô Lượng Môn này thì quán hết điều chúng sinh nghĩ trong lòng, dùng trí tuệ giải thoát mà độ thoát họ. Lại có Hạnh thần túc. Ai được thần túc này thì dạo khắp vô lượng thế giới mười phương, biết rõ điều chúng sinh nghĩ, liền giảng gốc của pháp, thông suốt các pháp môn. Lại có Thọ Báo thần túc môn (cửa thần túc nhận quả báo). Ai được thần túc này thì dùng quả báo của pháp hiện đang thực hành mà độ thoát họ. Đó là Bồ-tát ở bậc trụ địa thứ năm đầy đủ hạnh bốn thần túc này."
Phật lại bảo tộc tính tử: "Bồ-tát ở lục địa lại phải đầy đủ hạnh bốn thần túc. Thế nào là bốn? Có thần túc tên là Đọa Lạc (rơi rụng). Bồ-tát được thần túc này thì dạo khắp vô lượng thế giới mười phương, quán hết điều chúng sinh nghĩ trong lòng; những quả báo xấu ác nên được trở nên thuần hậu, Bồ-tát dần dần thuyết pháp cho họ, khiến chúng rơi rụng mất đi. Lại có Vô Căn thần túc (thần túc không còn gốc rễ). Ai được thần túc này thì dạo khắp vô lượng thế giới mười phương, quán hết điều chúng sinh nghĩ trong lòng, đào tận gốc rễ của chúng, dứt hẳn không cho sinh lại. Lại có thần túc tên là Ly Cấu Xuất Yếu (lìa nhơ, ra khỏi đường then chốt). Ai được thần túc này thì dạo khắp vô lượng thế giới mười phương, quán hết điều chúng sinh nghĩ trong lòng, khiến chúng sinh ấy được con đường then chốt để ra khỏi sinh tử. (Không rõ, bản tiếng Phạn thiếu một việc.)"
Phật lại bảo tộc tính tử: "Bồ-tát Ma-ha-tát ở thất địa, gọi là pháp bất thoái chuyển (không bao giờ lùi bước trên đường tu), thì phải đầy đủ pháp bốn thần túc. Thế nào là bốn? Có thần túc tên là Chúng Sinh Thân Bất Tịnh (thân chúng sinh không sạch). Bồ-tát được thần túc này thì có thể thị hiện sự hôi nhơ, không sạch của thân, nhân đó giáo hóa vô số chúng sinh. Lại có thần túc tên là Đạo Đức. Bồ-tát được thần túc này thì có thể dùng chính đạo bỏ ba đường (?) mà được quả A-la-hán (bậc đã dứt phiền não, thoát sinh tử). Lại có thần túc tên là Giác Chính. Bồ-tát được thần túc này thì có thể khiến chúng sinh đều đứng vững ở tín địa (giai đoạn đã có niềm tin vững vào Phật pháp), không còn thoái chuyển. Đó là Bồ-tát Ma-ha-tát ở thất địa đầy đủ pháp thần túc."
Phật lại bảo tộc tính tử: "Bồ-tát Ma-ha-tát ở bát địa đầy đủ bốn thần túc, rộng lớn không bờ bến, không phải hàng Thanh văn hay Bích-chi Phật (Duyên giác) có thể theo kịp mà biết được. Thế nào là bốn? Hoặc có thần túc dành cho những người vốn chưa phát đạo tâm (lòng cầu đạo giác ngộ). Bồ-tát được thần túc này thì khiến chúng sinh ấy bắt đầu đứng ở tín địa, còn các hạnh khác chưa thành tựu. Lại có thần túc tên là Vô Sinh. Bồ-tát được thần túc này thì quán xét từng điều, thấy các hạnh đều vô ngã (không có cái ta thật). Lại có thần túc tên là Tham Trước. Bồ-tát được thần túc này thì tham thích các tướng tốt của chư Phật. Lại có Tận Lậu thần túc (thần túc dứt hết lậu hoặc, tức phiền não khiến tâm rỉ chảy vào sinh tử). Bồ-tát được thần túc này thì có thể dùng một ý chuyên nhất mà dứt các pháp lậu hoặc. Đó là Bồ-tát Ma-ha-tát ở bát địa đầy đủ bốn thần túc."
Phật lại bảo tộc tính tử: "Bồ-tát ở bậc cửu trụ (bậc trụ thứ chín, tức cửu địa) thì phải đầy đủ pháp bốn thần túc. Thế nào là bốn? Có thần túc tên là Chúng Hải (biển chúng). Bồ-tát được thần túc này thì những ai có bốn sử (?) (bốn thứ phiền não sai khiến tâm) hướng đến cửa: người đã sạch hết nhơ bẩn thì được vào cửa, người tâm còn nhơ bẩn thì không được vào cửa. Đó là Bồ-tát ở cửu địa đầy đủ bốn thần túc."
Phật lại bảo tộc tính tử: "Bồ-tát ở thập địa đầy đủ bốn thần túc. Thế nào là bốn? Có thần túc tên là Quang Minh (ánh sáng). Bồ-tát được thần túc này thì bay lượn khắp vô số cõi Phật mười phương, quán hết điều chúng sinh nghĩ trong lòng, ngồi kiết già (ngồi xếp bằng, hai bàn chân đặt ngửa lên đùi) dưới gốc cây vua (cây bồ-đề, nơi Phật thành đạo), bấy giờ mới đầy đủ tâm thệ nguyện rộng lớn. Lại có thần túc tên là Vô Lượng Môn. Bồ-tát được thần túc này thì phân biệt các nẻo hướng tới, khiến tất cả đều quy về Nhất thừa (một cỗ xe duy nhất, con đường duy nhất đưa mọi người đến thành Phật). Lại có thần túc tên là Nhất Niệm (một niệm). Bồ-tát được thần túc này thì khiến hết thảy vô lượng chúng sinh mười phương trong một niệm (khoảnh khắc một ý nghĩ) thành đạo. Lại có thần túc tên là Trang Nghiêm. Bồ-tát được thần túc này thì trong một ngày cùng nhau trang nghiêm hết các cõi Phật, cùng một danh hiệu, cùng một lúc, đồng thời thành đạo. Đó là Bồ-tát Ma-ha-tát ở thập trụ (bậc trụ thứ mười) đầy đủ pháp bốn thần túc."
Kinh Bồ Tát Anh Lạc, quyển thứ ba.
Kinh Bồ Tát Anh Lạc, quyển thứ tư (tên khác là Hiện Tại Báo, tức quả báo ngay trong đời hiện tại).
Sa-môn (người xuất gia tu hành) Trúc Phật Niệm ở Lương Châu, đời Diêu Tần (triều Hậu Tần do họ Diêu lập ra), dịch.
◄ Trước
Sau ►
Quay lại danh sách thiên · Giỏ video