Phẩm thứ hai: Đời trước siêng năng tu hành tương ưng (chuyên cần tu tập sao cho khớp hợp với Pháp) — phần hai.
Bấy giờ Bồ-tát ma-ha-tát (bậc đại Bồ-tát; Bồ-tát là người phát tâm cầu thành Phật để cứu độ mọi chúng sinh) Hỉ Vương cùng ba mươi nghìn Bồ-tát, nghe rằng lâu về sau, vào thời mạt thế (thời cuối, khi Pháp suy tàn), trong năm mươi năm chính pháp (giáo pháp chân chính của Phật) sẽ bị phá diệt, thì nước mắt tuôn ra, thân run rẩy, lông dựng đứng, nách toát mồ hôi; liền đứng dậy khỏi chỗ ngồi, sửa áo khoác ngoài bày một bên vai, gối phải quỳ xuống đất, hướng về Phật chắp tay, cùng một giọng mà bạch Phật rằng: "Thưa Thế Tôn (Đức Phật, bậc được cả thế gian tôn kính)! Lâu về sau, vào thời mạt thế, trong năm mươi năm khi chính pháp mất đi — khi tai ách lớn kéo đến, khi mọi người chia rẽ phá nhau, khi người nói Pháp bị bức bách, khi trí biết khắp bị diệt, khi pháp trắng (pháp lành) tan tác, khi trống rỗng không còn sinh khí, khi giáo pháp chân chính bị phá diệt, khi chính pháp bị phỉ báng, khi lời lẽ của kẻ ít trí xuất hiện, khi những chuyện tạp nhạp lúc ở chung tràn đầy, khi người ta sống bằng cách mưu cầu xấu xa, khi ai nấy làm điều không đáng khen, khi giáp binh của ma-la (Māra, ma, thế lực phá hoại việc tu hành) rực thịnh, khi sự bức bách lại càng lớn —
Thưa Thế Tôn, chúng con xin bỏ thân mạng mình, và bỏ niềm vui có được từ người quen biết, thí chủ; sống một mình như tê giác, ở trong rừng hoặc trong rừng nhỏ, lìa mọi ái luyến; đối với những tu-đa-la (kinh điển) như thế này — nơi chứa trí của Như Lai, đạt đến dòng giống của kho trí thể nhập Pháp lớn, được ấn chứng bởi hạnh không điên đảo, được ấn chứng bởi kinh đà-la-ni (năng lực ghi nhớ, nắm giữ trọn vẹn giáo pháp không quên) thu nhiếp vô lượng thiện căn (gốc lành), phá các lý luận ngoại đạo, thuận theo trí biết khắp, giữ gìn chính pháp, chỉ bày niềm vui cho chúng sinh — chúng con đều sẽ chép viết, đọc tụng, giữ gìn và giảng nói.
Thưa Thế Tôn, chúng con kham chịu ở trong nê-la-da (phiên âm tiếng Phạn niraya, địa ngục) vì báu tam-ma-địa (định, trạng thái tâm chuyên nhất, lắng yên) này. Chúng con cũng không bỏ Như Lai, Pháp và Tăng, cũng không bỏ sự giác ngộ vô thượng." Bấy giờ các Bồ-tát ma-ha-tát ấy, đứng đầu là Hỉ Vương, một lòng một tiếng, ở trước Phật và trước thế gian gồm cả chư thiên, cất tiếng sư tử hống (lời tuyên bố mạnh mẽ, không sợ hãi, như tiếng rống của sư tử) của bậc đại pháp sư vô thượng; nói xong, liền nói bài kệ này:
Xin hãy biết tâm của chúng con, như cách chúng con mong cầu giác ngộ;
Không có ai khác làm chứng, chỉ trừ bậc Trượng Phu Vô Thượng (Phật).
Ngài tự nhiên đã biết tâm chúng con, như chúng con mong cầu trí Phật thù thắng;
Trong ba cõi hữu (ba cõi tái sinh: cõi Dục, cõi Sắc, cõi Vô sắc) không ai khác làm chứng, như bậc đầy đủ các đức thù thắng đã đến bờ kia.
Thân mạng đã vứt bỏ không còn sót, thưa bậc Lưỡng Túc Tôn (Phật, bậc tôn quý nhất trong loài hai chân),
Chúng con giữ tam-ma-địa này trong thời đại kinh sợ lớn về sau.
Không tiếc thân và lìa bỏ mạng sống; lợi lộc, niềm vui từ người thân đều bỏ hết;
Thực hành tam-ma-địa không bụi nhơ này, trong thời sau đầy khó khăn và tai ác lớn.
Dù trải vô biên kiếp (kiếp: khoảng thời gian cực dài) không thể lường, ở trong nê-la-da khổ ác đáng sợ,
Giữ tam-ma-địa không bụi nhơ này, chúng con sẽ kham chịu mãi mãi.
Khổ não như thế không có bờ bến, ở địa ngục khốn khổ không ai che chở,
Giữ tam-ma-địa không bụi nhơ này, chúng con sẽ kham chịu khổ hại ác độc.
Ở trong đó chúng con kham chịu, tinh tấn vững chắc không lay động.
Chúng con mời gọi các chúng sinh, bố thí Pháp mà không cầu vật gì.
Lợi lộc từ người thân, lợi lộc từ chúng sinh, mọi đồ cúng dường có được,
Danh tiếng cùng lời khen chê, chúng con đã nhẫn chịu và lìa bỏ.
Chúng con mời gọi các chúng sinh, (ban) Pháp chân thật không cầu vật gì.
Chúng con sẽ rộng nói Pháp, cho chúng sinh no đủ Pháp.
Khi đã có thanh tịnh rồi, sẽ thực hành hạnh bồ-đề (giác ngộ).
Sẽ làm lợi ích rộng lớn, vì thương xót chúng sinh.
Da, thịt cùng với xương, tủy, máu dù đều khô héo,
Chúng con cũng sẽ không lười mỏi, vì thấy chúng sinh đau khổ.
Da, thịt cùng lớp da mỏng, và máu, chúng con để cho khô cạn;
Nay dù phá thân này, chúng con không sinh tinh tấn nhỏ nhoi.
Thấy chúng sinh này đau khổ, giữa bệnh tật, xúc chạm và nỗi sợ lớn,
Sẽ khiến họ vượt qua biển khổ, đến đất liền an ổn, không sợ hãi.
Chúng con ở nơi a-lan-nhã (phiên âm tiếng Phạn araṇya, chỗ vắng vẻ trong rừng để tu), đã bỏ lìa mọi ái luyến,
Tâm từ đã trải khắp, ban vui, khiến không còn nóng bức.
Rừng vắng a-lan-nhã, ít tiếng động, chúng con ở nơi đó;
Bỏ lìa mọi lời tạp nhạp, không kết thân với bọn kia.
Chúng con sẽ có lòng từ, ban niềm vui cho chúng sinh,
Ban niềm vui cam lộ (thứ nước bất tử, ví cho niết-bàn) thù thắng, dứt bệnh, được tính an vui.
Những gì họ không thuận theo mà học, nếu họ lìa bỏ lời đúng như (Phật dạy),
Thì chúng con sẽ tu hành và an trụ như trong kinh này đã nói.
Chúng con không còn học theo hạnh của bọn kia,
Nếu họ là kẻ phàm, làm điều trái hạnh, không chân thật, lìa đạo như thật.
Chúng con sẽ thường ở trong cảnh giới lời chân thật của mình,
Như trong kinh này đã nói; chúng con sẽ có tâm ý ấy.
Chúng con sẽ không buông lung, như điều Phật-đà (Đức Phật) đã biết.
Đối với chúng sinh, ban cho sức mạnh; ở trong đó chúng con đi trước.
Chúng con sẽ thường không buông lung, như bậc Thắng giả (Phật) biết, thấy bằng trí biết khắp;
Giữa chúng sinh, chúng con ban sức mạnh; chúng con sẽ đi trước trong trí Phật.
Chúng con thà rơi vào đống lửa, thà ăn thức ăn có độc,
Chứ không vì sự cúng dường của người quen, thí chủ mà nói về bồ-đề của Phật.
Chúng con vì Pháp mà rơi vào lửa, ăn thức ăn độc, chúng con vào chỗ khổ,
Chứ không còn bị trói buộc bởi lợi lộc từ người quen, không (vì lợi) mà rao nói rộng về bồ-đề vô thượng.
Dù ma-la nhiều vô lượng, gây chướng ngại bên chúng con,
Đã bỏ lìa các ma-la rồi, sẽ làm chi-đế (phiên âm tiếng Phạn caitya, tháp thờ, nơi được kính lễ) cho đời.
Ma-la trăm nghìn không thể lường, ở trong đó chúng gây chướng ngại cho chúng con;
Chúng con đều đã lìa, không còn phiền não; sẽ sinh ra làm chi-đế vô thượng của đời.
Lại nữa, khi Bồ-tát ma-ha-tát Hỉ Vương cất tiếng sư tử hống ấy, tam thiên đại thiên thế giới (một vũ trụ rộng lớn gồm một tỷ thế giới nhỏ, cõi giáo hóa của một vị Phật) này chấn động theo sáu cách (sáu kiểu rung chuyển của đất, điềm lành báo hiệu việc lớn), ánh sáng lớn chiếu khắp thế gian. Đại chúng đều rải hoa dâng lên giữa hư không, không phải chỉ một lần. Có đến câu-chi (đơn vị số lớn, mười triệu) na-do-tha (đơn vị số cực lớn) trăm nghìn vị trời cất tiếng khen "lành thay", lại tấu lên vô lượng vô số câu-chi na-do-tha trăm nghìn thứ âm nhạc, nói lời như vầy: "Vị Bồ-tát ma-ha-tát Hỉ Vương này chẳng bao lâu sẽ hướng đến đạo tràng bồ-đề (nơi thành Phật), sẽ cất tiếng sư tử hống của Như Lai, như tiếng rống của Như Lai trước chư thiên và thế gian."
Bấy giờ Thế Tôn khen Bồ-tát ma-ha-tát Hỉ Vương rằng: "Lành thay, lành thay! Hỉ Vương, ông có thể giữ gìn chính pháp, nói tiếng sư tử hống lớn vô thượng này, như ông đã từng cất tiếng sư tử hống như thế ở bên chư Phật Thế Tôn nhiều như cát sông Hằng. Hỉ Vương! Hãy khéo nghe, khéo nghe, giữ chánh niệm, chú tâm. Ta sẽ vì ông nói về khối phúc đức mà các Bồ-tát ma-ha-tát giữ gìn chính pháp sinh ra. Hỉ Vương! Nay Ta vì ông đưa ra một ví dụ; nhờ ví dụ ấy, người trượng phu có trí ở đây sẽ hiểu nghĩa được nói.
Hỉ Vương! Như các cõi Phật nhiều như cát sông Hằng ở phương Đông; cũng vậy, ở phương Nam, Tây, Bắc, phương dưới và phương trên; như thế ở mười phương và các phương xiên, các cõi Phật nhiều như cát sông Hằng, tất cả hợp làm một thành, có tường thành bao quanh, tường cao đến tận Hữu Đỉnh (cõi trời cao nhất trong ba cõi). Thành lớn rộng dài đến chừng ấy, chứa đầy hạt củ cải, đầy vun thành chóp nhọn, không gạt cho bằng. Lúc ấy có một người trượng phu khác xuất hiện, với sự phân biệt rõ, tay phải bốc những hạt củ cải ấy ném lên không trung, ném liên tục không gián đoạn. Đống hạt củ cải lớn ấy, cho đến lúc gió thổi như thế, đống hạt lớn bị lay động, tan rã, bị ném đi khắp mười phương, mỗi cõi chỉ rơi một hạt, quyết không có hai hạt; cho đến hết cả đống hạt củ cải lớn, mỗi cõi Phật đều rơi một hạt. Hỉ Vương, ý ông thế nào? Số cõi Phật ấy có thể dùng cách nào mà biết được bờ mé chăng?"
Hỉ Vương đáp: "Không thể, bạch Bà-già-bà (phiên âm tiếng Phạn bhagavat, nghĩa là Thế Tôn). Không thể, bạch Tu-già-đà (phiên âm tiếng Phạn sugata, nghĩa là Thiện Thệ, bậc đã khéo đi đến bờ giải thoát). Chỉ có Như Lai mới biết được như thế."
Phật nói: "Hỉ Vương! Nếu có Bồ-tát có lòng tin hiểu mà bố thí, đem bảy báu (bảy thứ quý: vàng, bạc, lưu ly, pha lê, xà cừ, san hô, mã não…) chứa đầy vô lượng vô số, lại không thể đếm, các cõi Phật như thế mà đem bố thí; còn nếu có Bồ-tát khác tôn trọng chính pháp, giữ gìn chính pháp, dù chỉ kham chịu trong một ngày một đêm, vì muốn cho chính pháp được tồn tại lâu dài, thì người này sinh ra phúc nhiều hơn người kia. Vì sao vậy? Hỉ Vương! Vì giữ gìn chính pháp ở nơi một Đức Như Lai, tức là giữ gìn chính pháp ở nơi chư Phật Thế Tôn trong quá khứ, vị lai và hiện tại.
Hỉ Vương! Khi bố thí các của báu thì còn có lậu (còn rỉ chảy phiền não), còn có thủ (còn chấp lấy). Hỉ Vương! Còn khi bố thí Pháp thì không lậu, không thủ, các khổ đều chuyển diệt. Hỉ Vương! Vì vậy các ông nên tin hiểu sự bố thí Pháp, chớ tin hiểu của cải thế gian. Các ông nên dùng Pháp mà cúng dường Ta, chớ dùng của cải thế gian mà cúng dường; dùng Pháp mà cung kính Ta, chớ dùng của cải mà cung kính. Vì sao vậy? Hỉ Vương! Bồ-đề của chư Phật Thế Tôn từ Pháp mà ra, không phải từ của cải mà ra."
Bấy giờ Bồ-tát ma-ha-tát Hỉ Vương bạch Phật rằng: "Thưa Thế Tôn, chúng con cũng sẽ tôn trọng chính pháp, không tôn trọng của cải. Vì sao vậy? Thưa Thế Tôn, chắc chắn là nhờ Pháp mà Bồ-tát ma-ha-tát chứng A-nậu-đa-la-tam-miệu-tam-bồ-đề (phiên âm tiếng Phạn, nghĩa là sự giác ngộ cao nhất, đúng đắn và trọn khắp của Phật), không phải nhờ của cải. Lại nữa, của cải khiến phiền não tăng trưởng, còn Pháp vận hành để làm phiền não dứt hết."
Phật khen Bồ-tát ma-ha-tát Hỉ Vương rằng: "Lành thay, lành thay! Hỉ Vương, ông khéo nói lời này: Pháp vận hành để làm phiền não diệt. Lại nữa, Hỉ Vương! Hãy khéo nghe, khéo nghe, giữ chánh niệm, chú tâm. Ta sẽ vì ông nói về việc các Bồ-tát ma-ha-tát thuở trước đã siêng năng tương ưng giữ gìn chính pháp như thế nào: không tiếc thân mạng, bỏ lìa mọi niềm vui và lợi lộc, sự cung kính từ người quen biết, thí chủ, mà giữ gìn chính pháp." Bồ-tát ma-ha-tát Hỉ Vương thưa: "Vâng, thưa Thế Tôn, con rất muốn được nghe."
Phật nói: "Hỉ Vương! Về trước, ở đời quá khứ, trải qua số kiếp không thể đếm, lại vượt quá vô số, vô lượng, rộng lớn không thể lường, không thể nghĩ bàn. Vào thời ấy, có Đức Phật hiệu là Quảng Tịnh Hậu Kim Phổ Vô Nghi Quang Uy Vương Như Lai (bậc đến từ chân như), ra đời, Ứng (đáng được cúng dường), Chính Biến Tri (hiểu biết đúng đắn và trọn khắp), Minh Hạnh Túc (đầy đủ trí sáng và đức hạnh), Thiện Thệ (khéo đi đến bờ giải thoát), Thế Gian Giải (hiểu rõ thế gian), Vô Thượng (bậc cao nhất), Điều Ngự Trượng Phu (bậc điều phục, dẫn dắt chúng sinh), Thiên Nhân Giáo Sư (thầy dạy của trời và người), Phật, Bà-già-bà. Lại nữa, Hỉ Vương! Đức Quảng Tịnh Hậu Kim Phổ Vô Nghi Quang Uy Vương Như Lai, Ứng, Chính Biến Tri ấy, thọ mạng vô lượng, có cõi Phật trang nghiêm bằng vô biên công đức, có bảy mươi câu-chi trăm nghìn quyến thuộc Thanh văn (đệ tử nghe lời Phật dạy mà tu để tự giải thoát) vây quanh, cùng vô lượng chúng Bồ-tát, đều đã phát ra vô biên hạnh, thuận theo mà vào pháp giới (toàn thể các pháp, cõi chân lý).
Hỉ Vương! Như thế, sau khi Đức Thế Tôn Quảng Tịnh Hậu Kim Phổ Vô Nghi Quang Uy Vương Như Lai đã nhập diệt, lâu về sau, vào thời chính pháp sắp mất, có một vị pháp sư (người thuyết pháp) tên là Vô Biên Bảo Chấn Thanh Tịnh Hạnh Tụ. Vị pháp sư ấy đã đi đến tận cùng chỗ tu hành, được trí năm thần thông (năm phép: thấy xa, nghe xa, biết tâm người, nhớ đời trước, đi lại tự tại), tự tại trong tổng trì (đà-la-ni), tài biện thuyết không gián đoạn, thuận theo mà vào hạnh của Pháp. Vị ấy đi vào làng, thành, phường, ấp, kinh đô, vì chúng sinh nói Pháp, nghĩa là cũng lấy tam-ma-địa "Quyết định quán sát hạnh của các pháp" này để phát khởi. Vị ấy theo thứ lớp đã đưa sáu mươi câu-chi na-do-tha trăm nghìn chúng sinh an lập vào sự giác ngộ vô thượng.
Vào thời ấy, có nhiều tỳ-kheo (người xuất gia đã thọ giới đầy đủ) xuất hiện, giống như theo đạo thấp kém (tức là ngoại đạo), bám chấp vào phú-già-la (phiên âm tiếng Phạn pudgala, "cá thể", cái chủ thể được cho là đi qua các đời). Họ không dùng tam-ma-địa này, cũng không thể chấp nhận nó. Họ bị lòng ganh ghét và keo kiệt trói buộc, nên đối với vị tỳ-kheo pháp sư kia, ở khắp mọi nơi trong lãnh thổ nhà vua — làng, thành, phường, ấp, kinh đô — đều không cho ở, không cho vào, không nói chuyện, không coi ra gì.
Hỉ Vương! Bấy giờ vị pháp sư ấy bị đuổi ra khỏi làng, mà không có lòng khiếp sợ lẩn tránh, không có lòng hèn kém, không có lòng giận dữ dao động, không có lòng nặng nề vẩn đục, không có lòng ô tạp; chỉ một lòng thuận theo mà giữ gìn chính pháp như thế; không tiếc thân mạng, bỏ hết lợi lộc và sự cung kính. Có một khu rừng chúa lớn tên là Nhị Sinh (Nhị Sinh là chim: lúc đẻ ra trứng là sinh lần thứ nhất, sau đó nở ra khỏi vỏ là sinh lần thứ hai; mọi loài đẻ trứng đều có hai lần sinh, nhưng vì loài chim đẻ trứng nhiều nên riêng nó được gọi là "hai lần sinh") Chấn Thanh Tán Hoa; vị ấy đi đến đó, đến nơi thì vào ngồi, cùng ba mươi nghìn câu-chi Bồ-tát. Vị ấy đi lại trong khu rừng chúa ấy; chư thiên từ cõi trời Tứ Đại Vương (cõi trời thấp nhất của cõi Dục, do bốn vị Thiên vương trấn giữ bốn phương) cho đến cõi trời Sắc Cứu Cánh (cõi trời cao nhất của cõi Sắc) vì muốn nghe Pháp mà đến chỗ vị ấy. Vị ấy nói Pháp giữa đại chúng chư thiên; quanh vị ấy, ba trăm nghìn do-tuần (đơn vị đo đường dài thời Ấn Độ xưa, khoảng mười mấy cây số) đầy chật trời và người hiện ra. Trong khu rừng chúa ấy, vị ấy vì chúng trời Tứ Đại Vương mà nói Pháp như thế, như thế, khiến chín mươi trăm nghìn vị trời được bất thoái chuyển (không còn thối lui) đối với A-nậu-đa-la-tam-miệu-tam-bồ-đề, và vô lượng trăm nghìn thiên tử chứng được trí thấy đạo. Bốn vị Đại Thiên vương, vị chủ cõi trời Ba Mươi Ba (tức Đế Thích), và Phạm thiên chủ cõi Ta-bà (vị trời Phạm thiên cai quản thế giới này) đều siêng năng đến hầu hạ, tùy theo những việc vị ấy cần làm. Người hầu hạ vị pháp sư ấy còn có ba mươi nghìn câu-chi Bồ-tát.
Hỉ Vương! Vào thời ấy, có một vị vua tên là Đa Nhân Vô Ưu Phổ Dục Hỉ Âm, xuất hiện ở châu Diêm-phù (cõi đất loài người chúng ta ở), là vị pháp vương cai trị bằng Pháp, làm Chuyển luân vương (vị vua lý tưởng cai trị cả thế giới bằng chính pháp) tự tại trong bốn châu (bốn đại lục quanh núi Tu-di), đầy đủ bảy báu (bảy vật báu của Chuyển luân vương: bánh xe báu, voi báu, ngựa báu, ngọc báu, nữ báu, quan giữ kho báu, tướng quân báu). Hỉ Vương! Vua Đa Nhân Vô Ưu Phổ Dục Hỉ Âm ấy có đủ một nghìn người con, đều do hóa sinh mà ra từ giữa lúc ngồi kiết già (ngồi xếp bằng, hai bàn chân đặt ngửa lên hai đùi), chánh niệm không mất. Phụ nữ trong cung có tám mươi bốn nghìn người, đều giữ phạm hạnh (đời sống trong sạch, không dâm dục). Lại nữa, vua Đa Nhân Vô Ưu Phổ Dục Hỉ Âm ấy thường thuận theo phạm hạnh, thường vào chính định (thiền định chân chính).
Hỉ Vương! Bấy giờ vị pháp sư Vô Biên Công Đức Bảo Chấn Thanh Tịnh Hạnh Tụ biết tâm của nhà vua đã thành tựu sự tương ưng từ đời trước, đã quyết định phát tâm tu hành hướng về A-nậu-đa-la-tam-miệu-tam-bồ-đề. Trong đêm vắng lặng, vị ấy biến hóa thân mình làm hình dáng ma-na-bà (phiên âm tiếng Phạn māṇava, chàng trai trẻ thuộc dòng Bà-la-môn) đi vào trong vầng trăng. Lúc ấy nhà vua đang ở trong điện, có các cung nhân vây quanh. Vị ấy từ khu rừng chúa bay lên hư không, như ngỗng chúa mà không vướng mắc gì, đi đến chỗ vua Đa Nhân Vô Ưu Phổ Dục Hỉ Âm; rồi ra khỏi vầng trăng, hiện hình dáng Phạm thiên, đứng giữa hư không trước mặt vua, tỏa ánh sáng khắp cung điện, liền vì nhà vua mà nói bài kệ:
Hỡi chúa đất (nhà vua), chớ làm điều trái Pháp; (làm thế thì) danh tiếng, lời khen chắc chắn không tăng;
Làm điều trái Pháp thì không được vui; ngay đời hiện tại cũng không vui, hỡi bậc chủ loài người.
Hỡi chúa đất, trước kia ngài cũng đã làm theo Pháp, nên nay được lợi làm chủ tự tại bốn châu;
Hãy giữ gìn dòng giống hộ trì Pháp, chớ để dứt mất; bậc chủ loài người hãy thuận theo giữ gìn việc làm theo Pháp.
Đối với con mắt chính pháp, nên thuận theo giữ gìn; giữ gìn chính pháp rồi thì an vui hoan hỉ.
Có nhiều tỳ-kheo xuất hiện, không giữ giới hạnh, phỉ báng bậc Thiện Thệ và bồ-đề;
(Nói) "chúng ta phát tâm tu hành bồ-đề của Phật", mà bỏ cả chúng sinh lẫn chính kiến (?).
Khi họ thực hành những hạnh như thế, những chúng sinh như thế sẽ rơi vào đường ác.
Ở châu Diêm-phù này có một tỳ-kheo, là vị (Vô Biên Bảo) Tụ Địa Chấn Thanh (?),
Quán sát nghĩa lý, nói chính định: không ngã, không mệnh (sự sống riêng thường còn), không phú-già-la.
Vị ấy nói tam-ma-địa tịch tĩnh này, vị tỳ-kheo ấy bị người đời xua đuổi;
Ở trong khu rừng chúa Chấn Thanh thanh tịnh vi diệu, vị ấy lưu trú, khéo giữ gìn Pháp.
Vị ấy ở trong rừng ấy, khéo vui thích; chư thiên như trời Sắc Cứu Cánh… đều đến;
Vị ấy nói tam-ma-địa tịch tĩnh này, nhiều câu-chi vị trời phát tâm tu đạo.
Hỡi bậc có tướng vua, nếu ngài muốn ở đâu đó được nghe tam-ma-địa là biển công đức,
Và muốn làm nhiều lợi ích cho chúng sinh, thì nay nên đến chỗ vị pháp sư ấy.
Như Lai ra đời rất khó gặp; bạn nói chính pháp lại càng khó;
Chúng sinh cầu Pháp thường khó nhất; bậc chủ loài người hộ trì Pháp khó có nhất.
Ở châu Diêm-phù này ngài làm chủ tự tại; ngài nên giữ gìn chính pháp.
Hãy thường ban sự không sợ hãi cho người nói Pháp, để người nói Pháp như thế được vào trong thành.
Nếu nhà vua làm theo lời tôi nói, về sau chắc chắn luôn được nhiều lợi,
Và sẽ làm lợi ích cho chúng sinh, lại sẽ được nhận lấy bồ-đề của Phật.
Hỉ Vương! Như thế, vị pháp sư ấy đã khiến nhà vua tỉnh ngộ rồi, lại theo đường hư không như thế mà vào vầng trăng, trở về khu rừng chúa kia. Nhà vua nghe lời thức tỉnh ấy rồi, vui mừng hớn hở, yêu thích, thỏa lòng, tâm thiện càng sinh thêm. Đêm ấy qua rồi, vua cùng đủ một nghìn người con, bốn đạo binh và rất đông người khác, đi đến khu rừng chúa lớn Nhị Sinh Chấn Thanh Tán Hoa. Đến nơi, vua hướng về chỗ vị pháp sư. Vào lúc ấy, vị pháp sư đang vì đại chúng chư thiên và các Bồ-tát ma-ha-tát rộng nói tam-ma-địa này. Bấy giờ nhà vua cùng các con và mọi người vây quanh, cùng thấy vị pháp sư và các Bồ-tát ma-ha-tát, liền được lòng yêu kính lớn, lòng tin trong sạch và hoan hỉ. Họ với lòng tin trong sạch, cúi đầu lễ chân vị pháp sư, lại cúi đầu lễ chân các Bồ-tát ma-ha-tát, rồi ngồi sang một bên. Họ ngồi xong, vị pháp sư vì họ nói tam-ma-địa này. Họ nghe tam-ma-địa này rồi, được hớn hở lớn, yêu thích, tin trong sạch. Bấy giờ nhà vua liền được tam-ma-địa này; trong rất đông người kia, tám mươi bốn nghìn chúng sinh đều phát tâm giác ngộ vô thượng; một nghìn người con cũng đều thuận theo mà được tài biện thuyết không gián đoạn.
Hỉ Vương! Như thế, vua Đa Nhân Vô Ưu Phổ Dục Hỉ Âm vui mừng hớn hở tràn đầy trong lòng, liền đứng dậy khỏi chỗ ngồi, đem hai tấm áo vô giá mình có dâng phủ lên vị tỳ-kheo pháp sư; mọi thứ nhà vua có đều đem dâng cho, lại ban sự không sợ hãi và sự an ổn, cho đến trọn đời hầu hạ, tùy theo những việc vị ấy cần mà xin dâng y phục và thức ăn, rồi nói lời như vầy: "Thưa tỳ-kheo, ngài nên xuống vào làng, thành, phường, ấp, kinh đô; tôi sẽ làm người hầu, để mọi chúng sinh được trí này." Hỉ Vương! Nhà vua nói như thế rồi, cúi đầu lễ chân vị pháp sư và quyến thuộc, rồi ra về cung mình.
Hỉ Vương! Bấy giờ vị pháp sư Vô Biên Công Đức Bảo Chấn Thanh Tịnh Hạnh Tụ từ trong khu rừng chúa đứng dậy đi ra, vào làng, thành, phường, ấp, kinh đô, phát khởi việc nói Pháp cho chúng sinh. Nhà vua ban sắc lệnh đến mọi nơi có người ở rằng: "Chớ có một người nào đối với vị tỳ-kheo này mà không yêu mến, không vui lòng, không kính trọng, không coi trọng." Một nghìn người con của vua đi theo sau vị pháp sư, liên tục bảo vệ vì lợi ích của Pháp; cùng ba mươi nghìn quyến thuộc vương tử khác cũng làm người hầu hạ cho vị Bồ-tát ma-ha-tát ấy, tùy theo việc vị ấy cần làm, để khiến (chúng sinh) hiểu được hạnh an vui.
Hỉ Vương! Như thế, vị pháp sư ấy vì muốn thành thục chúng sinh (giúp chúng sinh chín muồi căn lành để được độ) mà tự duy trì thọ mạng mình đến nửa kiếp; vị ấy đã khiến vô lượng chúng sinh đều được thành thục trong ba thừa (ba cỗ xe, tức ba con đường tu: Thanh văn, Độc giác và Bồ-tát). Nhà vua cùng các con và quyến thuộc, cùng những người hầu của vương tử làm người hầu cho vị Bồ-tát ấy, ở trong đó đều đã phát tâm bồ-đề. Nhờ thiện căn của việc nghe tam-ma-địa này đi trước dẫn đường, họ đều cùng nhau trong tám mươi kiếp thừa sự (hầu hạ, phụng sự) sáu mươi tần-bà-la (đơn vị số cực lớn) chư Phật Thế Tôn, ở mọi nơi đều nghe tam-ma-địa này, tùy theo ý muốn mà nhận lấy cõi Phật. Trong số đó, có người đã đến bồ-đề, có người hiện đang thực hành hạnh Bồ-tát để thành thục chúng sinh.
Hỉ Vương! Vào thời ấy có vị pháp sư tên là Vô Biên Công Đức Bảo Chấn Thanh Tịnh Hạnh Tụ, ý ông có ngờ là người nào khác chăng? Chớ thấy như thế. Vì sao vậy? Vô Lượng Thọ Như Lai (Phật A-di-đà) chính là vị pháp sư thời ấy. Lại nữa, Hỉ Vương! Vào thời ấy có vị vua tên là Đa Nhân Vô Ưu Phổ Dục Hỉ Âm, ông cho là người khác chăng? Chớ thấy như thế. Vì sao vậy? Chính là Bất Động Như Lai. Lại nữa, Hỉ Vương! Một nghìn người con của nhà vua thời ấy, ông cho là người khác chăng? Chớ thấy như thế. Vì sao vậy? Đó chính là các Bồ-tát ma-ha-tát trong Hiền kiếp (kiếp hiện tại, gọi là "kiếp hiền" vì có một nghìn Đức Phật ra đời) này, tức nghìn Đức Phật sẽ ra đời trong đại kiếp Hiền. Lại nữa, Hỉ Vương! Vào thời ấy, ba mươi nghìn Bồ-tát bạn hữu của vị pháp sư Vô Biên Công Đức Bảo Chấn Thanh Tịnh Hạnh Tụ, nối nhau theo sau vây quanh vị ấy, ý ông có ngờ là người khác chăng? Chớ thấy như thế. Vì sao vậy? Các Bồ-tát ma-ha-tát ấy đều chứng giác ngộ vô thượng trong một kiếp.
Hỉ Vương! Như thế, Bồ-tát ma-ha-tát siêng năng tương ưng giữ gìn chính pháp thì làm lợi ích cho vô lượng vô số chúng sinh, và mau được tam-ma-địa này. Hỉ Vương! Vì vậy, dù khi Ta còn hiện tiền, hay khi Ta đã diệt độ (nhập niết-bàn), đối với tam-ma-địa này đều nên thọ trì, đọc tụng, giảng nói, suy ngẫm, rộng diễn cho người khác, thì sẽ mau phá được quân ma-la." Bấy giờ Thế Tôn muốn cho nghĩa này được nổi bật cao vời vượt mức, liền lại nói bài kệ này:
Nếu ban niềm vui cho mọi chúng sinh suốt nghìn na-do-tha năm không thể nghĩ bàn,
Cũng không thể sánh với lượng phúc đức này: nếu tâm này sinh khởi làm nhân của bồ-đề.
Tất cả chúng sinh trong mười phương, nếu họ đều thành bậc Độc giác (người tự giác ngộ không cần thầy, không đi giảng dạy) thù thắng,
Suốt nghìn câu-chi kiếp cúng dường họ, với tâm thanh tịnh thường ban niềm vui cho họ;
Nếu (có người) đã sinh ý muốn bồ-đề này, nói rằng: "Ta sẽ thành bậc Lưỡng Túc Tôn",
Giữ một bài tụng của tam-ma-địa này, thì phúc này hơn phúc kia còn có dư.
Các chúng sinh ấy đều thành Phật ở đời, suốt nghìn câu-chi kiếp cúng dường các Ngài,
Cũng không thể ví với phúc này: nếu một tâm sinh khởi hướng về bồ-đề thù thắng.
Nếu người giữ gìn Phật pháp, giữ bài tụng bốn câu của tam-ma-địa này,
Thì phúc của tâm bồ-đề cũng không được nhiều như phúc của người giữ gìn chính pháp ấy.
Các chúng sinh trong thế giới này, nếu có người đem bồ-đề giáo hóa họ,
(Thì so với) người nghe đạo chưa từng nhận biết mà không sinh sợ hãi, phúc này hơn.
Nếu có Bồ-tát thực hành bố thí suốt câu-chi kiếp như số cát sông Hằng,
Đem châu báu đầy cõi mà bố thí, nhưng không được nghe tam-ma-địa này;
Còn nếu có người nghe định này, bậc trí giữ một bài tụng bốn câu,
Thì nhận được khối phúc đức nhiều hơn, chứ không phải người bố thí suốt nhiều ức kiếp.
Nếu giữ gìn bồ-đề thì được bậc Thắng giả chấp nhận (?); định không bụi nhơ này không thể nghĩ bàn,
Không thể dùng lời mà nói hết được phúc của người nhận giữ nó.
Lúc chết thấy nhiều Đức Phật; những gì mình ghi nhớ chưa từng quên;
Muốn đi đến cõi nào trong đó cũng được; tam-ma-địa này nên chép viết và giữ gìn.
Thân được vui như tâm được vui; được sinh lên cõi trời, gặp các bậc thánh;
Đời sau chưa từng gặp khổ não, nhờ tùy hỉ (vui theo điều thiện) vua của các tam-ma-địa.
Nghìn na-do-tha cửa vào, được bậc Thắng giả Vô Biên Quang chấp nhận;
Ta đã trụ trong sức thù thắng mà nói: phải nhờ định này mới được bồ-đề.
Như được cửa tổng trì thì được biện tài; được tam-ma-địa như được thần túc (phép thần thông đi lại tự tại);
Trí đạt được là trí vô lậu (không còn rỉ chảy phiền não) của bậc thánh, nếu diễn nói tam-ma-địa này.
Bậc trí sinh vào các cõi nào, người ấy sẽ được tận mắt thấy chư Phật,
Và nghe Pháp của các Ngài, cùng thọ trì, nhờ tụng tập định này mà được.
Được thân đoan chính, các căn không thiếu, ba mươi hai tướng (ba mươi hai đặc điểm tốt đẹp trên thân Phật) do trăm phúc tạo nên;
Chúng sinh thấy rồi được vui mừng hớn hở, nhờ tụng tập định này mà được.
Bậc trí có tiếng hay, lời êm tai đẹp ý, đầy đủ sáu mươi phần âm thanh, đến được bờ kia;
Nhận được âm thanh của Phật làm thanh tịnh chúng sinh, nhờ nghe định này mà khen "lành thay".
Người ấy sẽ được tuệ và được lợi tốt đẹp, cũng được trí không vẩn đục;
Người ấy lại biết tâm của các chúng sinh, nếu giữ tam-ma-địa tịch tĩnh này.
Không có một cửa vào âm thanh nào mà người ấy không sinh biện tài ở trong đó;
Đối với mọi âm thanh đều được khéo léo, nhờ tụng tam-ma-địa không bụi nhơ.
Được tâm không hẹp hòi, không e thẹn sợ hãi; lại được hoan hỉ, sinh lòng hớn hở;
Niềm vui của người ấy chưa từng giảm sút, nhờ rộng nói tam-ma-địa này.
Những gì Ta nay thấy rõ như ở trong tay; các ông nay nên giữ tâm chân chính.
Các ông là con, thuận theo lời Ta dạy; hãy phát khởi tu hành định này để được nó.
Ở đây có chừng ấy, Ta có thể nói ra; các ông hãy với tâm thanh tịnh mà tu hành tương ưng.
Đang lúc Ta nay còn ở đời, nên siêng năng tu tập; chớ để đời sau phải ân hận nóng ruột.
(Hết phần thứ hai của phẩm "Khen ngợi việc giữ gìn chính pháp và sự siêng năng tương ưng ở đời trước", thuộc tam-ma-địa "Nói về vô biên hạnh của các pháp".)
◄ Trước
Sau ►
Quay lại danh sách thiên · Giỏ video