Tu linh yếu chỉ (Những điều cốt yếu để sống lâu)
Điều dưỡng thân thể theo bốn mùa
Ba tháng mùa xuân gọi là "phát trần" (thời kỳ muôn vật trỗi dậy, đẩy cái cũ ra, nảy cái mới). Tối đi ngủ hơi muộn, sáng dậy sớm, tiết chế tình dục để giữ "khí sinh sinh" (khí sinh sôi nảy nở của mùa xuân). Uống ít rượu để phòng "hỏa nghịch lên" (nhiệt trong người bốc ngược lên trên). Lúc này tạng Can vượng, tạng Tỳ suy (theo Đông y, Can là gan, Tỳ là cơ quan chủ việc tiêu hóa; "vượng" là khí thịnh lên, "suy" là khí yếu đi), nên giảm vị chua, tăng vị ngọt.
Can tàng hồn (gan là nơi giữ "hồn", một phần của tinh thần). Tính của nó ứng với đức nhân (lòng thương người). Gan thuộc hành Mộc (ngũ hành là năm yếu tố Kim, Mộc, Thủy, Hỏa, Thổ, dùng để quy loại và giải thích mọi sự vật; Mộc là cây cỏ). Vị của gan là chua, hình gan như quả bầu treo. Gan có bảy lá, hơi gần tim, bên trái ba lá, bên phải bốn lá. Bên trong thân, gan gắn với gân; bên ngoài, gan hiện ra ở móng. Gan lấy mắt làm cửa, lấy Đởm (túi mật) làm phủ (phủ là cơ quan rỗng đi cặp với một tạng, như ruột, dạ dày, mật). Cho nên ăn nhiều vị cay thì hại gan.
Muốn chữa gan thì dùng phép đạo dẫn (cách luyện thở kết hợp với cử động thân thể để dẫn khí lưu thông) với chữ "hư" (thở ra thành tiếng gió nhẹ như "xuuu"). Cách tập: chồng hai bàn tay lên nhau, ấn lên vai, rồi chậm rãi xoay thân sang trái, sang phải, mỗi bên ba lượt. Cũng có thể ngồi ngay ngắn, hai tay đan vào nhau, lật qua lật lại hướng vào ngực ba đến năm lượt. Phép này trừ được tích tụ (chất ứ đọng kết thành khối), phong tà (khí độc gây bệnh theo gió xâm nhập) và độc khí ở gan, không để bệnh phát ra.
Suốt mùa xuân, sáng tối phải luôn nhớ mà tập. Không được lười biếng kiểu "một ngày phơi nắng, mười ngày để lạnh" (tập bữa có bữa không), như thế mới có hiệu quả.
Tháng giêng, khí của thận bị bệnh, khí của tạng phổi yếu. Nên giảm vị mặn, chua, tăng vị cay, để giúp thận, bổ phổi, nuôi dưỡng vị khí (khí của dạ dày, gốc của sức tiêu hóa). Áo mặc nên phần dưới dày, phần trên mỏng; chớ cởi áo đột ngột, chớ để bị gió lùa, để phòng đến mùa hè mắc chứng tiêu chảy ra thức ăn chưa tiêu (?).
Tháng hai, khí thận yếu, khí gan đang vượng. Kiêng vị chua, tăng vị cay, để giúp thận, bổ gan. Mặc áo nên ấm, cho ra chút mồ hôi để đẩy tan "phục tà" (tà khí nấp kín trong người) từ mùa đông.
Tháng ba, khí thận đã nghỉ, khí tim dần đến, khí Mộc đang vượng. Giảm vị ngọt, tăng vị cay, để bổ tinh (chất tinh túy nuôi sự sống và sinh sản) và thêm khí. Chớ ở nơi đất ẩm thấp, chớ để lộ thân thể dưới "tam quang" (ba nguồn sáng: mặt trời, mặt trăng và các vì sao).
Mật bám vào gan, nằm dưới lá gan ngắn; bên ngoài ứng với con ngươi và khoảng sống mũi. Cách đạo dẫn: ngồi ngay ngắn, chập hai lòng bàn chân vào nhau, ngẩng đầu, hai tay nắm cổ chân kéo lên rồi lắc, làm ba đến năm lần. Cũng có thể ngồi bệt duỗi chân, hai tay chống đất, nâng thân lên, gắng sức ở lưng và cột sống ba đến năm lần. Phép này trừ được phong độc và tà khí ở mật.
Ba tháng mùa hè gọi là "phồn tú" (muôn vật xanh tốt, nở rộ). Tối ngủ hơi muộn, sáng dậy sớm. Lúc này khí âm (khí lạnh) nấp ở bên trong, nên kiêng đồ ăn sống lạnh. Thần khí (tinh thần và khí lực) dễ tản ra ngoài, nên tránh xa chuyện chăn gối. Chớ nổi giận dữ dội, chớ ngồi chỗ đầu gió, để phòng mùa thu sinh bệnh sốt rét. Chớ ngủ ngày, chớ uống nước ừng ực, vì những điều này rước lấy trăm thứ bệnh. Lúc này tim vượng, phổi suy, nên giảm vị đắng, tăng vị cay.
Tâm tàng thần (tim là nơi giữ "thần", tức ý thức và tinh thần). Tính của nó ứng với đức lễ. Tim thuộc hành Hỏa (lửa), vị đắng, hình như nhụy sen treo ngược. Bên trong thân, tim gắn với mạch máu; bên ngoài, tim hiện ra ở sắc mặt. Tim lấy lưỡi làm cửa, lấy ruột non làm phủ. Cho nên ăn mặn thì hại tim.
Muốn chữa tim thì dùng phép đạo dẫn với chữ "ha" (thở ra thành tiếng "hơ"). Cách tập: ngồi ngay ngắn, hai tay nắm thành quả đấm, dùng sức đấm vào khoảng không, trái phải luân phiên mỗi bên năm sáu lần. Lại một tay ấn lên đùi, một tay đưa lên đẩy vào khoảng không như đang nâng một vật nặng cỡ một thạch gạo (thạch: đơn vị đo xưa, khoảng một bao gạo lớn), rồi đổi tay mà làm. Lại đan hai tay vào nhau, lấy chân đạp vào lòng bàn tay, mỗi bên năm sáu lần, xen kẽ điều hơi thở mà làm (?). Phép này trừ được các bệnh do phong tà ở tim và ngực.
Tập một hồi lâu thì nhắm mắt, nuốt nước bọt ba lần, gõ răng ba lượt rồi thôi.
Tháng tư, tạng gan đã bệnh, tạng tim dần mạnh. Tăng vị chua, giảm vị đắng, để bổ thận, giúp gan, điều dưỡng vị khí. Đây là tháng thuần dương (tháng khí dương, tức khí nóng, khí hoạt động, đầy đủ trọn vẹn nhất), kiêng chuyện chăn gối.
Tháng năm, khí gan nghỉ, tim đang vượng. Giảm vị chua, tăng vị đắng, để thêm sức cho gan, bổ thận, giữ chặt tinh khí; nên ngủ sớm dậy sớm. Tháng này gọi là "tháng độc", người quân tử giữ trai giới (giữ mình trong sạch, kiêng cữ ăn uống và dục vọng). Ăn uống thanh đạm, tiết chế ham muốn. Mưa dầm, hơi ẩm bốc lên, nên hong khô quần áo. Thỉnh thoảng đốt thương truật (một vị thuốc, đốt lên để trừ khí ẩm và khí uế). Thường xoa huyệt Dũng tuyền (huyệt ở lòng bàn chân, chỗ lõm phía trước khi co ngón chân), mang tất để giữ ấm chân.
Tháng sáu, gan yếu, tỳ vượng. Nên tiết chế ăn uống, tránh xa đàn hát và sắc dục. Khí âm nấp ở trong, khí nóng độc hun đốt bên ngoài. Chớ tắm nước lạnh, chớ ngồi chỗ đầu gió, ban đêm chớ ra ngoài hóng mát, nằm chớ phe phẩy quạt, bụng nên đắp một lớp chăn mỏng, ăn uống phải ấm nóng.
Tỳ tàng ý (tỳ là nơi giữ "ý", tức sự suy nghĩ). Tính của nó ứng với đức tín (giữ chữ tín). Tỳ thuộc hành Thổ (đất), vị ngọt, hình như lưỡi liềm. Bên trong thân, tỳ gắn với các tạng (?); bên ngoài, tỳ hiện ra ở cơ thịt. Tỳ lấy môi miệng làm cửa, lấy dạ dày làm phủ. Cho nên ăn nhiều vị chua thì hại tỳ. Tỳ vượng vào cuối mỗi mùa, mỗi lần mười tám ngày. Hơi thở ra vào như ống bễ của lò rèn, điều hòa nước và lửa (thận thuộc Thủy, tim thuộc Hỏa) trong thân. Việc hội hợp "ba nhà" (thuật ngữ luyện đan trong thân của Đạo gia, chỉ ba yếu tố tinh, khí, thần hợp làm một) và sinh ra muôn vật đều nhờ vào tỳ thổ; tỳ khỏe thì thân không có bệnh.
Muốn chữa tỳ thì dùng phép đạo dẫn với chữ "hô" (thở ra thành tiếng "hù"). Cách tập: ngồi bệt, duỗi một chân, co một chân, hai tay đưa ra phía sau rồi kéo giật ba đến năm lần.
Lại quỳ gối ngồi, hai tay chống đất, ngoảnh đầu ra sau, gắng sức nhìn trừng như hổ, mỗi bên ba đến năm lần. Phép này trừ được tích tụ, phong tà và độc khí ở tỳ, lại giúp tiêu hóa thức ăn.
Ba tháng mùa thu gọi là "dung bình" (muôn vật đã thành hình đầy đủ, yên ổn). Ngủ sớm dậy sớm, thu giữ thần khí vào trong. Kiêng dùng thuốc cho nôn, kiêng làm cho ra mồ hôi. Lúc này phổi vượng, gan suy, nên giảm vị cay, tăng vị chua.
Phế tàng phách (phổi là nơi giữ "phách", phần tinh thần gắn với thể xác, chủ cảm giác và bản năng). Tính của nó ứng với đức nghĩa. Phổi thuộc hành Kim (kim loại), vị cay. Hình phổi như cái khánh đá treo, gọi là "hoa cái" (cái lọng che, vì phổi nằm trên cùng, che các tạng khác). Phổi có sáu lá và hai tai, tổng cộng tám lá. Bên trong thân, phổi gắn với lớp da; bên ngoài, phổi hiện ra ở da và lông. Phổi lấy mũi làm cửa, lấy ruột già làm phủ. Cho nên ăn nhiều vị đắng thì hại phổi.
Muốn chữa phổi thì dùng phép đạo dẫn với chữ [bị khuyết, có lẽ là chữ "tứ" — thở ra thành tiếng "sư"] (?). Cách tập: ngồi ngay ngắn, hai tay chống đất, co người, cong lưng, rồi nâng thân lên ba lần. Phép này trừ được phong tà và mệt mỏi tích lâu ở phổi. Lại nên nắm tay vòng ngược ra sau mà đấm lưng, trái phải mỗi bên ba lần, để trừ phong độc và tà khí trong ngực. Tập một hồi lâu thì nhắm mắt, nuốt nước bọt, gõ răng rồi đứng dậy.
Tháng bảy, gan và tim ít khí, riêng tạng phổi vượng. Tăng vị mặn, giảm vị cay, để giúp khí, bổ gân, nuôi tỳ và dạ dày. Giữ tính tình yên tĩnh, chớ dầm mình trong nắng gắt. Cần chỗ khí trời thoáng mát; chân và đầu nên để hơi mát.
Tháng tám, khí tạng tim yếu, phổi thuộc Kim đang nắm quyền. Giảm vị đắng, tăng vị cay, để giúp gân, bổ máu, nuôi tim, gan, tỳ và dạ dày. Chớ ăn gừng, chớ để dính sương mùa thu.
Tháng chín, khí dương đã suy, khí âm rất thịnh. Giảm vị đắng, tăng vị ngọt, để bổ gan, thêm sức cho thận, giúp tỳ và dạ dày. Chớ dầm gió dữ, chớ say sưa, ăn no thỏa thích.
Ba tháng mùa đông gọi là "bế tàng" (đóng kín, cất giấu — muôn vật thu mình ẩn náu). Ngủ sớm dậy muộn, giữ chân ấm, đầu mát. Phơi lưng ra nắng để tránh rét, nhưng chớ để ra mồ hôi. Mắt chớ để gần lửa, chân nên thường rửa. Lúc này thận vượng, tim suy, nên giảm vị mặn, tăng vị đắng.
Thận tàng chí (thận là nơi giữ "chí", tức ý chí). Tính của nó ứng với đức trí (sự sáng suốt). Thận thuộc hành Thủy (nước), vị mặn. Bên trái là thận, bên phải là mệnh môn (cửa của sinh mệnh, nơi chứa nguyên khí, gốc của sự sống). Phía trước đối với rốn, phía sau bám vào thắt lưng và cột sống. Bên trong thân, thận gắn với xương; bên ngoài, thận hiện ra ở răng. Thận lấy tai làm cửa, lấy bàng quang làm phủ. Cho nên ăn nhiều vị ngọt thì hại thận.
Muốn chữa thận thì dùng phép đạo dẫn với chữ "xuy" (thổi hơi ra thành tiếng "chuây"). Cách tập: ngồi ngay ngắn, hai tay vươn lên đỡ, kéo giãn hai bên sườn trái phải ba đến năm lần. Lại đặt tay ngược lên đầu gối, kéo khuỷu tay, vặn thân sang trái sang phải ba đến năm lần. Rồi lấy chân đạp ra trước, ra sau, mỗi bên vài chục lần. Phép này trừ được phong tà và tích tụ ở lưng và thận.
Tháng mười, khí tim và phổi yếu, khí thận mạnh. Giảm vị cay và đắng để nuôi khí thận. Đây là tháng thuần âm (tháng khí âm, tức khí lạnh, khí tĩnh, đầy đủ nhất); công sinh trưởng của cả năm thật ra được thai nghén từ tháng này, nên rất kiêng chuyện chăn gối.
Tháng mười một, tạng thận đang vượng, tim và phổi suy yếu. Tăng vị đắng, giảm vị mặn, để bổ dưỡng phổi và dạ dày. Đây là lúc "một hào dương vừa sinh" (khoảng tiết Đông chí, khí dương bắt đầu nhú lại), nên tránh xa chuyện màn trướng chăn gối, nói ít đi.
Tháng mười hai, Thổ vượng, khí Thủy không lưu hành. Giảm vị ngọt, tăng vị đắng, để bổ tim, giúp phổi, điều hòa khí thận. Chớ dầm sương tuyết, cấm làm việc mệt nhọc, phòng ra mồ hôi.
Tu linh yếu chỉ
Điều dưỡng trong sinh hoạt hằng ngày
Sáng tinh mơ ngủ dậy, trước hết cho lòng tỉnh, sau mới mở mắt. Xoa hai tay cho nóng rồi áp lên mắt vài chục lượt. Đảo con ngươi xoay trái, xoay phải, mỗi chiều chín lượt. Nhắm chặt một lúc, rồi bỗng mở to ra. Làm vậy trừ được phong hỏa (gió độc và nhiệt làm hại mắt). Khoác áo ngồi dậy, gõ răng để gom tinh thần, tiếp đó "đánh trống trời" (lấy hai bàn tay bịt tai, dùng ngón tay búng vào sau gáy, trong tai nghe như tiếng trống). Theo phép sáu chữ ha, hô, tứ (?), xuy, hư, hy (sáu cách thở ra phát hơi khác nhau, mỗi chữ ứng với một tạng phủ) mà nhả khí đục, hít khí trong. Làm theo thứ tự ngũ hành tương sinh (năm hành sinh ra nhau theo vòng: Mộc sinh Hỏa, Hỏa sinh Thổ, Thổ sinh Kim, Kim sinh Thủy, Thủy sinh Mộc) đủ một vòng, để làm tan tà khí ứ đọng qua đêm. Sau đó tùy ý tập đạo dẫn hoặc luyện công, rồi thong thả chải đầu rửa mặt, ăn uống điều hòa.
Mặt nên xoa nhiều, tóc nên chải nhiều, mắt nên thường đảo, tai nên thường giữ yên lặng, răng nên thường gõ, miệng nên thường ngậm, nước bọt nên thường nuốt, khí nên thường nâng lên (thót hậu môn để nâng khí), lòng nên thường tĩnh, tinh thần nên thường giữ ở trong, lưng nên thường ấm, bụng nên thường xoa, ngực nên thường che, bìu nên thường bọc, lời nói nên thường ít ỏi và im lặng, da nên thường "tắm khô" (dùng tay không xoa khắp người).
Ăn no thì đi thong thả, xoa rốn, xoa lưng cho thức ăn trôi xuống dễ chịu rồi mới ngồi. Ăn quá no sinh bệnh trĩ; ăn xong ngồi khom người tất mắc chứng trung mãn (đầy chướng bụng). Giận xong chớ ăn, ăn xong chớ giận. Thân thể nên thường vận động nhẹ; nước chảy thì không thối, chốt cửa thì không mục, là vì luôn chuyển động. Nhưng chớ làm việc gì quá lâu: đi lâu hại gân, đứng lâu hại xương, ngồi lâu hại thịt, nằm lâu hại khí, nhìn lâu hại thần, nghe lâu hại tinh. Nhịn tiểu thì đầu gối lạnh, thành chứng lâm (tiểu buốt, tiểu rắt); nhịn đại tiện thì thành khí trĩ (trĩ do khí ứ). Mặc áo ẩm, áo đẫm mồ hôi khiến người mọc mụn nhọt.
Bữa tối chớ ăn no, uống rượu chớ say, say rồi chớ uống đồ lạnh, no rồi chớ nằm ngay. Chớ nằm quay đầu về phía bắc, cạnh đầu giường chớ đặt lò lửa. Rất kiêng chăn gối sau giờ Tý (sau khoảng 1 giờ sáng), vì khí dương vừa mới sinh lại bị hao hụt ngay, một lần tổn hại bằng trăm lần thường. Đang giận dữ mà giao hợp thì sinh ung thư (nhọt độc lớn, sâu); đang mệt mỏi mà gần gũi vợ chồng thì hư tổn, ít con. Phạm vào những điều kiêng kỵ về âm dương thì không chỉ cha mẹ bị tổn hại, mà con sinh ra cũng bất nhân, bất hiếu.
Lúc sắp ngủ, điều hòa hơi thở, nuốt nước bọt, gõ răng, đánh trống trời. Trước cho mắt ngủ, sau cho lòng ngủ. Nằm nghiêng co người; khi tỉnh thì duỗi thẳng ra. Ngày đêm sinh hoạt như thế thì niềm vui ở ngay trong đó.
Tu linh yếu chỉ
Phép sáu chữ kéo dài tuổi thọ
(Phép này phải thở ra bằng miệng, hít vào bằng mũi, tai không nghe thấy tiếng thì mới tuyệt diệu. Đây là bí quyết cốt yếu khi luyện công phu sáu chữ. Không có sáu thứ khí này thì không luyện tới nơi được (?). Mỗi đường kinh (đường dẫn khí trong thân theo Đông y) nhờ chữ tương ứng mà được dẫn khí. Nếu không dẫn theo kinh thì không thể biết được hiệu nghiệm (?).)
Gan, lúc thở chữ "hư" thì trợn mắt; phổi, lúc thở chữ "tứ" (?) thì hai tay nâng lên.
Tim, thở chữ "ha" thì đan hai tay đặt trên đỉnh đầu; thận, thở chữ "xuy" thì ôm lấy đầu gối cho ngang bằng.
Tỳ có bệnh, lúc thở chữ "hô" phải chúm môi; tam tiêu (ba vùng trong thân: ngực, bụng trên và bụng dưới, nơi khí và nước lưu thông) có khách nhiệt (khí nóng gây bệnh từ ngoài xâm vào) thì nằm thở chữ "hy" sẽ yên.
Bài quyết thở chữ "xuy" cho khí thận
Thận thuộc Thủy, chủ cửa sinh mệnh; có bệnh thì gầy yếu (?), khí sắc tối tăm.
Mày chau, tai ù, lại đen gầy; thở chữ "xuy" thì tà khí lập tức chạy trốn.
Bài quyết thở chữ "ha" cho khí tim
Trong lòng bứt rứt nóng nảy thì phải gấp thở chữ "ha"; phép này hiệu nghiệm như thần, không gì hơn được.
Trong họng đau, miệng lở loét cùng nóng rát, theo phép này thì ngay lập tức yên ổn.
Bài quyết thở chữ "hư" cho khí gan
Gan giữ ngôi "long đồ", gọi là tâm (?); khi bệnh đến lại thấy thích ăn chua cay.
Trong mắt đỏ ngầu lại hay chảy nước mắt; thở chữ "hư" thì bệnh khỏi ngay, linh nghiệm như thần.
Bài quyết thở chữ [khuyết, có lẽ là "tứ"] (?) cho khí phổi
[Chữ khuyết] (?) nhiều lần sinh đờm dãi, ngực và hoành cách mô đầy tức, thượng tiêu (vùng ngực) có đờm.
Nếu có bệnh phổi thì phải gấp thở chữ [khuyết] (?); dùng phép này thì ngay lập tức tự yên.
Bài quyết thở chữ "hô" cho khí tỳ
Tỳ thuộc Thổ, gọi là "thái thương" (kho lớn, vì tỳ và dạ dày chứa và tiêu hóa thức ăn); bệnh đờm mà tập phép này còn hơn cả thuốc thang.
Tiêu chảy, kiết lỵ, sôi bụng cùng nôn ra nước, gấp luyện chữ "hô" thì khỏi thành tai họa.
Bài quyết thở chữ "hy" cho tam tiêu
Tam tiêu có bệnh thì gấp thở chữ "hy"; đây là lời thánh nhân xưa để lại, là phép chữa bậc nhất.
Nếu muốn khơi thông chỗ đất (Thổ) bị ứ tắc (?), không nhờ phép này thì làm sao biết được.
Tu linh yếu chỉ
Bài ca trừ bệnh bốn mùa
Mùa xuân thở chữ "hư" thì sáng mắt, Mộc giúp gan; đến mùa hạ thở chữ "ha" thì lửa của tim tự yên.
Mùa thu thở chữ "tứ" (?) để thu giữ Kim, phổi được nhuận; thận thở chữ "xuy", cốt để trong quẻ Khảm được yên (quẻ Khảm là một trong tám quẻ của Kinh Dịch, tượng trưng cho nước, ứng với thận).
Tam tiêu thở chữ "hy" để trừ nóng bứt rứt; bốn mùa thường thở chữ "hô" để tỳ tiêu hóa thức ăn.
Rất kỵ phát thành tiếng để miệng, tai nghe thấy; công hiệu của phép này còn hơn cả thuốc Bảo thần đan (loại thuốc viên giữ gìn tinh thần).
Tu linh yếu chỉ
Bí quyết mười sáu chữ để sống lâu
"Một lần hít vào thì liền nâng lên, khí nào khí nấy đều về rốn. Một lần nâng lên thì liền nuốt xuống, nước và lửa gặp nhau." Mười sáu chữ trên (trong nguyên văn) được nhà tiên gọi là "mười sáu thoi vàng", là bí quyết tuyệt diệu, đơn giản và dễ làm nhất. Không phân biệt người làm quan cũng không ảnh hưởng việc công, người thường cũng không ảnh hưởng việc nhà, kẻ sĩ hay nhà buôn cũng không ảnh hưởng nghề nghiệp; chỉ cần trong suốt mười hai canh giờ một ngày đêm, lúc nào hơi rảnh, hoặc khi đi, đứng, ngồi, nằm, hễ ý nghĩ tới đâu là có thể tập ngay.
Trước hết trong miệng phải súc nước bọt ba đến năm lần, lưỡi khuấy vòm miệng trên dưới (?). Rồi lấy lưỡi chống lên vòm miệng trên (?), nước bọt sinh ra đầy miệng thì nuốt cả xuống, kêu ừng ực (?). Liền theo đó hít một hơi khí trong vào mũi, dùng ý nghĩ cùng với lòng và mắt dõi theo, đưa thẳng một mạch xuống đan điền nguyên hải (đan điền: vùng ở bụng dưới, nơi chứa và luyện khí; nguyên hải: "biển nguyên khí", tên khác của nơi ấy), ở dưới rốn một tấc ba phân (tấc, phân là đơn vị đo xưa; ở đây tính theo thân người, một tấc khoảng bề ngang đốt giữa ngón tay giữa của chính người tập), giữ lại một chút; thế gọi là một lần hít.
Liền đó, ở phần dưới thân, nhẹ nhàng thót lại như đang nín đại tiện, dùng sức của ý nghĩ nâng lên cho khí về rốn, rồi nối tiếp qua Giáp tích (cửa ải giữa lưng, hai bên cột sống), Song quan (hai cửa ải hai bên cột sống), Thận môn (cửa thận ở thắt lưng), nâng lên một mạch thẳng tới Ngọc chẩm quan (cửa ải ở sau gáy, chỗ xương chẩm), rồi thấu vào trong đỉnh đầu ở Nê hoàn (vùng trong não ở đỉnh đầu, theo Đạo gia là nơi ngụ của thần). Khi khí đi lên như vậy, cũng không thấy khí thoát ra ngoài; thế gọi là một lần thở ra. Một lần thở ra, một lần hít vào gọi là một hơi thở.
Khí đã lên rồi, lại làm như trước: nuốt nước bọt xuống kêu ừng ực (?), mũi hít khí trong, đưa xuống đan điền, giữ lại một chút. Lại từ phần dưới thân, như trước nhẹ nhàng nâng lên, nối với rốn mà đi lên. Đó gọi là "khí nào khí nấy đều về rốn, tuổi thọ ngang với trời". Mỗi khi nuốt, trong miệng có nước bọt thì càng hay; không có nước bọt cũng phải nuốt cho kêu ừng ực. Cứ một lần nuốt, một lần nâng như thế, hoặc ba, năm hơi, hoặc bảy, chín, hoặc mười hai, hoặc hai mươi bốn hơi. Muốn tập thì tập, muốn thôi thì thôi; chỉ cần đừng quên, coi đó là việc chính, không để gián đoạn, thế mới là tinh tấn. Nếu mắc bệnh phong (bệnh do gió độc gây ra, như tê liệt, co giật) thì hiệu quả càng nhanh. Tập lâu ngày thì trừ được bệnh, kéo dài tuổi thọ, hình dáng không đổi, trăm bệnh không phát; tự nhiên không đói không khát, yên ổn khỏe mạnh hơn người thường.
Tập được một năm thì dứt hẳn các bệnh như cảm mạo, bĩ tích (khối u cứng, đầy tức trong bụng), khí nghịch ứ trệ không điều hòa, ung nhọt độc; tai mắt sáng tỏ, đầu óc minh mẫn, nhớ lâu, các bệnh cũ đều khỏi, có thể mong sống lâu. Nếu khi gần gũi vợ chồng, vào lúc sắp xuất tinh mà chưa xuất, cũng có thể dùng phép nâng, thở, nuốt, hít này để vận chuyển tinh khí cho trở về nguyên hải. Giữ chặt "con nước mùa xuân", không thả "rồng bay đi" (ý nói giữ không cho xuất tinh), rất có ích. Đúng như câu: "Sự sáng tạo của trời đất nằm trong tay ta, vũ trụ nằm trong lòng ta", chỗ huyền diệu không sao kể xiết.
Tu linh yếu chỉ
Thập lục đoạn cẩm (Mười sáu tấm gấm — bài tập gồm mười sáu động tác, quý như mười sáu tấm gấm)
Trang Tử nói: "Thổi, thở, hô, hít, nhả khí cũ, nạp khí mới, vươn mình như gấu leo cây, duỗi thân như chim duỗi cánh, chỉ là để sống lâu mà thôi." Đó chính là phép đạo dẫn, bí quyết nuôi dưỡng thân thể, là lý do Bành Tổ (nhân vật truyền thuyết, tương truyền sống hơn tám trăm tuổi) được sống thọ. Các phép này, theo lời bàn của những nhà tu dưỡng, có đến hàng trăm cách. Nay chọn ra mười sáu điều gọn gàng, thiết thực, thích đáng mà đối chiếu, thì các thuyết đại khái đã đủ cả.
Phàm tập đạo dẫn, thường làm vào lúc nửa đêm và lúc trời mới sáng sắp dậy. Lúc ấy khí trong, bụng rỗng, tập thì có ích cho người. Trước hết nhắm mắt, nắm chặt tay theo kiểu "ác cố" (gập ngón cái vào lòng bàn tay, bốn ngón kia nắm lại bên ngoài), lắng lòng, ngồi ngay ngắn, gõ răng ba mươi sáu lượt.
Liền đó lấy hai tay ôm gáy, uốn xoay sang trái sang phải hai mươi bốn lần, để trừ tích tụ và phong tà ở hai bên sườn. Lại đan hai tay vào nhau, đẩy lên trời như đỡ khoảng không, rồi hạ xuống ấn lên gáy, hai mươi bốn lần, để trừ tà khí ở ngực và hoành cách mô. Lại lấy hai tay bịt hai tai, rồi đặt ngón trỏ lên ngón giữa mà búng vào sau gáy hai mươi bốn lần, để trừ tà khí ở huyệt Phong trì (huyệt ở sau gáy, chỗ lõm hai bên dưới xương chẩm). Lại nắm hai tay vào nhau, ấn đầu gối trái thì vặn thân sang trái, ấn đầu gối phải thì vặn thân sang phải, hai mươi bốn lần, để trừ phong tà ở gan. Lại đưa hai tay, một tay ra trước, một tay ra sau, như kéo cây cung năm thạch (cung rất cứng, phải dùng sức lớn mới kéo được), để trừ tà khí tích ở cánh tay và nách.
Lại ngồi bệt, dang hai tay, vặn cổ ngoái nhìn sang trái sang phải, vai và bả vai xoay theo, hai mươi bốn lần, để trừ tà khí tích ở tỳ. Lại nắm chặt hai tay kiểu ác cố, cùng chống vào hai bên sườn, lắc mạnh hai vai hai mươi bốn lần, để trừ phong tà ở vùng thắt lưng và sườn. Lại lấy hai tay đấm chéo lên cánh tay, bả vai, rồi xuống tới thắt lưng và đùi, mỗi chỗ hai mươi bốn lần, để trừ tà khí ở tứ chi và ngực. Lại ngồi bệt, nghiêng người tựa lệch một bên, hai tay cùng đưa lên như đẩy trời, hai mươi bốn lần, để trừ tà khí tích trong phổi. Lại ngồi bệt duỗi chân, cúi đầu, hai tay vươn ra trước kéo bàn chân mười hai lần, rồi co chân đã duỗi gác lên đầu gối, xoa bóp hai mươi bốn lần, để trừ tà khí ở tâm bào lạc (màng bao bọc tim, theo Đông y có chức năng che chở tim).
Lại hai tay chống đất, co người cong lưng, nâng lên mười ba lần, để trừ tà khí tích trong tim và gan. Lại đứng dậy, tay vịn giường, vặn người ngoái ra sau nhìn sang trái sang phải hai mươi bốn lần, để trừ phong tà ở thận. Lại đứng dậy bước đi đều, hai tay nắm chặt kiểu ác cố: bước chân trái lên trước thì tay trái vung ra trước, tay phải vung ra sau; bước chân phải lên trước thì tay phải vung ra trước, tay trái vung ra sau, hai mươi bốn lần, để trừ tà khí ở hai vai. Lại đưa hai tay ra sau lưng nắm lấy nhau, cúi người, thong thả uốn xoay hai mươi bốn lần, để trừ tà khí ở hai bên sườn. Lại bắt chéo vặn hai chân mà đi về phía trước vài chục bước, rồi ngồi chỗ cao duỗi chân, vặn hai bàn chân vào trong, lại vặn ra ngoài, mỗi chiều hai mươi bốn lần, để trừ phong tà ở hai bàn chân và hai chân.
Lại ngồi ngay ngắn, nhắm mắt, nắm chặt tay kiểu ác cố, lắng lòng, lấy lưỡi chống lên vòm miệng trên (?), khuấy cho nước bọt đầy miệng, súc ba mươi sáu lần, rồi nuốt xuống kêu ừng ực. Lại nín thở, tưởng tượng lửa ở đan điền từ dưới bốc lên, đốt khắp thân thể, đến khi trong ngoài nóng hừng hực mới thôi. Nếu mỗi ngày tập được một hai lượt, lâu ngày thân nhẹ, người khỏe, trăm bệnh đều trừ, chạy nhanh kịp ngựa phi mà không thấy mệt mỏi nữa.
Tu linh yếu chỉ
Phép đạo dẫn Bát đoạn cẩm (Tám tấm gấm — bài tập gồm tám động tác)
Nhắm mắt, lắng lòng mà ngồi (lắng lòng, ngồi xếp bằng), nắm chặt tay kiểu ác cố, lặng lẽ tập trung tinh thần. Gõ răng ba mươi sáu lần, hai tay ôm lấy "Côn Lôn" (tức cái đầu; đan hai tay đặt ra sau gáy, đếm chín hơi thở, đừng để tai nghe thấy tiếng thở. Từ đây trở đi, hơi thở ra vào đều không được để tai nghe thấy). Trái phải "đánh trống trời", nghe đủ hai mươi bốn lần (đưa hai lòng bàn tay bịt hai tai, đặt ngón trỏ lên ngón giữa rồi búng vào sau gáy, trái phải mỗi bên hai mươi bốn lần). Khẽ lắc "cột trời" (tức cái cổ; lắc đầu ngoái nhìn sang trái phải, vai và bả vai xoay theo hai mươi bốn lần, trước đó phải nắm chặt tay kiểu ác cố). "Rồng đỏ" khuấy nước bọt (rồng đỏ là cái lưỡi; lấy lưỡi khuấy khắp răng, miệng và hai bên má, đợi nước bọt sinh ra thì nuốt). Súc nước bọt ba mươi sáu lần (có bản ghi là phồng má mà súc), "nước thần" (nước bọt) đầy đều trong miệng. Một ngụm chia ba lần nuốt (nước bọt đã súc chia làm ba ngụm, nuốt xuống kêu ừng ực (?)), rồng đi thì hổ tự chạy theo (nước bọt là rồng, khí là hổ). Nín hơi, xoa tay cho nóng (hít khí trong vào mũi, nín một lúc.
Xoa tay thật nhanh cho thật nóng, rồi thong thả thở ra bằng mũi), xoa phía sau lưng chỗ "tinh môn" (cửa tinh, tức vùng thận ở phía sau thắt lưng; áp hai lòng bàn tay xoa xong thì thu tay về, nắm chặt kiểu ác cố). Dùng hết một hơi này (lại nín thở lần nữa), tưởng lửa đốt vòng rốn (ngậm kín hơi ở miệng và mũi, tưởng tượng dùng lửa của tim đốt xuống đan điền; thấy nóng lắm thì làm phép sau). Trái phải quay như con tời giếng (cúi đầu, lắc mạnh hai vai ba mươi sáu lần, tưởng lửa từ đan điền thấu qua Song quan vào huyệt Não hộ ở sau đầu; mũi hít khí trong, nín một lúc), rồi duỗi thẳng hai chân (duỗi thẳng hai chân ra). Đan tay, hai tay đỡ khoảng không (đan hai tay vào nhau, đẩy lên đỡ khoảng không ba lần hoặc chín lần), cúi đầu vin chân nhiều lượt (hai tay vươn ra trước nắm lấy lòng bàn chân mười hai lần, rồi thu chân về ngồi ngay ngắn). Chờ "nước ngược" dâng lên (chờ nước bọt trong miệng sinh ra; nếu chưa sinh thì lại lấy lưỡi khuấy nhanh, lấy nước bọt như cách trước), lại súc, lại nuốt nước bọt (?). Làm như thế ba lượt xong, "nước thần" được nuốt chín lần (tức là súc ba mươi sáu lần như trước, mỗi lần chia ba ngụm nuốt, ba lượt thành chín).
Nuốt xuống kêu ừng ực (?), trăm mạch tự điều hòa. Vận chuyển "hà xa" xong (hà xa là "xe sông", thuật ngữ luyện đan trong thân, chỉ việc chuyển khí theo vòng: từ dưới theo lưng lên đầu rồi xuống bụng; ở đây là lắc vai và thân hai mươi bốn lần, lại quay như con tời hai mươi bốn lần), phát lửa đốt khắp thân (tưởng lửa ở đan điền từ dưới bốc lên đốt khắp thân thể; lúc tưởng thì nín hơi ở miệng và mũi một lúc). Tà ma không dám tới gần, giấc ngủ không bị mộng mị làm mê. Nóng lạnh không xâm nhập được, tai họa bệnh tật không quấy được (?). Tập vào khoảng sau giờ Tý, trước giờ Ngọ (từ sau nửa đêm đến trước buổi trưa), thì sự vận hành trong thân hợp với Càn Khôn (trời và đất). Tuần tự xoay vòng theo thứ tự, ứng với bát quái (tám quẻ trong Kinh Dịch, tượng trưng cho tám hiện tượng lớn của trời đất), đó là căn nguyên tốt.
Bài quyết nói: Phép này bắt đầu tập vào giờ Tý (khoảng 23 giờ đến 1 giờ sáng) lúc nửa đêm ngày Giáp Tý (ngày đầu tiên trong vòng sáu mươi ngày tính theo can chi). Khi tập, miệng không được thở ra, chỉ khẽ thở khí trong qua mũi. Mỗi ngày, sau giờ Tý và trước giờ Ngọ, mỗi lúc tập một lần, hoặc cả ngày đêm tập ba lần. Lâu ngày tự biết bệnh tật được trừ sạch, dần thấy thân nhẹ nhàng. Nếu chịu khó siêng năng không lười, thì đạo thành tiên không còn xa nữa.
Tu linh yếu chỉ
Bài ca quyết đạo dẫn trừ bệnh
Nước dâng như thủy triều trừ bệnh về sau
Sáng tinh mơ ngủ dậy, liền ngồi ngay ngắn, tập trung tinh thần, dứt bỏ lo nghĩ, lấy lưỡi chống lên vòm miệng trên (?), ngậm miệng điều hòa hơi thở; nước bọt tự sinh ra, dần dần đầy miệng, chia làm ba lần, dùng ý nghĩ đưa xuống. Tập lâu thì lửa tà trong năm tạng không bốc lên, khí huyết trong tứ chi lưu thông, các bệnh không sinh, trừ hẳn được bệnh về sau, già mà không suy.
Bài quyết nói: Nước bọt thường sinh ở đầu lưỡi, ngày thường nuốt nhiều lần xuống đan điền.
Trong người thông suốt, khoan khoái, không ngưng đọng; trăm ngày công hiệu, có thể giữ nét mặt trẻ mãi.
Nhóm lửa trong thân thì được yên ổn lâu dài
Vào hai giờ Tý và Ngọ (khoảng nửa đêm và giữa trưa), tưởng tượng chân hỏa (lửa thật, tức dương khí gốc trong thân, hình dung như dòng lửa ấm) từ huyệt Dũng tuyền dâng lên: trước đi từ chân trái, lên Ngọc chẩm, qua Nê hoàn, rồi giáng xuống đan điền, làm ba lượt. Tiếp đến đi từ chân phải, cũng làm ba lượt. Lại đi từ Vĩ lư (vùng xương cụt), cũng làm ba lượt. Lâu ngày thuần thục thì trăm mạch lưu thông, năm tạng không ứ trệ, tứ chi khỏe mạnh, xương cốt toàn thân điều hòa.
Bài quyết nói: Phải biết "dương hỏa" sinh từ dưới lên, "âm phù" giáng từ trên xuống rơi vào Hoàng đình (thuật ngữ luyện đan trong thân: dương hỏa là khí ấm đi lên theo sống lưng, âm phù là khí đi xuống theo phía trước; Hoàng đình là vùng trung tâm ở giữa bụng).
Vòng quanh không ngừng thì tinh thần vững chắc; đó là phép luyện thân lớn của bậc chân nhân (người tu đã đắc đạo).
Mộng tinh thì niêm kín "hòm vàng" (ví chỗ chứa tinh; ý nói giữ tinh không cho thoát)
Dục vọng động thì lửa bốc mạnh, lửa bốc mạnh thì tinh thần mỏi mệt, tinh thần mỏi mệt thì tinh dễ thoát mà sinh mộng tinh. Lúc sắp ngủ hay mới tỉnh, điều hòa hơi thở và tâm trí, lấy tay trái xoa rốn mười bốn lượt, tay phải cũng thế.
Lại lấy hai tay xoa hai bên sườn, lắc lư bốn mươi chín lần. Nuốt khí đưa vào đan điền, nắm chặt tay kiểu ác cố một hồi lâu rồi thôi; co chân nằm nghiêng thì không bao giờ bị mất tinh.
Bài quyết nói: Tinh thoát, thần mệt, lửa dục vọng thiêu đốt; trong mộng mà mất tinh thì làm hại đến sự sống.
Xoa bóp có bí quyết, anh phải ghi nhớ; dứt dục vọng, trừ tham lam là bậc cao nhất.
Thân suy thì giữ chặt "ngọc quan" (cửa ngọc — chỉ chỗ giữ tinh khí ở đan điền)
Trăm mối lo cảm động trong lòng, muôn việc làm thân thể mệt nhọc, vì thế mà suy yếu. Muốn từ già trở lại trẻ thì phải có kim đan (thuốc tiên; ở đây cũng chỉ "đan" kết thành trong thân nhờ tu luyện). Nhưng kim đan đâu dễ mà có được! Người khéo giữ gìn sự sống thì khi đi, đứng, ngồi, nằm, ý nghĩ chuyên nhất không tán loạn, giữ chặt đan điền, lặng lẽ vận chuyển thần khí, xông thấu qua tam quan (ba cửa ải dọc sống lưng: Vĩ lư, Giáp tích, Ngọc chẩm), tự nhiên sinh tinh, sinh khí; như thế thì thân thể có thể mạnh lên, tuổi già có thể chịu đựng được lâu.
Bài quyết nói: Chống già, đỡ yếu có phép riêng, không cần tìm âm dương ở ngoài thân mình.
Giữ cẩn thận "ngọc quan", thường lặng lẽ sâu kín; khí đủ, thần toàn thì tuổi thọ càng thêm mạnh khỏe.
Phồng bụng, thở chữ "ha" để tiêu tích tụ
Có người tích tụ vì ăn uống, có người tích tụ vì khí uất; lâu ngày tỳ và dạ dày bị tổn thương, thuốc men khó chữa. Sao bằng tiết chế ăn uống, kiêng giận dữ, đừng để có tích tụ mới là hay? Người mắc bệnh nên ngồi ngay người, nín thở, phồng ngực bụng lên, đợi khí đầy thì từ từ thở ra theo chữ "ha". Làm như thế năm đến bảy lần, thấy thông suốt khoan khoái thì thôi.
Bài quyết nói: Khí trệ, tỳ yếu, thức ăn không tiêu; trong ngực đầy tức là khó điều trị nhất.
Thong thả phồng bụng thở chữ "ha" thì ngầm thông suốt; bệnh lui, thân yên rồi thì chớ làm lụng mệt nhọc lâu.
Ôm bìu và vái lạy để chữa thương hàn (bệnh do cảm lạnh, sốt rét run)
Nguyên khí (khí gốc bẩm sinh) suy yếu, tấu lý (thớ thịt và lỗ chân lông dưới da) không kín, thì gió lạnh xâm nhập gây cảm. Người mắc bệnh ngồi ngay ngắn, xếp chân, hai tay ôm chặt lấy bìu, ngậm miệng, nín thở. Tưởng tượng chân khí (khí thật, khí chính trong thân) từ Vĩ lư dâng lên, qua Giáp tích, thấu tới Nê hoàn, đuổi tà khí đi; rồi cúi đầu gập người như vái lạy, không kể số lần, đến khi ra mồ hôi thì thôi, bệnh liền khỏi.
Bài quyết nói: Ngồi kiết già (xếp bằng, hai bàn chân gác lên đùi) ngay ngắn trên bồ đoàn (tấm nệm ngồi bện bằng cỏ), tay nắm bìu, ý phải chuyên nhất.
Vận khí, cúi đầu lạy ba đến năm lượt, liền khiến bệnh cảm lạnh tức khắc yên.
Gõ răng thì răng không bệnh
Răng có bệnh là do lửa của tỳ và dạ dày hun đốt. Mỗi sáng sớm khi ngủ dậy, gõ răng ba mươi sáu lượt. Lấy lưỡi khuấy trên lợi răng, không kể số lượt.
Nước bọt đầy miệng thì mới nuốt xuống; mỗi lần làm ba lượt thì thôi. Mỗi khi đi tiểu, ngậm miệng, cắn chặt răng, tiểu xong mới mở ra, thì không bao giờ mắc bệnh răng.
Bài quyết nói: Nóng quá sinh gió, răng không yên; sáng sớm gõ răng, súc nước bọt thì tự tỉnh táo, khỏe khoắn.
Nếu cứ thường vận dụng không gián đoạn, thì năm sau già rồi vẫn có thể trẻ lại như trai tráng.
Ngước mắt nhìn lên thì tóc mai không lốm đốm bạc
Lo nghĩ quá độ thì thần hao, khí yếu, huyết hỏng mà tóc mai lốm đốm bạc. Phải vào giờ Tý và giờ Ngọ, nắm chặt tay kiểu ác cố, ngồi ngay ngắn, tập trung tinh thần, dứt mọi ý nghĩ, hai mắt thu ánh nhìn vào trong (?), nhìn ngược lên Nê hoàn. Tưởng tượng thu giữ hai khí âm dương từ vùng Vĩ lư dâng lên, rồi giáng xuống trở về nguyên hải; mỗi lần làm chín lượt. Lâu ngày thì thần toàn vẹn, khí huyết đầy đủ, tóc có thể đen trở lại.
Bài quyết nói: Thần và khí hòa hợp thì tinh tự đầy đủ; giữ lòng trống không mà giữ được cái có thật, để nuôi "thai tiên" (thuật ngữ luyện đan trong thân: cái "thai" tinh thần kết thành bên trong khi tu luyện).
Mọi ý nghĩ lo toan trong lòng đều dứt sạch, thì muốn học thành thần tiên cũng không khó.
Đảo con ngươi để trừ màng mắt
Bị nóng làm hại, bị khí làm hại, gan yếu, thận yếu thì mắt mờ, sinh màng che; lâu ngày không chữa thì chắc chắn bị mù. Mỗi ngày khi ngủ dậy, ngồi xếp bằng, tập trung ý nghĩ, "lấp quẻ Đoài, buông rèm" (ngậm miệng lại, khép hờ mắt), đảo tròn hai mắt mười bốn lần, nhắm chặt một lúc rồi bỗng trợn to ra. Tập lâu không bỏ thì nội chướng (bệnh mờ từ bên trong mắt, như đục thủy tinh thể) và ngoại ế (màng mộng che bên ngoài mắt) tự tan. Rất kiêng sắc dục và viết chữ nhỏ.
Bài quyết nói: Mừng giận làm hại thần, mắt không sáng; ngậm miệng, khép hờ mắt để nuôi nguyên tinh (tinh gốc bẩm sinh).
Tinh sinh, khí hóa thì thần trở lại; tà khí thuộc âm trong năm tạng tự kinh hãi mà tiêu mất.
Bịt tai để trừ chóng mặt
Gió độc vào não, lửa hư (nhiệt sinh ra do cơ thể suy yếu) xông lên, thì đầu choáng mắt hoa, đau nửa đầu hoặc đau cả đầu. Lâu ngày bị trúng phong (đột quỵ), không nói được, nửa người bất toại, cũng là từ đó mà ra. Muốn chữa thì phải ngồi yên, nâng người lên, nín thở, lấy hai tay bịt tai, gập đầu năm đến bảy lần. Tưởng tượng nguyên thần (phần tinh thần gốc bẩm sinh) đi ngược lên Nê hoàn để đuổi tà khí, tự nhiên phong tà tan đi.
Bài quyết nói: Không nghe không nhìn, ý giữ ở trong lòng; thần từ "biển tủy" (tức bộ não) đuổi tà khí đi.
Lại thêm tinh khí không bị hao tổn, thì có thể học thành người cõi Bồng Lai (núi tiên trong truyền thuyết).
Nâng tay, đạp chân thì xương cốt nhẹ nhàng
Tứ chi cũng nên được vận động nhẹ, ví như chốt cửa xoay luôn thì không bao giờ mục. Các phép tập bắt chước gấu và chim, phép thổ nạp (thở ra khí cũ, hít vào khí mới), phép đạo dẫn, đều là thuật nuôi dưỡng sự sống. Lúc bình thường, hai tay đưa lên đỡ như nâng tảng đá lớn, hai chân đạp ra trước như giẫm trên đất bằng; tưởng tượng thần khí, theo bốn mùa mà thở chữ "hư", chữ "ha" mười bốn lần. Như thế thì thân nhẹ, người khỏe, chịu đựng được nóng lạnh.
Bài quyết nói: Tinh khí hòa hợp thì năm tạng yên ổn, tứ chi vững vàng, xương cốt cứng chắc.
Tuy không có được thìa thuốc tiên, cũng được ở lại nhân gian làm địa tiên (tiên ở mặt đất: người sống rất lâu, khỏe mạnh mà chưa lên trời).
Xoa mặt, thoa nước bọt thì mặt tự đẹp
Sắc mặt tiều tụy là do suy nghĩ quá độ, làm lụng vất vả, không biết giữ gìn. Mỗi sáng ngồi yên, nhắm mắt, tập trung tinh thần, giữ gìn nuôi dưỡng, để thần khí êm hòa, từ trong lan ra ngoài. Xoa hai tay cho nóng rồi vuốt mặt bảy lần. Lại lấy nước bọt súc trong miệng thoa lên mặt, xoa vuốt vài lần. Làm được nửa tháng thì da dẻ bóng mịn, nét mặt tươi tắn, hơn hẳn người thường.
Bài quyết nói: Ít dục vọng, lòng trống rỗng thì khí huyết đầy đủ, tự nhiên năm tạng được yên hòa.
Mặt mày tiều tụy nhờ đó mà thêm tươi sáng, chẳng thèm muốn vinh hoa của năm bậc tước vị nơi trần thế.
Nín thở, xoa bóp để thông khí ứ trệ
Khí ứ trệ thì đau, huyết ứ trệ thì sưng; cái hại của sự ứ trệ không thể không thận trọng. Muốn chữa thì phải lắng lòng, nín thở, lấy tay trái xoa chỗ ứ trệ bốn mươi chín lượt, tay phải cũng thế, rồi lấy nước bọt thoa lên. Siêng làm bảy ngày thì khí huyết thông suốt, không bao giờ còn bị ứ đọng. Điều mà các nhà tu dưỡng gọi là "tắm khô" chính là ý này.
Bài quyết nói: Vinh khí và vệ khí lưu hành không ngừng phút nào (vinh khí: phần khí nuôi dưỡng đi trong mạch cùng với máu; vệ khí: phần khí bảo vệ đi ngoài mạch); hễ có chút ứ trệ là đáng lo.
Ai ngờ nín thở mà làm thông suốt được, ngoài cách này cần gì tìm kế khác?
Ngưng tụ, ôm giữ để làm vững đan điền
"Nguyên thần vừa ra ngoài thì thu về ngay, thần trở lại trong thân thì khí tự quay về. Cứ như thế sáng sáng chiều chiều, tự nhiên đứa trẻ sơ sinh (ví với sự trong sáng thuần khiết) sinh ra cái thai thật (cái 'đan' kết thành bên trong)." Đó là công phu ngưng tụ ôm giữ. Lúc bình thường ngồi yên, tưởng tượng nguyên thần đi vào đan điền, thở tự nhiên theo ý. Mười ngày thì đan điền vững chắc; trăm ngày thì sự sáng suốt linh diệu của tâm dần thông suốt. Không được lúc tập lúc bỏ.
Bài quyết nói: Đan điền vững chắc thì khí về gốc; khí tụ, thần ngưng thì hợp với đạo, trở về cái chân thật.
Muốn "cửu thị" (sống lâu) thì nhất định phải bắt đầu từ đây; chớ để thời gian quý báu trôi qua uổng phí.
Ăn nhạt lại bổ được nhiều
Ngũ vị (năm vị: chua, đắng, ngọt, cay, mặn) đối với năm tạng, mỗi vị có chỗ thích hợp riêng. Nếu ăn không tiết chế thì tất sẽ tổn hại. Sao bằng ăn nhạt, cẩn thận tiết chế là hơn? Nhưng ăn nhạt ở đây không phải là bỏ hẳn năm vị, chỉ là nói muốn năm vị được nhạt nhẽo, hài hòa mà thôi. Có vị tiên ông nói: "Bỏ muối không phải là đạo, ăn uống mất cả mùi vị." Đủ thấy không phải bỏ hẳn năm vị; "nhạt" là nói đối với "đậm", tức là so với lối ăn đồ béo ngọt quá độ thì như ăn chay vậy (?).
Bài quyết nói: Vị đậm làm hại người mà người không hay biết; ai cam chịu được thanh đạm, người ấy là thầy ta.
Ba nghìn công hạnh (theo Đạo giáo, phải tích đủ ba nghìn việc thiện mới thành tiên) bắt đầu từ đây; trời soi xét việc làm và sự ẩn mình của mỗi người, điều ấy thật có.
Vô tâm thì được Đại hoàn (thuật ngữ luyện đan trong thân: sự thành tựu viên mãn, quay trở về cội nguồn)
Đạo đại hoàn là đạo của thánh nhân. "Vô tâm" nghĩa là thường trong sạch, thường yên tĩnh. "Người mà thường trong sạch, yên tĩnh được thì trời đất đều quy về mình." Thế thì đạo thánh nào mà không truyền được, đại hoàn nào mà không đạt được! Sách "Thanh tĩnh kinh" (một bộ kinh ngắn của Đạo giáo bàn về sự trong sạch, yên tĩnh) đã nói đủ cả. Người tu luyện chỉ cần thể nghiệm mà làm theo, thì muốn đạt tới cảnh giới trong sạch, chân thật, linh diệu cũng dễ như trở bàn tay.
Bài quyết nói: Có làm, có hành, người ta bảo là cốt yếu; không tiếng, không mùi, lời ấy mới là kỳ diệu.
Nửa đêm Trung thu thông được tin tức (của đạo); trăng sáng giữa trời là nền móng của sự sáng tạo.
Tu linh yếu chỉ
Tám phép trừ bệnh
Ngồi bằng, một tay nắm các ngón chân, một tay xoa phần thịt mềm ở giữa lòng bàn chân, không kể số lần, xoa đến khi nóng thì thôi. Liền đó khẽ cử động các ngón chân; hai lòng bàn chân trái phải đổi tay mà nắm, mà xoa, mỏi thì nghỉ một lát. Hoặc nhờ người khác xoa cho, nhưng rốt cuộc không bằng tự xoa. Chỗ ấy gọi là huyệt Dũng tuyền, xoa thì trừ được khí ẩm thấp, giữ vững chân nguyên (nguyên khí thật, gốc sinh lực trong thân).
Lúc sắp đi ngủ, ngồi trên giường, buông thõng chân, cởi áo, nín thở, lưỡi chống lên vòm miệng trên (?), mắt nhìn ngược lên đỉnh đầu, thót hậu môn lên. Hai tay xoa vùng hai thận ở lưng (?) mỗi bên một trăm hai mươi lần, càng nhiều càng tốt. Phép này rất sinh tinh, giữ vững dương khí, chữa bệnh đau lưng.
Chỗ huyệt nhỏ phía sau hai vai là phủ "Thượng nguyên, Lục hợp" (?). Thường lấy tay bắt ấn "lôi quyết" (một thế bắt ấn của Đạo gia: ngón cái bấm vào gốc ngón áp út rồi nắm tay lại) (?), dùng đốt ngón cái co lại ấn vào hai mươi bảy lượt. Lại xoa tay cho nóng, áp xoa lên hai mắt, lên trên đầu và chân tai, xoa ngược lên chân tóc, mỗi chỗ hai mươi bảy lượt. Phép này khiến tai thính mắt sáng, ban đêm cũng viết được chữ nhỏ.
Chụm hai chân đứng thẳng sát tường, quay mặt vào chỗ tối, lấy tay trái từ sau gáy vòng sang nắm chặt lấy vùng mắt phải, kéo cả đầu dùng sức ngoái nhìn về phía chỗ sáng chín lượt. Tay phải cũng từ sau gáy vòng sang nắm chặt vùng mắt trái, vặn đầu ngoái nhìn như trước. Phép này chữa được hai mắt đỏ, rít, nóng, đau. Nếu chỉ một bên mắt bệnh thì chỉ làm một bên.
Ngồi yên, nín thở, nạp khí, đột ngột đưa mạnh xuống, phồng ngực bụng lên, hai tay làm thế kéo cung, trái phải bốn lượt. Khí đầy lắm thì từ từ thở ra theo chữ "ha", năm đến bảy lần, thấy khoan khoái thì thôi. Phép này chữa tứ chi bứt rứt khó chịu, lưng co cứng, khí ứ đọng.
Nằm sấp, bỏ gối, dựng thẳng hai chân. Hít vào bằng mũi bốn hơi, lại thở ra bằng mũi bốn hơi. Khi thở ra phải thật khẽ; khi hít khí vào mũi lần nữa, đừng để mũi hay biết (tức hít cực nhẹ). Phép này trừ được bệnh nóng trong người và đau lưng.
Ngồi ngay ngắn, vươn thẳng lưng, giơ tay trái lên, ngửa lòng bàn tay, tay phải đỡ sườn phải. Hít khí vào bằng mũi, cố gắng hết sức trong bảy hơi thở. Phép này trừ được huyết ứ và khí kết. Ngồi ngay ngắn, vươn thẳng lưng, giơ tay phải lên, ngửa lòng bàn tay, tay trái đỡ sườn trái. Hít khí vào bằng mũi, cố gắng hết sức trong bảy hơi thở. Phép này trừ được dạ dày lạnh, ăn không tiêu.
Phàm khi đi qua đường hiểm nguy, hoặc ở nơi đền miếu, trong lòng ngờ vực e sợ, thì lấy lưỡi chống lên vòm miệng trên (?), nuốt nước bọt một hai lần, dùng ngón trỏ và ngón giữa tay trái bấm vào chỗ vách ngăn giữa hai lỗ mũi. Làm thế ngăn được trăm thứ tà ma. Rồi gõ răng bảy lượt.
◄ Trước
Sau ►
Quay lại danh sách thiên · Giỏ video