Thiên 1 — Quyển thượng – Phật ở trời Đao-lợi thuyết pháp cho mẹ

# Kinh Ma-ha Ma-da

 # Kinh Ma-ha Ma-da (Ma-ha Ma-da là hoàng hậu Ma-da, mẹ sinh ra đức Phật Thích-ca)

 Kinh Ma-ha Ma-da

 Đàm Cảnh đời Tiêu Tề (triều Nam Tề ở Trung Hoa do họ Tiêu lập, năm 479–502) dịch

 Kinh Ma-ha Ma-da, quyển thượng (còn có tên là: Phật lên cõi trời Đao-lợi thuyết pháp cho mẹ)

 Sa-môn (người xuất gia tu hành) Thích Đàm Cảnh đời Tiêu Tề dịch

 Tôi nghe như vầy (câu mở đầu thường lệ của kinh Phật: người kết tập kinh thuật lại điều chính mình đã nghe). Một thời, Phật ở dưới cây Ba-lợi-chất-đa-la (một loài cây quý ở cõi trời) trong vườn Hoan Hỷ thuộc cõi trời Đao-lợi (cõi trời thứ hai trong sáu tầng trời của cõi Dục, ở trên đỉnh núi Tu-di, do vua trời Đế Thích cai quản), an cư ba tháng (an cư: kỳ ba tháng mùa mưa, người tu ở yên một chỗ để tu tập, không đi lại giảng đạo).

 Cùng ở với Phật có chúng đại tỳ-kheo (tỳ-kheo: nam tu sĩ đã nhận đủ giới luật) một nghìn hai trăm năm mươi người. Lại có vô lượng trăm nghìn trời, rồng, dạ-xoa (loài quỷ thần nhanh nhẹn, dữ tợn), càn-thát-bà (thần âm nhạc của cõi trời, sống bằng mùi hương), a-tu-la (loài thần hiếu chiến, hay đánh nhau với chư thiên), ca-lâu-la (chim thần cánh vàng, ăn thịt rồng), khẩn-na-la (thần ca hát, hình giống người mà có sừng), ma-hầu-la-già (thần rắn lớn), người và loài chẳng phải người. Cùng vô số tỳ-kheo, tỳ-kheo-ni (nữ tu sĩ đã nhận đủ giới luật), ưu-bà-tắc (nam cư sĩ tu tại gia), ưu-bà-di (nữ cư sĩ tu tại gia) vây quanh trước sau.

 Lúc ấy, Như Lai (danh hiệu của Phật: bậc từ chân lý mà đến) ngồi kiết già (ngồi xếp bằng, hai bàn chân đặt ngửa lên hai đùi). Từ các lỗ chân lông trên thân, Ngài phóng ra nghìn luồng ánh sáng, chiếu khắp tam thiên đại thiên thế giới (một hệ thế giới gồm một nghìn lần một nghìn lần một nghìn thế giới nhỏ, tức một tỷ thế giới, là phạm vi giáo hóa của một vị Phật). Trong mỗi luồng sáng có nghìn hoa sen. Mỗi hoa sen có nghìn hóa Phật (thân Phật do thần lực biến hiện ra) ngồi kiết già, giống hệt Phật Thích-ca Mâu-ni (tên đức Phật lịch sử, nghĩa là bậc thánh lặng lẽ của dòng họ Thích-ca).

 Ngay lúc ấy, ánh sáng của mặt trời, mặt trăng và các vì sao đều bị che khuất, không hiện ra. Tất cả đều nhập vào ánh sáng của Như Lai, khiến cây Ba-lợi-chất-đa-la mang màu như vàng ròng. Ví như bầu trời trong sạch không một gợn mây thì ánh sáng mặt trời, mặt trăng hết sức rực rỡ. Ánh sáng Như Lai phóng ra trên cõi trời Đao-lợi cũng như vậy, mà còn chói lọi gấp bội, không gì so sánh được. Khi ấy các thiên tử (các vị thần trời) cai quản mặt trời, mặt trăng, các vì sao thấy cảnh ấy, trong lòng run sợ không yên, không biết vì duyên cớ gì mà có việc này.

 Bấy giờ Phật bảo đồng tử Văn-thù-sư-lợi (vị Bồ-tát tượng trưng cho trí tuệ; "đồng tử" là cách tôn xưng người có tâm trong sạch như trẻ nhỏ): "Ông hãy đến chỗ mẹ ta, nói rằng ta đang ở đây. Mong mẹ tạm hạ cố đến lễ kính Tam bảo (ba ngôi báu: Phật; Pháp là lời dạy của Phật; Tăng là đoàn thể người tu). Ông hãy đem bài kệ (thể thơ trong kinh Phật) này nói cho mẹ nghe." Bấy giờ Thế Tôn (bậc được cả thế gian tôn kính, danh hiệu của Phật) nói kệ rằng:

 "Thích-ca, bậc Đại Tiên, Đạo sư (Phật), đã thành tựu Nhất thiết trí (trí tuệ biết hết thảy mọi sự),

 Đang ở cõi Diêm-phù-đề (châu lục nơi loài người sinh sống), giống như vị trời Nghìn Mắt (tức Đế Thích, vua cõi trời Đao-lợi).

 Con tha thiết khát khao ngưỡng mộ, từ lâu muốn được thấy dung nhan hiền từ của mẹ.

 Xưa kia trong cung vua, mẹ sinh con được bảy ngày,

 Thì thần thức (cái biết, phần tâm thức đi tái sinh) của mẹ lên trời hưởng phúc; dì của con thay mẹ nuôi con khôn lớn,

 Nhờ vậy con được thành Chánh giác (giác ngộ chân chính, tức thành Phật), là bậc Ứng cúng (bậc đáng nhận sự cúng dường), cứu độ chúng sinh.

 Nay vì thế con đến nơi đây, thuyết pháp để đền ơn xưa.

 Mong mẹ cùng quyến thuộc hạ cố đến chốn này,

 Kính lễ Phật, Pháp, Tăng, và nhận lấy pháp chân thật thanh tịnh."

 Bấy giờ đồng tử Văn-thù-sư-lợi vâng lời Phật dạy, liền đi đến chỗ bà Ma-ha Ma-da, thưa lại đầy đủ lời Phật, và đọc bài kệ Như Lai đã nói. Bà Ma-ha Ma-da nghe xong, sữa tự chảy ra, bèn nói: "Nếu quả thật đúng là Tất-đạt-đa (tên của đức Phật lúc còn làm thái tử) do ta sinh ra, thì hãy khiến dòng sữa này chảy thẳng vào miệng người." Nói xong, sữa từ hai bầu vú tuôn ra, trắng như hoa sen trắng, rồi chảy vào miệng Như Lai.

 Bà Ma-ha Ma-da thấy vậy thì khắp thân vui mừng hớn hở, nét mặt tươi vui. Như hoa sen nghìn cánh gặp nắng mặt trời mà nở rộ, vẻ đẹp của bà Ma-ha Ma-da lúc ấy cũng như thế. Khi ấy tam thiên đại thiên thế giới đều rung động, các thứ hoa quả tốt đẹp nở hoa, chín trái dù chưa đến mùa. Bà liền nói với đồng tử Văn-thù-sư-lợi: "Từ khi ta với Phật làm mẹ con đến nay, chưa bao giờ ta vui mừng an lạc như hôm nay. Ví như có người đói khát cùng cực, bỗng gặp món ăn ngon, được ăn no vui sướng. Nay ta vui mừng cũng như vậy, không còn ý nghĩ lộn xộn nào khác." Nói xong, bà liền cùng đồng tử Văn-thù-sư-lợi đến chỗ Phật.

 Bấy giờ Thế Tôn từ xa thấy mẹ đến, trong lòng vui mừng kính trọng. Cả thân Ngài rung động, giống như núi chúa Tu-di (ngọn núi lớn ở trung tâm mỗi thế giới theo quan niệm Phật giáo) và bốn biển lớn dậy sóng. Khi thấy mẹ đến, Như Lai liền dùng Phạm âm (giọng nói trong trẻo, thanh tịnh của Phật) thưa với mẹ: "Thân mẹ đi qua chốn nào cũng đều có khổ, có vui đi kèm. Mẹ nên tu để đạt Niết-bàn (cảnh giới dứt sạch phiền não, thoát hẳn vòng sinh tử), lìa hẳn cả khổ lẫn vui."

 Bà Ma-ha Ma-da nghe Phật nói vậy thì chắp tay cúi đầu, một lòng suy nghĩ. Bà quỳ thẳng trước Phật, năm vóc gieo xuống đất (lạy sát đất, hai đầu gối, hai khuỷu tay và đầu chạm đất), chuyên tâm giữ chánh niệm (tâm tỉnh giác, nghĩ nhớ đúng đắn). Các triền (phiền não trói buộc tâm) đều tiêu tan, bị khuất phục. Bà liền ở trước Phật nói kệ khen rằng:

 "Con từ vô số kiếp (kiếp: khoảng thời gian cực kỳ dài) đã thường uống sữa của mẹ,

 Nên con lìa được sinh, già, chết, thành đạo Vô thượng (đạo cao tột không gì hơn).

 Nay con nên đền ơn nuôi dưỡng, dứt cho mẹ gốc rễ của Tam độc (ba thứ độc của tâm: tham lam, giận dữ, si mê).

 Con xin quy mạng (dốc lòng nương về) bậc Đại trượng phu, người bố thí mà không tham.

 Xin quy mạng bậc Điều ngự sĩ (người khéo điều phục chúng sinh, một danh hiệu của Phật), cao tột không ai vượt qua.

 Xin quy mạng bậc Thiên nhân sư (thầy của trời và người, một danh hiệu của Phật), đã lìa hẳn trói buộc của si mê và ái dục.

 Ngày ba thời, đêm ba thời, con nghĩ nhớ không dứt.

 Con cúi đầu, đem mặt sát đất lễ đấng Đại Pháp vương (vua của chánh pháp) vô thượng.

 Nay trên ruộng phúc (người cúng dường bậc thánh được phúc như gieo hạt vào ruộng tốt) là con, mẹ muốn cho mầm công đức lớn lên.

 Chỉ mong con ban lòng từ bi, giúp mẹ mau thành quả mầu nhiệm.

 Con từ lâu đã có chí lớn ấy, nên sinh vào cung của đại vương,

 Thân to lớn màu vàng tía, ánh sáng chiếu khắp mười phương.

 Khuôn mặt tròn đầy trong sáng, như trăng rằm mùa thu."

 Bấy giờ Thế Tôn thưa với mẹ: "Xin mẹ lắng nghe, lắng nghe, và khéo suy nghĩ kỹ. Pháp này phần đầu, phần giữa, phần cuối đều tốt lành, nghĩa lý sâu xa, lời lẽ khéo léo, thuần một không pha tạp, đầy đủ dáng vẻ của phạm hạnh (đời sống tu hành trong sạch, dứt dục) trong trắng." Bà Ma-ha Ma-da nghe xong, nhờ thần lực của Phật liền biết được túc mạng (các đời sống trước của mình). Lại vì đã đến lúc thiện căn (gốc lành, những việc thiện đã gieo từ trước) chín muồi, nên bà phá được tám mươi ức kết sử (phiền não trói buộc) đang hừng hực như lửa cháy (?), chứng quả Tu-đà-hoàn (quả thánh đầu tiên trong bốn quả thánh: người đã vào dòng thánh, không còn đọa vào cõi khổ, chỉ còn tái sinh tối đa bảy lần nữa).

 Bà liền đứng dậy chắp tay thưa Phật: "Con đã chứng được giải thoát khỏi ngục tù sinh tử." Đại chúng trong hội nghe vậy, khác miệng mà cùng một tiếng nói: "Nguyện cho hết thảy chúng sinh đều được giải thoát như bà Ma-ha Ma-da hiện nay."

 Bà Ma-ha Ma-da thưa Phật: "Ví như lửa mạnh nung sắt nóng, ai chạm vào thì thân tâm bỏng rát đau đớn. Sinh tử ở thế gian cũng như vậy, đi đến nơi nào cũng đều là đống khổ. Phàm việc gom góp gốc khổ đều do tâm ý. Tâm ý chạy theo dục vọng, nhẹ dạ nông nổi, đùa cợt chúng sinh, khiến chúng sinh xoay vần trong năm đường (năm cõi tái sinh: địa ngục, ngạ quỷ, súc sinh, người, trời) nhanh hơn gió dữ, như quả cầu bị đập tung qua lại."

 Rồi bà Ma-ha Ma-da ngay trước Phật tự trách tâm ý mình: "Cớ sao mày thường làm những điều không lợi ích, rong ruổi trong cảnh sáu trần (sáu đối tượng của giác quan: hình sắc, âm thanh, mùi, vị, sự xúc chạm và các đối tượng của ý) mà không yên định? Ý nghĩ rối loạn lôi kéo, chẳng lúc nào tạm dừng. Những gì mày vin theo và nghĩ ngợi đều chẳng phải điềm lành. Cớ sao mày mê hoặc ta để gom góp những thứ kia? Ví như có người cày đất mãi, mặt đất chưa từng hao đi hay thêm lên, còn đồ cày thì ngày một mòn hỏng. Ở trong biển sinh tử cũng như thế: thân mạng bỏ đi mãi, không thể kể xiết, mà thần thức của ta trước sau chẳng thêm chẳng bớt.

 Mày có thể khiến ta làm Chuyển luân thánh vương (vị vua lý tưởng, lấy chánh pháp cai trị khắp thiên hạ), thống lĩnh bốn châu thiên hạ (bốn châu lục lớn quanh núi Tu-di), có đủ bảy báu (bảy vật báu của Chuyển luân vương: bánh xe báu, voi báu, ngựa báu, ngọc báu, người nữ báu, quan giữ kho báu, tướng quân báu). Chốc lát mày lại khiến ta tụt xuống làm con cóc. Chốc lát mày khiến ta làm người nghèo hèn, chạy đông chạy tây xin cơm xin áo. Chốc lát mày khiến ta làm trưởng giả (người giàu có, có danh vọng) giàu lớn, tích của hàng trăm triệu, tiếng tăm lừng khắp. Chốc lát mày khiến ta ở cung điện cõi trời, ăn uống cam lồ (thức uống ngọt, quý của chư thiên), mặc tình hưởng năm dục (năm thứ ham muốn với hình sắc, âm thanh, mùi hương, vị ngon và sự xúc chạm). Chốc lát mày khiến ta ở trong địa ngục, uống đồng nung chảy, nuốt viên sắt nóng. Chỉ riêng những thân bò ta đã mang trong quá khứ, nếu chất da lại thì cũng cao bằng núi Tu-di, vậy mà ta vẫn chưa thoát khỏi sinh tử.

 Chốc lát ta lại mang vô số tên gọi: khi thì gọi là chủ nhà, khi thì gọi là kẻ tôi tớ, khi thì gọi là Chuyển luân thánh vương, khi thì gọi là đế vương, khi thì gọi là trời, rồng, dạ-xoa, càn-thát-bà, a-tu-la, ca-lâu-la, khẩn-na-la, ma-hầu-la-già, người và loài chẳng phải người, khi thì gọi là súc sinh, khi thì gọi là ngạ quỷ (quỷ đói), khi thì gọi là kẻ ở địa ngục. Chúng sinh có đủ các loại tên gọi như thế.

 Hỡi tâm ý ngu si! Dù mày đã từng có đủ năm dục ở đời: vàng bạc châu báu, vợ con tôi tớ, voi ngựa xe cộ, nhà cửa ruộng vườn, dân chúng làng xóm, nhưng chẳng bao lâu tất cả đều tan mất, cùng đi vào vô thường (không bền lâu, luôn biến đổi). Những thứ ấy tạm thời là của mình, rốt cuộc cũng tiêu mòn, như quán trọ chỉ để nghỉ chân, không có chủ cố định. Lên đến chư thiên, mặc ý hưởng năm dục, nhưng khi phúc hết sắp chết thì năm tướng suy hiện ra (năm dấu hiệu suy tàn của chư thiên lúc sắp chết: áo dơ, hoa trên đầu héo, nách ra mồ hôi, thân hôi, không thích chỗ ngồi của mình), các vị ấy bồi hồi lưu luyến, lòng đầy sầu khổ. Ở cõi người thì nghèo cùng hèn hạ, bị người sai khiến. Nếu ở ngôi vua thì đánh dẹp lẫn nhau, vua tôi cha con tranh nhau tàn sát. Xuống đến địa ngục thì bị mổ xẻ, thiêu nấu. Trong loài súc sinh thì ăn nuốt, hại nhau, đem da thịt gân sức để trả nợ đời trước, bị nghiệp (những việc đã làm và hậu quả của chúng) bức bách, không được tự tại. Trong loài ngạ quỷ thì bị đói khát bức bách, chạy đông chạy tây, chỉ thấy đống lửa và bánh xe sắt nóng mãi đuổi theo sau lưng. Sinh tử trong năm đường có đủ các nỗi khổ như vậy, không thể kể xiết.

 Hỡi tâm ý ngu si! Từ xưa đến nay mày luôn lôi kéo ta đi khắp mọi nơi. Ta thường chiều theo mày, chưa từng trái ý. Hôm nay ta muốn chuyên tâm nghe pháp, mày đừng quấy rối làm chướng ngại nữa. Mày cũng nên tự chán lìa các khổ, mau cầu Niết-bàn, sớm được an vui." Bấy giờ bà Ma-ha Ma-da ngay trước Phật nói kệ rằng:

 "Chỉ mong Phật tuôn mưa pháp, thấm nhuần những gì khô héo,

 Cho khắp nơi mọc mầm pháp, nảy nở và lớn mạnh dần,

 Khiến con cùng đại chúng (?) thiện căn đều chín muồi,

 Rồi ở các quả đạo, theo thứ lớp mà chứng được tùy phần.

 Mong Phật đúng lúc ban cam lồ (ví lời pháp như nước ngọt quý), diệt trừ cội nguồn của tham và giận.

 Chúng con suốt đêm dài (ví thời gian luân hồi lâu xa) bị trói chặt trong ngục vô minh (sự mê muội, không thấy chân lý),

 Mê muội không có trí tuệ, chẳng biết chốn nào để cầu đạo.

 Mong Phật chỉ con đường giải thoát, cho mau đến thành thường lạc (Niết-bàn, nơi an vui thường còn)."

 Bấy giờ bà Ma-ha Ma-da nói kệ ấy xong, lại ở trước Phật nói kệ khen ngợi lần nữa:

 "Thế Tôn ngự giữa đại chúng, sáng rỡ hơn cả núi Tu-di.

 Nay con cúi đầu đảnh lễ, cùng lễ Pháp và Tăng.

 Bốn chúng (tỳ-kheo, tỳ-kheo-ni, ưu-bà-tắc, ưu-bà-di) cùng tám bộ (tám loài: trời, rồng, dạ-xoa, càn-thát-bà, a-tu-la, ca-lâu-la, khẩn-na-la, ma-hầu-la-già) khát khao ngưỡng mộ thật thiết tha,

 Một lòng chăm chú nhìn Phật, như mắt chư thiên không chớp.

 Chỉ mong được lấy tràng hoa pháp mầu mà tôn vinh bậc Thầy (?)."

 Bấy giờ bà Ma-ha Ma-da nói kệ khen xong, thưa Phật: "Con biết chắc rằng chúng đệ tử của Như Lai gồm tỳ-kheo, tỳ-kheo-ni, ưu-bà-tắc, ưu-bà-di, trời, rồng, dạ-xoa, càn-thát-bà, a-tu-la, ca-lâu-la, khẩn-na-la, ma-hầu-la-già, người và loài chẳng phải người, quốc vương, đại thần, trưởng giả, cư sĩ (người tu tại gia), bà-la-môn (tầng lớp tư tế trong xã hội Ấn Độ xưa)... đông vô lượng. Những bài kệ khen ngợi, ca tụng công đức vi diệu của Như Lai mà họ nói ra cũng không thể lường. Nay con trí tuệ nhỏ cạn, mà vẫn muốn khen ngợi một phần nhỏ trong biển lớn công đức của Phật. Chỉ mong Phật thương cho phép." Rồi bà ở trước Phật nói kệ:

 "Trí tuệ Phật như núi cao rộng, chóp đỉnh hết sức hiểm cao,

 Khe suối vừa sâu vừa rộng, suối trong luôn chảy đầy,

 Các loại cỏ thuốc chữa bệnh mọc tươi tốt bên cạnh.

 Ai dùng thuốc ấy sẽ được vui mãi không cùng.

 Ví như giống mía, bên trong vốn tự ngọt,

 Người khôn khéo ép lấy, liền được vị ngọt ngon.

 Pháp Thế Tôn giảng nói, từ gốc vốn trong sạch;

 Nếu người tin vui đón nhận, phúc báo không cùng tận.

 Hết thảy các chúng sinh, mong cầu không bờ bến;

 Chỉ có đấng Mâu-ni (bậc thánh lặng lẽ, chỉ Phật) khiến tất cả được đầy đủ.

 Bệnh phiền não của chúng sinh, từ vô thủy (thời không có khởi đầu) vẫn luôn hừng hực;

 Như Lai là vua thầy thuốc, tùy bệnh mà cho thuốc hay.

 Đường tà quanh co của sinh tử hiểm trở, khó bước qua;

 Kiều-trần cùng những người khác, cả thảy năm người (năm vị tu khổ hạnh, đứng đầu là Kiều-trần-như, những người đầu tiên nghe Phật giảng), lang thang trên đó chẳng biết quay về.

 Như Lai đại từ bi, đích thân đến Ba-la-nại (thành Vārāṇasī ở Ấn Độ),

 Vì họ chuyển pháp luân (giảng pháp; ví lời Phật như bánh xe lăn đi nghiền nát phiền não), ai nấy đều chứng được quả đạo.

 Tám vạn vị thiên tử ở giữa hư không được pháp nhãn (mắt pháp, tức thấy rõ chân lý).

 Nếu không phải bậc Đại đạo sư (người dẫn đường lớn), ai có thể xoay chuyển họ?

 Xá-lợi-phất, Mục-liên, Ca-diếp, Ca-chiên-diên,

 Bốn vị Đại Thanh văn (đệ tử nghe Phật dạy mà giác ngộ) này, xưa khi chưa xuất gia,

 Tài cao, trí sâu, học rộng, kiêu mạn coi thường thế gian;

 Cả nước đều tôn kính, danh đức không ai sánh.

 Chỉ một lần được nghe cam lồ (lời pháp), liền bị hàng phục, thành bậc La-hán (A-la-hán: bậc thánh đã dứt sạch phiền não, không còn tái sinh).

 Dần dần họ giúp đỡ Đại sư, thuận theo Ngài mà chuyển pháp luân.

 Như cây ni-câu-loại (cây đa Ấn Độ), hạt giống rất nhỏ bé,

 Theo thời gian lớn um tùm, cành nhánh rủ xa ra khắp.

 Những người được Thế Tôn hóa độ cũng tiến lên như vậy.

 Như Ương-quật-ma-la (người từng giết rất nhiều người, sau được Phật cảm hóa), giết hại nhiều chúng sinh,

 Thế Tôn cũng thương xót, cảm hóa cho vào đạo Phật.

 Kìa Đề-bà-đạt-đa (em họ của Phật, nhiều lần tìm cách hại Phật) gây ra năm tội nghịch (năm tội nặng nhất: giết cha, giết mẹ, giết A-la-hán, làm thân Phật chảy máu, phá sự hòa hợp của Tăng đoàn),

 Sai quỷ nâng đá lớn, muốn hại Như Lai,

 Thế Tôn vẫn nhìn bằng lòng bình đẳng, như đối với La-hầu-la (con ruột của Phật).

 Lại kìa Quỷ Tử Mẫu (nữ quỷ mẹ của các quỷ con, chuyên ăn thịt trẻ nhỏ) thường ăn con của người ta;

 Vì lòng thương xót, Phật giấu con bà đi, không cho hiện ra.

 Bà hoảng hốt chạy đi tìm, chẳng biết con ở nơi nào,

 Quay lại hỏi Thế Tôn, xin chỉ chỗ con ở.

 Như Lai dùng phương tiện (cách khéo léo để dạy dỗ), nhân việc ấy hỏi vặn lại:

 'Bà tự thương con mình nên vội chạy đi tìm kiếm;

 Sao bà chẳng có lòng thương, thường ăn con người khác?

 Hãy lấy mình suy ra người: chớ giết, chớ đánh đập.

 Nếu bà sửa được lòng ấy, nay bà sẽ thấy con mình.'

 Bà nghe lời ấy xong, vừa thẹn vừa mừng, cúi đầu lạy,

 Lại cũng vì con mình, chắp tay thưa Phật:

 'Từ nay cho đến hết đời, con xin bỏ lòng tham lam độc hại.'

 Bà liền đến trước Phật nhận năm giới (năm điều răn: không giết, không trộm, không tà dâm, không nói dối, không uống rượu), cho đến chứng được quả đạo.

 Như Quỷ Tử Mẫu kia, vì tự thương con mình,

 Rồi suy rộng đến người khác, rốt cuộc dứt hẳn sát hại.

 Chỉ mong đấng Đại Bi nay cũng như vậy,

 Vì thương mẹ đã sinh ra mình, mà rộng đến hết thảy mọi người,

 Mong Ngài mau mở bày chánh pháp, cho khắp đại chúng được nghe và nhận lấy."

 Bấy giờ bà Ma-ha Ma-da nói kệ xong, thưa Phật: "Bạch Thế Tôn, hết thảy chúng sinh ở trong năm đường đều do lỗi lầm, tai hại của phiền não gây nên, cho nên bị trói buộc, không được tự tại. Nguyện đời sau con được thành Chánh giác, sẽ đoạn trừ gốc rễ của mọi tai họa ấy.

 Chỉ có bậc Đại sư thương xót thế gian bị sinh, già, bệnh, chết, lo, buồn, khổ não. Lửa vô thường luôn thiêu đốt chúng sinh, cháy rực suốt đêm dài, chưa từng ngưng nghỉ. Vì vậy Ngài gọi các đệ tử về chỗ mình, chỉ bày tai họa gốc rễ của sinh tử, mà bảo: 'Cớ sao các ngươi ngủ mãi trên chiếc giường bánh xe lửa của ba cõi (cõi Dục, cõi Sắc, cõi Vô sắc, tức toàn bộ thế giới luân hồi)? Con quỷ giết người là vô thường đang rình chờ dịp bắt. Các thứ bệnh như dao gió muốn cắt đứt mạng người, ví như giặc cướp thấy kho châu báu, cầm khí giới gậy gộc kéo đến đánh phá. Trăm nghìn ức kiếp phải mang đủ các thân khác, phải tu mười điều thiện (không giết, không trộm, không tà dâm, không nói dối, không nói hai lưỡi, không nói lời độc ác, không nói lời thêu dệt, không tham, không giận, không thấy biết sai lầm) mới được thân người. Dù được thân người, sống lâu cũng khó; giặc dữ vô thường lại thêm bức bách, nên phải đề phòng thận trọng.'

 Thế mà kẻ ngu si vẫn buông lung, tính toán hão huyền ngày tháng năm nhiều ít, cho là có hạn định, không hay biết từng ý nghĩ, từng giây phút đều đổi dời, lặng lẽ trôi qua. Đến khi hết tuổi thọ thì theo nghiệp mà tái sinh, người nhà quyến thuộc nhìn nhau khóc lóc. Cứ truyền nối nhau như vậy không cùng. Người ở thế gian ngắn ngủi như tia chớp, thế mà trong đó còn sinh lòng kiêu mạn. Có kẻ tự xưng: 'Ta là quốc vương, thống lĩnh thiên hạ, thế lực tự tại.' Có kẻ tự xưng: 'Ta là đại thần, giúp lo việc nước, cong hay thẳng đều do ta.' Có kẻ tự xưng: 'Ta là trưởng giả giàu có, nhiều của báu, muốn gì được nấy.' Có kẻ tự xưng: 'Ta thuộc dòng bà-la-môn, dòng họ cao quý, thông minh học rộng, tổ tiên nối đời làm thầy của dòng sát-lợi (tầng lớp vua chúa và võ sĩ).'

 Bạch Thế Tôn, những người ấy khi còn ở đời, đủ mọi khoái lạc, mặc ý tự tại, chẳng hề lo nghĩ. Một mai cái chết đến, họ mới ôm lòng hối hận, nào còn kịp nữa! Lúc khỏe mạnh, bà con theo nhau vui chơi phóng túng, không làm chút việc thiện nào. Vô thường bỗng đến, mỗi người tan tác vào năm đường, nghìn muôn ức kiếp khó gặp lại nhau. Sinh tử không thật, như thành càn-thát-bà (thành ảo hiện trên không, như ảo ảnh).

 Cho đến các vị Bích-chi Phật (bậc tự mình giác ngộ vào thời không có Phật ra đời), đã dứt hết kết lậu (phiền não trói buộc và làm ô nhiễm tâm), có đủ thần lực lớn, tự tại không sợ hãi: trên thân phun lửa, dưới thân phun nước; trên thân phun nước, dưới thân phun lửa; bay lượn giữa không trung mà đi, đứng, nằm, ngồi; qua lại nhanh chóng, xuyên vách đá không trở ngại; hình dung đoan chính, đủ các tướng tốt; có thể làm ruộng phúc lớn cho chúng sinh. Vậy mà các vị ấy cũng chưa thoát khỏi tai họa vô thường, như lấy nước nhiều mà dập lửa nhỏ. Người thế gian phạm phép vua, tội đáng chết, bị giam trong ngục, còn có thể nhờ cậy người cứu giúp mà được thoát. Còn luật vô thường thì không thể nhờ cậy ai. Sức của bậc hiền thánh còn không tránh được, huống gì phàm phu mà không lo sợ!

 Có tiên nhân đủ năm thần thông (năm năng lực siêu thường: thấy xa, nghe xa, biết tâm người khác, biết đời trước, biến hóa và đi lại tự tại) tên là Đãi-ba-da-na. Lại có tiên nhân tên là Uất-đà-la-sí, tiên nhân tên là Tỳ-thất-ba-mật-đa-la, tiên nhân tên là A-la-la, tiên nhân tên là Ba-la-xá-la, tiên nhân tên là Ưng-kỳ-la-xá, tiên nhân tên là A-tư-đà, tiên nhân tên là Ba-tát. Các vị đại tiên như thế có đủ oai lực, danh tiếng lớn, có thể dùng chú thuật dựng nên hay phá hủy cả nước, cả thành. Những vị ấy nay đang ở đâu? Lửa vô thường từng thiêu chúng sinh, rồi cũng thiêu chính họ, tất cả đều đi đến tiêu diệt.

 Đại Phạm thiên vương (vua cõi trời Phạm thiên thuộc cõi Sắc), Thích-đề-hoàn-nhân (tức Đế Thích, vua cõi trời Đao-lợi), Ma-hê-thủ-la (Đại Tự Tại thiên, vị trời làm chúa cõi Sắc), Ma vương cõi Lục dục (vua ma ở tầng trời cao nhất trong sáu tầng trời cõi Dục), cùng Tỳ-nữu thiên (thần Vishnu của Ấn Độ giáo), Diêm-la vương (vua cõi âm, xét xử người chết), thần La-bà-nại, thần La-bà-nê, thần Tỳ-sa-nê, thần Ca-lâu-nê, thần Ba-lâu-nê... Những vị có sức mạnh lớn ấy đều bị vô thường bắt lấy.

 Đảnh Sinh thánh vương (vị Chuyển luân vương thời xưa, tương truyền sinh ra từ đỉnh đầu của cha), Na-la-diên lực sĩ vương (vị vua có sức mạnh vô địch), Chi-dạ-đa-la đế vương, Mã Minh vương, Tỳ-ni-la-sí vương... Những vị vua ấy thống lĩnh nhiều nước, dung mạo đoan chính, thông minh vượt đời, thân thể mạnh mẽ không ai địch nổi, vậy mà bị vô thường nghiền nát, không biết nay ở đâu.

 Long vương Sa-già-la, quỷ vương Tu-đà-lợi-xá-na, a-tu-la vương Tỳ-ma-chất-đa-la, thiên hậu Xá-chi-mê-na, A-già (?), thiên hậu Lam-ba, thiên hậu Uất-ba-thi, thiên hậu Chi-xá-la-kê-thi, thiên hậu A-cát-la, thiên hậu A-lưu-ba-để, thiên hậu Miểu-để, thiên hậu Miểu-để-lê-sa... Các vị vua thuộc nhiều loài ấy có đủ oai lực lớn. Các vị thiên hậu thì dung mạo tuyệt trần, ai nhìn thấy liền mất chánh niệm, ý tà tán loạn như bị ma quỷ nhập vào; dù thầy thuốc giỏi chữa trị đủ cách cũng không thể làm cho người ấy trở lại chánh niệm. Những vị ấy cũng đều quy về vô thường.

 Ví như thợ săn vây đuổi muông thú, luật vô thường cũng như vậy, xua đuổi dồn ép chúng sinh đến chỗ vua Diêm-la, rồi khiến voi nghiệp lần lượt giẫm đạp lên họ. Bầy cọp vô thường luôn rình rập chúng sinh, hễ được dịp liền xúm lại ăn thịt. Như người chiên-đà-la (người thuộc tầng lớp hạ tiện nhất ở Ấn Độ xưa, làm nghề giết mổ) khi muốn giết dê thì treo ngược hai chân, khiến nó không nhảy giãy được; chiên-đà-la vô thường cũng như thế, nắm giữ chúng sinh không cho cựa quậy. Luật vô thường như con trăn lớn A-xà-ca-la-đà (?), hễ thấy người thì lấy hai đầu quấn chặt. Luật vô thường như cây phướn trước gió, đang lúc tụ hội thì bỗng ngã đổ (?). Luật vô thường cũng như kỳ hắc nguyệt (nửa tháng trăng khuyết dần), mỗi ngày khuyết thêm cho đến hết, càng lúc càng gần tối tăm." Bà Ma-ha Ma-da nói xong, lại nói kệ rằng:

 "Ví như người chiên-đà-la lùa trâu đến lò mổ,

 Mỗi bước lại gần chỗ chết; mạng người còn qua nhanh hơn thế."

 Bà Ma-ha Ma-da nói kệ xong, liền ở trước Phật nói với đại chúng trong hội: "Hỡi các anh em và chị em trong đạo pháp! Các vị nên siêng tu giới hạnh (giữ giới luật và tu hành). Nay may mắn được gặp bậc Đạo sư vô thượng, lại được Ngài cầm đuốc pháp soi đường cho người tu, còn cấp cho áo mặc, lương ăn, chẳng thiếu thốn gì. Nếu muốn đi đến thành an lạc, nên mau thưa hỏi người có thể chỉ đường chính. Nếu gặp được người dẫn đường tốt như vậy mà không quy y (nương tựa), không thuận theo, thì nên biết người ấy cực kỳ ương ngạnh, ắt có thể gây năm tội nghịch nặng.

 Biển khổ sinh tử thật đáng kinh sợ. Chỉ trong một kiếp, những thân khác nhau đã từng mang, gom da lại cũng cao như núi Tu-di. Lại phải nằm trong bào thai nơi dơ bẩn, ra vào qua lại không thể đếm xiết. Rồi lúc còn bú mớm thì có phân, nước tiểu, nước mũi, nước bọt; cho đến già chết, các khổ khó lường. Huống chi là lúc chịu đau đớn khốc liệt ở ba đường dữ (địa ngục, ngạ quỷ, súc sinh). Vì vậy nay tôi bảo khắp các vị: hãy siêng năng suốt đêm dài mà nghĩ đến việc cầu giải thoát."

 Bấy giờ bà Ma-ha Ma-da từ chỗ ngồi đứng dậy, đảnh lễ chân Phật, quỳ thẳng chắp tay thưa: "Bạch Thế Tôn, vì sao hết thảy chúng sinh chìm đắm trong sinh tử mà không biết con đường cốt yếu để ra khỏi?"

 Thế Tôn đáp bà Ma-ha Ma-da: "Chúng sinh không được giải thoát đều do tham dục, sân hận (giận dữ) và ngu si. Vì thế họ mãi ở trong sinh tử, đến muốn cầu sinh lên cõi trời còn khó, huống gì mong lìa sinh tử. Ở đời họ cũng mất tiếng tốt, bạn bè bà con đều xa lánh bỏ rơi, xem như cỏ rác đất cát, không còn thương nhớ. Đến lúc sắp chết thì vô cùng sợ hãi, thần thức hoảng hốt, lúc ấy mới tự hối trách. Những điều ấy đều do tai họa của ba độc. Người nào muốn cầu quả mầu nhiệm giải thoát thì nên dứt gốc khổ.

 Kẻ phàm phu ngu si bị kết sử trói buộc, như con ngựa dữ bị dây cương trói chân, không cựa được. Đối với sắc (thân xác, hình thể vật chất), họ không biết đúng như thật sắc sinh khởi ra sao, diệt mất ra sao, sự đắm trước vào sắc là thế nào. Đối với thọ (cảm giác), tưởng (sự nhận biết hình ảnh, khái niệm), hành (ý chí và các hoạt động tạo tác của tâm), thức (sự phân biệt, nhận biết), họ cũng không biết đúng như thật. Vì vậy họ không thoát được sinh, già, bệnh, chết, lo, buồn, khổ não. Nếu ai được giải thoát đối với sắc, biết sắc đúng như thật đến tận cùng, thì đối với thọ, tưởng, hành, thức cũng biết đúng như thật đến tận cùng, và được thoát khỏi sinh, già, bệnh, chết, lo, buồn, khổ não. Đó gọi là dứt gốc khổ.

 Đã dứt gốc khổ thì lìa vọng tưởng (suy nghĩ sai lầm, hư vọng). Đã lìa vọng tưởng thì không còn phan duyên (tâm bám víu, chạy theo cảnh), không còn tham đắm hình sắc, âm thanh, mùi, vị, xúc chạm và các đối tượng của ý, lìa sự chấp vào cái 'ta' và 'cái của ta'. Từ nay các ngươi hãy đem pháp này chỉ bày cho nhau, để được lợi ích lâu dài.

 Nay các ngươi hãy nghe ta nói. Ta từ vô số kiếp trong quá khứ đến nay, vì các chúng sinh mà rộng tu khổ hạnh, được thành A-nậu-đa-la tam-miệu tam-bồ-đề (sự giác ngộ cao tột, chân chính, trọn vẹn, tức quả Phật), thương xót hết thảy như thương con đỏ. Duyên hóa độ những người cần được hóa độ nay sắp hết. Pháp của chư Phật ba đời (quá khứ, hiện tại, vị lai) đều là thiện thệ (đi qua một cách tốt đẹp, tức nhập Niết-bàn), không còn kỳ hạn trở lại thế gian. Ta từ đây diệt độ rồi thì dấu vết khó tìm. Ta không trở lại làm chủ cõi Diêm-phù-đề (châu phía nam núi Tu-di, nơi loài người chúng ta sống), cũng không làm chủ châu Cù-da-ni (châu phía tây), không làm chủ châu Phất-bà-đề (châu phía đông), không làm chủ châu Uất-đan-việt (châu phía bắc), không làm Chuyển luân thánh vương, không làm Thích-đề-hoàn-nhân, cũng không làm Đại Phạm thiên vương. Ba cõi như thế ta đều đã lìa bỏ. Ta từ lâu đã an lập ngôi Pháp vương tự tại, không dùng binh đao, gông cùm, xiềng xích để khuất phục dân chúng, chỉ đem chánh pháp ban cho chúng sinh, khiến khắp tất cả đều được giải thoát.

 Có hợp ắt có tan; sức của các hành (mọi sự vật do nhân duyên tạo thành, luôn biến đổi) là như vậy. Núi báu Tu-di đến lúc kiếp tận cũng tiêu diệt, nước bốn biển lớn cũng có lúc khô cạn. Như Lai ra đời để độ chúng sinh; việc nhân duyên đã hết thì không thể dừng ở lại. Vô thường độc ác như con rùa lớn, con cá sấu, hễ cắn người thì không bao giờ nhả ra." Đại chúng trong hội nghe lời ấy, kêu khóc buồn khổ, cùng cất một tiếng nói kệ rằng:

 "Mặt trời Phật mọc lên ở đời, ánh sáng rực rỡ luôn chiếu soi;

 Nay sắp lặn ẩn đi, vào núi vô thường.

 Đấng Đạo sư, Trời của các trời (danh hiệu tôn xưng Phật), bậc Thượng sĩ cao tột không ai sánh,

 Cớ sao lại sắp bị giặc chư hành xâm hại?

 Chúng sinh ít phúc chúng con, đêm dài càng thêm tối tăm."

 Bấy giờ Thế Tôn ở cõi trời Đao-lợi, vì tám bộ và bốn chúng mà thuyết pháp đủ cách cho đến hết ba tháng. Khi sắp trở xuống cõi Diêm-phù-đề, Ngài gọi con của một vị đại thần ở thành Vương Xá (kinh đô nước Ma-kiệt-đà ở Ấn Độ xưa), tên là Cưu-ma-la, người thông minh, giỏi biện luận, sáng suốt, mà bảo: "Nay ông hãy xuống cõi Diêm-phù-đề báo khắp các nước, cho mọi người đều biết rằng không bao lâu nữa Như Lai sẽ nhập Niết-bàn, và đem bài kệ này tuyên bố rộng ra." Bấy giờ Thế Tôn nói kệ:

 "Cả thế gian nay mù tối, mất con mắt trí tuệ,

 Gốc ba độc càng thêm sâu, vì không có vua thầy thuốc.

 Như Lai lại sắp đi về thành Niết-bàn sâu xa,

 Nay đang ở cõi trời Đao-lợi, thuyết pháp hóa độ chúng sinh.

 Các ngươi nên mau thỉnh Ngài trở xuống Diêm-phù-đề."

 Cưu-ma-la vâng lệnh Phật, xuống Diêm-phù-đề, tuyên báo khắp tất cả các nước, và nói bài kệ Như Lai đã trao. Chúng sinh nghe lời Cưu-ma-la thì vô cùng sầu não, đều cúi đầu lễ chân ông mà nói: "Chúng tôi lâu nay mất bóng che chở từ bi, lửa độc của thế gian càng thêm hừng hực, không ai biết Đại sư ở đâu. Nay mới biết Ngài ở trên cõi trời Đao-lợi, lại không lâu nữa sẽ nhập Niết-bàn. Khổ thay! Con mắt của thế gian sắp tắt. Chúng tôi thân mang tội lỗi, trời và người cách biệt xa, không có cách nào lên trời cung kính thỉnh mời. Chỉ mong nhân giả (người hiền, tiếng gọi tôn trọng) thương xót chúng tôi, trở về trời thưa với Phật rằng: 'Hết thảy chúng sinh ở Diêm-phù-đề từ xa cùng đảnh lễ dưới chân Thế Tôn. Lâu nay xa cách sự giáo hóa của bậc thánh, không ai là không ngưỡng mộ nhớ nhung. Họ tìm khắp bốn phương mà không biết Ngài ở đâu. Nay mới nghe Ngài ở trên cõi trời Đao-lợi, làm lợi ích rộng lớn cho các chúng sinh. Lại nghe không lâu nữa Ngài sẽ nhập Niết-bàn, thế gian sắp mất con mắt trí tuệ. Chỉ mong Ngài thương xót người Diêm-phù-đề, mau trở xuống ban thuốc pháp.'"

 Cưu-ma-la nghe xong liền trở lên trời, đến chỗ Phật, thuật lại đầy đủ lời của người Diêm-phù-đề. Thế Tôn nghe xong liền phóng ra ánh sáng năm màu: xanh, vàng, đỏ, trắng, màu pha lê và màu hồng. Ánh sáng ấy chiếu khắp cõi Diêm-phù-đề. Dân chúng nam nữ lớn nhỏ thấy ánh sáng này đều kinh ngạc vui mừng, khen là chưa từng có, rồi bảo nhau: "Sao nay bỗng nhiên có điềm lạ này? Đây không phải ánh sáng mặt trời, mặt trăng hay tinh tú, cũng không giống thứ mà thần lực chú thuật của các tiên nhân có năm thần thông hay của bà-la-môn có thể làm ra." Lại có người nói: "Theo tôi xem tướng ánh sáng này thì quyết chắc không phải do sức nào khác tạo ra, mà ắt là đấng Vua thầy thuốc vô thượng đại từ vì thương thế gian mà phóng ra điềm lành này. Chúng ta có lẽ sẽ được cứu giúp yên ổn."

 Lúc ấy Thiên đế Thích (vua cõi trời Đao-lợi) biết Phật sắp xuống, liền sai quỷ thần làm ba đường thềm báu. Thềm ở giữa làm bằng vàng Diêm-phù-đàn (thứ vàng quý nhất, màu vàng tía), thềm bên phải làm bằng lưu ly (ngọc màu xanh biếc) ròng, thềm bên trái làm bằng mã não (đá quý có vân) ròng. Lan can chạm trổ hết sức trang nghiêm, đẹp đẽ.

 Bấy giờ Thế Tôn thưa với bà Ma-ha Ma-da: "Theo lẽ sinh tử, có hợp ắt có tan. Nay con phải trở xuống Diêm-phù-đề, không lâu nữa cũng sẽ nhập Niết-bàn." Bà Ma-ha Ma-da nghe xong liền rơi nước mắt, nói kệ:

 "Thế Tôn trải qua kiếp lâu dài, vì thương xót hết thảy chúng sinh,

 Bỏ cả đầu, mắt, tủy, não, nay mới được thành Chánh giác.

 Chúng sinh trong ba cõi mãi mê trong biển si mê và ái dục,

 Đang cần Ngài ban thuyền pháp, cớ sao Ngài lại bỏ đi?"

 Bấy giờ Thế Tôn nói kệ đáp:

 "Chư Phật ra đời không phải là không có nhân duyên;

 Duyên đã hết thì sao ở lại được? Pháp của chư Phật ba đời đều là như vậy."

 Thế Tôn nói kệ xong, vì muốn đền ơn sinh thành, lại thương hết thảy chúng sinh, liền ở trước bà Ma-ha Ma-da nói thần chú này:

 (Phần chú dưới đây là âm đọc phiên từ tiếng Phạn, giữ nguyên âm, không dịch nghĩa. Các ghi chú "phiên thiết" trong ngoặc là cách chỉ cách đọc: lấy phụ âm đầu của chữ thứ nhất ghép với vần và thanh của chữ thứ hai.) Nam mô Phật-đà (kính lễ Phật). Nam mô Đạt-ma (kính lễ Pháp). Nam mô Tăng-già (kính lễ Tăng). Nam mô tát-đa-na tam-miệu-tam-phật-đà Thanh văn tăng-già. Nam mô di-đế-lợi-bà-la-mục-khư-na. Nam mô tu-đà-hoàn. Nam mô tư-đà-hàm. Nam mô a-na-hàm. Nam mô a-la-hán-đa. Nam mô lô-ca tam-miệu-ca-đà-na tam-miệu-ba-la-để-bạn-na-nại. Đê-sa-na ma-kỷ-lật-đa-hòa-ba-la-bà-xoa-mị ma-ha-ma-do-lợi bệ-xà-la-xà. Bà-ma-tỳ-xà tam-tỳ-xà-đế. Mục-lâu-đâu-mê-di-chỉ (phiên thiết: cửu–tư) chí-ba-la-đế-tỳ-già-lợi-già-la-già-la-đề-bà-na-già-dạ-xoa-a-tu-la-ca-lâu-la-khẩn-na-la-ma-hầu-la-già-dạ-xoa-la-sát-tỳ-xa-già-tất-kiền-đà. Âu-ma-tất-một-la-ca mục-lâu-noa-đâu-mê-phù-đà-già-na. Di-chỉ-chí-bà-la. Đế-tỳ-già-la-già-la-già-la-kiếp-ba-a-ha-la-lâu-đề (phiên thiết: đồ–lợi)-đa-a-ha-la-man (phiên thiết: vô–can)-tha-a-ha-la-mê-đa-a-ha-la-tát-bà-a-ha-la-a-đột-già-a-ha-la-kỳ (phiên thiết: thị–lê)-tỳ-đa-a-ha-la-đốt (phiên thiết: đô–vật)-tra-chất-đa-ba-bà-chất-đa-khuất (phiên thiết: cửu–vật)-tỷ-đà-chất-đa-kiền-la (phiên thiết: lã–da)-kiện-la-na-chất-đa. Phật-đà-bà đạt-ma-bà tăng-già-bà bà-la-tiên-nại-ca (phiên thiết: câu–an)-trĩ (phiên thiết: trúc–lợi)-ca-bàn-trĩ (phiên thiết: trúc–lợi)-cưu-bàn-trĩ (phiên thiết: trúc–lợi)-thanh-khí-ni. Diêm-ma-la-sát diêm-ma-đầu-đế. Lam-bà-ba-la-lam-bà-ca-la-ba-xá-a-lý-đế-a-lợi-chỉ-thí-a-lợi-đế. A-lợi-tân-già-lợi-lam-bà-tỳ-lam-bà-ca-la-ba-thi-a-lợi-đế.

 "Nay ta vì mẹ, để đền ơn sinh thành và để che chở hết thảy, mà nói thần chú này. Nếu có thiện nam, thiện nữ (người nam, người nữ có lòng lành, tin theo Phật) hết lòng ưa muốn thọ trì, đọc tụng những điều phu nhân Ma-ha Ma-da đã nói cùng thần chú này, thì trước hết phải tắm gội sạch sẽ, mặc áo mới sạch, lấy bùn thơm trát đất, đốt hương, rải hương bột, rải các thứ hoa đẹp, treo lọng lụa, cờ phướn, tấu nhạc ca hát, cúng dường đủ cách. Trong bảy ngày bảy đêm phải giữ bát giới trai (tám điều giới người tu tại gia giữ trọn một ngày một đêm, trong đó có giới không ăn sau giờ ngọ), dứt năm thứ rau cay nồng (hành, hẹ, tỏi, kiệu, hưng cừ) và các vị không sạch, cùng mười loại thịt, thảy đều không ăn. Rồi chắp tay quy y Tam bảo, xưng tên Ma-ha Ma-da mà đọc chú này.

 Nhờ sức thần chú, có thể trừ cho chúng sinh các bệnh: sốt nóng, sốt rét, điên cuồng, gầy mòn khô kiệt, bị ma quỷ nhập, bị người trù ẻo nguyền rủa; nằm thấy ác mộng, hay bị bóng đè, nói mê, phù thũng, hụt hơi; cùng trẻ nhỏ kinh giật, khóc thét. Các loài yêu ma quỷ quái ở núi sông cùng bốn trăm lẻ bốn bệnh (toàn bộ bệnh tật của thân; theo quan niệm Phật giáo, mỗi yếu tố đất, nước, lửa, gió trong thân sinh ra một trăm lẻ một bệnh) đều có thể tiêu trừ. Người ấy lại được tiếng tốt ở thế gian, luôn được mọi người nương cậy.

 Người trì chú này cũng nên xưng gọi: Thiên vương phương đông Đề-đầu-lại-tra, Thiên vương phương nam Tỳ-lâu-bác-xoa, Thiên vương phương tây Tỳ-lâu-lặc-xoa, Thiên vương phương bắc Tỳ-sa-môn (bốn vị Thiên vương hộ trì bốn phương của thế gian). Các phụ thần bậc nhất của Thiên vương phương đông: vị thứ nhất tên Ma-ni-bạt-đà-la, vị thứ hai tên Phú-na-bạt-đà-la, vị thứ ba tên Kim-tỳ-la, thống lĩnh hết thảy quỷ thần. Phụ thần bậc nhất của Thiên vương phương nam tên là Bàn-già-la-lập-bất-đế-xí-ma-ha-kỳ-la-xà-na (?), mỗi vị đều dẫn dắt năm ức quỷ thần, bảo hộ cõi Chấn Đán (Chấn Đán tức là nước Hán, tức Trung Hoa) và Diêm-phù-đề, khiến các loài quỷ không được đi lại quấy nhiễu. Phụ thần bậc nhất của Thiên vương phương tây là sáu anh em Bạt-đàn-na. Phụ thần bậc nhất của Thiên vương phương bắc là dạ-xoa Ca-tỳ-la, đại thần Kim Phát (Tóc Vàng), đại thần Mẫu Chỉ (Ngón Cái), thần Tán-chi-tu-ma-la. Các vị đại quỷ thần như vậy thống lĩnh bốn châu thiên hạ. Nếu có người đọc tụng những điều bà Ma-ha Ma-da đã nói ra cùng thần chú này, các vị thiện thần ấy lại nghe gọi tên mình, thì đều đến gần gũi ủng hộ, theo hầu, mọi tai họa đều tiêu diệt." Thế Tôn nói chú xong, lại nói kệ:

 "Nếu có chúng sinh xấu ác, không thuận theo thần chú này,

 Thì như những người lái buôn trôi dạt vào nước La-sát (loài quỷ dữ ăn thịt người),

 Bị năm trăm quỷ La-sát tranh nhau bắt ăn nuốt.

 Nếu người khéo tụng trì thần chú như thế này,

 Thì ví như những người lái buôn vượt biển lớn trở về yên ổn,

 Được nhiều châu báu, bảy đời dùng không hết.

 Ta trong vô lượng kiếp đã bỏ đầu, mắt, tủy, não,

 Xương thịt cùng tay chân, nước, thành và vợ con,

 Tích lũy hạnh Bồ-tát (hạnh của người phát nguyện thành Phật để cứu độ chúng sinh), siêng tu các ba-la-mật (các pháp tu đưa người sang bờ giác ngộ, như bố thí, giữ giới, nhẫn nhục, tinh tấn, thiền định, trí tuệ),

 Đều vì rộng thương hết thảy, chẳng phải vì bản thân mình,

 Nhờ đó được thành Chánh giác, cứu vớt chúng sinh đau khổ.

 Nay nói đà-la-ni (thần chú có năng lực gìn giữ, che chở) này để ủng hộ thế gian."

 Thế Tôn nói kệ xong thì từ biệt mẹ, bước xuống thềm báu. Đại Phạm thiên vương cầm lọng theo hầu; Thích-đề-hoàn-nhân và bốn vị Thiên vương đứng hầu hai bên. Vô lượng trời, rồng, dạ-xoa, càn-thát-bà, a-tu-la, ca-lâu-la, khẩn-na-la, ma-hầu-la-già, người và loài chẳng phải người, tỳ-kheo, tỳ-kheo-ni, ưu-bà-tắc, ưu-bà-di, cùng các loài quỷ thần khác vây quanh trước sau, chật cả hư không. Họ tấu các thứ nhạc, ca hát, xướng tụng khen ngợi, đốt các thứ hương quý, rải các thứ hoa đẹp, dẫn đường hộ tống Phật đi xuống Diêm-phù-đề.

 Lúc ấy các vị quốc vương ở Diêm-phù-đề như vua Ba-tư-nặc, vua Ưu-đà-diên, vua Tần-bà-sa-la, vua Vật-đà-già, vua Phất-ca-la-sa-la, cùng hết thảy các vua khác, các đại thần, trưởng giả, cư sĩ, bà-la-môn..., mỗi người đều chỉnh đốn bốn binh (bốn loại quân): quân voi, quân ngựa, quân xe, quân bộ. Các màu xanh, vàng, đỏ, trắng chói lọi, như lúc chư thiên cõi Đao-lợi đi dạo ngắm cảnh. Họ cùng các tỳ-kheo, tỳ-kheo-ni, ưu-bà-tắc, ưu-bà-di nhóm họp ở thềm báu để đón Phật. Vua nước Xá-vệ là Ba-tư-nặc liền ra lệnh cho các bề tôi sửa soạn thêm ở Kỳ Hoàn (tinh xá Kỳ Hoàn, nơi Phật thường ở tại nước Xá-vệ) đủ thứ đồ ăn uống, y phục, giường nằm, thuốc thang; phàm cần thứ gì đều phải cung cấp đủ.

 Thế Tôn đến Diêm-phù-đề rồi, các vua, đại thần, trưởng giả, cư sĩ cùng bốn chúng cung kính lễ lạy, ca tụng khen ngợi, theo Thế Tôn vào Kỳ Hoàn. Hết thảy dân chúng nghe tin Như Lai từ cõi trời Đao-lợi trở về ở Kỳ Hoàn, đều đua nhau chạy đến chật cả đường sá. Bốn cổng tinh xá (nơi ở của người tu) Kỳ Hoàn đông nghẹt, người qua lại không thể đếm xiết. Bấy giờ Thế Tôn ngồi trên tòa sư tử (tòa ngồi của Phật, ví Phật như sư tử chúa trong loài người), bốn chúng và tám bộ vây quanh trước sau. Vua Ba-tư-nặc thấy Thế Tôn ngồi trên tòa sư tử thì vui mừng hớn hở không kìm được, liền ở trước Phật nói kệ:

 "Chúng con nay quy mạng khối công đức vô thượng,

 Bậc khéo nhổ các gốc khổ, hay vun trồng mọi gốc lành,

 Bậc từ bi ban phúc cho chúng sinh, Điều ngự sĩ cao quý nhất,

 Dung nhan với tướng hảo (các tướng tốt và vẻ đẹp nơi thân Phật) trang nghiêm, thân trượng phu không ai sánh,

 Bậc Đạo sư, ruộng phúc tốt, công đức vượt cả Phạm thiên và Đế Thích,

 Biện luận rộng khắp mà hàng phục mọi người, thần lực được tự tại.

 Nay con cúi đầu đảnh lễ bậc Thiên nhân sư không gì sánh được."

 Vua Ba-tư-nặc nói kệ xong, thưa Phật: "Bạch Thế Tôn, nay chúng sinh chìm trong sinh tử, như uống phải thuốc độc mà không ai chữa được. Chỉ mong bậc Đại Tiên tuôn mưa cam lồ."

 Bấy giờ Thế Tôn bảo đại chúng: "Nên biết cội nguồn của hết thảy sinh tử như sau. Vô minh (sự mê muội, không thấy rõ chân lý) làm duyên sinh ra hành (các hành động tạo nghiệp). Hành làm duyên sinh ra thức (tâm thức đi đầu thai). Thức làm duyên sinh ra danh sắc (tinh thần và thể xác lúc mới thành hình). Danh sắc làm duyên sinh ra lục nhập (sáu giác quan: mắt, tai, mũi, lưỡi, thân, ý). Lục nhập làm duyên sinh ra xúc (sự tiếp xúc giữa giác quan và đối tượng). Xúc làm duyên sinh ra thọ (cảm giác khổ, vui...). Thọ làm duyên sinh ra ái (lòng ham muốn, yêu thích). Ái làm duyên sinh ra thủ (sự bám giữ, chấp lấy). Thủ làm duyên sinh ra hữu (sự hình thành nghiệp dẫn đến đời sau). Hữu làm duyên sinh ra sinh (sự ra đời). Sinh làm duyên sinh ra già, chết, lo, buồn, khổ não.

 Nếu vô minh diệt thì hành diệt. Hành diệt thì thức diệt. Thức diệt thì danh sắc diệt. Danh sắc diệt thì lục nhập diệt. Lục nhập diệt thì xúc diệt. Xúc diệt thì thọ diệt. Thọ diệt thì ái diệt. Ái diệt thì thủ diệt. Thủ diệt thì hữu diệt. Hữu diệt thì sinh diệt. Sinh diệt thì già chết diệt. Già chết diệt thì lo, buồn, khổ não diệt. Các ngươi nên siêng năng tu tập lâu dài, để mau thoát khỏi biển khổ ba cõi.

 Các ngươi hãy nghe thêm: trong vòng sinh tử, chúng sinh luôn bị tám khổ (sinh, già, bệnh, chết, thương yêu mà phải xa lìa, oán ghét mà phải gặp gỡ, cầu mà không được, thân tâm hừng hực khổ não) trói buộc. Đó đều do tích tập nghiệp của thân, miệng, ý mà trôi lăn không dứt. Nếu dứt được gốc rễ của sự tích tập ấy thì diệt được mọi khổ. Hãy tu Bát chánh đạo (tám con đường chân chính: thấy đúng, nghĩ đúng, nói đúng, làm đúng, sống đúng, tinh tấn đúng, nhớ nghĩ đúng, định tâm đúng), con đường chính dẫn đến vô vi (cảnh giới không do nhân duyên tạo tác, tức Niết-bàn). Nếu có thể quán xét kỹ càng như vậy, thì có thể ra khỏi bờ cõi của các cõi hữu (các cõi tồn tại trong vòng luân hồi)."

 Kinh Ma-ha Ma-da, quyển thượng (hết)

Sau ►

Quay lại danh sách thiên · Giỏ video