Kinh Ma-ha Ma-da (Ma-ha Ma-da là tên mẹ đức Phật), phẩm thứ hai: Tám nước chia xá-lợi (xá-lợi: phần xương cốt còn lại của Phật sau khi hỏa táng).
Bấy giờ dân chúng Mạt-la (một bộ tộc ở miền bắc Ấn Độ) nước Ba-bà nghe tin Phật diệt độ (qua đời, nhập niết-bàn; niết-bàn là cảnh giới dứt hết phiền não và khổ đau), ai nấy đều nghĩ: "Nay ta nên đến xin một phần xá-lợi để dựng tháp cúng dường." Liền ra lệnh trong nước sửa soạn bốn loại quân: quân voi, quân ngựa, quân xe và quân bộ, kéo đến thành Câu-thi, sai sứ đến nói rằng: "Chúng tôi nghe đức Chúng Hựu (danh hiệu của Phật, nghĩa là bậc được mọi người tôn kính, đem phúc lành cho chúng sinh) dừng lại diệt độ ở đây. Ngài cũng là thầy của chúng tôi. Vì lòng kính mộ, chúng tôi đến xin một phần xương cốt, để về bản quốc dựng tháp cúng dường." Vua Câu-thi đáp: "Đúng vậy, đúng vậy, quả như lời các ông nói. Nhưng đức Phật Thế Tôn (bậc được cả thế gian tôn kính) đã hạ cố đến đất này và diệt độ tại đây, thì sĩ dân trong nước sẽ tự cúng dường. Các ông vất vả từ xa đến, nhưng xá-lợi di thể của Ngài không thể chia cho được."
Bấy giờ dân Bạt-ly nước Già-la-phả, dân chúng Câu-lợi nước La-ma-già, chúng Bà-la-môn (tầng lớp tu sĩ, tư tế trong xã hội Ấn Độ) nước Tỳ-lưu-đề, dân chúng dòng Thích nước Ca-duy-la-vệ (quê hương của Phật), dân chúng Ly-xa nước Tỳ-đề-la, cùng vua A-xà-thế nước Ma-kiệt và những người khác, nghe tin Phật Như Lai (danh hiệu của Phật, bậc đã đạt chân lý) đã diệt độ trong rừng hai cây sa-la ở thành Câu-thi, đều nghĩ: "Nay ta nên đến xin một phần xá-lợi."
Khi ấy các quốc vương như A-xà-thế đều ra lệnh trong nước sửa soạn bốn loại quân, tiến qua sông Hằng, rồi sai Bà-la-môn Hương Tánh rằng: "Ngươi hãy nhân danh ta vào thành Câu-thi thăm hỏi vua nước ấy cùng các Mạt-la: 'Đi đứng có nhẹ nhàng, thân thể có mạnh khỏe không? Ta đối với các bậc hiền giả luôn kính trọng; hai nước láng giềng hòa thuận theo lẽ phải, chưa từng tranh chấp kiện cáo. Ta nghe Như Lai diệt độ trong nước của quý vị. Chỉ có đấng Vô Thượng Tôn thật là bậc ta tôn thờ như trời, nên ta từ xa đến xin một phần xương cốt, muốn đem về bản quốc dựng tháp cúng dường. Nếu chia cho ta, ta sẽ đem của báu cả nước cùng chia với quý vị.'"
Bà-la-môn Hương Tánh nhận lệnh vua xong, liền đến thành ấy nói với các Mạt-la. Các Mạt-la nghe xong đáp Hương Tánh rằng: "Quả như lời ông nói. Nhưng vì Thế Tôn đã hạ cố đến đất này và diệt độ tại đây, nên sĩ dân trong nước sẽ tự cúng dường. Các ông vất vả từ xa đến, nhưng xá-lợi không thể có được."
Bấy giờ các quốc vương liền họp quần thần cùng bàn định, rồi làm bài tụng rằng:
Pháp vương (vua của giáo pháp, chỉ Phật) bậc Vô Thượng, Niết-bàn ở nước ta;
Nay ta trang hoàng tháp, Đặt vào mà cúng dường,
Khiến xá-lợi mầu nhiệm, Ánh sáng khắp mười phương.
Những gì độ chúng sinh, Làm sao chia ra được? (?)
Bấy giờ các quốc vương nói kệ (bài thơ tụng trong kinh Phật) xong, mỗi người đều suy nghĩ: "Nếu ta được xá-lợi di thể của Như Lai, thì đời sau sẽ hưởng quả báo được làm trời người, ắt được nhiều phước." Rồi lại nói: "Chúng ta đã bàn bạc ôn hòa, từ xa đến cúi đầu, nói lời khiêm tốn xin chia phần. Nếu không cho, thì bốn loại quân đang ở đây, chúng ta không tiếc thân mạng; theo lẽ phải mà không được thì sẽ dùng sức mà lấy (?)."
Khi ấy nước Câu-thi liền họp quần thần cùng bàn định, dùng kệ đáp rằng:
Như Lai Đại Sư ở nước ta, Không ngờ Ngài lại vào diệt độ;
Để lại xá-lợi như Phật còn, Ngày đêm thành tâm luôn ngưỡng mộ.
Lòng hướng biển pháp độ chúng sinh, Mong nay chúng ta được cúng mãi;
Các ông vất vả từ xa đến, Xin tìm xá-lợi thật khó được.
Bấy giờ Bà-la-môn Hương Tánh đứng một bên trước các vua, quỳ thẳng chắp tay, nói kệ đáp rằng:
Như Lai trí tuệ, đại từ bi, Thương xót ba nghìn đại thiên giới (tam thiên đại thiên thế giới: một nghìn triệu thế giới, tức cả vũ trụ thuộc phạm vi giáo hóa của một vị Phật);
Trong đó thuyết pháp khắp mười phương, Đến số a-tăng (a-tăng-kỳ: con số lớn không thể đếm) không nói xiết.
Thương chúng sinh như con một, Số như cát sông Hằng, lòng chẳng ngơi;
Quyến thuộc Bồ-tát (người tu hạnh cứu độ chúng sinh để thành Phật) thường qua lại, Đệ tử Thanh văn (người tu nhờ nghe lời Phật dạy mà giác ngộ) luôn đến với ta (?).
Thuyết pháp giọng vang như cùng nghe, Vây quanh đông đúc chung một lời;
Trời, người, tám bộ (tám loài thần hộ pháp: trời, rồng, dạ-xoa, càn-thát-bà, a-tu-la, ca-lâu-la, khẩn-na-la, ma-hầu-la-già) đều tìm đến, Nên ta nay hiện biển thanh tịnh (?).
Như Lai niết-bàn có xá-lợi, Chia làm tám phần, chớ nên tiếc.
Khi ấy các quốc vương nghe kệ này, trong lòng vẫn còn bực bội không vui, im lặng không chịu. Bà-la-môn Hương Tánh lại khuyên giải mọi người: "Thưa các bậc hiền giả, trưởng giả! Chúng ta nhận lời Phật răn dạy, miệng tụng lời pháp, biết rằng tất cả chúng sinh luôn mong được yên ổn. Sao nay lại vì tranh xá-lợi Phật mà giết hại lẫn nhau? Di thể Như Lai là để làm lợi ích rộng khắp cho vô lượng chúng sinh, đâu chỉ riêng các ông. Xá-lợi nay còn đó, chỉ nên chia ra, sao lại phải như thế này?" Mọi người nghe vậy đều khen hay.
Rồi lại bàn: "Ai có thể đảm đương việc chia xá-lợi?" Ai cũng nói: "Bà-la-môn Hương Tánh nhân từ, có trí, công bằng, có thể giao cho ông chia." Khi ấy các quốc vương liền bảo Hương Tánh: "Ông hãy vì chúng tôi chia xá-lợi Phật làm tám phần đều nhau."
Thế là Hương Tánh liền đến chỗ để xương cốt, cúi đầu làm lễ xong, lấy chiếc răng hàm trên của Phật để riêng một bên, rồi sai sứ mang răng đến chỗ vua A-xà-thế, dặn sứ rằng: "Hãy đem lời ta mà tâu lên đại vương: 'Đi đứng có nhẹ nhàng, thân thể có mạnh khỏe không? Các nước đều đã đồng ý cùng chia xá-lợi. Nay xin gửi sứ giả chiếc răng hàm trên của Như Lai để đại vương cúng dường, cho thỏa lòng mong mỏi. Đến lúc sao mai mọc sẽ họp mọi người chia xá-lợi, rồi tôi sẽ tự đem dâng.'"
Lúc ấy Hương Tánh để riêng một cái bình chứa được chừng một thạch (đơn vị đo dung tích thời xưa), rồi chia xá-lợi làm tám phần đều nhau. Các nước nhận xong, Hương Tánh liền nói: "Xin cho tôi cái bình này, mong mọi người đồng ý ban cho; tôi muốn đem về nhà dựng tháp cúng dường." Mọi người đều cho. Khi ấy có người làng Tất-bát đến nói với mọi người: "Xin cho chúng tôi than tro trên đất (nơi hỏa táng) để dựng tháp cúng dường." Mọi người cũng đều cho.
Bấy giờ nước Câu-thi, nước Ba-bà, nước Già-phả, nước La-ma-già, nước Tỳ-lưu-đề, nước Ca-duy-la-vệ, nước Tỳ-xá-ly, và vua nước Ma-kiệt là A-xà-thế cùng những nước khác, được phần xá-lợi rồi, ai nấy về nước mình dựng tháp cúng dường. Bà-la-môn Hương Tánh mang bình đựng xá-lợi về dựng tháp. Người làng Tất-bát được than tro trên đất, dựng tháp cúng dường. Về sau có đạo sĩ ngoại đạo nước Hàm (?) đến xin được tro trên đất, cũng đem về bản quốc dựng tháp cúng dường.
Kinh Ma-ha Ma-da, quyển hạ.
Cuối kinh này vốn có phẩm "Tám nước chia xá-lợi", khoảng hai tờ rưỡi. Theo bản Đại Tạng kinh đã hiệu đính, giảng sư Trúc Đường phê rằng: đoạn kinh văn này vốn là kinh văn của phần sau Kinh Niết-bàn, không nên đặt ở đây; hơn nữa, từ sau câu "kính cẩn vâng làm" trở đi, bản Hạ Trúc không có, nên cắt bỏ. Vâng theo ý ấy, nay đã lược bỏ; xin mọi người xét kỹ. Ghi vào ngày thứ hai sau rằm tháng ba năm Chí Nguyên thứ hai mươi (năm 1283, đời nhà Nguyên).
Cuối kinh có phẩm "Tám nước chia xá-lợi". Theo bản Đại Tạng kinh đã hiệu đính, chánh pháp sư Trúc Đường nói đó là phần sau của Kinh Niết-bàn, không nên đặt ở đây; bản tạng kinh Hạ Trúc vốn không có, nay cắt bỏ. Ghi vào tháng ba năm Chí Nguyên thứ hai mươi.
◄ Trước
Quay lại danh sách thiên · Giỏ video