Thiên 1 — Quyển thứ nhất: Phổ Hiền nói mười việc Như Lai hưng hiển

 # Kinh Phật nói về sự Như Lai hưng hiển (Như Lai: danh hiệu của Phật, nghĩa là bậc đã đến được chân lý như thật; hưng hiển: xuất hiện, hiện ra ở đời)

 Kinh Phật nói về sự Như Lai hưng hiển

 Đời Tây Tấn, Trúc Pháp Hộ dịch

 Kinh Phật nói về sự Như Lai hưng hiển, quyển thứ nhất

 Do Tam tạng (danh hiệu bậc tinh thông ba kho kinh điển Phật giáo: Kinh, Luật, Luận) Trúc Pháp Hộ, người nước Nguyệt Chi (một nước ở Trung Á), đời Tây Tấn dịch

 Tôi nghe như vầy. Một thuở nọ, Phật (bậc đã giác ngộ hoàn toàn) ngự tại cõi do Như Lai dựng nên, ở lầu gác có tên "Ca ngợi pháp thân sâu xa, vui vẻ, thấy khắp" (pháp thân: thân chân lý của Phật, tức bản thể của Phật đồng với chân lý, không phải thân xác). Đó là cung điện uy nghi, rực sáng, trang nghiêm thanh tịnh lớn lao, là kho ngọc lưu ly, chốn Như Lai đi lại.

 Lúc ấy Phật mở ra vô lượng con đường, làm thành cung điện pháp giới (pháp giới: toàn thể mọi sự vật, hiện tượng, mọi cõi). Nhìn thân các Bồ-tát (người tu hành cầu thành Phật và cứu độ chúng sinh) thì sáng sủa trong sạch. Tòa sư tử (chỗ ngồi của Phật, ví Phật như sư tử là chúa các loài thú) chứa nhận được thân của tất cả Bồ-tát, làm thành tòa pháp lớn.

 Ngài ca ngợi pháp giới. Ý chỉ thánh thiện của Như Lai nương theo cõi hư không, đi lại không vướng ngại; thấu suốt cõi trí tuệ thánh của bản tế (chỗ tận cùng gốc rễ, tức thực tướng chân thật của vạn vật); hiểu khắp trí tuệ Phật, phân biệt đạo thánh. Chư Phật quá khứ, vị lai, hiện tại, hết thảy đều bình đẳng, cùng là một pháp thân. Hạnh của mọi Phật đều là hạnh thần thông bình đẳng, không bị vướng ngại.

 Pháp thân là thể trí tuệ, rốt ráo không có hình tướng; các pháp độ vô cực (tức ba-la-mật: những pháp tu đưa người từ bờ mê sang bờ giác ngộ) không cùng tận. Ngài đi lại trong pháp giới, không có hai hạnh; sâu xa rộng lớn không giới hạn, là bậc Tối Chánh Giác (giác ngộ chân chính cao nhất). Sự bình đẳng ấy như cán cân (?), thì vượt qua mọi hạnh, là cửa giải thoát không còn ấm cái (?) (những thứ che lấp tâm do thân tâm và phiền não gây ra).

 Pháp giới ấy đồng khắp như hư không; Ngài thường đi khắp mười phương (đông, tây, nam, bắc, bốn góc, trên, dưới); vì cõi nước của chư Phật vô hạn nên không chỗ nào không thấy.

 Có ức trăm nghìn cai (cai: một đơn vị số cực lớn) Bồ-tát, nhiều như số bụi, tất cả đều đã là bậc nhất sinh bổ xứ (chỉ còn một đời nữa là thành Phật, kế vào chỗ của Phật), mỗi vị ở một thế giới Phật khác nhau. Chí nguyện không cùng, vâng làm các hạnh trí tuệ; mỗi vị đều vào pháp giới bình đẳng không thể phá hoại. Cõi hư không vô hạn, không có gì đạt được, không có hạnh ở khoảng giữa, không có tự tánh (?), cũng không có sinh ra; các vị thấu rõ và chứng biết hết thảy các pháp (pháp: mọi sự vật, hiện tượng) cũng đều như vậy.

 Thân các Bồ-tát không lay động, không rời chỗ, mà đạt được trí tuệ thông suốt, đi khắp các cõi Phật mà không có ý niệm gì; các vị noi theo trí tuệ Như Lai, ngay hiện tại trên đường Phật đạt được ánh sáng rực rỡ. Đi theo hạnh của bậc Đại Thánh mà không lay động; dùng trí tuệ, lấy một thân mà hiện ra vô lượng thân hành động; đi khắp trong pháp giới vô hạn, phân biệt cõi người lành và cõi chúng sinh; đạt đến bất thoái chuyển (không còn thối lui trên đường tu), cùng chứng được bản tế, pháp giới vô bản (cách dịch cổ chỉ chân như, tức tính chân thật vốn như thế của vạn vật).

 Các vị trừ bỏ tính tự cao, thân luôn khiêm hạ thuận hòa, nên không sợ hãi; được Như Lai soi sáng; lấy hết thảy gốc công đức làm bạn bè đồng loại.

 Tên các vị là: Bồ-tát Phổ Hiền, Bồ-tát Phổ Xưng Tôn, Bồ-tát Như Lai Tộc Tánh Thành Thủ, Bồ-tát Kim Cang Tràng Anh, Bồ-tát Vô Cái Nguyệt Tịnh, Bồ-tát Nhật Quang Ly Cấu Tạng, Bồ-tát Đại Thần Thông Biến Động, Bồ-tát Ly Cấu Quang Thủ Thập Phương Tinh Tấn Vương Đại Sư Tử Ngu Lạc Thần Thông. Những vị như thế nhiều như số bụi đầy trong ức trăm nghìn cai cõi Phật không thể đếm ở mười phương; số Bồ-tát trong hội chúng là như vậy.

 Bấy giờ có ánh sáng tên là "Ý chỉ thánh của Như Lai", phát ra từ giữa hai lông mày của Thế Tôn (bậc được thế gian tôn kính, một danh hiệu của Phật). Ánh sáng ấy gồm vô số cai ức trăm nghìn tia, chiếu đến vô lượng không bờ bến, khắp tất cả thế giới, cõi Phật mười phương không sót, hiện ra sự biến hóa oai thần của Như Lai, báo cho vô số ức trăm nghìn cai Bồ-tát biết.

 Oai thần ấy khiến mọi ác thú (các nẻo dữ: địa ngục, ngạ quỷ, súc sinh) trong các thế giới Phật đều tiêu diệt, che lấp mọi cung điện của ma (loài chuyên gây chướng ngại cho người tu). Lại hiện ra cảnh các Như Lai thành Tối Chánh Giác, đánh thức những kẻ chưa giác ngộ; hiện ra đạo tràng (nơi tu đạo, nơi hội họp nghe pháp) chúng hội của chư Phật. Tòa ngồi trang nghiêm thanh tịnh do ánh sáng phát ra soi sáng pháp giới, khắp mọi nơi trong cõi hư không bậc nhất, đến tận các cõi Phật, rồi quay trở về, nhiễu quanh chỗ ngồi của tất cả Bồ-tát, rồi đi vào đỉnh đầu của Bồ-tát Như Lai Tộc Tánh Thành Thủ mà ẩn mất.

 Toàn thể Bồ-tát trong chúng hội lấy làm lạ, chưa từng có, thân tâm hớn hở: "Hôm nay chắc sẽ có sự biến hóa vô cùng, giảng nói pháp lớn, nên ánh sáng như thế tự nhiên hiện đến." Ánh sáng vừa tắt, Bồ-tát Như Lai Tộc Tánh Thành Thủ liền đứng dậy khỏi chỗ ngồi, trên hoa sen quỳ gối phải xuống, quỳ thẳng chắp tay, nghĩ đến đức của Như Lai, rồi nói bài kệ (bài thơ tụng trong kinh Phật) rằng:

 Ngài đánh thức kẻ chưa giác ngộ, vượt hơn các bậc vua công đức;

 Hạnh Ngài không chút vướng ngại, việc làm đều đưa sang bờ kia không cùng;

 Bậc Đại Thánh an trú vững vàng, bình đẳng trong ba đời (quá khứ, hiện tại, vị lai);

 Nay con cung kính cúi đầu lạy bậc trí tuệ sáng suốt cao tột.

 Hạnh Ngài không có hình tướng, nên đã qua đến bờ bên kia (bờ giác ngộ, giải thoát);

 Lại còn hiện ra thân tướng trang nghiêm tốt đẹp;

 Ánh sáng lìa mọi nhơ bẩn, phóng ra trăm nghìn tia sáng;

 Hàng phục mọi việc của ma, con cúi đầu quy mạng (hết lòng nương theo) đảnh lễ.

 Làm rung động các cõi nước, bậc đứng đầu các cung điện (?);

 Cho đến khắp mười phương, mọi đất đai cõi nước,

 Rốt cuộc không để một người nào phải sợ hãi;

 Oai thần của đạo Phật khởi lên như thế đó.

 Bình đẳng mà dựng lập nơi cõi hư không;

 Pháp giới như thế, đạt đến khắp các cõi;

 Làm trang nghiêm thanh tịnh cho muôn dân nhiều như số bụi ức cai;

 Trừ sạch cho chúng sinh hết thảy tội lỗi.

 Chí nguyện rất bền vững, tu hành trải ức nghìn kiếp (kiếp: khoảng thời gian cực kỳ dài);

 Tập luyện chứa góp công đức nơi đạo Phật thù thắng (vượt trội hơn hết);

 Đạt được một hạnh duy nhất, trí tuệ thánh không vướng ngại;

 Bằng một tự nhiên duy nhất (?), đều đi trên đạo của chư Phật.

 Ánh sáng được phóng ra, bậc Đạo Sư (người dẫn đường, chỉ Phật) là như thế;

 Nhìn khắp cõi Nhẫn (thế giới của chúng ta, nơi chúng sinh phải nhẫn chịu khổ não), không chỗ nào không thấu;

 Hiện ra khắp tất cả những biến hóa oai thần.

 Thân con đã được vào hạnh tự nhiên duy nhất;

 Nay vì lẽ ấy, khởi lên ý nghĩ này:

 Nay đúng là lúc, cúi đầu lạy đấng Pháp Vương (vua của chánh pháp, chỉ Phật).

 Vô số Bồ-tát đều đến tụ hội nơi đây,

 Muốn được nghe hiểu những điều pháp được phân giải;

 Những người dự hội hôm nay trong sạch lại trong sạch,

 Ở các thế giới gần gũi chư Phật và noi theo tu hành.

 Trí tuệ thánh vô hạn lượng, cảnh giới không vướng ngại,

 Đạt được oai thần dũng mãnh vô cùng;

 Những vị ấy đi khắp thế gian vì tình nghĩa (?), hạnh làm đạt đến bậc thần tiên (?);

 Trí tuệ không thể tính đếm, sức tinh tấn (siêng năng không lùi bước) vượt trội.

 Ngài phát ra ánh sáng, chiếu khắp các Bồ-tát;

 Nay con xin hỏi đúng theo lẽ về pháp thù thắng cao tột nhất,

 Về cảnh giới mà các vị kham nhận được, xin bậc Đại Thánh thông suốt vì họ mà nói;

 Xin tùy ý phóng uy quang mà hiện ra khắp cả.

 Bậc Đạo Sư cao tột, tuyên bày khắp các cõi Phật:

 Ai là bậc thánh trong loài người, người con chân thật cao tột của Phật?

 Nói bài tụng khen ngợi xong, ngay lúc ấy Thế Tôn từ miệng phóng ra ánh sáng tên là "Ánh sáng không thể đếm số ức", chiếu đến tất cả các thế giới Phật không bờ bến, nhiễu quanh các cõi Phật đủ mười vòng, hiện ra sự biến hóa oai thần theo ý chỉ thánh của Như Lai, mời vô số ức trăm nghìn cai Bồ-tát, khiến tất cả đều được thấy và được báo bảo. Ánh sáng làm rung động các cõi Phật, đến các ác thú đều diệt trừ tai họa, che lấp mọi cung điện của ma. Các Như Lai bậc Bình Đẳng Chánh Giác ở mười phương đánh thức những kẻ chưa giác ngộ; hiện ra đạo tràng chúng hội của chư Phật. Ánh sáng chiếu vượt khắp pháp giới, khắp cõi hư không, đến các cõi Phật rồi lập tức trở về, nhiễu quanh các Bồ-tát, rồi đi vào miệng của Bồ-tát Phổ Hiền.

 Bồ-tát Phổ Hiền vừa gặp ánh sáng ấy, tức thì tương ứng, vẻ oai nghi công đức và tòa sư tử tăng gấp bội so với trước, vượt hơn cả thân Phật và tòa sư tử (của Phật) (?), lại vượt hẳn thân và tòa sư tử của các Bồ-tát. Dáng vẻ đức tốt của Bồ-tát Phổ Hiền, cùng tòa sư tử cao rộng đặc biệt, hiện ra rực rỡ đẹp đẽ khác thường.

 Bấy giờ Bồ-tát Như Lai Tộc Tánh Thành Thủ hỏi Phổ Hiền rằng: "Thưa Phật tử (con của Phật, lời gọi người theo Phật, ở đây chỉ các Bồ-tát), công đức của Ngài không thể nghĩ bàn, biết khắp tất cả thế giới, khởi biến hóa lớn khiến các Bồ-tát vui mừng cảm động vô cùng. Nay, thưa Phật tử, điều Như Lai hiện ra đây là điềm lành báo trước cho việc gì?"

 Bồ-tát Phổ Hiền nói với Bồ-tát Như Lai Tộc Tánh Thành Thủ: "Theo chỗ tôi nhớ, và như điều đã thấy ở các bậc Bình Đẳng Giác thời xưa, khi có biến hóa cảm động vô cùng như thế này thì sẽ giảng kinh Như Lai Hưng Hiển. Nay bậc Đại Thánh muốn diễn nói nghĩa ấy, nên lại hiện ra điềm ứng như vậy."

 Bồ-tát Như Lai Tộc Tánh Thành Thủ vừa nghe tên kinh Hưng Hiển, tức thì do oai thần của Phật mà mặt đất rung động mạnh. Khi ấy Bồ-tát Như Lai Tộc Tánh Thành Thủ nói với Phổ Hiền: "Lành thay, Phật tử! Ngài có đủ khả năng và vui lòng vì hàng Bồ-tát Đại sĩ (bậc đại nhân, tên gọi khác của Bồ-tát) mà khen ngợi sự hưng hiển thành tựu của Như Lai Chí Chân Đẳng Chánh Giác (các danh hiệu của Phật: bậc chân thật tột cùng, giác ngộ chân chính và bình đẳng).

 Nay mười phương đều trang nghiêm thanh tịnh, vô số ức trăm nghìn cai chúng đến tụ hội. Thuở xưa họ khéo tu hạnh thanh tịnh, lòng có chỗ nương về, ôm giữ đạo đức, phát khởi tâm giác ngộ, nói lời lớn lao, vượt qua bờ bên kia, dựng lập mọi hạnh của chư Như Lai, giữ oai nghi lễ tiết, lòng nhớ chư Phật chưa từng quên bỏ, khởi lòng đại bi (lòng thương xót lớn, muốn cứu khổ cho chúng sinh), nhìn khắp chúng sinh. Các vị đại Bồ-tát quyết rõ thần thông, phân biệt mọi sự tinh tấn của Như Lai, bản thân điềm tĩnh lặng lẽ, đã nghe pháp tôn quý vi diệu là âm thanh đạo mà tất cả chư Phật khen ngợi. Những vị như thế, công đức danh tiếng, bình đẳng trừ bỏ mọi thương ghét, không thiên vị bên nào. Nay các Bồ-tát ấy đều đến tụ hội.

 Ngài là Phật tử, đã từng cúng dường (dâng lễ vật cung kính) vô số ức trăm nghìn cai Phật, cúi đầu thưa hỏi lĩnh nhận, đã noi tu hết các hạnh Bồ-tát, được đại thần túc (năng lực thần thông đi lại, biến hóa tự tại) và các cửa tam-muội (trạng thái tâm định tĩnh, tập trung sâu), vui chơi trong thần thông, đều vào kho tạng bí mật của Như Lai, tiêu hết nghi ngờ, vào được sự tinh tấn không sợ hãi của Như Lai, thấu xét mọi căn (căn tánh: năng lực tiếp nhận đạo của mỗi người) của chúng sinh, đều bằng niềm tin vào chân đế (chân lý tuyệt đối) và giải thoát mà nói kinh điển, thấu đạt sự vận hành của Như Lai, chỗ quy về của thánh tánh, tuyên bày pháp của tất cả chư Phật, là bậc nhất được sang bờ kia vô cùng. Những đức như thế không thể đếm kể, các công đức thật kỳ đặc.

 Lành thay, Phật tử! Xin Ngài nói về sự hưng hiển, hiện thân của Như Lai, mở bày tiếng lớn, những điều có thể giảng nói: cảnh giới của tâm, niệm và hạnh; những hạnh được khen ngợi; việc thành Tối Chánh Giác; chuyển pháp luân (quay bánh xe pháp, chỉ việc thuyết pháp); truyền bá giáo pháp Phật; hiện đại diệt độ (nhập Niết-bàn, hoàn toàn rời bỏ thân xác, chấm dứt sinh tử); chỉ bày mọi gốc công đức và các hạnh đã làm của Như Lai."

 Bấy giờ Bồ-tát Như Lai Tộc Tánh Thành Thủ muốn giải lại nghĩa, phân biệt chỗ quy hướng, liền vì Bồ-tát Phổ Hiền mà nói tụng rằng:

 Khéo quy về chỗ không hội hợp, thấu hiểu chân thật, giác ngộ hết thảy;

 Trí tuệ ấy là vô thượng (cao nhất, không gì hơn), bình đẳng, lìa bụi dục;

 Khen ngợi bậc Tối Thắng (đấng hơn hết, chỉ Phật), hạnh làm vô hạn lượng;

 Ai nghe được âm thanh ấy, tất cả đều hớn hở.

 Sự đặc biệt của Bồ-tát, làm sao xuất hiện thù thắng?

 Do đâu được chỗ quy về? Nhân gì đạt tới chân thật?

 Âm thanh của Như Lai, thế nào là thân và tâm của Ngài?

 Cảnh giới hạnh của Ngài, danh xưng lớn ấy là thế nào?

 Thế nào gọi là chư Phật, mà nhân đó gọi là Như Lai?

 Vì sao bậc Tối Thắng lại chuyển bánh xe pháp?

 Xin giảng cho chúng an trú, về chặng đường đạo dẫn đến diệt độ;

 Để làm vui lòng vô lượng Phật tử nơi đây.

 Các vị ở mười phương, an trú nơi đấng Đại Pháp Vương,

 Là chỗ quy về công đức của tất cả chúng sinh;

 Phúc lành của những vị ấy, xin bậc Đại Thánh nói cho.

 Do duyên gì thấy được ý đạo? Làm sao đến chỗ an trú?

 Làm sao được nghe danh hiệu của Như Lai?

 Những người chưa từng được thấy các bậc Đại Thánh đã diệt độ,

 Nếu khởi lòng hớn hở cung kính bậc tôn thánh,

 Xin vui lòng nói cho: nhân gì thành tựu ý lớn?

 Nay đem điều ấy hỏi bậc đại nhân thanh tịnh,

 Xin nói những điều nên vâng làm, biển lớn của công đức lớn.

 Hãy xem các Bồ-tát này, tất cả đều chắp tay,

 Hỏi Phật và hỏi Ngài, lại nhờ con thưa hỏi;

 Xin vì họ mà tuyên nói pháp tôn quý thanh tịnh,

 Để dứt mọi nghi ngờ, được trí tuệ lớn vô lượng.

 Nhân đó dẫn ra thí dụ, chỉ bày dòng giống Phật;

 Nếu chúng sinh được nghe, sẽ phát đạo tâm thanh tịnh,

 Khiến các cõi Phật khắp nơi đều thù thắng không sót.

 Chư Phật hiện ra khắp nơi nhiều loại thân hình;

 Bậc biết pháp thanh tịnh thì diễn nói tùy lúc thích hợp;

 Nhân thí dụ về dòng giống ấy mà chỉ bày giảng nói.

 Đi đến cai cõi Phật, trăm nghìn cõi ở mười phương,

 Số ức trăm na-thuật (một đơn vị số cực lớn), vô lượng không thể kể,

 Thật khó được gặp những Bồ-tát như thế,

 Như cuộc tụ hội hôm nay, tự tại thù thắng như vầy.

 Vì vậy xin nói ra, để an trú trong hạnh thanh tịnh,

 Nhờ đó mở bày rộng rãi về dòng giống của Như Lai.

 Các Bồ-tát nơi đây, tất cả chắp tay đứng,

 Đều một lòng cầu pháp, khát khao kinh điển.

 Bồ-tát Phổ Hiền nhân câu hỏi của Như Lai Tộc Tánh Thành Thủ, bảo khắp các chúng Bồ-tát rằng: "Hỡi những người con của bậc Tối Thắng! Cảnh giới của chư Như Lai không thể nghĩ bàn. Khi Như Lai Chí Chân Đẳng Chánh Giác xuất hiện thì sự diễn nói không thể lường, thứ lớp trình bày pháp không ai đếm kể nổi. Sự hưng thịnh của Như Lai cao vời như thế. Tuy có một việc, nhưng không phải chỉ do một việc mà quy về đạo. Vì sao vậy? Danh hiệu Phật có mười việc, là chỗ quy về của vô lượng pháp; phải tu tập không thể đếm trăm nghìn công đức mới đến được quả Như Lai. Thế nào là mười?

 Đạo tâm vô lượng, che chở khắp ý muốn của mọi chúng sinh; ý niệm chứa góp hạnh lành từ thuở trước; chí tánh vô hạn, từ gốc vốn thanh tịnh, gom góp không cùng; đại từ đại bi (lòng thương lớn: ban vui và cứu khổ), tu tập hướng đến cứu giúp chúng sinh; nguyện hạnh không đáy, noi tu không ngừng; phúc đức và trí tuệ không cùng, tu hành không chán, tu tập hướng đến giáo hóa chúng sinh; kho tạng Phật không bờ bến, cũng tu tập hướng đến; khéo léo chân thật thanh tịnh, là con đường trí tuệ của thiện quyền (phương tiện khéo léo tùy hoàn cảnh để dẫn dắt người) vô lượng; vâng làm vô lượng đức, theo con đường không giới hạn; trí thánh đã tu tập; gom góp kho kinh điển nghĩa pháp không bờ bến. Vì vậy, Phật tử, hạnh của mười pháp ấy là đầu mối của pháp; đã đầy đủ mười điều không thể kể đếm ấy, cùng vô lượng trăm nghìn quyến thuộc, nhánh phụ, mới quy về được quả Như Lai.

 Ví như, Phật tử, nghìn thế giới kia sở dĩ có danh xưng, không phải do một việc mà hợp thành, mà do vô số sự hội hợp mới thành. Ví như mây lớn không sai thời tiết mà đổ mưa, là có bốn nhân duyên: các gió thổi hiu hiu, bay lượn lan khắp. Có gió tên là Nắm Giữ, trong vùng gió lớn ấy có nhiều nước, chủ việc dẫn dắt điều khiển mưa. Có gió Khô Cạn, gió ấy đốt khô nước. Có gió tên là Đứng Vững, giữ vững mọi cung điện. Có gió tên là Trang Nghiêm, vì chúng sinh thọ thân trong tam thiên thế giới (hệ thống thế giới gồm một nghìn lần một nghìn lần một nghìn thế giới nhỏ) mà khiến tội và phúc cùng vận hành (?).

 Tính các công đức mà Bồ-tát thành tựu cũng như vậy, không có hạn lượng, không thể đếm kể. Cũng như phải dựng lập nhiều cõi tam thiên mới có các pháp, không ai phân biệt tính đếm được, đo lường gốc ngọn, không ai thấy được tận nguồn của nó. Như thế, Phật tử, Như Lai Chí Chân Đẳng Chánh Giác không phải do một việc, một nghĩa mà xuất hiện.

 Lại từ chỗ các Như Lai thời xưa, trước hết đã dấy mây lớn mưa pháp; lòng vâng theo lời dạy không chán mỏi, chí tánh bền vững, giữ gìn không quên, không rối loạn, quán sát lặng lẽ yên tĩnh; dùng đạo tràng trí tuệ làm khô cạn mọi ham muốn trần lao (phiền não làm nhọc nhằn, vẩn đục tâm); khuyên dạy trồng gốc các công đức, khéo léo tiến lên, khóa chặt kiêu mạn, phân biệt rõ hạnh thanh tịnh, giảng giải lời dạy, dùng đức làm trong sạch chúng sinh. Công đức phúc lộc của Như Lai, nguồn đạo vô lậu (không còn phiền não rỉ chảy), được gom về như thế, thành bậc Chí Chân Chánh Giác, đạt được các pháp, mà ở đó không có cái gọi là xuất hiện. Đó là cửa thứ nhất để đi vào, là hạnh của Bồ-tát dẫn đến sự hưng hiển của Như Lai.

 Lại nữa, Phật tử, ví như tam thiên thế giới tự nhiên hưng thịnh, nổi lên mây lớn tên là Không Thể Phá Hoại, đúng thời mà mưa. Các vùng đất khác không kham nổi nhận nước ấy, chỉ có tam thiên thế giới lúc gặp nạn nước biến đổi mới nhận được. Như thế, thưa các vị, pháp giới của Phật có mưa pháp lớn tên là Không Hoại, gom góp giống Phật không đứt đoạn của Như Lai, mà các bậc thánh, tất cả Thanh văn (người nghe lời Phật dạy mà tu để tự giải thoát) và Duyên giác (người tự quán xét lý nhân duyên mà ngộ đạo) đều không kham nhận, giữ gìn, vâng làm được; chỉ có Bồ-tát nương sức lớn, lòng không sợ hãi, thề mặc áo giáp công đức mới nhận được. Đó là việc thứ hai. Liền nói tụng rằng:

 Hãy lắng nghe rõ: khắp mười phương, bậc cao nhất trong mọi thế gian,

 Tìm so sánh không ai sánh bằng, ví như hư không;

 Hạnh của bậc Đạo Sư vô lượng không bờ bến,

 Không ai sánh đôi, đức Ngài khắp mọi nơi.

 Giả sử suy nghĩ về Phật, do tâm niệm mà ra,

 Thì công đức ở mười phương ấy vô hạn lượng.

 Miệng lời của mọi người, khen ngợi trải ức trăm nghìn kiếp,

 Bậc hùng sư tử vô cùng, thế gian không ai sánh.

 Tất cả các cõi Phật ở khắp mười phương,

 Đều nghiền nát như bụi, trải số kiếp bằng số bụi ấy,

 Lại nhân lên ức trăm nghìn lần, ca ngợi khắp mười phương,

 Mà công đức của một sợi lông (Phật) cũng không nói hết được.

 Giả sử có một người muốn đo lường hư không,

 Người thứ hai tính toán, đếm nhanh các tướng (?),

 Không thể đếm, vô lượng, cũng không đo hết hư không;

 Nên biết ở mười phương, hạnh (Phật) vô hạn như thế.

 Giả sử người trong ba đời, những ai ở trong ba cõi (cõi Dục, cõi Sắc, cõi Vô Sắc),

 Nếu tính những tâm niệm của chúng sinh ấy,

 Tâm trong một lúc, một khoảnh khắc, đều có thể biết số phần;

 Những tư tưởng của chúng sinh, những điều thần thức nghĩ đến,

 Ví như pháp giới, đều không có bờ bến,

 Mà không thấy hết được chỗ hướng đến của pháp giới;

 Đấng Thập Lực (Phật, bậc có mười năng lực trí tuệ đặc biệt) cũng như thế, hạnh làm vô hạn lượng.

 Tất cả và không tất cả, pháp giới là tự nhiên (?).

 Như khi mưa lớn tên là Không Thể Phá Hoại,

 Không gì kham nhận nổi, chỉ thời nạn nước mới chứa được;

 Phật tuôn mưa pháp vô cùng, Tiểu thừa (pháp tu chỉ cầu tự giải thoát cho mình) không kham nhận;

 Chỉ Bồ-tát vâng nhận được, đem rải khắp tất cả.

 Vô bản như vô bản (chân như), lặng lẽ không có ý tưởng hai bên;

 Mãi mãi không có sinh, đó gọi là bình đẳng khắp.

 Cảnh giới của bậc cao nhất thế gian cũng như vậy,

 Vô bản bình đẳng tự nhiên, đã thoát khỏi thêm và bớt.

 Như bản tế này, bản tế chân thật không có giới hạn;

 Ba đời bình đẳng, giải thoát khắp tất cả.

 Lòng thương xót bình đẳng như thế, là hạnh của bậc Đạo Sư,

 Khắp cả ba đời, tất cả không vướng ngại.

 Bản tế không có tạo tác, không tạo tác mà tự nhiên;

 Vốn trong sạch như hư không, không nhơ, không trần lao.

 Bậc Tối Thắng hiện ra như thế, tất cả đều trang nghiêm thanh tịnh;

 Đã bỏ cả tạo tác và không tạo tác, bỏ việc có và không;

 Buông bỏ lời nói, tiếng nói, và mọi âm thanh;

 Trừ bỏ đi và đến, diệt độ là không có gì.

 Mười phương cũng như thế, đối với pháp là tự nhiên;

 Mọi lời nói đều không tiếng, cũng không thể nắm giữ.

 Thanh tịnh lặng lẽ như thế, thấu rõ hết thảy các pháp,

 Như dấu chim giữa không trung, như hòn đá ở giữa hư không (?).

 Do thệ nguyện từ trước mà hiện ra sắc thân (thân có hình tướng);

 Tự quán xét mười phương, những biến hóa của bậc Tối Thắng.

 Nếu muốn đi vào cảnh giới Tối Thắng như thế,

 Hãy chuyên tâm theo đạo, tự làm trong sạch chí tánh mình;

 Chế ngự bỏ đi mọi tư tưởng, đối với niệm cũng không niệm;

 Như dấu chim giữa không trung, tâm đi vào cũng như thế.

 Vì vậy, hỡi những người con an trú, hãy xét hạnh của các Đạo Sư;

 Hãy nghe tôi nói, kỹ lưỡng nêu ra các thí dụ.

 Tính ở khắp mười phương, danh đức của Ngài không cùng tận,

 Huống nữa là nói nghĩa ấy, ca ngợi giảng về bậc Thánh Tôn.

 Như các loài chúng sinh kia, do hạnh tự nhiên mà có thân,

 Không thể suy nghĩ tính lường được hạnh của các Đạo Sư.

 Quả của cảnh giới mười phương, hàng tự tại của đạo Phật,

 Đã thành tựu các gốc công đức, hãy nghe nói mọi đức.

 Nay người đời hiện tại này, suy nghĩ hành động không sót (?),

 Chưa từng nghĩ mình kham nổi, sự hợp tụ nương nhân duyên (?).

 Trăm ức cõi có lời nói, âm thanh hợp lại ức trăm nghìn,

 Cho nên gọi là thế gian, do đó lập thành tam thiên thế giới.

 Bậc cao nhất trong loài người cũng như vậy, những điều ấy đều tự nhiên,

 Không thể tính được đức Ngài phô bày, cũng như chỗ bao trùm của chúng (?).

 Có thể thường đếm và nói ra mọi ý niệm của chúng sinh,

 Nhưng không thể biết lẽ tự nhiên trong hạnh của đấng Nhân Tôn (bậc tôn quý trong loài người, chỉ Phật).

 Lại nữa, Phật tử, như mưa ấy không từ đâu đến, không đi về đâu, mà đem lại sự thấm nhuần; đó là do các loài chúng sinh nhân tội phúc mà sinh ra. Như thế, Phật tử, các Như Lai làm hưng thịnh sự giáo hóa đạo, không từ đâu đến, không đi về đâu, mà đem lại mưa pháp; tất cả đều do sức của gốc các công đức của Bồ-tát. Đó là việc thứ ba. Liền nói tụng rằng:

 Như mưa không từ đâu đến, đi cũng chẳng tới đâu;

 Phật giáo hóa tất cả cũng vậy, không đến cũng không đi.

 Lại nữa, Phật tử, ví như mưa lớn khắp tam thiên thế giới, những người thọ thân không ai đếm được, biết được số giọt mưa. Nếu chúng sinh sinh ra trong một cõi Phật mà nghĩ về trận mưa lớn ấy, thì mắt tâm sẽ mê lầm. Chỉ có vị Tôn Thiên tử (vị trời tôn quý) làm chủ tam thiên thế giới mới biết hết các số, không sót một giọt; đó đều do công đức gốc từ đời trước đem lại.

 Như thế, thưa các vị, tất cả chúng sinh, Thanh văn, Duyên giác đều không thể hiểu rõ, suy nghĩ quán sát mưa pháp của Như Lai, không thể nghĩ tới được; dù là người ôm tâm lớn, giả sử nghe được, người có tâm lớn ấy cũng sẽ mê lầm (?). Chỉ có Bồ-tát đại nhân, bậc tôn quý của chúng sinh, đã khéo tu đạo nghiệp nơi chư Phật quá khứ, được sức vô thượng, mới biết được mà thôi. Đó là điều thứ tư. Liền nói tụng rằng:

 Như có trận mưa lớn khắp ba nghìn cõi Phật,

 Chỉ Tôn Thiên tử biết, ngoài ra không ai phân biệt được;

 Tính tất cả Thanh văn và hàng Duyên giác thừa (cỗ xe Duyên giác, tức con đường tu của Duyên giác),

 Đều không hiểu mưa pháp của Phật, chỉ Bồ-tát mới biết được.

 Lại nữa, Phật tử, khi nổi mây lớn, có mưa tên là Dập Tắt, dập tắt hết lửa. Có mưa lớn tên là Rối Loạn, phá nạn nước. Có mưa lớn tên là Cắt Đứt, dứt trừ gió. Có mưa lớn tên là Phá Hoại, phá hủy báu lớn. Có mưa lớn tên là Tiêu Rã, làm rã nát tam thiên thế giới.

 Như Lai cũng thế, xuất hiện ở đời, có mưa pháp lớn tên là Dập Tắt, tuôn mưa pháp tiêu trừ mọi ham muốn trần lao; lại có tên là Chứa Nghiệp, tuôn mưa pháp chứa góp mọi gốc công đức; lại có tên là Gột Bỏ, tuôn mưa pháp dứt trừ sáu mươi hai kiến (sáu mươi hai thứ quan điểm sai lầm của ngoại đạo thời Phật); lại có tên là Phá Hoại, tuôn mưa pháp làm thành tựu trí tuệ về mọi pháp; lại có tên là Tiêu Hóa, tuôn mưa pháp hóa giải, diệt hết những gì tâm chí tạo tác. Đó là điều thứ năm. Liền nói tụng rằng:

 Như mưa dập tắt lửa, có mưa phá nạn nước,

 Có mưa cắt đứt gió, làm sụp đổ núi báu lớn;

 Như Lai xuất hiện ở đời, diệt mọi tham dục,

 Chứa góp gốc các công đức, trừ sáu mươi hai kiến;

 Mưa pháp khắp mười phương, thành tựu mọi trí tuệ,

 Hóa độ chí tánh chúng sinh, khiến thuận theo chánh đạo;

 Khiến không luyến tiếc tứ đại (bốn yếu tố đất, nước, lửa, gió cấu thành thân thể), ba cõi không còn gốc rễ;

 Lòng từ tự nhiên vô cùng, tam đạt (ba trí sáng suốt: biết đời trước, thấy đời sau, dứt sạch phiền não) không vướng ngại.

 Lại nữa, Phật tử, như mưa chỉ có một vị mà thấm khắp vô hạn, nhuần thấm khắp nơi; Như Lai cũng thế, dùng một lòng đại bi mưa khắp tất cả, khiến đến chỗ vô biên, mưa pháp khắp nơi, gom về bậc Đại Thánh; cho nên nói Như Lai phân biệt hiện ra vô lượng pháp. Đó là việc thứ sáu. Liền nói tụng rằng:

 Ví như mưa chỉ một vị, mà khắp nơi đều được thấm nhuần;

 Như Lai cũng như thế, hạnh bình đẳng không thiên lệch;

 Dùng một lòng đại bi mưa khắp tất cả mọi người,

 Mưa pháp đến vô biên, gom khắp về đạo lớn.

 Lại nữa, Phật tử, như khi tam thiên thế giới thành lập trở lại, trước hết thành các cung điện của thiên tử (các vị trời) cõi Sắc (cõi trời đã lìa ham muốn nhưng còn hình sắc), kế đến thành chỗ ở của người đời cõi Dục (cõi còn ham muốn), sau đó mới thành các loài chúng sinh. Như Lai cũng thế, xuất hiện ở đời, trước thành tựu trí tuệ của các Bồ-tát, kế đó diễn nói hạnh trí tuệ của Duyên giác, kế nữa mới hiện ra trí tuệ là hạnh gốc công đức của Thanh văn, sau đó chỉ bày trí tuệ nên làm để các chúng sinh khác gom góp gốc lành.

 Pháp đạo chỉ một vị, tùy theo ưa thích của chúng sinh, theo gốc công đức đã làm, theo nhà cửa chỗ ở, nơi cung điện, như hiện ra một loại; hoặc có kẻ không dùng. Vị pháp của Như Lai cũng như thế: tùy theo căn khí (khả năng tiếp nhận) của chúng sinh và gốc công đức đã trồng mà hiện ra hạnh trí tuệ, tự nhiên hiện ra cho họ. Đó là việc thứ bảy. Liền nói tụng rằng:

 Như ban đầu lập cung trời cõi Sắc và cõi Vô Sắc (cõi trời không còn hình sắc, chỉ còn tâm thức),

 Rồi sau mới hưng thịnh cung điện của cõi Dục,

 Sau đó mới thành đất, là chỗ ở của dân chúng;

 Tất cả các loài chúng sinh, các loài rồng và Kiền-thát-hòa (thần âm nhạc trên trời),

 Đấng Thập Lực cũng như thế, gốc vốn đã ứng hợp tự nhiên;

 Tu hành không bờ bến, là phong thái của Bồ-tát,

 Rồi sau báu lặng lẽ (?) nhân duyên mà được lập;

 Kế đến được tự tại, chia phần đến chúng sinh.

 Mưa rơi từng giọt xuống, không xanh cũng không vàng,

 Nước thấm vào đất, nhờ đó sinh ra nhiều thứ;

 Tùy theo đất mà thành, sinh cây, núi, bụi rậm, rừng;

 Nước kia không khác nhau, mà sinh ra tên các loại giống trên đất.

 Các Đạo Sư trụ nơi chân lý, trí tuệ đều thánh thiện thông đạt,

 Lòng thương và trí tuệ như hư không, nắm giữ thiện quyền;

 Như pháp của bậc Tối Thắng, thì đi vào sự cúng dường ấy (?);

 Trí tuệ lìa mọi nhơ bẩn, thân Ngài không trụ ở đâu.

 Lại nữa, Phật tử, như khi nạn nước nổi lên, ngang bằng giữa hư không, ở tam thiên thế giới này hiện ra hoa sen tên là Báu Thành Đức, có nhiều loại, tự nhiên sinh ra, đều che phủ trên nạn nước biến đổi, chiếu sáng khắp thế gian. Khi hoa sen tự nhiên mọc ra, Đại Tôn Thiên tử và chư thiên cõi Tịnh Cư (cõi trời của các bậc thánh đã dứt ham muốn, ở trên cao trong cõi Sắc) thấy hoa ấy thì biết rằng: trong kiếp này sẽ có bấy nhiêu vị Bình Đẳng Giác xuất hiện.

 Ở đó có gió tự nhiên tên là Sáng Rực nổi lên đi khắp, thì đã thành tựu cung điện nhà cửa của thiên tử cõi Sắc. Lại có gió tên là Trong Sáng Rõ Ràng, yên ổn sạch sẽ, dựng lập cung điện nhà cửa của thiên tử cõi Dục. Lại có gió tên là Một Loại, không bị phá hoại, dựng lập núi Đại Thiết Vi (dãy núi sắt lớn bao quanh thế giới) và núi Kim Cang. Lại có gió tên là Riêng Tôn Quý, thổi thành núi chúa Tu-di (ngọn núi ở trung tâm thế giới theo vũ trụ quan Phật giáo). Lại có gió tên là Đứng Lâu, thổi thành bảy núi chúa báu lớn: một là Âm Đồ Lợi, hai là Ý Thử Sơn Kỳ Lợi, ba là Trừ Hại Ốc (?), bốn là Trừ Ưu-đà-la, năm là Thoát Hóa Dân Tùy La, sáu là Mục Lân và Đại Mục Lân, bảy là Hương Sơn và Băng Sơn.

 Lại có gió tên là Khéo Đứng Vững, dựng lập mặt đất lớn. Lại có gió tên là Trang Nghiêm Thanh Tịnh, dựng lập cung điện nhà cửa của chư thiên đi trên đất, của trời, rồng, Kiền-thát-hòa. Lại có gió tên là Ý Không Cùng, dựng lập vực sâu của mọi biển thông chảy khắp tam thiên. Lại có gió tên là Kho Chiếu Sáng, dựng lập ngọc báu như ý (ngọc có thể thỏa mọi ước muốn) cho khắp cõi đời. Lại có gió tên là Gốc Bền Chắc, thổi cho thành những cây sinh ra áo mặc.

 Như thế, thưa các vị, trận mưa lớn ấy chỉ có một vị; nước ấy không có tưởng niệm, mà đạt được số tự nhiên của các pháp, khiến chúng sinh biết riêng gốc công đức của mình. Như dùng các gió ấy mà phân biệt biết rõ tam thiên thế giới, bậc Như Lai Chí Chân Đẳng Chánh Giác cũng vậy: vì thế mà gom về mọi gốc công đức, thành tựu các pháp, chứa góp trí tuệ vô thượng vô cùng, làm đầu mối cho đời mà không đứt đoạn; giống tánh Như Lai rực rỡ ánh sáng oai thần vô cùng, soi khắp thế gian không đâu không tới. Những ai thấy ánh sáng ấy đều hết lòng hướng về Như Lai.

 Lại bậc Đại Thánh này không vướng ngại, và các Bồ-tát mỗi vị tự nghĩ: "Nay Như Lai sở dĩ xuất hiện là để giáo hóa các Bồ-tát, vì thế mới hiện thân ở đời này." Ngài phân biệt diễn nói trí tuệ bình đẳng, thanh tịnh lìa nhơ của giống tánh chư Phật, phóng ra ánh sáng này.

 Ánh sáng đạo của trí tuệ vô lậu mà Như Lai ôm ấp gom góp có tên là Chiếu Khắp, khiến đạt được giống tánh chánh giác, trí tuệ pháp giới không thể nghĩ bàn của Như Lai. Lại có ánh sáng tên là Tổng Trì (giữ gìn trọn vẹn mọi điều, không quên mất), vì thế sức của Như Lai không thể lay động, gom về và xuất hiện, không ai hơn được. Có ánh sáng đạo tên là Vượt Hơn, nên trí tuệ chư Như Lai không sợ hãi, gom về và xuất hiện, không ai theo kịp. Có ánh sáng đạo tên là Thông Suốt Tất Cả, nên chư Như Lai gom góp trí tuệ thông suốt mọi điều, không ai không theo lời dạy. Có ánh sáng đạo tên là Phá Kiêu Mạn, nên chư Như Lai khiến các Thanh văn thấy gốc công đức không phải hư dối, không thiếu sót, đạt đến chỗ không còn chấp trước.

 Có ánh sáng trí tuệ tên là Đức Khắp Nơi: tất cả chúng sinh nếu thấy Phật đều được khiến quy hướng; thân phúc tuệ vô tận cũng như thế. Có ánh sáng trí tuệ tên là Xa Lìa Khoảng Giữa (?): Như Lai dùng trí sâu xa vi diệu này quy hướng, gom góp Tam Bảo (ba ngôi báu: Phật, Pháp, Tăng) của đạo tột cùng mà không đứt đoạn. Có ánh sáng trí tuệ tên là Trang Sức Trang Nghiêm Nhiều Loại: Như Lai nhờ đó đủ ba mươi hai tướng (ba mươi hai đặc điểm thân tướng tốt đẹp của Phật) và tám mươi vẻ đẹp phụ, gom góp đầy đủ khắp cả, làm vui lòng mọi người. Có ánh sáng trí tuệ tên là Không Ai Sánh Bằng: Như Lai nhờ đó vượt qua pháp điển, đồng như cõi hư không; ở cõi Phật thọ mạng vô lượng, đến chỗ không cùng tận.

 Như thế, thưa các vị, mưa pháp của Như Lai chỉ có một vị; đạo tràng trí tuệ của Như Lai không có tưởng niệm, mà chỉ bày cho Bồ-tát thành tựu đạo pháp, thấy căn tánh của chúng sinh mà nói kinh. Trí tuệ Như Lai đều bình đẳng như một; ánh sáng thánh đạo bình đẳng không sai khác. Vì thế Như Lai xuất hiện vậy.

 Phật tử! Hãy xem Như Lai đạt đến một vị giải thoát, phân biệt hiện ra công đức thanh tịnh vô hạn lượng không thể nghĩ bàn, khiến các loài chúng sinh đều thấy biết, đều là do bậc Đại Thánh dựng lập. Lại muốn Như Lai không dựng lập gì mà hiện ra pháp, thì chưa từng có. Nếu khuyên lập, hóa độ một người đến chỗ vô thượng, thì Như Lai cùng hiển hiện gốc công đức. Nếu có ai dùng tưởng niệm và trí tuệ mà hiểu rõ đức của Như Lai và theo kịp được, thì chưa từng có.

 Ý chỉ thánh của Như Lai vượt hơn các pháp, nên vì chúng sinh mà phân biệt hiện ra, khiến họ vào nghĩa này, làm cho hiểu rõ pháp mà không chán đủ. Như Lai không có tưởng, cũng không có niệm, không có gì thành tựu, cũng không gom về, không có tạo tác, cũng không phải không làm; cái không làm ấy không từ đâu đến, mới là hưng hiển. Đó là việc thứ tám. Liền nói tụng rằng:

 Như hoa sen mọc ra, Phật giác ngộ xuất hiện cũng thế;

 Chư thiên vui mừng, vốn đã từng thấy Phật quá khứ,

 Thấy hoa nơi chỗ có nước, cung điện liền trong sáng:

 "Đời này chẳng còn lâu, mỗi vị sẽ có cõi nước."

 Ánh sáng chân thật tốt lành của Phật, đó là điềm ứng báo trước.

 Điều Bồ-tát nghĩ đến, giác ngộ không gì không thông;

 Trí thức thanh tịnh, thân tươi sạch không nhơ;

 Đấng Thập Lực cứu loài bò bay máy cựa (mọi loài sinh vật nhỏ bé), nhớ và làm theo các pháp Phật;

 Hiểu rõ mọi điều có trong đời, vô lượng nghiệp đã tạo ra.

 Như có nền nhân trên mặt đất, đất lại ở trên mặt nước,

 Tất cả đều ở trong hư không, đó gọi là cung điện lớn;

 Loài hai chân và bốn chân, chúng sinh đều nương nhờ.

 Bậc tôn quý trong loài người cũng thế, đã thông đạt làm Pháp Vương,

 Tất cả chúng sinh không sót đều nương cậy;

 Ai thấy hoặc nghe đến, đều tôn kính cùng hầu hạ.

 Phá tan bụi ái dục, là chỗ nương tựa của chúng sinh,

 Trên đến cõi Phạm thiên (cõi trời của vị Phạm Thiên, thuộc cõi Sắc), rồi đến vô biên;

 Ai vì chúng sinh mà muốn yên ổn muôn dân,

 Thì chớ để ánh sáng làm mê, mà hãy cầu trí tuệ;

 Không thể ví mà dùng ví dụ, bậc Tối Thắng nhờ đó được thấy.

 Lại nữa, Phật tử, ví như trong hư không có bốn thứ gió đứng vững, giữ gìn chất nước. Bốn thứ nào? Gió Giữ Yên, gió Nổi Lên, gió Điều Khiển, gió Bền Chắc Bao Quanh. Đó là bốn thứ. Chúng giữ nước trong hư không, đất ở trên nước, không động không lay, đó gọi là sức của đất. Nước ở trên gió, gió đứng trong hư không, hư không không trụ vào đâu; vì thế tam thiên thế giới mới có chỗ chốn.

 Như thế, thưa các vị, khi Như Lai gom về hưng hiển, dựng lập ở đời không vướng ngại, ánh sáng trí tuệ liền có bốn phần là đạo tràng trí tuệ vô cùng, giữ gìn gốc công đức của tất cả chúng sinh. Bốn thứ nào? Một là đạo tràng trí tuệ đúng thời làm vui lòng chúng sinh; hai là đạo tràng trí tuệ dựng lập nhân duyên của các pháp; ba là đạo tràng trí tuệ che chở và điều khiển gốc các công đức, đầy đủ các nghiệp; bốn là đạo tràng trí tuệ trụ trong cõi vô lậu mà thấy biết. Đó là bốn đạo tràng trí tuệ. Dùng những điều ấy để nuôi dưỡng tất cả muôn dân.

 Lòng đại từ thì độ thoát chúng sinh; lòng đại bi thì cất tiếng sư tử hống (tiếng gầm của sư tử, ví lời thuyết pháp oai hùng không sợ hãi). Vì có thể lập được đại từ đại bi ấy, phân biệt mọi ý niệm hướng đến của chúng sinh, trụ trong quyền phương tiện (cách khéo léo tùy cơ mà dẫn dắt), dựng lập hạnh từ, đó là sự vỗ về, gom về khi Như Lai hưng hiển. Lại Như Lai không vướng ngại, ánh sáng thông đạt thánh thiện đều không trụ vào đâu. Đó là pháp thứ chín. Liền nói tụng rằng:

 Như cõi hư không, không có giới hạn,

 Chứa cả có sắc và không sắc, bao chứa không lường;

 Tám hướng và trên dưới, các thân có trong cõi Phật,

 Ba cõi không sót, đó là cõi hư không.

 Thân của các bậc Tối Thắng cũng thế, hiện ra khắp mọi nơi,

 Quán sát các pháp giới, chỗ có và chỗ không;

 Thân tôn quý của bậc Đại Thánh, không ai thấy hết được;

 Nếu ai thấy các Đạo Sư, theo giới luật được khai hóa.

 Lại nữa, Phật tử, như tam thiên thế giới rộng lớn vô hạn, các loài chúng sinh có nhiều hạnh khác nhau; dù có phương tiện gì cũng không lìa hư không: hoặc ở trong nước, hoặc ở trên đất, hoặc là phân-đà-lợi (hoa sen trắng) (?), không thể tính lường, mỗi loài làm theo cách thích hợp của mình; hoặc ở trong cung điện chư thiên, cung trời Tự Tại, hoặc ở trong hư không, nhờ hư không mà tự do.

 Như thế, thưa các vị, khi Như Lai vỗ về gom góp mà hiện ra, tất cả chúng sinh thấy đều kính ngưỡng; ai được thấy thì vui mừng hớn hở, tùy lúc mà tự do, liền trụ nơi sức giác ngộ, nối tập giới cấm, vui với sự nghiệp lớn, làm bậc hiền thánh vượt khỏi đời, thần thông tự tại, trí tuệ không thân, nói pháp không vướng ngại, vào cửa thông đạt thánh thiện; tu hành nghiệp ấy, diễn nói rực rỡ, tự do mà thành, không mất quả báo, giảng giải sáng tỏ, dẫn dắt làm lợi các pháp, nương theo sự giáo hóa lớn, không quên mất gì. Đó gọi là Như Lai vỗ về gom góp mà hiện ra, tất cả chúng sinh đều kính ngưỡng. Đó là pháp thứ mười (?).

 Như thế, Phật tử, Như Lai Chí Chân Đẳng Chánh Giác vì các Bồ-tát mà hưng hiển, hiện ra, gom về giảng pháp, có chỗ quy hướng, không thể hạn lượng, không buông lung, cũng không đùa cợt. Tâm ý thức của Ngài có khởi phát thì quy về không thân, tự nhiên như hư không; hiểu rõ chúng sinh thì là tự nhiên, không chấp ta, không có bờ đáy. Tất cả cõi Phật thì không có cõi; các cõi đều không, quy về chỗ không thối lui mà không đứt đoạn. Đến thời vị lai, đến chỗ không còn vui mừng (?); trí tuệ thánh của Như Lai không có bè đảng (?), quy về chỗ không hai: có hình và không hình, hữu vi (những gì do nhân duyên tạo thành) và vô vi (những gì không do nhân duyên tạo thành), các pháp đều bình đẳng.

 Giả sử thông đạt cho tất cả chúng sinh noi tu đạo lớn, làm sự nghiệp tự tại, đó là do sự khuyên giúp từ thuở xưa, thì có thể đầy đủ điều kỳ diệu thanh nhã này. Đó, Phật tử, là đồng loại của lời nói vô hạn. Gọi là đồng loại, tức là gom về đạo lớn hưng hiển của Như Lai. Liền nói tụng rằng:

 Tất cả các chúng sinh đều nương tựa vào cõi Phật,

 Đều nhờ cõi hư không, thì thuận theo giáo pháp;

 Hoặc trong nước, đất bằng, hoặc nơi cung trời,

 Quỷ thần và long vương đều nương tựa vào đó.

 Hư không không có ý nghĩ: "Nay ta làm ra gì?

 Đã mất đi gì? Vì ai mà hiện ra việc làm?"

 Bậc cao nhất trong loài người cũng thế, thân hiện ra theo các duyên thuận tiện,

 Tùy theo khắp mười phương mà làm nhiều hạnh khác nhau;

 Giữ giới cấm tự vui, làm sự nghiệp lớn, bậc thánh vượt khỏi đời,

 Dùng thần thông và ánh sáng trí tuệ, mà chẳng nghĩ vì ai làm lợi ích;

 Thuận theo chỉ bày pháp trong trắng, rõ ràng không có các thân,

 Chưa từng khởi ý tưởng: vì ai mà làm lợi ích?

 Kinh Phật nói về sự Như Lai hưng hiển, quyển thứ nhất (hết).

Sau ►

Quay lại danh sách thiên · Giỏ video