Phẩm Quán Tứ Uy Nghi (quán tưởng bốn dáng vẻ trang nghiêm của Phật khi đi, đứng, ngồi, nằm), thứ sáu, phần còn lại.
Phật (bậc đã tự giác ngộ hoàn toàn và giúp người khác giác ngộ) bảo A Nan (người em họ và thị giả của Phật, nổi tiếng nghe nhiều nhớ giỏi): "Thế nào là việc Như Lai (một danh hiệu của Phật, nghĩa là bậc đến từ chân lý) đến đầm Khoáng Dã hàng phục viên đại tướng quỷ?
Ta từ tinh xá (ngôi nhà dành cho người tu ở và hành đạo) Kỳ Đà ở nước Xá Vệ phóng ánh sáng màu vàng chiếu vào thành Xá Vệ, khiến cả thành thành màu vàng. Trong nước Xá Vệ có một vị trưởng giả (người giàu có, có đức, được kính trọng) tên là Tài Đức. Trưởng giả có một đứa con mới ba tuổi. Người cha dạy con thọ Tam quy (nghi thức nương tựa ba ngôi báu: Phật, Pháp là lời Phật dạy, và Tăng là đoàn thể người tu).
Quỷ thần Tán Chi bị cơn đói như lửa đốt thúc ép, vào thành Xá Vệ bắt lấy đứa bé. Lúc ấy đứa bé niệm "Nam mô Phật" (xin kính lạy, nương về Phật). Vì niệm danh Phật nên miệng quỷ vương cứng lại, không ăn được, chỉ có mắt phun lửa ra để dọa đứa bé. Đứa bé thấy hình dạng con quỷ xấu xa dữ tợn: ngực có ba mặt, rốn có hai mặt, hai đầu gối có hai mặt; mặt như mặt voi, răng như răng chó chìa lên trên; mắt lại phun lửa, lửa đều chảy xuống dưới. Đứa bé hoảng sợ niệm: "Nam mô Phật, Nam mô Pháp, Nam mô Tăng."
Lúc ấy Thế Tôn (danh hiệu của Phật, nghĩa là bậc được cả thế gian tôn kính) dùng thiên nhĩ (khả năng nghe thấu mọi âm thanh xa gần, có được nhờ tu tập) nghe được từ xa, liền một mình dẫn A Nan bước đi trên hư không. A Nan theo sau không kịp Phật. Phật dùng thần lực (sức mạnh siêu phàm) hóa ra một đóa hoa báu, ánh sáng của hoa đón lấy A Nan. A Nan ngồi trên hoa, thấy cõi Diêm Phù Đề (thế giới loài người chúng ta đang ở) đầy khắp hóa Phật (thân Phật do thần lực biến hiện ra). Thân của mỗi vị hóa Phật lớn đầy cả tam thiên đại thiên thế giới (một vũ trụ rộng lớn gồm một tỷ thế giới như thế giới của chúng ta).
Các hóa Phật ấy giảng pháp Tam thừa (ba con đường tu: Thanh văn là nghe lời Phật mà giác ngộ, Duyên giác là tự quán lẽ nhân duyên mà giác ngộ, và Bồ Tát là tu để giác ngộ và cứu độ mọi chúng sinh), khuyến khích các Bồ Tát (người tu hạnh lớn, nguyện thành Phật để cứu độ tất cả chúng sinh) tu hành niệm Phật (chuyên tâm nhớ nghĩ, quán tưởng Phật). A Nan vừa thấy vừa nghe, liền nhớ lại kho kinh điển do chín mươi ức (một ức là một trăm triệu theo cách tính phổ biến) vị Phật quá khứ đã nói, nhớ giữ không quên mất.
Lúc ấy Thế Tôn đến đầm Khoáng Dã, phóng ánh sáng từ tướng bạch hào (sợi lông trắng xoáy giữa hai chặng mày, một trong những tướng đặc biệt của Phật) – một tướng đại nhân (tướng mạo đặc biệt của bậc vĩ nhân). Ánh sáng ấy chiếu thẳng vào thân đứa bé đang khiếp sợ. Đứa bé thấy ánh sáng như thấy cha mẹ, lòng không còn sợ hãi.
Bấy giờ con quỷ Khoáng Dã nhấc một tảng đá lớn dày mười hai trượng (trượng: đơn vị đo dài, khoảng ba mét) định ném vào Thế Tôn. Mắt nó phun ra sấm sét, mưa đá rơi như mưa. Mỗi hạt mưa đá rơi xuống như quả trứng gà màu đỏ từ không trung rơi xuống, nhưng chưa chạm đến Phật thì đã hóa thành hóa Phật. Mỗi vị hóa Phật nhập Hỏa quang tam muội (tam muội: trạng thái tâm định sâu, chuyên chú một chỗ; đây là phép định khiến thân phát ra ánh lửa). Ánh lửa thiêu đốt đầm Khoáng Dã, cả mặt đất rực cháy, nhưng quỷ vương vẫn không sợ. Tảng đá ném ra dừng giữa không trung, hóa thành một đài báu. Trong đài lại có trăm ức hóa Phật, khác miệng cùng một tiếng, ca ngợi lòng từ bi. Con quỷ vẫn không chịu phục.
Bấy giờ thần Kim Cang (vị thần hộ vệ Phật pháp, tay cầm chày kim cang) tay vung chày vàng, múa thanh kiếm lớn sắc bén, râu dựng đứng như kiếm, mắt như ánh chớp, đưa chày kim cang (loại binh khí cứng chắc không gì phá nổi) nhắm vào trán quỷ vương, vung tay hét lớn, tiếng vang rung chuyển trời đất. Quỷ vương kinh hãi, ôm đứa bé quỳ thẳng dâng lên Phật, thưa: "Bạch Sa môn (người xuất gia tu hành), xin thương xót cứu mạng tôi!"
Lúc ấy thần Kim Cang biến chày kim cang thành một ngọn núi sắt lớn, bốn phía lửa bốc lên, vây quanh con quỷ bảy vòng; lửa mạnh hừng hực thiêu đốt thân quỷ. Đứa bé giơ tay bảo quỷ vương niệm "Nam mô Phật": "Ta nhờ niệm Phật mà từ chỗ chết được sống. Ngươi nay hãy niệm 'Nam mô chư Phật'." Lúc ấy quỷ vương kinh sợ đến lạc cả giọng, niệm "Nam mô Phật", thưa: "Cù Đàm (họ của Phật Thích Ca) có thể cứu giúp tôi!"
Lúc ấy Thế Tôn dùng tiếng Phạm âm (giọng nói trong trẻo, thanh tịnh, vang xa của Phật) như người cha hiền an ủi các con, vỗ về quỷ vương cũng như thế. Mật Tích Kim Cang (tên vị thần Kim Cang luôn theo hộ vệ Phật) bảo quỷ vương: "Ngươi nay mau hàng phục, quy y (quay về nương tựa) Phật, Pháp và chúng Tăng. Nếu ngươi không phục, ta sẽ đập nát quyến thuộc (thân thích, bè lũ) của ngươi gồm một vạn ức tám nghìn, cho tan như bụi nhỏ."
Bấy giờ con quỷ Khoáng Dã vì sợ hãi nên năm vóc gieo xuống đất (hai đầu gối, hai khuỷu tay và trán chạm đất, cách lạy cung kính nhất) lễ Phật, thưa: "Bạch Thế Tôn, con vẫn thường ăn thịt người; nay không giết nữa thì con ăn gì?" Phật bảo quỷ vương: "Ngươi chỉ cần không giết. Ta sẽ dặn các đệ tử thường bố thí thức ăn cho ngươi, cho đến khi giáo pháp diệt mất. Nhờ sức của ta, ngươi sẽ được no đủ."
Quỷ vương nghe xong vui mừng, chắp tay thọ năm giới của Phật (năm điều răn: không giết hại, không trộm cắp, không tà dâm, không nói dối, không uống rượu). Thọ năm giới xong, nó thấy các núi lửa, ngọn lửa nối nhau biến thành hóa Phật, khắp đầm Khoáng Dã đều là hóa Phật. Sau mỗi vị Phật có một A Nan. Mỗi vị hóa Phật khác miệng cùng tiếng đều giảng về năm giới. Lúc ấy quỷ Khoáng Dã thưa với thần Kim Cang: "Nhờ đại đức (tiếng tôn xưng người có đức lớn) mà tôi được uống vị pháp cam lồ (nước ngọt của cõi trời, ví cho lời Phật dạy làm mát lòng, cứu khỏi khổ) cao quý không gì hơn."
Thần Kim Cang ném chày lên không trung. Nhờ thần lực của Phật, chày kim cang trở nên như trăm ức núi Tu Di (ngọn núi lớn nhất, ở trung tâm một thế giới theo vũ trụ quan Phật giáo) bằng vàng; mỗi núi Tu Di có trăm ức khám thất (hốc, ngăn nhỏ như những gian phòng nhỏ); mỗi khám thất có trăm ức hóa Phật đi lại kinh hành (đi chậm rãi qua lại để tu tập). Các hóa Phật ấy mỗi khi giở chân đặt chân, dưới chân tự nhiên mọc lên đài bảy báu (bảy thứ quý: vàng, bạc, lưu ly, pha lê, xà cừ, ngọc đỏ, mã não); trên mỗi đài có hằng sa (nhiều như cát sông Hằng) hóa Phật ngồi kiết già (ngồi xếp bằng, hai bàn chân đặt ngửa lên hai đùi).
Phật bảo đại vương: "Sau khi Phật diệt độ (nhập niết bàn, rời bỏ thân xác), các đệ tử của Phật muốn biết thần thông tự tại của Như Lai khi hàng phục quỷ Khoáng Dã, thì quán tưởng như vậy gọi là chánh quán (quán tưởng đúng); quán khác đi gọi là tà quán (quán tưởng sai). Sau khi Phật diệt độ, nếu có chúng sinh suy nghĩ về pháp này, quán tưởng pháp này, có được hình tưởng này, thì trừ được tội sinh tử (vòng sinh ra chết đi liên tục) trong trăm nghìn ức kiếp (kiếp: khoảng thời gian cực kỳ dài); đời đời sinh ra không phải mang thân quỷ, gặp được chư Phật liên tục không hề gián đoạn. Giả như lúc không có Phật thì gặp Bích Chi Phật (bậc tự giác ngộ nhờ quán lẽ nhân duyên, sinh vào thời không có Phật); không có Bích Chi Phật thì thường gặp tiên nhân (người tu luyện có phép lạ) nói đạo chân chánh cho nghe."
Phật bảo A Nan: "Ông nay hãy giữ gìn cảnh giới và ý tưởng quán niệm này, vì tất cả chúng sinh đời sau mà rộng rãi tuyên giảng. Đó gọi là cảnh giới thần thông của chư Phật. Nếu làm thất truyền việc này thì gọi là phỉ báng Phật, cắt đứt hạt giống bồ đề (giác ngộ). Người giữ gìn pháp này thì ma quỷ không bám được, luôn được chư Phật che chở giúp đỡ."
Phật bảo A Nan: "Thế nào gọi là Như Lai đến nước Na Càn Ha La, tới núi Cổ Tiên, rừng hoa chiêm bặc (một loài cây hoa màu vàng, rất thơm), bên ao rồng độc, phía bắc suối hoa sen xanh, trong hang La Sát (loài quỷ dữ ăn thịt người), phía nam vách núi A Na Tư?
Lúc ấy trong hang kia có năm La Sát hóa làm rồng cái, giao hợp với rồng độc. Rồng lại làm mưa đá, La Sát đi quấy phá khắp nơi. Đói kém, bệnh dịch đã kéo dài bốn năm. Vua lo sợ, cầu cúng các thần trời đất nhưng không ích gì; lại gọi các thầy chú (người dùng thần chú) đến trù ếm rồng độc, nhưng khí thế La Sát quá mạnh, chú thuật không linh nghiệm. Vua nghĩ: 'Nếu được một người có thần lực đuổi La Sát này đi, hàng phục rồng độc này, thì trừ thân ta ra, còn lại không gì ta tiếc.'
Lúc ấy có một vị Phạm chí (người tu theo đạo Bà La Môn) thông minh nhiều trí, thưa: 'Đại vương, con trai vua Tịnh Phạn ở thành Ca Tỳ La, ngày ngài ra đời có muôn vị thần hầu hạ, bảy báu hiện điềm lành. Tiên nhân A Tư Đà xem tướng, nói nếu ở ngôi vua sẽ làm Chuyển luân thánh vương (vị vua lý tưởng cai trị cả thiên hạ bằng chánh pháp); nếu không thích làm chủ thiên hạ thì sẽ tự nhiên thành Phật. Nay ngài đã thành đạo, hiệu là Thích Ca Văn; thân to lớn cao một trượng sáu thước, có ba mươi hai tướng tốt và tám mươi vẻ đẹp (những đặc điểm hình tướng hoàn hảo của Phật); chân đạp hoa sen, sau cổ có vòng sáng như mặt trời; thân tướng đoan nghiêm như núi vàng ròng.'
Vua nghe lời ấy, lòng rất vui mừng, hướng về nơi Phật ra đời mà tự quy y, làm lễ: 'Nếu lời Phạm chí là đúng thật không sai, thì có Phật ra đời tên là Thích Ca Văn. Nhưng theo phép xem tướng của ta, phải chín kiếp nữa mới có Phật tên Thích Ca Văn. Sao hôm nay mặt trời Phật đã mọc? Sao ngài không thương mà đến cõi nước này?' Trên không có tiếng bảo: 'Đại vương chớ nghi. Phật Thích Ca Mâu Ni tinh tấn dũng mãnh nên đã vượt trước chín kiếp.'
Nghe xong, vua lại quỳ thẳng, chắp tay ca ngợi: 'Phật thông suốt sáng suốt, hẳn biết lòng con. Xin ngài rủ lòng từ bi đến nước này.' Lúc ấy khói hương bay đến tinh xá của Phật như đám mây lưu ly (một thứ ngọc quý trong suốt) trắng, bay quanh Phật bảy vòng rồi hóa thành chiếc lọng vàng. Lọng có chuông phát ra âm thanh hay; tiếng ấy thỉnh Phật, thỉnh chúng tỳ kheo (người nam xuất gia đã thọ đủ giới). Lúc ấy Như Lai bảo các tỳ kheo: 'Những ai đã đắc sáu thông (sáu năng lực siêu phàm: thấy xa, nghe xa, biết ý người, biết đời trước, đi lại biến hóa tự tại, dứt sạch phiền não) thì theo sau Phật, nhận lời mời của vua Na Càn Ha La là Phất Ba Phù Đề.'
Ma Ha Ca Diếp (một đại đệ tử của Phật, nổi tiếng tu khổ hạnh) cùng năm trăm đồ chúng hóa làm một ngọn núi lưu ly. Trên núi đều có suối chảy, ao tắm, hàng cây bảy báu. Dưới cây đều có giường vàng tỏa ánh bạc (?); ánh sáng ấy hóa thành hang. Ma Ha Ca Diếp ngồi trong hang, thường ngồi không nằm, dạy các đệ tử thực hành mười hai hạnh đầu đà (mười hai lối sống khổ hạnh để dứt bỏ tham đắm, như chỉ đi xin ăn, ngồi dưới gốc cây, không nằm…). Ngọn núi ấy như mây, bay nhanh hơn gió mạnh, đến núi Cổ Tiên.
Đại Mục Kiền Liên (đại đệ tử của Phật, thần thông bậc nhất) cùng năm trăm đồ chúng hóa ra trăm nghìn con rồng cuộn thân làm tòa ngồi. Miệng rồng phun lửa hóa thành đài vàng, giường tòa bảy báu; màn báu, lọng báu và các cờ phướn đều đầy đủ. Mục Liên ngồi ở giữa, như người bằng lưu ly, trong ngoài trong suốt, đến nước Na Càn Ha.
Xá Lợi Phất (đại đệ tử của Phật, trí tuệ bậc nhất) dùng sức thần thông hóa ra núi tuyết, lấy ngọc trắng làm hang. Quân Đề cùng năm trăm sa di (người mới xuất gia, chưa thọ đủ giới) ngồi trong hang bảy báu vây quanh núi tuyết. Lúc ấy Xá Lợi Phất ngồi trong hang ngọc trắng như người bằng vàng ròng, phóng ánh sáng vàng; ánh sáng nhiều màu chiếu rực núi tuyết. Ngài giảng giải đại pháp, các sa di lắng nghe, cùng đi đến nước kia.
Ma Ha Ca Chiên Diên (một đại đệ tử của Phật, giỏi giảng giải nghĩa lý) cùng quyến thuộc năm trăm tỳ kheo hóa làm hoa sen như đài vàng, tỳ kheo ngồi trên. Dưới thân tuôn ra nước hóa thành suối chảy, chảy giữa các hoa mà không một giọt rơi xuống đất. Bên trên có lọng vàng che khắp các tỳ kheo. Các vị cũng đến nước kia. Như vậy một nghìn hai trăm năm mươi đại đệ tử, mỗi vị có năm trăm tỳ kheo, hiện các phép thần thông như Xá Lợi Phất, Mục Kiền Liên…, vọt thân lên hư không như vua chim nhạn bay lượn, đến nước kia.
Lúc ấy Thế Tôn đắp y, cầm bát, bảo A Nan mang ni sư đàn (tấm vải trải để ngồi của người xuất gia). Rồi Thế Tôn bước đi trên hư không. Khi Phật giở chân, Tứ Thiên Vương (bốn vị vua trời giữ bốn phương), Thích Đề Hoàn Nhân (vua cõi trời Đao Lợi, tức Đế Thích), Phạm Thiên Vương (vua cõi trời Phạm Thiên), vô số thiên tử (con trai cõi trời, chỉ chung các vị trời) và trăm nghìn thiên nữ đi quanh Phật bảy vòng, lễ Phật, theo hầu sau Phật.
Lúc ấy Thế Tôn phóng ánh sáng vàng nơi gáy, hóa làm một vạn tám nghìn vị hóa Phật lớn. Mỗi vị hóa Phật lại phóng ánh sáng như ánh sáng nơi gáy ấy, cũng hóa ra một vạn tám nghìn vị hóa Phật lớn. Phật nối tiếp Phật đầy khắp hư không, như vua chim nhạn bay lượn, đến nước kia. Vừa đến biên giới, vua ra nghênh đón, lễ Phật.
Lúc ấy long vương (vua rồng) thấy Thế Tôn đến, cha con cùng bè đảng mười sáu con rồng lớn nổi mây lớn, sấm sét gầm vang, mưa đá; trong mắt phun lửa, miệng cũng phun lửa, vảy và lông trên thân đều tuôn khói lửa. Năm nữ La Sát hiện hình xấu ác, mắt như chớp giật, đứng trước Phật. Lúc ấy con của long vương thấy hư không đầy khắp hóa Phật, thưa với cha: "Phụ vương phun lửa muốn hại một vị Phật, xin thử nhìn xem trên không có vô số Phật." Rồng cha đang phun độc, lòng hung dữ, quở trách con: "Chỉ có một Phật, đâu ra nhiều?"
Lúc ấy thần Kim Cang tay cầm chày lớn, hóa thân vô số, đầu chày lửa cháy như vòng lửa xoay tròn; vòng nối vòng từ không trung giáng xuống, lửa nóng rực như đồng nung chảy, thiêu đốt thân rồng ác. Long vương kinh hãi, không còn chỗ trốn, chạy vào bóng Phật. Bóng Phật mát mẻ như được rưới cam lồ. Rồng hết nóng, ngẩng đầu nhìn lên không trung: khắp không trung đều là Phật; mỗi vị Như Lai phóng vô số ánh sáng; trong mỗi ánh sáng có vô lượng hóa Phật; mỗi vị hóa Phật cũng phóng ra vô số trăm nghìn ánh sáng. Trong các ánh sáng ấy, tất cả đều là thần Chấp Kim Cang (vị thần cầm chày kim cang) vung chày kim cang. Rồng thấy chư Phật thì vô cùng vui mừng, thấy các thần Kim Cang thì vô cùng hoảng sợ, chắp tay cung kính lễ Phật. Năm nữ La Sát cũng lễ Như Lai.
Lúc ấy các thiên tử rải mưa hoa mạn đà la, hoa ma ha mạn đà la, hoa mạn thù sa, hoa ma ha mạn thù sa (các loài hoa đẹp của cõi trời; "ma ha" nghĩa là lớn) để cúng dường; trống trời tự kêu; chư thiên chắp tay đứng hầu trên không. Lúc ấy vua nước kia cùng năm nghìn quyến thuộc đốt các thứ hương quý, cúi đầu sát đất lễ Phật, mời Phật lên tòa. Lúc ấy long vương từ ao rồng đi ra, dâng giường bảy báu, tự tay nâng lên trải đặt, thưa Phật: "Bạch Thế Tôn, xin cứu con, đừng để lực sĩ làm hại thân con."
Lúc ấy Như Lai dùng tiếng Phạm âm như mẹ hiền vỗ về con thơ, khiến long vương và các nữ La Sát nhận sự giáo hóa của Pháp vương (vua của chánh pháp, chỉ Phật). Họ mời Phật lên tòa. Lúc ấy nhà vua lại trải giường cao, trải thảm lông (?) và thảm dệt (?) loại cực kỳ mềm mịn, giăng màn vải bông (?) trắng, lưới ngọc trai phủ khắp bên trên, mời Phật Thế Tôn ngồi trong màn.
Lúc ấy Thế Tôn giở chân định đi, bắp chân thon tròn như bắp chân vua loài nai (một trong ba mươi hai tướng tốt của Phật) phóng ra năm luồng ánh sáng; ánh sáng có năm màu, bay quanh Phật bảy vòng, như hoa đẹp cõi trời hóa thành màn hoa. Giữa các cánh hoa có trăm nghìn vô số vị hóa Bồ Tát chắp tay ca ngợi bằng kệ, có vạn ức âm thanh. Các hóa Phật trên không trung phóng ánh sáng từ bắp chân cũng như vậy. Mười sáu con rồng nhỏ tay cầm đá núi, phóng sấm sét, nổi lửa, kéo đến chỗ Phật. Đại chúng kinh sợ, nép vào trong ánh sáng của Phật.
Lúc ấy Thế Tôn đưa cánh tay màu vàng ra, mở bàn tay có màng lưới (giữa các ngón tay Phật có màng mỏng như lưới, một trong ba mươi hai tướng tốt), từ khoảng màng lưới giữa các ngón tay rưới xuống mưa hoa báu lớn. Đại chúng đều thấy hoa hóa thành hóa Phật; riêng các rồng thì thấy đó là chim Kim Sí (loài chim cánh vàng khổng lồ chuyên bắt rồng ăn) muốn vồ ăn rồng. Rồng sợ chim Kim Sí, chạy vào bóng Phật, lễ Phật, dập đầu cầu cứu.
Phật đến trước màn, bảo A Nan: "Trải ni sư đàn ra." A Nan liền vào trong màn, trước giơ tay phải lấy ni sư đàn từ trên vai trái xuống. Lúc ấy ni sư đàn liền hóa thành năm trăm ức đài vàng trang sức bằng bảy báu. Khi sắp trải ra thì lại hóa thành năm trăm ức hoa sen bảy báu trang nghiêm. Khi sửa ngay bốn góc, mỗi góc mọc ra năm trăm ức hoa sen bảy báu, hàng hàng nối nhau đầy khắp trong màn.
Lúc ấy Thế Tôn lên giường bảy báu ngồi kiết già. Trên các hoa sen đều có Phật ngồi. Các tỳ kheo thấy Phật đã ngồi, lễ Phật, đi vòng quanh bên phải bảy vòng, rồi mỗi vị trải tọa cụ (tấm trải để ngồi) của mình; tọa cụ của các tỳ kheo đều hóa thành tòa lưu ly. Khi các tỳ kheo lên tòa, tòa lưu ly phóng ánh sáng lưu ly tạo thành hang lưu ly. Các tỳ kheo nhập Hỏa quang tam muội, thân hóa màu vàng.
Lúc ấy vua nước kia thấy thần biến của Phật, vui mừng chắp tay, đi quanh Phật bảy vòng, lễ Phật. Thấy sự biến hóa thần diệu của Phật, ngay lúc ấy vua phát tâm A nậu đa la tam miệu tam bồ đề (tâm cầu đạt giác ngộ cao tột, chân chánh, trọn vẹn, tức quả vị Phật), và ra lệnh cho các bề tôi đều phát tâm ấy. Lúc ấy long vương vì sợ vị đại lực sĩ Kim Cang nên cũng phát tâm A nậu đa la tam miệu tam bồ đề. Năm nữ La Sát cũng phát tâm bồ đề.
Lúc ấy đại vương muốn dọn bữa trưa cúng dường Phật và chúng Tăng. Phật bảo đại vương: "Chỉ cần sắm đồ đựng thức ăn, ngoài ra không cần gì." Vua vâng lời Phật, sắm đủ các đồ đựng quý báu. Nhờ thần lực của Phật, trong các đồ đựng tự nhiên đầy ắp tu đà vị (thức ăn của cõi trời). Đại chúng ăn xong thức ăn ấy, tự nhiên được vào Niệm Phật tam muội (trạng thái định sâu khi chuyên tâm quán niệm Phật), thấy thân của Phật ở mười phương (khắp mọi phương hướng) to lớn không bờ bến, lại nghe tiếng thuyết pháp vi diệu. Tiếng ấy chuyên ca ngợi việc niệm Phật, niệm Pháp, niệm chúng Tăng tỳ kheo; cũng giảng rộng về sáu ba la mật (sáu hạnh tu đưa đến bờ giác ngộ: bố thí, trì giới, nhẫn nhục, tinh tấn, thiền định, trí tuệ) và ba mươi bảy phẩm pháp trợ bồ đề (ba mươi bảy phương pháp tu tập hỗ trợ cho sự giác ngộ). Nghe xong, mọi người càng vui mừng, đi quanh Phật một nghìn vòng.
Lúc ấy nhà vua mời Phật vào thành. Long vương giận dữ nói: "Ngươi cướp lợi của ta, ta sẽ diệt nước ngươi." Phật bảo đại vương: "Thí chủ hãy về trước, Phật tự biết lúc nào nên đến." Lúc ấy nhà vua lễ Phật, dè dặt lui về. Lúc ấy long vương và các nữ La Sát năm vóc gieo xuống đất, xin Phật trao giới. Phật liền đúng theo phép tắc giảng cho họ pháp Tam quy và Ngũ giới. Long vương nghe xong, lòng rất vui mừng. Quyến thuộc của long vương gồm trăm nghìn con rồng từ trong ao đi ra lễ Phật. Như Lai liền theo đúng loại tiếng nói của loài rồng mà thuyết pháp cho chúng. Chúng nghe pháp vui mừng. Phật bảo Mục Liên trao giới cho chúng.
Lúc ấy Mục Liên nhập Như ý định (phép thiền định giúp biến hóa tùy ý), liền tự hóa thân làm trăm nghìn ức vua chim Kim Sí; mỗi vua chim chân đạp năm con rồng, đứng trên hư không. Các rồng nhỏ nói: "Phật bảo Hòa thượng (thầy truyền giới) trao giới cho chúng con, sao Hòa thượng lại hiện hình đáng sợ?" Mục Liên bảo: "Các ngươi trong nhiều kiếp, ở chỗ không có gì đáng sợ lại vô cớ sinh ra ý sợ; ở chỗ không có giận lại sinh ra ý giận; ở chỗ không có hại lại vô cớ sinh ra ý hại. Ta thật là người, vì lòng ác của các ngươi nên mới thấy ta là chim." Lúc ấy long vương vì sợ hãi nên tự thề không giết hại, không làm khổ chúng sinh, phát khởi lòng lành. Mục Liên liền trở lại thân cũ, giảng năm giới cho chúng.
Lúc ấy long vương quỳ thẳng chắp tay, khẩn thỉnh Thế Tôn: "Xin Như Lai thường ở nơi đây. Nếu Phật không ở đây, con sẽ nổi lòng ác, không cách nào thành tựu A nậu đa la tam miệu tam bồ đề được. Xin Như Lai để tâm thương xót, thường ở nơi này." Long vương ân cần thỉnh ba lần như thế không thôi. Lúc ấy Phạm Thiên Vương lại đến lễ Phật, chắp tay khẩn thỉnh: "Xin Bà Già Bà (danh hiệu của Phật, nghĩa là bậc Thế Tôn có đầy đủ phúc đức) vì chúng sinh đời sau, chớ chỉ riêng vì một con rồng nhỏ này." Trăm nghìn Phạm vương khác miệng cùng tiếng đều thỉnh như vậy.
Lúc ấy Như Lai liền mỉm cười, miệng phóng ra vô lượng trăm nghìn ánh sáng; trong mỗi ánh sáng có vô lượng hóa Phật; mỗi vị hóa Phật có vạn ức Bồ Tát theo hầu. Lúc ấy long vương từ trong ao hiện ra đài bảy báu dâng lên Như Lai: "Xin Thiên Tôn (bậc tôn quý nhất trong cõi trời và người, chỉ Phật) nhận đài này của con." Thế Tôn bảo long vương: "Không cần đài này. Ngươi nay chỉ cần đem hang đá của La Sát cúng dường cho ta."
Lúc ấy Phạm Thiên Vương và vô số thiên tử vào hang trước. Long vương dùng các thứ báu trang sức hang. Phật bảo A Nan: "Ông hãy dạy long vương quét dọn sạch hang đá." Chư thiên nghe vậy, mỗi vị cởi áo báu tranh nhau phủi quét hang. Lúc ấy Như Lai thu lại ánh sáng nơi thân, cuộn các hóa Phật trở vào đỉnh đầu Phật. Lúc ấy Như Lai bảo các tỳ kheo đều ở ngoài hang, chỉ một mình Phật vào, tự trải tọa cụ. Khi trải tọa cụ, Phật khiến núi đá này tạm thời biến thành bảy báu. Lúc ấy các nữ La Sát và long vương làm năm hang đá cho bốn vị đại đệ tử và tôn giả A Nan.
Lúc ấy Thế Tôn ngồi trong hang của long vương, không rời chỗ ngồi, mà vẫn nhận lời vua vào thành Na Càn Ha; ở núi Kỳ Xà Quật (núi Linh Thứu, nơi Phật thường thuyết pháp), nước Xá Vệ, thành Ca Tỳ La và các nơi cư trú đều thấy có Phật. Lúc ấy trong hư không, trên các tòa sen có vô lượng hóa Phật; khắp tất cả thế giới đều đầy hóa Phật. Long vương vui mừng phát thệ nguyện lớn: "Nguyện đời sau con được thành Phật như thế này."
Phật nhận lời mời của vua đã được bảy ngày, vua sai một người cưỡi con voi đi được tám nghìn dặm, mang các phẩm vật đi khắp mọi nước cúng dường chúng Tăng. Đến đâu người ấy cũng thấy Phật Thích Ca Văn. Sứ giả trở về tâu vua: "Như Lai Thế Tôn không chỉ ở nước này mà nước khác cũng có. Chư Phật ở các nước khác đều giảng về khổ, không (mọi sự không có thực thể cố định), vô thường (không bền lâu), vô ngã (không có cái ta thường còn) và sáu ba la mật." Vua nghe lời ấy, bỗng nhiên tỏ ngộ, đắc Vô sinh nhẫn (trí tuệ thấu suốt rằng mọi sự vốn không thật có sinh diệt, tâm an trụ không lay động).
Lúc ấy Thế Tôn thu lại thần túc (năng lực thần thông đi lại biến hóa), từ hang đá đi ra, cùng các tỳ kheo đi thăm những nơi đời trước khi còn làm Bồ Tát: nơi bố thí hai đứa con, nơi gieo thân cho cọp đói, nơi bố thí đầu, nơi khoét thân thắp nghìn ngọn đèn, nơi móc mắt bố thí, nơi cắt thịt mình thế mạng cho chim bồ câu. Đến những nơi như thế, rồng đều đi theo.
Lúc ấy long vương nghe Phật về nước, khóc lóc nước mắt như mưa, thưa: "Bạch Thế Tôn, con thỉnh Phật thường ở lại, sao ngài lại bỏ con? Con không thấy Phật sẽ làm điều ác, rơi vào đường ác." Lúc ấy Thế Tôn an ủi long vương: "Ta nhận lời thỉnh của ngươi, ngồi trong hang của ngươi suốt một nghìn năm trăm năm." Lúc ấy các rồng nhỏ chắp tay khẩn thỉnh Thế Tôn trở vào hang. Các rồng thấy Phật đã ngồi trong hang, trên thân Phật tuôn nước, dưới thân Phật phun lửa, hiện mười tám phép biến hóa (các phép thần thông như bay lên không, biến lớn biến nhỏ, trên thân ra nước dưới thân ra lửa…). Các rồng nhỏ thấy vậy càng thêm tiến bộ, đạo tâm càng bền chắc.
Phật Thích Ca Văn vọt thân vào trong đá, như người nhìn thấy bóng mặt mình trong gương sáng. Các rồng đều thấy Phật ở trong đá, bóng hình hiện rõ ra bên ngoài. Lúc ấy các rồng chắp tay vui mừng, không cần ra khỏi ao mà vẫn thường thấy mặt trời Phật.
Lúc ấy Thế Tôn ngồi kiết già trong vách đá. Chúng sinh nhìn thì đứng xa mới thấy, đến gần thì không hiện. Trăm nghìn chư thiên cúng dường bóng Phật; bóng ấy cũng thuyết pháp. Lúc ấy Phạm Thiên Vương chắp tay cung kính, nói bài kệ (thơ ca tụng trong kinh Phật) rằng:
Như Lai ở hang đá, vọt thân vào trong đá,
Như mặt trời không bị ngăn che, đầy đủ tướng ánh sáng vàng.
Con nay cúi đầu sát đất lễ đấng Mâu Ni (bậc thánh tịch tĩnh, chỉ Phật), đấng Thế Tôn cứu đời.
Lúc ấy Thế Tôn hóa ra năm trăm cỗ xe báu; Phật ngồi trong xe, phân thân làm năm trăm. Lúc ấy xe báu dừng trên hư không, xoay chuyển tự tại. Giữa trục và vành xe có trăm nghìn ánh sáng; mỗi ánh sáng có vô số hóa Phật. Không động, không chuyển mà đến được thành Ca Tỳ La. Phật ngồi trên tòa sư tử (tòa ngồi của Phật, ví Phật như sư tử là vua muôn thú) như nhập tam muội. Từ một lỗ chân lông có một vị Phật đi ra, rồi một lỗ chân lông lại có một vị Phật đi vào. Ra vào như thế đầy khắp hư không, vô lượng hóa Phật ngồi kiết già. Đó gọi là cảnh giới khi Như Lai ngồi.
Sau khi Phật diệt độ, các đệ tử của Phật nếu muốn biết Phật đi thì như vừa nói ở trên. Nếu muốn biết Phật ngồi thì nên quán bóng Phật. Người quán bóng Phật, trước hết quán tượng Phật, tưởng tượng cao một trượng sáu thước, ngồi kiết già, trải cỏ làm tòa, thỉnh tượng ngồi lên, thấy dáng ngồi thật rõ ràng. Lại tưởng một hang đá cao một trượng tám thước, sâu hai mươi bốn bước, tưởng là đá trong trắng. Tưởng này thành tựu rồi, thấy tượng Phật ngồi dừng trên hư không, dưới chân rưới mưa hoa. Lại thấy tượng đi vào trong hang đá. Vào rồi, lại tưởng hang đá thành núi bảy báu. Tưởng này thành tựu rồi, lại thấy tượng Phật vọt vào vách đá; vách đá không ngăn ngại, như gương sáng.
Tưởng này thành tựu rồi, như trước lại tưởng ba mươi hai tướng, quán từng tướng một cho thật rõ ràng. Tưởng này thành tựu rồi, thấy các hóa Phật ngồi kiết già trên hoa báu lớn, phóng ánh sáng nơi thân chiếu khắp tất cả. Trong lỗ chân lông trên thân mỗi vị Phật ngồi rưới xuống a tăng kỳ (con số nhiều không thể đếm) cây tràng (cột cờ trang trí bằng vải lụa) bảy báu; đầu mỗi cây tràng có trăm nghìn lá phướn báu. Lá phướn nhỏ nhất, chiều dọc chiều ngang bằng nhau, lớn như núi Tu Di. Trong các phướn báu ấy lại có vô số trăm nghìn hóa Phật; mỗi vị hóa Phật vọt thân vào trong rốn của bóng Phật ở hang đá này. Khi tưởng này hiện ra thì đúng như ý Phật đã dạy. Quán như vậy gọi là chánh quán; quán khác đi gọi là tà quán.
Sau khi Phật diệt độ, ai quán bóng Phật đúng như ta đã nói, đó gọi là thật sự quán Như Lai ngồi. Người quán Như Lai ngồi cũng như thấy thân Phật, không khác gì; trừ được tội sinh tử trong trăm nghìn kiếp. Nếu không thấy được thì nên vào tháp (công trình thờ xá lợi hay tượng Phật) quán tất cả tượng ngồi; thấy tượng ngồi rồi thì sám hối (tự thú nhận và ăn năn) các tội chướng. Người này nhờ công đức và nhân duyên quán tượng, khi Di Lặc (vị Phật sẽ ra đời trong tương lai) ra đời, sẽ thấy Phật Di Lặc lúc mới ngồi kiết già dưới cây Long Hoa. Thấy rồi vui mừng, ba loại bồ đề (giác ngộ của Thanh văn, Duyên giác và Phật) tùy theo nguyện mà chứng ngộ.
Thế nào gọi là quán Như Lai đi? Khi đến Câu Thi Na (nơi Phật nhập niết bàn), Phật hàng phục các lực sĩ. Phật bảo phụ vương: "Như Lai không lâu nữa sẽ nhập bát niết bàn (niết bàn trọn vẹn, tức Phật rời bỏ thân xác, chấm dứt hoàn toàn sinh tử) ở nước ấy. Lúc ấy năm trăm lực sĩ dọn tảng đá chắn đường, dùng hết sức lực sĩ cũng không dời đi được. Lúc ấy Thế Tôn hóa làm một vị sa môn, dùng tay nhấc tảng đá; đá bay lên dừng giữa không trung. Các lực sĩ kinh sợ: 'Nếu tảng đá này rơi xuống thì không có chỗ nào chạy trốn.' Ngẩng nhìn tảng đá trên không, thấy đều hóa thành hóa Phật, như núi vàng, có chư Phật vây quanh. Các lực sĩ thấy vậy, lòng rất vui mừng.
Lúc ấy vị sa môn hóa hiện nằm nghiêng dưới gốc cây như người ngủ trưa. Có ánh sáng mặt trời từ hông trái đi ra, như trăm ức mặt trời đi vào hông phải. Trong mỗi mặt trời có hai cây báu, có giường báu lớn, chư Phật nằm trên đó. Ánh sáng như vậy chiếu khắp vô lượng thế giới mười phương. Trong mỗi thế giới có vô lượng chư Phật nằm nghiêng dưới cây, đều có ánh sáng từ hông phải đi vào, từ hông trái đi ra. Ánh sáng như vậy biến thành đài báu. Hành giả (người tu tập quán tưởng) đều thấy thế giới mười phương có một đài báu; trên đài báu ấy có một vị Phật lớn, thân to lớn ngang bằng mười phương, nằm nghiêng bên đài.
Lúc ấy vị Phật ấy, hông trái chảy ra nước như những viên ngọc lưu ly; mỗi viên ngọc báu như núi Tu Di; trong mỗi núi có trăm nghìn vị Phật nằm; mỗi vị Phật nằm phóng ánh sáng lớn, cũng như đã nói ở trên. Hông phải lại tuôn ra vạn ức dòng sông sữa chảy xuống dưới; mỗi giọt hóa thành trăm nghìn đóa hoa; trên hoa có hóa Phật nằm trên hoa sen, mỗi vị dùng tay phải rưới mưa cam lồ, khiến tất cả mọi loài đều được ăn uống. Chúng sinh ngạ quỷ (loài quỷ đói khổ vì không ăn uống được) thấy tướng này tự nhiên được no đủ.
Lúc ấy trên không có âm thanh vi diệu ca ngợi bốn tâm vô lượng (bốn tấm lòng rộng lớn không giới hạn: từ, bi, hỷ, xả), sau đó phân tích cảnh giới không và không có (?), cảnh giới không còn tâm, tâm tưởng lặng dứt. Quán như vậy gọi là quán Như Lai nằm.
Người quán Như Lai nằm, trước hết nên quán tượng nằm. Thấy tượng nằm rồi nên nghĩ thế này: Khi Phật còn tại thế, sở dĩ hiện tướng nằm — vì thân chư Phật Như Lai vốn không mỏi mệt — chỉ là để hàng phục các lực sĩ cứng cỏi và những chúng sinh tà kiến, không lành; hoặc vì thương xót các tỳ kheo mà hiện tướng nằm nghiêng bên phải. Như Lai nằm là nằm trong lòng đại bi.
Muốn quán Phật nằm thì nên thực hành tâm từ. Người thực hành tâm từ là hướng tâm đến tất cả chúng sinh, khi thấy họ chịu khổ thì không tiếc thân mình, làm cho họ được an vui, khiến chúng sinh đang chịu khổ được thoát khỏi hoạn nạn. Tâm đại bi là khi thấy chúng sinh chịu khổ não, xem như cha mẹ, thầy, bậc trên, bạn tốt của mình, sinh lòng thương xót, nước mắt tuôn như mưa lớn. Những tâm như vậy gọi là đại bi (lòng thương xót lớn, muốn cứu chúng sinh khỏi khổ). Thấy người khác được vui thì lòng sinh vui mừng, ví như vị tỳ kheo đạt được tầng thiền thứ ba (một bậc thiền định sâu, tâm tràn đầy niềm vui an lạc vi tế); đó gọi là hỷ.
Xả là: đối với tất cả chúng sinh mà không thấy có tướng chúng sinh. Khi quán như vậy, trước hết quán thân mình: địa đại (yếu tố đất, tức phần cứng chắc trong thân) là chúng sinh chăng? Thủy đại, hỏa đại, phong đại (các yếu tố nước, lửa, gió tạo nên thân) là chúng sinh chăng? Sắc (hình thể vật chất) là chúng sinh chăng? Thọ, tưởng, hành, thức (cảm giác, nhận biết, ý chí tạo tác và tâm phân biệt) là chúng sinh chăng? Cái không là chúng sinh chăng? Cái chẳng phải không là chúng sinh chăng? Như thế là chúng sinh chăng? Chẳng phải như thế là chúng sinh chăng? Thực tế (bản chất chân thật cùng tột của sự vật) là chúng sinh chăng? Chẳng phải thực tế là chúng sinh chăng? Hữu vi không (cái không của các pháp do nhân duyên tạo thành) là chúng sinh chăng? Vô vi không (cái không của các pháp không do tạo tác) là chúng sinh chăng?
Khi phân tích, mổ xẻ như vậy thì không thấy chúng sinh, không nắm được chúng sinh, không còn ý tưởng về chúng sinh; tâm không bám víu vào đâu, cũng không có ý mong cầu. Hiểu được những pháp thanh tịnh như vậy gọi là thực hành xả (buông bỏ, tâm bình đẳng không vướng mắc).
Phật bảo A Nan: "Nếu có chúng sinh thích quán Phật nằm, đó là thật sự quán Từ định thanh tịnh (thiền định dựa trên lòng từ). Nếu có chúng sinh nghe pháp Phật nằm, và các tỳ kheo thuận theo lời Phật, không phá oai nghi, nằm nghiêng bên phải, nên biết những người ấy mặc áo hổ thẹn, dùng thuốc nhẫn nhục. Những tỳ kheo như vậy, ngay đời này ngồi thiền sẽ thấy Phật mười phương giảng đại pháp cho. Nếu không ngồi thiền, nhờ không phạm giới, thì đời sau sẽ thấy Phật mười phương; chư Phật mười phương sẽ giảng đại pháp cho. Nghe pháp dễ ngộ, trong khoảng thời gian như người lực sĩ co duỗi cánh tay, ngay lúc ấy chứng đạo A La Hán (bậc đã dứt sạch phiền não, thoát khỏi sinh tử), đủ ba minh (ba trí sáng: biết đời trước, thấy đời sau, dứt hết phiền não), sáu thông và tám giải thoát (tám tầng thiền quán giúp thoát khỏi ràng buộc).
Như Lai nằm là để làm lợi ích cho chúng sinh; vì làm lợi ích nên gọi là từ, bi, hỷ, xả. Bốn pháp này là người mẹ sinh ra chư Phật và chư Bồ Tát."
Nói lời ấy xong, Phật ở giữa đại chúng phóng ánh sáng khắp thân: phía trước tám vạn bốn nghìn luồng, bên trái tám vạn bốn nghìn, bên phải tám vạn bốn nghìn, phía sau tám vạn bốn nghìn, nơi gáy tám vạn bốn nghìn. Trong các lỗ chân lông, mỗi lỗ chân lông có một sợi lông mọc xoáy tròn. Mỗi đầu sợi lông có số hoa sen nhiều như trăm vạn ức hạt bụi. Trên một hoa sen có vô lượng vô số hóa Phật nhiều như vi trần (hạt bụi cực nhỏ). Thân các hóa Phật cao lớn, rực rỡ, trang nghiêm như nghìn vạn ức núi Tu Di. Trong rốn mỗi vị Phật có năm trăm vạn ức con sư tử; mỗi con sư tử nhả ra năm trăm vạn ức đồ cúng dường; mỗi đồ cúng dường có năm trăm vạn ức đám mây hoa bảy báu; mỗi đám mây hoa báu có năm trăm vạn ức đám mây kệ tụng; tiếng này nối tiếp tiếng kia như những giọt mưa.
Lúc ấy Như Lai lại hiển hiện rõ ràng tám mươi vẻ đẹp. Ánh sáng màu vàng từ tướng bạch hào đi ra; mỗi luồng ánh sáng chiếu khắp mười phương, hóa thành chư Phật. Các vị Thế Tôn ấy, vô số vị đang đi, vô số vị đang đứng, vô số vị đang ngồi, vô số vị đang nằm. Các hóa Phật giảng về đại từ đại bi, giảng ba mươi bảy phẩm pháp trợ bồ đề, giảng sáu ba la mật, giảng mười lực (mười năng lực trí tuệ đặc biệt của Phật), vô úy (sự không sợ hãi khi thuyết pháp) và mười tám pháp bất cộng (mười tám phẩm chất chỉ riêng Phật mới có) của Phật Như Lai.
Khi tướng này hiện ra, một ức người dòng họ Thích (dòng tộc của Phật Thích Ca) tâm không còn bám víu, ngộ được Vô sinh nhẫn. Phật thọ ký (báo trước việc thành Phật trong tương lai) cho họ rằng: ở đời vị lai, trải qua số kiếp không thể tính đếm, sẽ thành Phật hiệu là Tam Muội Thắng Tràng Như Lai, Ứng Cúng (bậc đáng được cúng dường), Chánh Biến Tri (bậc biết đúng đắn và khắp cùng), đầy đủ mười danh hiệu của Phật; lần lượt thành Phật, tất cả một ức vị. Khi các vị Phật ấy ra đời, thế giới Ta Bà (thế giới chúng ta đang sống, nơi chúng sinh phải chịu đựng nhiều khổ) sẽ thanh tịnh trang nghiêm, như cõi Phật Quang Minh ở thế giới Thánh Phục Tràng, ngang nhau không khác. Khi các vị Bồ Tát ấy thành Phật đạo, trong cõi nước ấy không hề có cả cái tên của sự phạm giới, tâm tán loạn hay điều bất thiện; toàn là Bồ Tát; dù có Thanh văn (người tu theo lời Phật dạy để tự giải thoát) cũng không chê bai Đại thừa (giáo pháp lớn, hướng đến cứu độ mọi chúng sinh).
Lúc ấy các người con dòng họ Thích nghe Phật thọ ký, lòng rất vui mừng, mỗi người cởi chuỗi anh lạc (chuỗi ngọc đeo trang sức) rải lên Phật. Các chuỗi anh lạc ấy dừng lại trên Phật, hóa thành cây hoa; mỗi cây hoa có hoa nhiều như cát sông Hằng; trên mỗi hoa có lầu báu nhiều như cát sông Hằng; trong mỗi lầu có hóa Phật nhiều như cát sông Hằng; mỗi vị hóa Phật diễn giảng tám vạn bốn nghìn pháp ba la mật (các hạnh tu đưa đến bờ giác ngộ).
Lại có hóa Phật dạy các Thanh văn phép sổ tức an ban (phép tu đếm hơi thở ra vào để tâm được định), quán bạch cốt lưu quang (quán bộ xương trắng tỏa sáng) và quán ánh sáng tỏa ra từ xương trắng, tưởng tâm thanh tịnh và tưởng tâm bất tịnh, tưởng kết sử (phiền não trói buộc và sai khiến con người) khởi lên và tưởng kết sử diệt đi, tưởng cắt đứt các nhánh phiền não và tưởng diệt gốc rễ phiền não. Các phép tưởng như vậy nhiều như số bụi của chín trăm ức. Những phép như sổ tức an ban ấy gọi là pháp Thanh văn.
Pháp Bồ Tát chỉ có bốn pháp. Những gì là bốn? Một là ngày đêm sáu thời (sáu lúc trong một ngày đêm: sáng sớm, giữa ngày, chiều, đầu hôm, nửa đêm, cuối đêm) tự nói tội lỗi mà sám hối. Hai là thường tu niệm Phật, không lừa dối chúng sinh. Ba là tu sáu hòa kính (sáu điều sống hòa hợp, kính trọng nhau trong đoàn thể tu hành), tâm không giận hờn, không kiêu mạn. Bốn là tu hành sáu niệm (nhớ nghĩ đến Phật, Pháp, Tăng, giới, bố thí, cõi trời) gấp rút như cứu lửa đang cháy trên đầu.
Phật bảo phụ vương: "Những điều như vậy gọi là Quán Phật tam muội cho đời vị lai, cũng gọi là phân biệt thân Phật, cũng gọi là biết sắc tướng của Phật, cũng gọi là Niệm Phật tam muội, cũng gọi là ánh sáng chư Phật che chở chúng sinh." Khi nói lời ấy, trời, rồng, dạ xoa (một loài quỷ thần có sức mạnh) và tám bộ quỷ thần (tám loài chúng sinh hộ pháp như trời, rồng, dạ xoa, càn thát bà…) gồm mười hai ức chúng phát tâm A nậu đa la tam miệu tam bồ đề, tự phát thệ nguyện: "Nguyện đời sau thường nhập tam muội, thấy sắc thân (thân hình tướng) của Phật như hôm nay, không khác."
Lúc ấy Phạm Thiên Vương, Thích Đề Hoàn Nhân cùng vô số thiên tử lễ Phật, quỳ thẳng chắp tay thưa Phật: "Bạch Thế Tôn, chúng con nay được thấy sắc thân của Như Lai, là sắc tướng tốt đẹp nhất trong mọi sắc tướng. Nguyện cho chúng sinh ở đời sau ác trược (đời xấu ác, đục nhơ) chuyên tâm nhớ nghĩ sẽ thấy được sắc thân Phật; nguyện này không hư dối. Điều con nói hôm nay và điều con thấy đều chân thật không dối. Nguyện cho chúng con và chư thiên được như thân Phật." Khi nói lời ấy, họ tự thấy từ trong tâm mình phát ra trăm vạn ánh sáng; mỗi ánh sáng hóa thành vô lượng trăm nghìn hóa Phật; tự thấy thân mình màu vàng ròng, như Nan Đà (em cùng cha khác mẹ của Phật, thân có nhiều tướng tốt gần giống Phật), ngang bằng không khác.
Lúc ấy các Phạm thiên thưa Phật: "Như Lai là bậc anh hùng của thế gian, xuất hiện ở đời, ắt sẽ làm lợi ích cho tất cả chúng sinh. Thệ nguyện rộng lớn ngày xưa nay đã thành tựu viên mãn. Lời 'không bỏ chúng sinh' ấy không hư dối, cho nên chúng con tự thấy được cảnh giới của tâm tưởng; chúng sinh đời sau cũng sẽ tưởng thấy chân thân của Phật như vậy." Phật bảo Phạm thiên: "Như lời các ông nói là chân thật không dối. Chúng sinh đời sau chỉ cần khởi lên ý niệm này đã được vô lượng phúc, thân tướng đầy đủ, huống chi là nhớ tưởng quán niệm." Khi Phật nói lời ấy, vua Tịnh Phạn cùng các người dòng họ Thích, các tỳ kheo ni (người nữ xuất gia đã thọ đủ giới) và ưu bà di (người nữ tu tại gia) đồng thời đứng dậy, lễ Phật rồi lui ra.
Lúc ấy phụ vương trở về cung, giảng cho các cung nữ nghe về tướng tốt của Phật. Một nghìn hai trăm năm mươi cung nữ nghe về tướng bạch hào của Phật, lòng sinh vui mừng, trừ được tội sinh tử trong trăm vạn ức na do tha (con số cực lớn) kiếp. Trên không có tiếng bảo các cung nữ: "Các ngươi nghe về tướng Phật, đã trừ được các tội lỗi, nên phát tâm Tam bồ đề (giác ngộ chân chánh) vô thượng." Nghe lời ấy xong, họ liền thấy trên không có vô lượng chư Phật. Thấy chư Phật rồi, họ cũng đều đồng thời được Niệm Phật định. Lúc ấy các tỳ kheo liền từ chỗ ngồi đứng dậy, kính lễ chân Phật, đi quanh Phật bảy vòng rồi lui đứng một bên.
Lúc ấy A Nan để trần vai phải (cách mặc áo bày tỏ sự cung kính), chắp tay quỳ thẳng thưa Phật: "Bạch Thế Tôn, Phật đã nói ba mươi hai tướng, còn lại một tướng, sao Như Lai không nói rõ?" Lúc ấy Thế Tôn bảo các tỳ kheo đều trở về chỗ ngồi. Rồi Thế Tôn tự hóa ra hai bên năm trăm ức núi báu; mỗi núi báu có bốn vị Phật ngồi; bốn vị Phật Thế Tôn ấy ca ngợi việc niệm Phật.
Phật liền mỉm cười, miệng phóng ánh sáng năm màu, lưỡi phóng mười bốn luồng ánh sáng. Những ánh sáng như thế hóa thành một vị Phật. Trong rốn vị Phật ấy chảy ra năm dòng nước, màu sắc khác nhau. Trong mỗi màu có chín ức Bồ Tát. Trên đỉnh đầu mỗi vị Bồ Tát đều có ánh sáng của ngọc Phạm ma ni (loại ngọc báu thanh tịnh quý nhất). Trong ánh sáng ấy đều có hóa Phật nhiều như cát sông Hằng. Trong rốn mỗi vị hóa Phật cũng chảy ra nước như vậy. Những dòng nước như thế chảy vào rốn Phật. Các hóa Phật và các hóa Bồ Tát đều đi vào rốn Phật.
Lúc ấy thân Phật trong ngoài đều trong sạch, còn trong sáng tinh diệu hơn cả ngọc lưu ly. Trong thân Phật có tòa sư tử; mỗi tòa sư tử như núi Tu Di; trên mỗi tòa có một vị Như Lai, có chín mươi ức Bồ Tát làm thị giả. Chư Phật trên đỉnh đầu các Bồ Tát ấy lớn như núi Tu Di. Như vậy vô lượng chư Phật ở mười phương, trong rốn chảy ra nước, đều cùng với dòng nước đến đi vào rốn của Phật Thích Ca Văn. Lúc ấy chư Phật không lớn thêm, Thích Ca không nhỏ đi; Thích Ca không lớn thêm, chư Phật không nhỏ đi. Trong thân, trong tâm Phật Thích Ca Văn có vô lượng Phật, mỗi vị không che lấp lẫn nhau. Các lỗ chân lông khắp thân đều thuyết pháp niệm Phật.
Lúc ấy các hóa Phật mỗi vị duỗi tay phải xoa đầu A Nan: "Ông nay hãy khéo giữ gìn Quán Phật tam muội, chớ để quên mất, một lòng nhớ nghĩ, vì chúng sinh đời sau mà mở mắt sáng cho họ." Khi nói lời ấy, hình tượng của bảy vị Phật quá khứ (bảy vị Phật đã ra đời trước, tính đến Phật Thích Ca) đứng trên không trung, mỗi vị duỗi tay phải xoa đầu A Nan, phó thác dặn dò việc này. Lúc ấy trong hư không có vô số ánh sáng; trong mỗi ánh sáng có vô số hóa Phật, khác miệng cùng tiếng phó thác dặn dò pháp này.
Kinh Quán Phật Tam Muội Hải do Phật nói, quyển thứ bảy.
Kinh Quán Phật Tam Muội Hải do Phật nói, quyển thứ tám.
Đời Đông Tấn, ngài Tam tạng (vị thầy thông suốt ba kho giáo pháp: kinh, luật, luận) người Thiên Trúc (Ấn Độ) là Phật Đà Bạt Đà La dịch.
◄ Trước
Sau ►
Quay lại danh sách thiên · Giỏ video