Phẩm thứ hai mươi ba: Khen ngợi chuyện xưa
Bấy giờ Phật lại bảo Bồ-tát (người tu hành phát nguyện thành Phật để cứu độ mọi chúng sinh) Hỷ Vương: “Vào thời quá khứ xa xưa, có đức Phật hiệu là Vô Lượng Tinh Tấn Như Lai (Đấng từ chân như mà đến), Chí Chân (chân thật đến tột cùng), Đẳng Chánh Giác (giác ngộ chân chính trọn vẹn), Minh Hạnh Thành (trí tuệ và đức hạnh đều đầy đủ), Thiện Thệ (khéo đi đến bờ giải thoát), Thế Gian Giải (hiểu rõ hết thế gian), Vô Thượng Sĩ (bậc cao tột không ai hơn), Đạo Pháp Ngự (người khéo điều phục, dẫn dắt chúng sinh bằng đạo pháp), Thiên Nhân Sư (thầy của trời và người), hiệu là Phật Thế Tôn (bậc giác ngộ được cả thế gian tôn kính). Ngài vì trăm nghìn ức đệ tử cùng trời, rồng, quỷ thần (các loài thần linh, chúng sinh siêu nhiên đến nghe pháp) mà nói về định ý (trạng thái thiền định, tâm chuyên chú một chỗ) này.
Bấy giờ có một vị vua tên là Đức Hoa, nghe Phật nói nghĩa của định này, bèn bảo tám vạn bốn nghìn hoàng hậu, cung nữ và nghìn người con của mình: “Định này sâu xa, cốt yếu, khó mà phân biệt; ý nghĩa nó hướng tới rất nhiều và cao vời, không thể đạt tới, cũng không thể hiểu hết. Dù không thể thực hành, cũng nên tìm cách hiểu ra. Chỉ cần miệng phát lời thề nguyện, lòng nghĩ đến hạnh gốc, thì nên khuyến trợ (vui theo, tán thành và hồi hướng công đức) cho định này. Điều Phật giảng thật tuyệt vời vô lượng. Tất cả hãy cùng một lòng khuyến trợ: điều Thế Tôn giảng thật hay lắm, hay lắm!” Nhờ khuyến trợ như thế, họ vượt qua được tai nạn sống chết trong tám mươi kiếp (khoảng thời gian vô cùng dài), ngay khi còn ở tại gia đã đạt được tổng trì (năng lực ghi nhớ và giữ gìn mọi giáo pháp không quên mất) tên là Sự Nghiệp, không còn mối nghi nào, đều cùng tin chắc như lời Phật nói. Nhờ gốc công đức ấy, họ được gặp ba cai (một đơn vị số cực lớn) đức Phật Thế Tôn, đều từ nơi các Phật mà đạt được tam muội (trạng thái định sâu) này, không rơi vào đường ác đầy khổ nhọc, không bị khổ não của tam độc (ba thứ độc trong lòng: tham lam, giận dữ, si mê), không gặp tám nạn không có dịp tu học. Nhân hạnh nghiệp ấy, họ đạt thành đạo chân chính cao tột, làm bậc Chánh giác (giác ngộ trọn vẹn, tức thành Phật). Rồi họ sẽ thành Phật, cứu độ mười phương, không ai không được cứu giúp.
Này Hỷ Vương, ý ông nghĩ sao? Vua Đức Hoa thuở ấy há phải là người nào khác chăng? Chớ nghĩ như vậy. Vì sao? Vì đó chính là Như Lai Vô Lượng Quang hiện nay. Còn nghìn người con của vua ấy, chính là nghìn vị Phật xuất hiện trong Hiền kiếp (kiếp hiện tại, gọi là “kiếp hiền” vì có nghìn vị Phật hiền thánh ra đời) này. Chỉ khuyến trợ định này mà thần thông và uy đức đã cao vời như thế, huống gì là đọc tụng, vâng làm, học tập, giữ gìn như lời dạy trên.”
Phật lại bảo Bồ-tát Hỷ Vương: “Vào vô số kiếp về trước, có đức Phật hiệu là Lạc Vô Lượng Thí, được mười cai quyến thuộc vây quanh, ngài vì họ mà thuyết pháp. Ánh sáng màu vàng tía của ngài chiếu rọi khắp nơi. Ánh sáng ấy chiếu vào gỗ chiên-đàn đỏ (loại gỗ thơm quý) và gỗ mộc mật (một loại gỗ thơm), hương thơm lần lượt xông lan, khắp cả mười phương. Đó là nhờ ngài tự tinh cần, thương xót tất cả, giữ hạnh trong sạch mà được quả báo như vậy.
Bấy giờ có vị Chuyển luân vương (vị vua lý tưởng cai trị cả thiên hạ bằng chánh pháp) tên là Trạch Minh, đem các thứ đồ cúng dường (dâng lễ vật để tôn kính) như thế phụng thờ đấng Bình Đẳng Chánh Giác (?), dâng khắp đến tất cả thánh chúng, mỗi tinh xá (nơi ở và tu tập của Phật và chúng tăng) đều cấp người hầu hạ. Họ cũng đều được nghe định ý tam muội này. Nhân làm việc ấy khắp nơi, đối với tất cả chánh pháp do Phật tuyên giảng, họ cũng cùng một lòng thưa hỏi, thọ nhận nghĩa cốt yếu.
Lúc ấy, thị giả (người hầu cận) của Phật tên là Vô Tổn Trí, nghe nhiều bậc nhất, không làm sai ý Phật, tùy lúc mà làm điều thích hợp, không trái phép tắc. Đức Phật ấy liền bảo thị giả: “Phật hiểu rõ định tam muội này. Như ta xưa kia học pháp tam muội này, không thể ở tại gia mà học được. Ai phân biệt, giảng rõ được thì nghĩa ấy rất sâu xa.”
Vua Chuyển luân nghe lời dạy tột bậc ấy, trong lòng tự nghĩ: “Ở trong nước thì ô uế vẩn đục, ra đi mới được trong sạch. Ta thà bỏ nước, cạo bỏ râu tóc, rời nhà, bỏ cơ nghiệp, mặc áo ca-sa (áo của người xuất gia, nhuộm màu hoại sắc), làm sa-môn (người xuất gia tu hành), bỏ đục theo trong, như thế mới hợp với lời Phật dạy.” Vua liền làm đúng như điều đã tính: bỏ nước, rời thành, không tham luyến bốn phương, cạo bỏ râu tóc, khoác áo ca-sa của pháp, làm sa-môn. Nghìn người con, tám vạn đại thần cùng tám vạn bốn nghìn hoàng hậu, cung nữ đều theo xuất gia, làm sa-môn. Tất cả cùng đến chỗ Phật, cúi đầu lạy dưới chân, quỳ thẳng chắp tay, thưa hỏi Thế Tôn về định tam muội này.
Bấy giờ Phật biết tâm tính của họ, đem tam muội này giảng giải rộng rãi trọn bảy ngày. Họ nghe xong, bảo nhau: “Pháp tam muội này thật khó được thấy, được nghe. Chúng ta nên chép thật cẩn thận định tam muội này, giữ gìn, đọc tụng, học tập và giảng đầy đủ cho người khác.” Họ cùng nhau chép ra, cúng dường phụng thờ, mỗi người cầm một quyển kinh, một số ít người đọc tụng được. Sau khi qua đời, tất cả cùng nhau được gặp sáu mươi cai đức Phật Chánh giác, ở nơi mỗi đức Phật đều được nghe tam muội này, đều bỏ nhà đi làm sa-môn, ai nấy đều được định này. Nhờ gốc công đức ấy, tất cả sẽ thành Phật, đúng như lời thề ban đầu, không trái với nguyện chân chính.”
Phật nói: “Này Hỷ Vương, nên biết vị Chuyển luân thánh vương Phổ Quảng Ý thuở ấy chính là Như Lai Định Quang (vị Phật thời quá khứ, còn gọi là Phật Nhiên Đăng). Vị thị giả của Phật ấy, là tỳ-kheo (người xuất gia đã thọ đủ giới) tên Vô Quyên Trí, chính là Phật Duy-vệ. Nghìn người con của vua ấy, sau khi nghìn vị Phật trong Hiền kiếp này đã qua, sẽ trải sáu mươi lăm kiếp gián đoạn không có Phật; sau đó có kiếp tên là Đại Danh Xưng, họ đều ở trong kiếp ấy thành bậc Chánh giác cao nhất. Tám vạn đại thần thuở ấy, trong kiếp Đại Danh Xưng lại học đạo; qua kiếp ấy rồi, ở giữa lại gián đoạn, suốt tám mươi kiếp không có Phật ra đời; sau đó có kiếp tên là Dụ Tinh Tú, tám vạn đại thần ấy sẽ ở trong kiếp này thành bậc Chánh giác cao nhất. Qua kiếp Tinh Tú rồi, ở giữa lại gián đoạn, suốt ba trăm kiếp lâu dài không có Phật ra đời; sau đó có kiếp tên là Trùng Thanh Tịnh, tám vạn bốn nghìn hoàng hậu, phi tần, cung nữ của vị Chuyển luân thánh vương này sẽ ở trong kiếp ấy thành bậc Chánh giác cao nhất, mỗi vị mang một danh hiệu khác nhau.”
Phật nói: “Này Hỷ Vương, quả báo của định tam muội này không cùng tận, cao vời như thế. Cho nên, này Hỷ Vương, nay Phật phó thác cho tất cả Bồ-tát: nếu có Bồ-tát tính tình nhân hậu, hòa nhã, lòng không ham muốn gì, không tham tiếc thân mạng, chỉ nghĩ đến việc cầu định tam muội này; nếu có Bồ-tát tha thiết muốn mau thành đạo chân chính cao tột, làm bậc Chánh giác cao nhất, thì nên siêng năng tinh tấn học định ý tam muội này, thọ trì, đọc tụng, một lòng vâng làm, và giảng nói cho người khác, giải rộng ý nghĩa.” Phật bèn nói bài tụng rằng:
Ai dốc chí cầu nghĩa đạo, muốn đạt Chánh giác của Phật,
Nên mến mộ siêng học sự nghiệp này của đấng Thiên trung thiên (bậc tôn quý nhất trong các trời, chỉ Phật).
Các môn học khác, không có lợi ích như thế.
Chỉ nên đứng vững nơi chánh pháp, tu hạnh đạo chân chính, thành thật.
Nếu tin vui công đức này, thì nơi đời nào sinh ra (tâm ấy) cũng không đổi.
Thề nguyện được như thế, sẽ được phúc báo tương xứng.
Cho nên giữ lòng hòa nhã, không mang ý nịnh bợ dối trá,
Siêng tu, chuyên tinh mà làm, đúng như lời dạy trong kinh.
Đó là những điều thù thắng Phật đã khen ngợi; ai muốn được thấy bậc thần thánh này,
Muốn truyền rộng lời dạy của chánh pháp, thì nên học theo giáo này như đã nói trước.
Nếu khuyến trợ được thì công đức đã đầy đủ; nếu lại thọ trì, đọc tụng,
Thì chúng sinh không thể nghĩ hết bờ bến (của công đức ấy), huống gì nghe rồi vâng làm.
Có người phân biệt giảng nói để hóa độ người khác, hạnh tu rực sáng trên con đường mình dốc chí,
Đạt được tướng tốt và các pháp của chư Phật, thì sẽ đạt được tam muội này.
Tiêu trừ tội lỗi, nhờ đó hàng phục ma, dứt sạch mọi tà kiến, ái dục cũng hết,
Vui sống nơi các cõi Phật thanh tịnh; tu tam muội này chẳng khó đạt.
Liền được giải thoát, thành tựu đầy đủ ánh sáng, tổng trì mọi việc mình làm,
Thì thành sở nguyện, đạt được Chánh giác; trụ vào định này thì mọi quả báo đều thành tựu.
Phật đã ngợi khen và nói giáo pháp này; nếu các ông lại theo pháp khác (?),
Thì đến đời sau chớ ôm lòng oán hận, nói rằng ta đã làm các ông lỡ mất nhất thiết trí (trí biết rõ tất cả, tức trí của Phật).
Điều nay được khen ngợi là các pháp độ vô cực (các pháp tu đưa đến bờ giác ngộ không cùng tận); ai mến cầu con đường ấn chứng của trí tuệ,
Nếu gặp mà không thực hành nghĩa này, thì kẻ bám víu vào thân mình ấy không có sự sáng suốt của bậc thánh.
Đời mạt về sau có kẻ làm trái nghĩa lý, diệt mất các pháp, làm lớn mạnh đường ác;
Bậc đại trí vì thế mà lo buồn, thường sợ các bụi trần cấu nhiễm, nên không buông lung.
Phật lại bảo Hỷ Vương: “Nếu có Bồ-tát trong nghìn kiếp tu sáu pháp độ vô cực (bố thí, giữ giới, nhẫn nhục, tinh tấn, thiền định, trí tuệ) mà bỏ mất quyền xảo phương tiện (sự khéo léo linh hoạt trong cách giáo hóa và tu hành), thì không bằng một lần được nghe tam muội chánh định này mà khuyến trợ. Phúc lành gây dựng từ xưa đến nay đem so với công đức do kinh điển này tạo nên, thì không bằng một phần trăm, một phần nghìn, một phần vạn, một phần ức vạn, không thể lấy gì ví được. Vì sao? Vì kinh này là chỗ cốt yếu từ đó các đức Phật quá khứ, vị lai, hiện tại ra đời. Các đức Như Lai Đại Mục (?), A-di-đà, A-súc, nghìn vị Phật trong Hiền kiếp, và vô số Phật trong ba đời, đều nhờ định này mà tự mình thành Phật. Ví như hư không chứa đựng tất cả muôn loài, mọi hình tướng có và không trong mười phương và tam giới (ba cõi: cõi còn ham muốn, cõi có hình sắc thanh tịnh, cõi không còn hình sắc — tức toàn bộ thế gian sống chết luân hồi); định này cũng như vậy, bao chứa đạo lớn chân chính cao tột, mở mang giáo hóa dân chúng, khiến tất cả đều vào được pháp thân (thân chân thật của Phật, chính là chân lý).”
Khi Phật nói kinh này, vô số Bồ-tát nghe xong thì bừng sáng, đều đạt địa vị bất thoái chuyển (địa vị vững chắc, không còn lùi bước trên đường thành Phật); vô số người đều phát tâm cầu đạo chân chính cao tột; những ai trong hội từ mười phương đến đều được ơn. Tám mươi ức tải (một đơn vị số cực lớn) trời và người xa lìa bụi trần, sạch mọi cấu nhiễm, phát sinh pháp nhãn (con mắt thấy rõ chân lý của giáo pháp). Các vị trời và người ấy nghe Phật nói, lòng lành nảy sinh, ý đạo sáng tỏ, rải hoa khắp tam thiên đại thiên thế giới (một hệ thống vũ trụ gồm một nghìn triệu thế giới) để phủ lên Phật. Tam thiên thế giới này chấn động sáu lần. Chư thiên đứng giữa hư không, tấu trăm nghìn thứ âm nhạc để làm vui lòng Phật và đại chúng. Bồ-tát Hỷ Vương cùng ba mươi ức người, tất cả đồng một lúc đều được tam muội này.
Bấy giờ vua trời Đế Thích (vị vua cai quản cõi trời Đao-lợi) bước lên thưa Phật: “Thật tuyệt vời thay sự giáo hóa bằng chánh pháp! Nghĩa của nó sâu xa tột bậc, mầu nhiệm khó ai theo kịp. Từ xưa đến nay chưa từng được thấy nghe nghĩa chân thật như thế. Các pháp độ vô cực, từng loại khác nhau, phẩm nào tuyên giảng cũng đều trọn vẹn sáng tỏ. Giáo pháp được mở bày cả trong lẫn ngoài, bề mặt lẫn bề sâu, khiến tam độc, ngũ ấm (năm nhóm hợp thành thân tâm con người: hình sắc, cảm thọ, tri giác, hành động tạo tác, nhận biết), mười hai mối liên kết (mười hai nhân duyên nối tiếp nhau dẫn đến vòng sống chết), tứ đại (bốn yếu tố cấu thành vật chất: đất, nước, lửa, gió), lục suy (sáu đối tượng của giác quan làm hao mòn điều lành: hình sắc, âm thanh, mùi, vị, xúc chạm, ý niệm), các thứ che lấp tâm và sự ngủ mê, đều bỗng chốc tiêu trừ. Giáo pháp tuyên bày tứ đẳng tâm (bốn tâm rộng lớn bình đẳng: thương yêu ban vui, xót thương cứu khổ, vui theo điều lành, buông xả không thiên vị), tứ ân (bốn cách thu phục và giúp đỡ người: bố thí, nói lời dịu dàng, làm việc lợi ích, cùng làm việc với họ), sáu pháp độ vô cực, ba cửa giải thoát là không, vô tướng, vô nguyện, lòng đại từ đại bi, dùng quyền xảo phương tiện mà giảng rộng đạo hóa, để tiêu trừ tám vạn bốn nghìn mối trói buộc và phiền não của chúng sinh, liền đó diệt trừ và hàng phục tứ ma (bốn loại ma: phiền não, năm ấm, cái chết, và thiên ma), lấy thuốc chánh pháp chân thật chữa bệnh của ba cõi, lấy con thuyền tam đạt (ba trí sáng suốt: biết đời trước, thấy đời sau, và dứt sạch phiền não) chở độ mười phương. Đó là chỗ các đức Phật quá khứ, vị lai, hiện tại ra đời. Kinh ngợi khen vô số đức Phật quá khứ, từ khi các bậc tôn ấy mới phát tâm, chứa hạnh đến chỗ chân thật tột cùng, tự mình thành Phật; giáo hóa hạnh tu của các Bồ-tát đời sau; nói đầu đuôi nghìn vị Phật từ phát tâm đến thành Phật, cõi nước, cha mẹ, con cái, thị giả, những đệ tử thân cận đứng đầu, và những đệ tử học theo giáo pháp. Chúng con nghe xong như người trong bóng tối được thấy ánh sáng. Nếu có ai học điều cốt yếu của kinh điển Hiền Kiếp Tam Muội này, con cùng quyến thuộc sẽ đến giữ gìn bảo vệ, khiến cho lòng họ an, ý họ định, không quên mất; ở bên cạnh họ ngày đêm canh giữ; ra lệnh cho các tà quỷ tự nhiên tiêu tan, để các học giả được thỏa ý tinh tấn tu hành, mãi mãi an ổn.”
Phật nói: “Lành thay, Thiên Đế! Ta vui mừng thay cho ông, vì ông muốn giúp đỡ bảo vệ đạo lớn cao tột, là chỗ các đức Phật quá khứ, vị lai, hiện tại ra đời. Kể cả quyền xảo phương tiện, sáu pháp độ vô cực, ba mươi bảy phẩm trợ đạo (ba mươi bảy pháp tu hỗ trợ cho sự giác ngộ), tất cả các pháp đều không theo kịp (?). Người học pháp này vượt khỏi sống chết, mau thành Chánh giác.”
Bấy giờ Tứ Thiên Vương (bốn vị vua trời hộ trì bốn phương thế gian) bước lên thưa Phật: “Bạch Thế Tôn, chúng con sẽ bỏ niềm vui tự nhiên trên cõi trời, đến chỗ các pháp sư (người giảng nói, truyền bá giáo pháp) mà bảo vệ họ, trong vòng trăm do-tuần (đơn vị đo đường dài thời Ấn Độ xưa, mỗi do-tuần khoảng mười mấy cây số) không để kẻ nào rình rập tìm được dịp hãm hại; khiến các pháp sư được che chở mà truyền rộng đạo hóa, lời dạy của các bậc đại thánh thuở xưa được tồn tại lâu dài, khiến đầu đuôi nghìn vị Phật trong Hiền kiếp lan truyền khắp mười phương; những người học đời sau nghe được thì mến mộ theo kịp, nhờ đó mà thành tựu; khiến tam muội này không bị dứt mất, làm hưng thịnh Tam bảo (ba ngôi quý: Phật, Pháp là giáo lý, Tăng là đoàn thể người tu), tất cả đều được cứu giúp.”
◄ Trước
Sau ►
Quay lại danh sách thiên · Giỏ video