Thiên 4 — Kinh ngờ long mạch, thiên hạ: định huyệt

 Thiên dưới

 Đã nhận ra long (mạch núi uốn lượn được ví như con rồng, dẫn sinh khí từ xa đến) là long thật, không còn gì phải ngờ, nhưng vẫn còn ngờ về huyệt (điểm sinh khí tụ lại, chỗ đặt mộ hoặc dựng nhà) nên phải tốn công suy nghĩ. Thường thì khi long thật sắp hạ xuống kết huyệt, nó tạo ra trước những hư huyệt (huyệt giả, trông như huyệt mà không có khí tụ) bám sát theo thân.

 Huyệt có loại nhũ đầu (gò nhô ra như đầu vú), có loại kiềm khẩu (hai cánh núi kẹp lại như miệng cái kìm, huyệt nằm ở giữa). Lại có loại nằm trên sườn dốc bằng phẳng, không có núi bọc hai bên trái phải. Cũng có loại nằm dưới chân ngọn núi cao rủ xuống, lại có loại ngẩng đầu ở ngay đầu sống núi. Cũng từng thấy huyệt nằm giữa đồng bằng, bốn bề chung quanh không có gò cao. Cũng từng thấy huyệt sát mép nước, người thường thấy huyệt ấy thì cho là không có gì che chắn bao bọc. Cũng từng thấy huyệt như bàn tay nghiêng, mà thật ra chẳng khác gì bàn tay ngửa. Cũng từng gặp huyệt thẳng đuột như ngọn giáo, hai dòng nước bắn thẳng vào hai bên sườn, tưởng như khó mà chịu nổi. Lại có chỗ hai núi hợp chung một khí (luồng sinh khí chạy trong lòng đất theo mạch núi), có chỗ hai dòng nước, ba ngọn núi cùng chung một khu đất.

 Nếu ông chỉ biết huyệt thông thường mà không biết huyệt có hình thù lạ, chỉ ưa chỗ nào có núi hai bên ôm vòng lại mà cho là mạnh, thì cũng chẳng khác gì người thường, phần nhiều sẽ chôn vào chỗ hư hoa (hoa giả: chỗ trông đẹp đẽ mà không kết khí). Hư hoa thì hai bên trái phải trông như có tình ôm ấp, nhưng xét kỹ thì không phải hình chính. Hư huyệt, giả huyệt lại càng khéo đánh lừa, xem kỹ thì chẳng có gì tốt. Còn hình lạ, huyệt khác thường thì người ta chán chẳng muốn nhìn, vậy mà sao con cháu lại đời đời nối nhau làm quan? Chỉ vì những hình lạ ấy ông chưa nhận ra; nhận ra được thì việc định huyệt cũng chẳng khó gì.

 Biết được long thì tự nhiên phải biết được huyệt, điều này đã nói trong thiên Biến tinh (thiên bàn về các dạng biến hoá của các "sao", tức hình thế núi ứng với chín sao). Sợ ông ngờ vực huyệt mà khó quyết định chọn, thì nên xét phân biệt từ thân của hậu long (đoạn mạch núi phía sau, dẫn khí đến huyệt). Những ngọn núi mọc trên thân long là gốc rễ, còn huyệt kết ở phía trước là hoa nở. Gốc rễ mà thật thì huyệt không giả, vì nó mọc ra từ đúng giống loài của nó. Nếu không theo các sao trên thân long mà nhận ra gốc giống, lại liều theo huyệt giả mà đào vào khe núi, thì xin ông hãy đọc kỹ thiên Biến tinh để phân biệt thế nào là kiềm, thế nào là nhũ. Huyệt ở chỗ cao, chỗ thấp hay đất bằng đều theo thân long mà ra, há lại tuỳ tiện đặt huyệt kiềm, huyệt nhũ hay sao. Huyệt mà không theo sao trên thân long thì nhất định là giả chứ không phải thật.

 Xin ông hãy lấy những ngôi mộ cũ ra mà xét lại: sao Tham Lang (một trong chín sao, ứng với núi hình nhọn cao như búp măng) thì kết thành nhũ, sao Cự Môn (ứng với núi đỉnh bằng phẳng vuông vức) thì kết thành cục kiềm. Các huyện ở ngoài và kinh đô phần nhiều ở đồng bằng, nhưng cũng có thành ấp nằm trên gò cao. Các châu huyện vùng Hoài Điện (vùng ven sông Hoài) nằm ở cuối dòng nước, còn khe hẻm và núi non làm thành hoàng (tường thành và hào nước bao quanh). Phải theo thế đất mà xét chỗ cao chỗ thấp, không thể cố chấp một kiểu mà gò bó nó. Nhất thiết phải theo núi mà tìm hình huyệt, thuyết này nhất định phân biệt được thật giả.

 Hồ Khẩu ở Ký Châu kết xuống chỗ thấp, là vì có sao Tả Phụ, Hữu Bật (hai sao phụ trong chín sao, ứng với núi thấp, nhỏ, mờ nhạt) làm viên (vòng núi bao quanh như tường thành) (?). Chỗ kết ở Thái Nguyên nhọn như ngọn giáo, là vì long thuộc sao Liêm Trinh, Phá Quân (ứng với núi đá lởm chởm, sắc nhọn) chạy dài nhất. Kiến Khang kết trên sườn dốc đất bằng, là vì lấy sao Phụ Bật làm thân. Thái Nguyên bằng phẳng, là chiến trường xưa, có núi Hùng Nhĩ làm long, các sao có thể xét rõ. Trường An có các sao của đế viên (vòng núi bao quanh như tường thành của nhà vua) đứng sừng sững bên ngoài, long sao Cự Môn, Vũ Khúc (ứng với núi tròn đầy vững chãi) chạy thành từng đốt như cây trúc (?) mà sinh ra thế. Kinh sư kết ở trong viên cục (thế đất được núi vây kín như thành), sao Tham Lang kẹp hai bên mà sinh ra long Cự Môn. Dãy Thái Hành chạy vào phủ Hà Trung, đến chỗ nhập thủ (đoạn mạch núi cuối cùng đi vào huyệt) thì liên tiếp sinh ra sáu bảy ngọn Lộc Tồn (một trong chín sao, ứng với núi đỉnh tròn chân có nhiều chân rết tua ra). Chỗ nhập thủ tuy chỉ là núi, nhưng chỗ kết lại nằm giữa vòng núi uốn quanh. Điều này chẳng khác gì huyệt oa (huyệt lõm như cái tổ), huyệt kiềm, chỉ có điều to nhỏ khác nhau nên khó nhận ra hình.

 Tôi xem các sao trên thân long mà định trước hình tượng của huyệt ở phía trước: là kiềm hay là nhũ, hay là sườn dốc; hoặc hiểm trở hoặc bằng phẳng, hoặc như bàn tay. Xem khắp các long và huyệt, không chỗ nào không như vậy, to nhỏ tuy theo hình nhưng không có hai kiểu khác nhau. Đây là phép lưu tinh định huyệt (theo dòng các sao chạy trên thân long mà định huyệt), tôi không chịu nói dối nói suông với người đời. Lại có phép xen sao theo nhị thập bát xá (hai mươi tám chòm sao trên trời, mỗi chòm ứng với một hướng và một loại hình thế) để định huyệt, dùng mà định đoạt thì là cao nhất.

 Phàm phải biết sao mới biết được long. Long thần (khí linh của mạch núi) khi kết huyệt đều có dấu vết thật. Dấu vết thật đi vào huyệt thì có hình thế; hình thế thật thì tìm huyệt dễ. Nếu không biết hình thì huyệt khó tìm, trái phải cao thấp biết điểm kim (cắm la bàn, định điểm đặt huyệt) vào đâu? Chẳng hạn hình long có mấy loại: gần nước hay gần núi đều theo hình tượng các vật. Như hình rắn, hình hổ đều có huyệt riêng; nếu hình là thật thì có thể suy ra huyệt. Rồng có tai, sừng, bụng ruột, vì sao mũi và trán lại đem đến phúc thịnh? Hổ có mũi, môi cùng mắt, tai, vì sao vai và lưng lại sinh người quý hiển? Xem hình tượng của nó thì huyệt như nằm sẵn ở giữa, mà tốt nhất là nhờ triều sơn (núi phía trước chầu về huyệt) để nhận ra chính long. Cao hay thấp chỉ cần lấy triều sơn mà định, đừng nói rằng ba huyệt đều có dấu tiên.

 Long từ nghìn dặm chạy đến chỉ có một huyệt; huyệt chính là tốt, huyệt bên cạnh là kém. Trên nhánh phụ dù có huyệt, có hình, cũng không bằng huyệt trên cán long (mạch chính) là tinh tuý nhất. Long từ bên trái đến thì huyệt nằm bên phải, chỉ vì long phải quay vòng lại mới nhập thủ. Long từ bên phải đến thì huyệt nằm bên trái, chỉ vì nó giấu hình như cối xay xoay vòng. Núi cao muôn trượng thì có khi huyệt giấu ở chỗ thấp, hãy xem hai bên trái phải và vùng ngoại dương (khoảng đất trống sáng sủa mở ra phía ngoài trước huyệt). Hai bên trái phải thấp thì huyệt ở chỗ thấp, hai bên trái phải cao thì huyệt ở trên gò cao. Triều sơn là cái tốt nhất để định chính huyệt của long, chẳng cần đến thước vàng mà đo.

 Chính huyệt thì phía trước ắt có tướng (ngọn núi nổi bật đứng đối diện chầu vào huyệt); đã có tướng thì nên lấy nó làm hướng đối diện. Huyệt ở phía nam thì lên phía bắc mà tìm, huyệt ở phía bắc thì lên phía nam mà ngóng. Núi chầu đón sừng sững che chắn hai bên, hướng vào trong như gà thấy rắn (chăm chăm nhìn thẳng vào). Đứng đúng chỗ đối diện thì thấy núi đến ngay thẳng không nghiêng lệch, vừa dời bước đi thì lập tức thấy xiêu vẹo. Chỉ cần nhắm đối với tướng mà tìm chân huyệt; tướng mà thật thì huyệt tốt nhất.

 Huyệt nhũ đầu sợ chỗ khuyết để gió lọt vào; gió mà lùa vào thì người tuyệt diệt. Nhất thiết phải đặt thấp xuống để tránh gió thổi, đừng nói đặt thấp thì sẽ đứt như mép mai rùa (?). Huyệt kiềm như cây trâm cài treo trên góc vách núi, chỉ ghét có nước từ trên đỉnh chảy xuống; đầu trâm không tròn thì phần nhiều vỡ vụn, nước đổ vào trong huyệt thì ắt sinh tai hoạ. Huyệt ngưỡng chưởng (bàn tay ngửa) phải đặt ở giữa lòng bàn tay, đặt sát về hai bên e là không đúng. Huyệt hình oa phải cong lõm như cái tổ, hai bên không được lệch nghiêng chút nào; đã lệch nghiêng thì không thể gọi là huyệt tổ, đổ nghiêng sụp lở thì tai hoạ biết làm sao.

 Huyệt hình mũi giáo nhọn phải có núi ngoài bao bọc; bao bọc ngoài không chắc thì trái lại sinh hoạ. Núi ngoài ôm bọc thì huyệt dù như mũi giáo, hai bên ôm lại thì nhọn cũng không hại gì. Núi chạy đến hùng mạnh, thế khó cạn kiệt, thì dù là hình nhọn cũng kết thành huyệt. Chỉ cần núi phía trước uốn cong ôm vòng lại, điểm huyệt đúng vào hình chính thì đời đời không dứt người làm quan.

 Phép định huyệt rất nhiều, khó kể cho hết; biết được long thật thì huyệt mới thật. Hình thật thì nhất định có án thật (án sơn: ngọn núi thấp nằm ngay trước huyệt như cái bàn đặt trước chỗ ngồi), hơn ba trăm hình, huyệt nào cũng mới lạ. Phàm tìm huyệt không chỉ có một cách, phải xét thế long hạ xuống, theo hình mà hợp với tượng các sao. Ví như châm cứu theo huyệt trên tượng người bằng đồng, phải đúng huyệt rõ ràng mới được; nếu châm cứu sai mất chỗ then chốt, lệch đi một ngón tay thôi cũng có thể mất mạng.

 Phàm việc đặt huyệt là ở lòng người, lòng sáng mắt tỏ thì tìm ra chỗ tinh xảo. Lớp lớp bao bọc như những cánh hoa sen, chính huyệt lại ở ngay nhụy hoa sen. Long thật nhất định có huyệt thật, chỉ vì hình quá nhiều nên khó nói cho đủ. Những núi chầu đón, núi hộ vệ đi theo cũng có huyệt; hình và huyệt tuy đã thành nhưng có hơn có kém. Núi chầu đón nếu thật có tình thì đó là long thật, nhất định không phải ngờ. Núi chầu đón quay ngược lại mà kết trên quan tinh (ngọn núi nhỏ nhô ra ở phía sau hoặc bên cạnh án sơn), làm thành hình sao nhỏ chia nhánh riêng, thì tuy có huyệt nhưng không phải bậc lớn, phải theo hình mà cân nhắc, việc gì cũng tuỳ cho thích hợp.

 Phàm có hình ắt có án; hình lớn huyệt lớn thì đoán thế nào? Ví như đấng chí tôn (nhà vua) ngồi ở minh đường (sân chầu trước điện; trong phong thủy là khoảng đất trống phía trước huyệt), các quan xếp hàng, nghi trượng bày ra không hề lộn xộn. Sinh ra người thấp bé hay người độ lượng đều là do minh đường và án sơn. Minh đường rộng rãi thì khí rộng lớn, án sơn ép sát thì người hung tợn ngang ngạnh. Án đến chầu phục mình thì người hiền từ lương thiện; mình đi phục trước án thì người sang hoá ra hèn. Hình long nếu có án hình mây sấm thì người lương thiện, tuổi thọ cũng dài lâu. Hình hổ, hình rắn mà gặp án hình con cóc và con chồn thì tuy sinh ra người có quyền võ nhưng thế lực dễ suy.

 Tạm nêu mấy lời này làm ví dụ, xin ông từ đó mà tìm tòi suy xét cho kỹ. Nhà Chu dấy lên nhờ việc nông của ông tổ Hậu Tắc, giữ nước hưởng vận kéo dài tám trăm năm. Người Tần ở trong cửa ải cậy uy quyền, gặm nuốt các nước chư hầu như tằm ăn lá, vậy mà đến đời thứ hai thì tuyệt. Lời này tuy nói việc lớn nhưng có thể suy ra việc nhỏ: núi Tung Nhạc giáng thần mà sinh ra Thân Bá (đại thần nhà Chu; Kinh Thi có câu núi thiêng giáng thần sinh ra Phủ hầu và Thân Bá). Đại khái con người là tinh anh của núi sông, trời giáng bậc thánh hiền là sinh ra theo thời. Tổ tông nhất định có đất mộ, nhà cửa trong núi; chiếm được núi sông thì muôn đời… (phần sau bị mất chữ).

◄ Trước Sau ►

Quay lại danh sách thiên · Giỏ video