"Duyệt Vi thảo đường bút ký" (Ghi chép tản mạn ở nhà cỏ Duyệt Vi; "bút ký" là thể văn ghi chép tự do những điều nghe thấy, gặp được) — (đời Thanh) Kỷ Quân soạn.
Quyển 1: Loan Dương tiêu hạ lục (Ghi chép cho qua mùa hè ở Loan Dương; Loan Dương là vùng ven sông Loan, tức Thừa Đức ngày nay, nơi có hành cung nghỉ mát của vua Thanh), phần 1, gồm bốn mươi bảy mẩu chuyện.
Quyển 2: Loan Dương tiêu hạ lục, phần 2, gồm bốn mươi tám mẩu.
Quyển 3: Loan Dương tiêu hạ lục, phần 3, gồm bốn mươi bảy mẩu.
Quyển 4: Loan Dương tiêu hạ lục, phần 4, gồm năm mươi mẩu.
Quyển 5: Loan Dương tiêu hạ lục, phần 5, gồm năm mươi tư mẩu.
Quyển 6: Loan Dương tiêu hạ lục, phần 6, gồm năm mươi mốt mẩu.
Quyển 7: Như thị ngã văn (Tôi nghe như thế này), phần 1, gồm sáu mươi ba mẩu.
Quyển 8: Như thị ngã văn, phần 2, gồm sáu mươi mẩu.
Quyển 9: Như thị ngã văn, phần 3, gồm bảy mươi hai mẩu.
Quyển 10: Như thị ngã văn, phần 4, gồm sáu mươi mốt mẩu.
Quyển 11: Hòe Tây tạp chí (Ghi chép lặt vặt ở phòng phía tây cây hòe), phần 1, gồm bảy mươi sáu mẩu.
Quyển 12: Hòe Tây tạp chí, phần 2, gồm sáu mươi bảy mẩu.
Quyển 13: Hòe Tây tạp chí, phần 3, gồm tám mươi mốt mẩu.
Quyển 14: Hòe Tây tạp chí, phần 4, gồm sáu mươi mốt mẩu.
Quyển 15: Cô vọng thính chi (Cứ tạm nghe cho biết), phần 1, gồm năm mươi bảy mẩu (?).
Quyển 16: Cô vọng thính chi, phần 2, gồm năm mươi tư mẩu.
Quyển 17: Cô vọng thính chi, phần 3, gồm năm mươi ba mẩu.
Quyển 18: Cô vọng thính chi, phần 4, gồm năm mươi mốt mẩu.
Quyển 19: Loan Dương tục lục (Ghi chép tiếp ở Loan Dương), phần 1, gồm hai mươi chín mẩu.
Quyển 20: Loan Dương tục lục, phần 2, gồm hai mươi lăm mẩu.
Quyển 21: Loan Dương tục lục, phần 3, gồm hai mươi ba mẩu.
Quyển 22: Loan Dương tục lục, phần 4, gồm hai mươi hai mẩu.
Quyển 23: Loan Dương tục lục, phần 5, gồm hai mươi sáu mẩu.
Kỷ Quân — hai bài thơ.
Cả đời (?) tâm sức cứ thế hao mòn dần; bao nhiêu chữ nghĩa trên giấy như mây khói lướt qua trước mắt.
Định xây một kho chứa sách, nay đã già mất rồi; chỉ còn biết kể chuyện ma như Đông Pha (tức Tô Thức, văn hào đời Tống, lúc về già thích bắt người khác kể chuyện ma cho nghe).
Nhân trước quả sau, nghiệm ra không sai chút nào; ghi chép lặt vặt, gom nhặt được cả một xe ma.
Nhắn lời với học trò các phái Lạc, Mân (?) (tức phái Lý học của anh em họ Trình ở Lạc Dương và Chu Hy ở đất Mân, chuyên giảng đạo lý nghiêm cẩn): loại sách bại quan (vốn là tên chức quan nhỏ thời xưa chuyên thu nhặt chuyện ngoài phố; về sau dùng để chỉ truyện ghi chép dân gian) vốn không thuộc về nhà Nho.
Quan Dịch đạo nhân (Người xem đánh cờ — tên hiệu của Kỷ Quân) tự đề.
Lời tựa của họ Trịnh (lời tựa của họ Thịnh đã đăng ở phần sau).
Ông Kỷ Văn Đạt người Hà Gian (Văn Đạt là thụy hiệu, tức tên hiệu triều đình ban sau khi mất) làm việc lâu năm ở quán các (các cơ quan văn học trong triều như Hàn lâm viện), những áng văn lớn của ông được coi là ngòi bút bậc nhất một thời. Có người nói ông thích khôi hài, dù cười đùa hay giận mắng cũng đều thành văn chương. Nay xem cuốn bút ký ông soạn, lời lẽ trung hậu, cách viết nghiêm cẩn, mà ý chính đều quy về khuyên điều thiện, răn điều ác. Có lẽ đây chính là điều người xưa gọi là "phải trái không sai lệch với thánh nhân" chăng! Tuy là tiểu thuyết mà chẳng khác gì chính sử.
Ông tự nói: "Không đảo lộn phải trái như sách 'Bích vân hà' (?) (sách đời Tống bôi nhọ, đổi trắng thay đen về người đương thời), không mang ân oán riêng như 'Chu Tần hành kỷ' (truyện đời Đường do kẻ thù dựng ra để vu hãm Ngưu Tăng Nhụ), không tả chuyện tài tử giai nhân như 'Hội chân ký' (tức truyện tình Oanh Oanh của Nguyên Chẩn), không vẽ cảnh phơi bày thân thể như 'Bí tân' (tức 'Hán tạp sự bí tân', tả tỉ mỉ thân thể đàn bà), mong không bị người quân tử ruồng bỏ." Đó chẳng qua chỉ là lời khiêm tốn của ông mà thôi.
Cháu nội ông là Kỷ Thụ Phức đến làm quan ở Lĩnh Nam (vùng Quảng Đông, Quảng Tây), nhiều người xin cuốn sách này, nên khắc ván in lại. Thụ Phức là người thuần hậu, cẩn trọng, có học thức, làm tốt chức phận của mình, không làm hỏng nếp nhà.
Ngày xuân năm Ất Mùi, niên hiệu Đạo Quang thứ mười lăm (năm 1835). Trịnh Khai Hy người Long Khê ghi.
Lời đầu sách "Loan Dương tiêu hạ lục".
Mùa hè năm Kỷ Dậu niên hiệu Càn Long (năm 1789), vì việc sắp xếp sách quý trong kho triều đình, tôi đi công cán ở Loan Dương. Lúc ấy việc hiệu đính sách đã xong từ lâu, tôi chỉ trông coi quan lại dán nhãn đề tên sách và xếp lên giá mà thôi. Ngày dài không có việc gì, tôi ghi lại những điều đã thấy đã nghe, nhớ ra chuyện gì thì viết chuyện ấy, hoàn toàn không theo thể lệ gì. Tiểu thuyết, chuyện bại quan, tôi biết chẳng dính dáng gì đến việc trước tác; nhưng chuyện ngoài phố trong ngõ đôi khi cũng có ích cho việc khuyên thiện răn ác. Tạm giao cho người chép thuê chép lại để giữ, đặt tên là "Loan Dương tiêu hạ lục" vậy.
Quyển 1 — Loan Dương tiêu hạ lục, phần 1.
Con heo thần; Con cáo khôn; Con ma hay đùa; Thơ của ma; Bài tuyệt cú (thơ bốn câu) trong mộng; Tinh linh bàn thơ; Lã Tứ vô lại; Tình người với cáo; Vương Bán Tiên kết bạn với cáo; Trịnh Tô Tiên mơ xuống âm phủ; Sét dữ xuyên qua người; Hòa thượng Vô Vân; Chàng họ Ngô ở Ninh Ba; Ông nho già gặp ma; Chàng họ Đường ở Hà Gian; Gã trai trẻ khinh bạc; Con ma quyến rũ bỏ chạy; Quan tham gặp ma; Người con gái đẹp kể chuyện người đưa thư trạm; Người và cáo tranh chỗ ở; Vách đá phát ra tiếng người; Họ Tào không sợ ma; Tiên sinh Mặc Am; Trò ảo thuật; Tiếng lạ ở cửa sổ phía bắc; Thơ của tiên đồng; Có ma quỷ; Ngâm thơ trong mộng; Con chó đốm nhỏ hiển linh; Cây bách thần; Ảo thuật (phép làm hiện ra hình ảnh giả) của đạo sĩ họ Lã; Ngựa nói; Nàng hầu thối lưỡi; Anh học trò nọ đâm vợ; Cảnh trong tranh; Ông thầy thuốc nọ thích dùng thuốc độc; Thầy bói lục nhâm (một môn bói toán dựa trên can chi và giờ khắc để đoán việc); Nhà sư có thuật lạ; Hồ Duy Hoa; Cô gái khôn báo thù; Giấy tờ của âm phủ; Lại một Lạc Tân Vương nữa (Lạc Tân Vương là nhà thơ đời Đường); Cây dâu già; Ngôi nhà dữ; Phan Ban ở Thương Châu; Bia mộ cô gái chết trẻ (?); Anh học trò ở Giang Ninh.
Quyển 2 — Loan Dương tiêu hạ lục, phần 2.
Lời bói của ông già trong làng; Vợ chàng thái học sinh (học trò trường Quốc tử giám ở kinh đô) họ Lý; Bậc hiền xưa giảng kinh; Người rách rưới; Cầu cơ hỏi tuổi thọ (cầu cơ, chữ gốc là "phù cơ": lối bói dùng cây bút gỗ viết lên mâm cát, tin rằng thần tiên nhập vào viết chữ trả lời); Cái nghiên mực "Phương đông chưa sáng"; Trộm ngọc; Vết dao giết người; Con ngựa ngọc cũ; Rắn trắng trước mộ; Nàng cáo trang điểm lộng lẫy; Nàng cáo trong vườn rau; Hiệp sĩ và cô gái nặng tình; Con ma rượu; Con bò đẻ ra kỳ lân; Chuyện lạ ở ngôi nhà bỏ không; Tờ giấy xanh trong sách "Bì Nhã" (sách giải thích tên các loài vật, cây cỏ đời Tống); Bài tuyệt cú trong mộng; Họ Chu cứu cô gái; Người đàn bà nhà nông trinh liệt; Ông nho già họ Hàn; Người khổng lồ đen sì; La Lưỡng Phong nhìn thấy ma (La Lưỡng Phong là họa sĩ đời Thanh, tương truyền nhìn thấy được ma); Lưu Tứ gặp ma; Mộ Lưu Huyễn (học giả đời Tùy); Phương Quế đi tìm ngựa; Ngôi nhà có cáo; Chim trĩ và rắn trên gò cao; Vụ án bài thi hương thí (kỳ thi cấp tỉnh để lấy đỗ cử nhân) của anh học trò nọ; Ma nữ xé bài thi; Quan âm phủ của Đông Nhạc (thần núi Thái Sơn, tương truyền cai quản sổ sống chết của người đời); Ông Vĩnh xin thuốc; Ảo thuật của nhà sư đi khất thực; Là người hay là ma?; Cá to đập đứa đầy tớ nhỏ; Con trăn khổng lồ; Thần đánh roi đứa đầy tớ; Người coi miếu cứu người; Hiếu thảo với cha mẹ, hòa thuận với anh em thì thấu đến thần; Báo mộng cáo bệnh; Đạo sĩ mơ thấy thần; Người con gái ở vườn Đồng; Phán quan (vị quan dưới âm phủ coi việc ghi chép và xét xử tội phúc) trong miếu; Người gặp quan âm phủ; Người đầy tớ của ông Diêu An (tức cha của tác giả, từng làm tri phủ Diêu An); Vong hồn ở đền hoang; Viên chức làng đánh roi tù.
Quyển 3 — Loan Dương tiêu hạ lục, phần 3.
Con thạch sùng ở sa mạc Gobi; Khí đen trong rừng; Ngựa thần; Họ Mã ở trấn Hòe Gia; Nhà sư thời Minh trước; Cáo ở lầu nhỏ; Con cáo nho nhã ở nhà họ Tiền; Phùng Thụ ở Hà Gian; Đứa hầu gái ngây ngô cãi chuyện lửa; Gã họ Lý dụ dỗ đàn bà; Chị Lệ gặp ma; Có ma rửa hận; Nhà sư ngốc ở chùa đổ; Cậu bé bị nuôi làm trò vui (?); Hai chị em cáo; Ba Lạp ở Urumqi; Chiếc giày thêu hoa chỉ đỏ; Quách Lục; Có điều ân hận với ông (?); Tống Tiểu Nham; Cậu bé hiền nhã; Liệt nữ hiển linh; Lưu Vũ Xung; Tội ác của Ngụy Trung Hiền (hoạn quan chuyên quyền cuối đời Minh); Hồng liễu oa (những người tí hon sống trong bụi cây liễu đỏ ở miền Tân Cương); Hoa sen tuyết ngoài biên ải; Nạn gió; Vùng có nạn ma; Anh học trò cuối đời Minh; Người núi Ngọa Hổ; Bà Mạnh; Ngụy Tảo; Cái giếng cạn; Ông mù họ Vệ; Tên đại đạo Tề Đại; Tiếng cáo nói trên xà nhà; Giáp, Ất, Bính; Tiên sinh Thu Cốc; Đạo sĩ bán thuốc; Sống chết có số; Bàn tay lạnh như băng; Thú vui của ma; Vương Bán Tiên thăm bạn cáo; Hơi ma; Viên lại bị cáo quyến rũ.
Quyển 4 — Loan Dương tiêu hạ lục, phần 4.
Tú Loan; Ý của Bồ Tát; Phu kiệu ở Thương Châu; Anh học trò ngông cuồng; Người cầu cơ; Ma thắt cổ (hồn người chết treo cổ); Tân Đồng Phủ; Gã họ Sử cự tuyệt sắc dục; Con bò khỏe chặn đường; Tôn Nga Sơn đầu thai; Mơ thấy thần dẫn ma (?); Thuốc súng nổ trúng người; Sét đánh kẻ ác; Cô Hai; Bà già nhìn thấy ma; Người chết sống lại; Nhà buôn giàu ở Sơn Tây; Con trai Xích tiên sinh; Anh nông dân Trần Tứ; Quyên tiền lập nghĩa trủng (bãi mộ chung chôn người chết không có thân thích); Nàng thiếp của ông nọ; Vương Đầu Trọc; Côn trùng bay ban đêm làm hại người; Hồn người đàn bà thắt cổ; Vô cớ thấy ma; Ông đạo học (người theo Lý học, tự cho mình giữ đạo lý nghiêm ngặt) nọ; Thợ vẽ Bá Khôi; Đùa đái vào đầu lâu; Hồn nhớ con cháu; Tiếng người nói lúc nửa đêm; Tiên sinh Thân Thương Lĩnh; Cáo chấm thơ ban đêm; Con rận lạ; Người con gái áo đỏ; Bà Liêu; Họ An kết bạn với cáo; Nhân quả đền trả nhau; Bà phu nhân ăn thịt mèo; Thuyết về hồi sát (tục tin rằng sau khi chết vài ngày, hồn người chết sẽ quay về nhà một lần); Bà đồng họ Hác; Người ăn xin ở Cao Xuyên; Kẻ giả người lộ tẩy; Ngôi nhà dữ ở huyện Lễ; Đồ cổ của ông nọ; Hứa Phương mổ lừa; Người xuống âm phủ; Thần giữ kho; Thần ở đền thờ trăm nghề; Cáo cười anh nông dân; Từ Tứ; Nhà sư núi Ngũ Đài; Con cáo có nghĩa; Hai bà vợ tranh chỗ ngồi.
Quyển 5 — Loan Dương tiêu hạ lục, phần 5.
Thợ mộc Trịnh Ngũ; Ngục dành cho kẻ phụ lòng, bội đức; Con ma đòi nợ; Người đàn bà trong làng mới góa chồng; Lòng hiếu thắng; Vụ án thu thuế lương chở đường sông; Con chó ma; Ái Đường đi đêm về; Trương Phúc chết thay; Coi tiền như mạng; Bóng ma ở chùa cổ; Tranh dâm; Đền Quan Đế (đền thờ Quan Vũ, tướng thời Tam Quốc được tôn làm thần); Ma và luân hồi (thuyết của nhà Phật cho rằng sau khi chết, linh hồn đầu thai sang kiếp khác, quay vòng mãi); Thần Văn Xương coi việc bổng lộc (Văn Xương là vị thần coi việc văn chương, thi cử, chức tước); Lấy cáo làm thiếp; Lửa lạ; Họ Phàn cầu cơ; Nàng dâu chết thay mẹ chồng; Nhiếp Tùng Nham ở Trường Sơn; Ông nho già Vương Đức An; Xe giấy, ngựa giấy; Thần ở đền Văn Xương; Hoàng Thường; Truyện ngụ ngôn; Người con gái đẹp ở sân mộ; Hồn người con gái; Ban ngày thấy ma; Có con lừa thở dài; Ông Nghi Nam bắn giỏi; Con ma dưới gốc cây; Đứa bé áo hoa đeo vòng vàng; Hai tên trộm dọa nhau; Bài thơ như có thần giúp; Người cầu cơ ở Chính Định; Người đàn bà dữ dằn Tào Nhị; Rồng rơi ở Cao Xuyên; Ban ngày gặp ma; Lời thần của cô gái nhỏ; Hai con ma bắt người có nghĩa (?); Con chó có nghĩa tên Tứ Nhi; Cáo biến được hình; Dạ xoa (loài quỷ dữ, hay ăn thịt người) bay trên trời; Hồn đứa đầy tớ mượn xác dê; Bò quái; Bốn xác chết dưới giếng cạn; Con rắn lớn như cột nhà; Chính Nhất chân nhân (vị Thiên sư họ Trương đứng đầu đạo Chính Nhất của Đạo giáo); Thần sấm; Cây lớn chắn đường; Cơn gió lốc lớn; Con ba ba khổng lồ; Cáo hoang nghe kinh; Lý Thái Bạch mơ thấy đầu bút nở hoa (điển: nhà thơ Lý Bạch mơ thấy đầu ngòi bút mọc hoa, từ đó tài văn nảy nở); Hồn lang thang.
Quyển 6 — Loan Dương tiêu hạ lục, phần 6.
Người khổng lồ đứng trên mộ; Nhà sư già người Thiên Trúc (Ấn Độ); Ma trong rừng; Bùa chú sai khiến ma; Hai con ma; Thành hoàng (vị thần coi giữ một thành, một vùng) phá quan tài; Nhà sư lạ ở Quảng Đông; Thôi Dần ở Giang Nam; Mặt người trong vách; Ma ẩn; Hai người mạc hữu (người được quan mời về giúp việc giấy tờ, kiện tụng, làm cố vấn riêng) họ Kiều và họ Xa; Cáo báo đáp; Đòi con để trả oán; Con bò hiệp nghĩa; Cỏ lành; Chữ Phạn tự nhiên mà có; Chú Đại Bi (bài chú quan trọng của Phật giáo, tụng để cầu Bồ Tát Quan Âm cứu giúp); Lạt ma; Bóng đen vồ người; Ông Yến Viên; Trương kể chuyện (?); Con ngựa trọc cổ; Ma thắt cổ thật; Báo ứng thiện ác; Lưu Ất Trai; Lầu Bút Bổng; Từ Cảnh Hi; Thần lúa non; Bà Trần thái phu nhân; Bùa thần của đạo sĩ; Bóng thành do ảo ảnh (người xưa tin ảo ảnh là hơi thở của con thận, một loài sò lớn dưới biển); Mơ thấy thần quở trách; Chàng họ Trần; Nàng thiếp của Trương Tuần đầu thai đòi mạng (Trương Tuần là tướng nhà Đường giữ thành Tuy Dương, khi thành hết lương đã giết thiếp cho quân ăn); Quái gió; Đổng Thiên Sĩ ở Nam Thôn; Bài thơ "Khoái tai hành" (bài ca "Sướng thay"); Người ngã ngựa; Tên đại đạo Tề Thuấn Đình; Cậu bé bị nuôi làm trò vui (?); Áo bào xanh thẫm; Chàng trai đọc sách ban đêm; Đền Bát chá (đền thờ tám vị thần nông nghiệp, tế vào cuối năm); Đạo sĩ; Đường về giữa núi rối; Con ma háo danh; Tinh lừa đen; Người đàn bà ở Hà Gian; Thuật không ngủ; Mơ thấy viên lại âm phủ; Mơ thấy thần đưa thơ; Bói mai rùa; Hồn bay xuống âm phủ; Ma đói; Đứa bé thấy ma lạ.
Quyển 7 — Như thị ngã văn, phần 1.
Viên tướng thua trận ở Thị Viên (trận đánh cuối đời Minh, quân triều đình thua quân khởi nghĩa); Anh linh người đàn bà trinh liệt; Ngôi quán đạo nọ ở kinh đô; Hạn bạt (con quỷ gây hạn hán) hoành hành; Cái giếng lạ; Con chim lớn trong quan tài; Hồn được ghi vào sổ âm phủ; Người làng Diêm Huân; Lời bàn cao xa của thần trong mộng; Đêm gặp hai ông già; Phương thuốc ma truyền rất linh; Hai con ma xin ăn; Dạy con ở hang cáo; Trò đùa ác; Thuật chiết tự (lối bói tách một chữ Hán ra từng phần để đoán việc); Thầy thuốc Hồ Cung Sơn; Người đầu bù mặt bẩn; Ma thắt cổ đổi hình để tìm người chết thay; Lưu Quỷ Cốc; Việc lạ mà lẽ thật; Chim cú và con phá kính (hai loài vật tương truyền ăn thịt cha mẹ, ví kẻ bất hiếu); Yêu tinh già ngâm hát; Tiếng người trên không; Anh em họ Trương; Hồn si tình nghìn năm; Người đẹp báo thù; Người con gái trinh tiết thắt cổ; Con ma oan đi kêu kiện; Nhìn thấu lòng người; Ăn cắp câu thơ; Cáo yêu đền ơn; Oán cây hạnh tiên; Con bò ốm nhớ chủ; Vật không lành; Ma kể chuyện ma; Gia quyến dưới âm; La sát (loài quỷ dữ) mặt xanh; Ma và cáo trêu người; Kẻ sĩ ngông cuồng; Thái học sinh ở Thương Châu; Đất rồng phượng; Bầy cáo treo người; Cáo dâm; Thần núi; Cáo hóa thành thiếu phụ; Người chờ bổ làm quan gặp cáo; Con thỏ thần; Người bán hoa; Con cáo đen; Ông nọ đa nghi; Hai con ma tranh mộ; Cáo có lòng người; Người ăn xin; Con nhà quan; Bà vú nói chuyện âm phủ; Chim kêu "Tiếc thay".
Vạn Liễu đường (nhà Vạn Liễu); Đòi mạng muôn dặm; Con ma đi bắt hồn; Viên huyện lệnh ở đất Mân (Phúc Kiến); Chu Văn ở Sơn Đông; Hai chuyện lạ ở huyện Hiến; Động Tiết Vân.
Quyển 8 — Như thị ngã văn, phần 2.
Gã họ Vương giải oan; Người đàn bà ăn xin hiếu với mẹ chồng; Thần linh xử án; Sét đánh Lý Thập; Nhà cáo ở bãi tập quân; Con nhà dòng dõi; Hà Hoa Phong ở Uyển Bình làm học đạo (quan coi việc học và thi cử ở một tỉnh) (?); Cáo bay; Bài "Thượng Đổ ngâm"; Dạ xoa; Đêm ở trạm Đồng Quan; Chàng họ Vương ở huyện Hiến; Điềm dữ của ngỗng vịt; Khu vườn bỏ hoang của nhà quan; Thầy của Côn Hà; Thiên Sinh Đôn (?); Việc đào giếng ở Y Lê (vùng Tân Cương); Hoa ngu mỹ nhân; Người bán hàng rong (?); Chuyện lạ trong ngòi bút (?); Báo ứng thiện ác; Hô Đồ Bích (địa danh ở Tân Cương); Ông già ở núi Xích Thành; Người xin phương thuốc chữa hư lao; Tưởng Tử Viên người huyện Hấp; Người thợ săn ở thành đông; Viên châu mục (quan đứng đầu một châu) Thương Châu họ Vương; Hoa cúc lạ; Tin theo Trình Chu một mực (Trình Chu là anh em Trình Hạo, Trình Di và Chu Hy, các nhà Lý học đời Tống); Khí tiết lạ, trinh liệt lạ; Trong làng có người góa phụ; Kẻ sĩ ngủ lại núi Cối Kê; Người đẫm máu hiện vào mộng; Vì sao mà thắt cổ; Viên chức làng họ Tống; Đàn ông đàn bà trong nhà trống; Con cáo này không tầm thường; Rắn xích luyện (rắn có sọc đỏ); Cáo bay; Con ma tay dài; Cáo đi giày đỏ; Kiếm khách đời Đường; Thuật kỳ môn độn giáp (môn thuật số dùng để đoán việc, bày trận, ẩn hình); Số mệnh rất sang; Gã Giáp nọ; Người khổng lồ; Yêu quái tiếng trống; Khương Tam Mãng ở Cảnh Thành; Tinh hoa hạnh; Thân Thiết Thiềm; Đứa đầy tớ Trương Vân Hội; Giáp và Ất chơi thân với nhau; Hương Ngọc; Mảnh sứ lò Tử (?); Dãy núi Khoát Thạch Đồ; Ông già họ Lý; Viên chủ sự (chức quan nhỏ coi việc trong các bộ) họ Dương; Tù bị đày Bành Kỷ; Bà Mạnh đi viếng mộ; Tô Đẩu Nam ở Giao Hà; Bệnh lạ.
Quyển 9 — Như thị ngã văn, phần 3.
Con chó có nghĩa; Cáo quyến rũ con trai họ Triệu; Ném gạch trúng Tân Ngũ; Chàng họ Lưu người trong làng đầu thai; Cánh tay đỏ; Đào hát Phương Tuấn Quan; Đứa bé bị làm nhục; Vừa là ma vừa là cáo; Có con lừa tự xưng; Tiếng bò rống ngoài cửa sổ; Trung hậu cũng có thể chuốc oán; Ông thái sử (cách gọi quan trong viện Hàn lâm) họ Lưu ở Thương Châu; Đứa cháu đã mất là Nhữ Bị; Cô gái khờ Liên Quý; Hồn anh học trò; Ông Diêu An bàn về ma; Con trai họ Thiệu ở Thúc Châu; Anh em họ Lý; Ngôi nhà dữ; Người con gái thường dân kêu trời; Ma dữ đòi oan; Đứa hầu gái nhỏ Ngọc Nhi; Quan âm phủ; Con cáo háo sắc; Nhậm Tử Điền ở Thái Châu; Cáo báo oán nhà sư; Ông hàn lâm (thành viên viện Hàn lâm, cơ quan văn học cao nhất của triều đình) nọ; Yêu quái quấy Trần Canh Nham; Lưu tình trong đám cháy; Đầu đàn bà mình rắn; Viên đầu sai nha; Người giỏi cờ bạc; Người có con với nàng cáo; Người con gái đẹp ở nhà hoang; Thần hổ; Lân tinh là ma trơi; Cái nghiên lớn quý hiếm; Thân chết mà lòng sống; Người đàn bà dữ dằn; Quan thái thú (quan đứng đầu một phủ) họ Thái kể chuyện âm phủ; Đốt biển; Thiện ác có báo; Duyên xưa giữa người và cáo; Khâu Trường Xuân (đạo sĩ nổi tiếng đời Nguyên); Khâu Trường Xuân giả; Phu nhân của viên tri phủ nọ; Anh học trò gặp ma đói; Vườn có ma quấy từ lâu; Ma hoang ngâm thơ; Ma viết thiếp đỏ; Con cáo đối xử với người có lý lẽ; Con dơi to như bánh xe; Người đầy tớ già kể chuyện ma; Phép tắc của âm phủ; Thần cáo; Anh học trò huyện Ngân; Đạo sĩ Bàng Đẩu Xu; Lời của con cáo có nghĩa; Bọn Mã Cáp Thấm (giặc cướp lang thang ở Tân Cương, tương truyền ăn thịt người) ăn thịt người; Mối oán xưa giữa bò và chó; Ông họ Trương ở huyện Thanh; Thuật viên quang (thuật soi vào gương hay tờ giấy trắng để thấy hình ảnh việc đã qua hay sắp tới); Bọc gói gấm xanh; Vợ chồng hai kiếp; Mẹ ác con gái chịu báo ứng; Ma quỷ đền ơn; Mộ Hà Gian Hiến vương (Lưu Đức, hoàng tử nhà Hán, nổi tiếng sưu tầm sách cổ); Ma quỷ nói trong bụng người; Chết bảy ngày rồi sống lại; Người tẩu vô thường (người sống bị âm phủ sai đi bắt hồn người chết); Hai nhà sư thất bại.
Quyển 10 — Như thị ngã văn, phần 4.
Thầy thuốc; Anh học trò nọ gặp người quen dưới âm phủ; Cáo chiếm lầu sách; Cô gái âm phủ hoàn hồn; Ra trận nhớ lời này; Phu kiệu Vương Nhị; Ông mù họ Thái; Mặt thú lòng người; Quạ kêu trước cửa; Xác chết cứng phát ra tiếng; Xa xỉ hay tiết kiệm đều có chừng mực; Tham bò mà mang họa; Thầy đồ thẹn với cáo; Anh học trò kết bạn với ma; Nằm đổ máu nơi chiến trường; Răn việc giết bò; Cứ theo khuôn phép cũ, y hệt không sai; Góa phụ trọn đạo hiếu; Kẻ trộm cướp làm việc nghĩa; Bà đồng nhìn thấy ma; Mộ cổ phía tây thành; Chuyện lạ chép trong sách "Tá trị dược ngôn" (sách bàn cách giúp quan cai trị); Khổng Tử không nói chuyện quái dị; Ông nho già keo kiệt; Ông hiếu liêm (người đã đỗ cử nhân) chết vẫn không quên cha mẹ; Người đàn bà có nghĩa trong nhà quan; Anh chết thì chiếm đoạt phần của cháu (?); Cáo hoang trêu người; Người giả làm cáo; Nhà buôn vải họ Hàn; Ông quan to phóng sinh; Đổng Ngạc (một họ người Mãn Châu); Chiếc giày thêu trong rương; Bà già cướp cô gái; Hai con chuột đuổi nhau; Sống chết đã định; Thầy đồ làm bạn với cáo; Cách nhìn của ma và cáo; Phùng Đại Bang; Gã họ Thôi kiện kẻ cường hào; Người giỏi kiện tụng bày mưu; Vụ án khó xử; Bệnh do ma; Khách khứa gây hại; Ông nông dân đêm canh rừng táo; Báo oán; Ma xin ăn; Thật giả đảo lộn; Phương Tây dâng sư tử; Thơ giả; Gương thần; Bia mộ ông Trương Quân Bình đời Đường; Làm cho cáo chịu khuất thì dễ, chịu khuất trước cáo mới khó; Hồn phách; Tình của ma; Âm phủ trọng người hiền; Giáp và Ất đánh nhau; Phạm Hồng Hi thân thiết với bạn cáo; Bắt trộm; Cáo tặng mũ cho chàng xấu xí; Chị Năm họ Chu gặp cáo; Bà họ Trương hỏi chuyện phúc của Phật.
Quyển 11 — Hòe Tây tạp chí, phần 1.
Chồng ma; Mưu tính báo đáp (?); Vương Kim Anh làm thơ; Đền thờ người tiết hạnh, hiếu thảo; Mơ thấy người đàn bà; Ma thật dọa ngã ma giả; Đền Hồ Đột và "đền Hồ Đồ" (Hồ Đột là quan đại phu nước Tấn thời Xuân Thu; người ta đọc chệch thành "Hồ Đồ", nghĩa là lẫn lộn); Hình vật trong đá; Hồn người thiếu phụ; Đứa bé bị yêu quái mê hoặc; Đêm gặp nàng cáo; Cơ tránh khách; Hoa hạnh; Nhỏ máu thử con ruột; Con trăn khổng lồ; Tình cha con; Người thiếp cúng chồng trước; Người đàn bà tiết hạnh; Lũ chuột có tội gì; Nhà sư kể chuyện giặc cỏ lưu động (các toán quân khởi nghĩa đi khắp nơi cuối đời Minh); Trên tối dưới sáng; Trên đường Trường An; Ma lừa người; Tiên sinh Thân Khiêm Cư; Chôn cô gái trong chùa; Cao Tây Viên được ấn; Phong lưu của danh sĩ; Cỏ trường xuân; Ông Lôi Dương tu đức; Chuyện quái lạ; Phu nhân Tôn Thụy Nhân; Bày rượu cho ma; Thơ của ma; Nàng cáo; Người bị cáo mê hoặc; Cáo quyến rũ chàng trai trẻ; Người cầu cơ; Yêu quái do người mà sinh; Thần đánh làn khói đen; Vào chái nhà phía đông; Viên huyện lệnh mơ thấy hồn ông nọ; Hai người nói chuyện đêm; Lời người nhìn thấy ma; Gã họ Lưu mơ thấy thầy thuốc; Con ma vừa điếc vừa mù; Dâng thuốc giết người; Bà Cố bán đồ sứ; Lời ma có lý; Bà Lưu và con trăn; Viện nuôi người mù; Giúp nhau lúc hoạn nạn; Không quên tấm lòng; Tự viết bài vãn ca (bài hát đưa đám); Mộ hoang; Nhà sư trị sơn tiêu (yêu tinh trong núi); Lưu Bát "xe bay"; Đầm Nhân Tự (?); Con trăn lớn trong đống củi; Cõi âm cõi dương cảm ứng nhau; Ma đói được siêu thoát (thoát khỏi cảnh khổ, được đi đầu thai); Ông già giết hổ; Thần giúp nhà dân; Con ong tò vò; Yêu quái cáo đùa giỡn; Ông già đối đáp với ma; Người đi đêm gặp ma; Con chim khổng lồ; Cô gái biến thành ông già; Chàng họ Dương; Quả trứng phát sáng ban đêm; Lấy máu làm trà; Họa do con bò; Kỹ nữ hiệp nghĩa; Thơ hay của ông nọ; Anh học trò ở Bác Sơn có cáo; Mắt sáng; Lời lẽ sắc bén.
"Duyệt Vi thảo đường bút ký" — (đời Thanh) Kỷ Quân soạn.
Lời tựa nguyên bản. "Văn là để chở đạo", nhà Nho không ai là không nói được câu ấy. Đạo nào phải là thứ sâu kín khó lường, giữ bí mật không truyền, như "tâm ấn" của nhà Phật (lối truyền sự giác ngộ thẳng từ lòng thầy sang lòng trò, không qua chữ nghĩa) hay "khẩu quyết" của nhà Đạo (bí quyết tu luyện chỉ truyền miệng)! Cái lẽ phải lẽ đương nhiên của muôn việc, đó chính là đạo. Cho nên đạo ở trong trời đất, như thủy ngân đổ xuống đất, hạt nào cũng tròn; như trăng soi xuống nước, chỗ nào cũng thấy. Lớn thì đến việc trị nước, bình thiên hạ; nhỏ thì đến từng việc, từng vật, từng cử động, từng lời nói, chẳng đâu là không có đạo.
Văn chương là một mặt của đạo. Văn lớn nhất là Lục kinh (sáu bộ kinh điển của nhà Nho: Thi, Thư, Lễ, Nhạc, Dịch, Xuân Thu), dĩ nhiên là nơi đạo gửi vào; thấp hơn là sử các triều, thấp hơn nữa là sách của chư tử (các nhà tư tưởng xưa), thấp hơn nữa là văn tập của trăm nhà, đó lại là một phần trong văn chương, lời lẽ đủ để làm sáng tỏ đạo. Thấp hơn nữa là chuyện bại quan, tiểu thuyết, xem ra chẳng dính dáng gì đến đạo. Thế nhưng thiên "Nghệ văn chí" trong sách "Hán thư" (phần ghi mục lục các sách có từ đời Hán) đã xếp chúng thành một nhà riêng, thư mục các đời cũng đều ghi chép lại; há chẳng phải vì loại hoang đường, ngang trái thì tuy chẳng đáng kể, nhưng loại gần với lẽ chính thì đối với lòng người và đạo đời chưa hẳn là không có ích hay sao!
Tiên sinh Hà Gian (tức Kỷ Quân, người đất Hà Gian) được thiên hạ rất mực kính trọng về học vấn và văn chương, nhưng tính trời cô độc, thẳng thắn, không thích bàn suông chuyện tâm tính để dựng bè phái, cũng không thích cái thói phóng túng của bọn tài tử lập hội thơ hội rượu, khoe khoang phong lưu danh sĩ. Vì thế, những lúc ở triều về nghỉ, ông chỉ say mê sách vở; về già ngại việc khảo cứu, bèn nhặt nhạnh những chuyện lạ nghe được, thỉnh thoảng viết thành bút ký để gửi gắm điều mình muốn nói.
Năm bộ sách như "Loan Dương tiêu hạ lục" chuyện kỳ quái lạ lùng gì cũng chép, lời lẽ mênh mang phóng khoáng gì cũng nói, nhưng ý chính đều quy về chỗ thuần chính, muốn cho người ta biết điều nên khuyên, điều phải răn. Cho nên những sách dạy dâm, khơi dục vọng, lấy chuyện tài tử giai nhân ra khoe nhau, tuy có lúc được truyền chép nhiều đến mức giấy lên giá, rốt cuộc cũng dần dần chìm mất; còn sách của tiên sinh thì được khắc ván in đi in lại nhiều lần, lâu mà người ta vẫn không chán. Đó là bằng chứng rõ ràng về sự khác nhau giữa thứ hào nhoáng bề ngoài và thứ có thực chất.
Có điều, người khắc in lại nhiều, sai sót thật lắm, lại có kẻ tự tiện đặt thêm đầu đề như người đời Minh khắc lại sách "Lãnh trai dạ thoại" (sách bút ký đời Tống), người đọc lấy làm khó chịu. Tôi là Thời Ngạn, từ lâu theo học tiên sinh, từng khắc in bộ "Cô vọng thính chi" của tiên sinh, có viết lời bạt ở cuối sách, tiên sinh cho là lời hiểu biết. Gần đây các bản ván càng mờ nát, tôi bèn xin với tiên sinh gộp năm bộ sách làm một, nhưng vẫn giữ thứ tự cũ của từng bộ; thắp đèn tự tay hiệu đính, không dám ngại khó nhọc; lại xin tiên sinh xem lại một lượt, rồi mới khắc in.
Tuy sách của tiên sinh chẳng cần nhờ bản in này mới truyền lại được, nhưng nếu những lỗi chép nhầm chữ (vốn gọi là lỗi "ngư" thành "lỗ", tức chép lẫn những chữ trông giống nhau) ít đi, thì đối với ý muốn dạy đời của tiên sinh, có lẽ cũng không phải là không giúp được chút ít vậy. Tháng tám năm Canh Thân niên hiệu Gia Khánh (năm 1800), học trò là Thịnh Thời Ngạn người Bắc Bình kính cẩn viết lời tựa.
Sau ►
Quay lại danh sách thiên · Giỏ video