Chú giải Hồng Nang Kinh
Trời nam đất bắc nói chuyện đông tây, không biết đông tây có chỗ huyền vi. Chỗ diệu thật của ngũ hành (năm hành: Kim, Mộc, Thủy, Hỏa, Thổ) không ai hiểu, lũ giống sai lại đem các sao ra bàn phải trái.
Ngũ hành có tiên thiên (trật tự gốc của trời đất) và hậu thiên (trật tự vận hành, đem ra dùng). Nạp âm (phép gán ngũ hành cho từng cặp trong sáu mươi giáp tý) của hậu thiên chính là Hà Đồ (bức đồ số cổ, gốc của thuật số) của tiên thiên. Nhưng tiên thiên là bản thể, hậu thiên là để đem dùng. Nếu chỉ câu nệ vào phương vị thì rộng rãi mà không có chủ. Ví như một nhà ở một huyện nào đó, chỉ biết họ của nhà ấy mà không biết những người trong nhà mỗi người hiền ngu khác nhau, ưa ghét khác nhau. Cho nên không dùng "lão ngũ hành" (ngũ hành gán cố định theo phương: đông Mộc, nam Hỏa, tây Kim, bắc Thủy) mà dùng nạp âm của hậu thiên.
Tám sơn (tám phương lớn ứng với tám quẻ) được xếp ra mà bàn theo ngũ hành, mỗi vị phân kim đều có năm sao. Hai mươi bốn sơn xếp ra thì dễ nhận, được khẩu quyết của thầy mới là thật.
Phân kim tức là bảy mươi hai long (long: mạch đất chạy tới huyệt; bảy mươi hai long là bảy mươi hai ô chia quanh la bàn để xét mạch ấy). Trong đó có ô "quy giáp" (mai rùa, ô ở chính giữa mỗi chi, khí cứng, phải tránh), có ô "không vong" (ô ở giáp ranh, khí trống rỗng), đều không lấy. Như đãi cát lấy vàng, nên gọi là phân kim. Năm sao là ngũ hành mà mỗi ô phân kim thuộc về. Về cái sai của phân kim, người đời chỉ biết riêng lối một trăm hai mươi ô. Đến như cùng một sơn mà bàn hướng, lại có "kiêm trái", "kiêm phải" (đặt quan tài lệch sang ô bên trái hay bên phải), ngũ hành mỗi bên một khác, thì cả đời mờ mịt. Vì thế hai mươi bốn sơn (hai mươi bốn phương trên la bàn, mỗi phương mười lăm độ) không dễ nhận.
Trước hết theo bước nước mà xét thiên tinh, núi phải hợp với bảy mươi hai thần của Hồng Nang. Nếu hiểu được cái thú trong đó, thì chính là người hiểu âm dương địa lý.
Thiên tinh là các sao Tham Lang, Cự Môn, Lộc Tồn, Văn Khúc, Liêm Trinh, Vũ Khúc, Phá Quân, Tả Phụ, Hữu Bật (chín sao gán cho các phương để đoán tốt xấu). Ở đây nói thiên tinh là xét theo sinh, tử, vượng, suy. Bởi long và huyệt (điểm đặt mộ, nơi sinh khí tụ) tự nó không có tốt xấu, mà lấy nước làm tốt xấu; nước tự nó không có tốt xấu, mà lấy sinh vượng của long, huyệt làm tốt, tử tuyệt làm xấu. Các thầy thời nay xét đường nước đi, thường nói phép nước có nhiều mối, lý khó thống nhất, rồi cho cái này đúng cái kia sai, mờ mịt không có định luận. Hồng Nang Kinh lấy bảy mươi hai long làm chủ: điều ưa là đón sinh, theo vượng; điều kỵ là "phá vượng, xung sinh" (nước đâm phá vào phương vượng, phương sinh). Đây là ý chỉ bí mật của Dương, Tăng (Dương Quân Tùng, Tăng Văn Địch, hai bậc thầy phong thủy đời Đường), thầy tầm thường không thể biết được.
Bàn núi, bàn nước rồi bàn đến long. Nước xấu núi tốt thì không nên gặp. Long xấu núi tốt thì khỏi phải nói. Nước tốt long xấu thì trăm đời nghèo.
Núi là tọa sơn (phía lưng mộ tựa vào). Nước là dòng nước chảy. Long là sáu mươi long. Tốt là nói theo các vị sinh, dưỡng, quan, vượng; xấu là nói theo các vị bệnh, tử, mộ, tuyệt (các giai đoạn trong vòng mười hai trường sinh: sinh ra, lớn lên, cực thịnh rồi suy, bệnh, chết, vào mộ, dứt, thành thai, nuôi dưỡng). "Rồi bàn" là lấy long làm chủ. Long không hợp mà đi tìm ở tọa sơn thì đó là giống sai truyền giả, đều không có định luận. Dù nước hợp phương vượng mà long ở phương bệnh, tử, mộ, tuyệt thì rốt cuộc khó phát phúc; kẻ nghèo vẫn cứ nghèo.
"Ất Đinh Kỷ Tân Quý, Giáp Bính Mậu Canh Nhâm; người trí biết phân biệt, trong tay áo giấu ngọc châu." Xét lời phân kim này: Tý Sửu Tuất Hợi là thế; tám chi còn lại cũng vậy (?); ô ở giữa không phải Mậu Kỷ.
Chính vị của tám can và bốn duy (bốn quẻ ở góc: Càn, Khôn, Cấn, Tốn) không ghi lục giáp (?); chỉ địa chi mới có. Mỗi sơn chia ra mà thành bảy mươi hai là để ứng với bảy mươi hai hậu (mỗi hậu năm ngày). "Ô ở giữa không phải Mậu Kỷ" nghĩa là "trung khí" (khí ở chính giữa) phải tránh; dù không phải Mậu Kỷ, nhưng chính vị của mười hai chi gọi là quy giáp. Bảy mươi hai ô này lần lượt thay nhau xếp vào hai mươi bốn sơn.
Bậc tiên đã lộ chân cơ, mà thầy đời không biết thể. Sáu mươi giáp tý xếp vòng quanh, suốt từ đầu đến cuối.
Quẻ Càn làm vua thống lĩnh chín châu, nước Bính Tốn chầu tới, chảy ra Giáp Cấn. Trong đó ai cũng bảo không có cửa ngõ, nào biết Tham Lang đã lạc đường.
Hai mươi bốn sơn cộng lại thành bốn mươi tám cục (cục: bố cục núi và nước theo một hành nhất định). Ở đây nói tám quẻ là nêu một quẻ để bao luôn ba sơn. Sơn Càn: bên phải là Nhâm Tuất, bên trái là Ất Hợi. Bính Tốn là Lộc Tồn của nước, Giáp Cấn là Liêm Trinh của nước. Chỉ khi tọa huyệt (định độ ngồi của huyệt) ở Ất Hợi thì Cấn mới là Tham Lang; nếu kiêm Tuất thì không phải, cho nên gọi là lạc đường. Tôi xét: e đây là cục Kim, Bính Tốn là Tham Lang, Giáp Cấn là cửa ngõ. Nếu nói là sơn Càn thì cửa ngõ không phải Tham Lang, sao khỏi lạc đường?
Sơn Khảm, nước chảy về Khôn Ly, cái diệu dụng ấy thầy đời sao biết được. Lộc Tồn trên trời người không nhận ra, nước chảy ở Tham Lang lại sinh ngờ vực.
Sơn Khảm: bên phải là Bính Tý, bên trái là Canh Tý, kiêm phải hay kiêm trái đều hợp. Khôn Ly là phương thai, dưỡng, sinh. Nhưng nước về Tốn Tị thì ắt chảy ra Dần Giáp. Nếu làm hướng đơn (đặt chính giữa, không kiêm bên nào) thì là Mậu Tý. Khảm là Lộc Tồn của Hỏa, Dần Giáp là Tham Lang, ắt người ta ngờ là nước chảy phá. Mà không biết rằng quy giáp phải tránh, sơn Tý không có lẽ làm hướng đơn. Đây nêu một cung Khảm làm ví dụ; bốn mươi tám cục đều quen dùng phép "hai tám" (đặt lệch theo tỉ lệ hai phần – tám phần).
Sơn Cấn, nước chảy từ Càn tới, hai sơn Sửu Dần phải sắp đặt cho đúng. Thầy đời đều bảo Tham Lang chiếu, ai biết trong đó phúc không đến.
Cung Cấn: bên phải là Quý Sửu, bên trái là Bính Dần. Bàn theo thiên tinh thì Cấn là Tham Lang, nhưng không biết rằng kiêm Sửu hay kiêm Dần thì có khác nhau giữa Mộc và Hỏa. Nước từ Càn tới thì phải kiêm Sửu; nếu kiêm Dần thì thành Phá Quân, phúc không đủ mà họa có thừa.
Cung Chấn nạp giáp (phép gán thiên can vào quẻ) vốn giống nhau, Tham Lang ở Tốn Tị là từ bản cung. Lẽ diệu trong đó không ai biết, lại sang phía đông mà nhận long Mộc.
Cung Chấn: bên phải là Kỷ Mão, bên trái là Quý Mão. Ở đây lấy Tốn Tị làm Tham Lang thì nên kiêm trái. Còn chính Mão là Tân Mão; trong bảy mươi hai ô thì làm Tân Mão, làm hướng Canh Dậu Tân, tức là thừa (đón lấy) khí của long Mộc, cho nên gọi là bản cung.
Gió Tốn phân bố, phải biết trước; nước vào núi hợp thì có lợi. Đầu núi Thổ Mộc có một nhát chỉ (?), Khôn Khảm chiếu tới người không dễ biết.
Sơn Tốn: bên phải là Bính Thìn, bên trái là Kỷ Tị, mỗi bên có sinh vượng riêng. Nếu theo Mộc mà nước Khôn Khảm chiếu tới thì không dễ biết, bởi Khôn là Phá Quân của Mộc, Khảm là Văn Khúc của Mộc. Nên làm cục Thổ.
Cung Ly, Khảm đầy, việc khó rõ, phải biết trong đó vượng ở sao nào. Ngũ hành trên trời dường như dùng đảo ngược, tóm lại vẫn lấy đường gốc của Tham Lang mà đi.
Sơn Ly vốn thuộc âm Kim; bên phải là Nhâm Ngọ, bên trái là Bính Ngọ, nhưng mỗi bên có sinh vượng riêng. Theo lão ngũ hành thì là Hỏa, mà lại bàn riêng thành Thủy, Mộc, cho nên nói ngũ hành dùng đảo ngược. Tham Lang vốn là sinh khí; hễ gặp tử khí thì đều không lấy.
Mẹ vốn nạp Hỏa và Kim, Tham Lang, Vũ Khúc cùng tìm như nhau. Cha con tương sinh thành phối hợp, phải nhận dòng nước hợp với âm nào.
Cung Khôn: bên phải là Kỷ Mùi, bên trái là Nhâm Thân, là Tham Lang của Kim, Vũ Khúc của Hỏa, nên nói "cùng tìm như nhau". "Cha con tương sinh" tức là tam hợp (ba chi hợp thành một hành, như Thân – Tý – Thìn thành Thủy). Tam hợp bắt nguồn từ nạp âm, nạp âm bắt nguồn từ "cách tám tương sinh". Như Giáp Tý làm chồng, lấy Ất Sửu làm vợ, đếm đến vị thứ tám thì sinh con là Nhâm Thân; Nhâm Thân làm chồng, lấy Quý Dậu làm vợ, đếm đến vị thứ tám thì sinh Canh Thìn. Đây là phép lập hướng tam hợp Thân Tý Thìn. Phải nhận dòng nước chảy làm chủ: hợp với sinh vượng của nạp âm thì tốt, gặp tử tuyệt thì xấu.
Trên Đoài không có đầu, là nguồn nước; ngũ hành đảo ngược phải tìm chỗ huyền diệu. Hai sao Kim Hỏa người chưa nhận ra, hãy xem dòng nước chảy ở bên nào.
Đoài, nếu bàn theo phương tây thì là Kim; nếu bàn theo bảy mươi hai long thì là Đinh Dậu thuộc Hỏa. Thực ra bên phải là Thủy, bên trái là Thổ, mà lại dùng Kim Hỏa, đảo ngược để tìm chỗ huyền diệu, tóm lại lấy dòng nước chảy làm chủ.
Khảm, Ly, Chấn, Đoài cùng bốn duy, ngũ hành phối hợp nhau là cơ huyền diệu. Xét kỹ dòng nước, chia âm mà tọa, cha con tương sinh thì phúc có thể khảo nghiệm.
Trước nói tám quẻ, đây chuyên nói Khảm, Ly, Khôn, Đoài, theo hành nạp âm mà chia làm bốn cục. Bốn duy là tứ sinh, tứ mộ, tứ lâm quan của ngũ hành. Biết được can dương của sơn long rồi mới lấy can âm của thủy long phối vào, như Giáp phối với Quý, Nhâm phối với Tân, Bính phối với Ất, Canh phối với Đinh. "Chia âm mà tọa" là lấy thủy thần (thần nước) làm chủ; năm âm là để tọa huyệt.
Lật trời đảo đất, so ra chẳng giống nhau, phải dạy dùng bảy mươi hai long để "đoạt thần công" (giành lấy công của tạo hóa). Công phu xuyên sơn, thấu địa (hai vòng la bàn xét mạch núi tới và khí ngầm vào huyệt) phải cân nhắc mà dùng, thì con cháu đời đời phúc không cùng.
Giáp Canh Bính Nhâm là long; Ất Tân Đinh Quý là thủy. Điều này không ở phương vị trên la kinh (la bàn phong thủy), mà ở hành nạp âm. Vì thế các ngôi mộ nổi tiếng xưa nay, lấy lão ngũ hành mà tìm thì không hợp, lấy tam hợp ngũ hành mà tìm cũng không hợp, chỉ có nạp âm của bảy mươi hai long thì họa phúc ứng như tiếng vọng. Nhưng tọa huyệt dẫu hợp, vẫn phải xuyên được long thật, thấu được khí thật, sau đó lệ quẻ của ba vòng la bàn đều quy về một quẻ, thì phúc trạch mới lâu dài. Phép tọa huyệt theo bảy mươi hai long vì thế lại nằm ngoài xuyên sơn, thấu địa.
Nước chảy phá phương sinh thì chủ chết trẻ, chảy phá phương vượng thì tiền của tan như bị sói chặn. Dưỡng, sinh, quan, vượng đều chầu về huyệt thì con con cháu cháu phúc trạch dài lâu.
Phàm trường sinh, quan đới, lâm quan, đế vượng, thai, dưỡng đều không nên bị phá. Chỉ nói sinh, vượng là nêu một góc (để suy ra phần còn lại). Long huyệt do trời đất sinh thành thì chưa có cái nào phá sinh vượng; chỉ vì không rõ "ai tinh" (xếp sao lần lượt theo vòng can chi) nên mới tọa huyệt sai. Thanh Nang Tự (lời tựa sách Thanh Nang) nói: "Nếu thấu hiểu được lẽ trong đó, thì diệu dụng vốn cùng một thể." Tâm pháp của Dương, Tăng chẳng qua là thuận theo tự nhiên, không làm trái với chỗ của nó, đúng như lẽ phải vậy mà thôi.
Giả như đầu long là sơn Kim, làm sơn Dần hướng Thân, sơn Mão hướng Dậu, mỗi cái đều kèm thiên can, thì xem kỹ nước từ phương nào tới, rồi theo phân kim bảy mươi hai long mà xét Mộc, Thủy, Hỏa, Thổ, lấy ba thần sinh, vượng, Cự (Cự Môn) chầu vào, cho nước tử, mộ, tuyệt chảy đi, thì là đất giàu sang mãi mãi. Nếu không hợp như vậy thì dù giàu sang cũng không lâu. Bí quyết là ở đầu nguồn nước mà tìm long, trên long mà phân biệt mạch, trên long mà xét khí, trên long mà lập hướng. Nghèo hèn, giàu sang, thọ yểu, cứ xem kỹ long, mỗi đời ứng một đốt mà đoán, muôn phần không sai một.
◄ Trước
Sau ►
Quay lại danh sách thiên · Giỏ video