Thiên 14 — Biện ba điều sai khi bàn về long

 Bàn về ba điều sai khi luận long (long: mạch núi, tức dải núi uốn lượn chạy dài, mang sinh khí đến chỗ đặt mộ)

 Bản chú giải sách Ngọc xích kinh (một bộ kinh phong thủy) có lẽ do người đời sau mạo tên mà làm, điều ấy quả cũng có. Nhưng sách Giáo tử thư (sách dạy con) là do cha truyền cho con, trong đó đều dùng tam hợp (phép ghép ba địa chi, hay ba phương, thành một nhóm cùng một hành; ví dụ Thân – Tý – Thìn hợp thành hành Thủy) để luận long. Còn tả quan, hữu quan (thuyết chia long làm hai loại "cửa ải bên trái" và "cửa ải bên phải", tức long dương và long âm) thì cũng giải như cách thông thường. Riêng ông lại chỉ lấy Giáp, Canh, Bính, Nhâm làm long, chẳng lẽ long sinh ra ở ngoài tam hợp sao?

 Đáp: Tam hợp là để luận cục (thế cục: cách sắp đặt long, huyệt và nước cùng quy về một hành), không phải để luận long. Tôi đọc bài Thanh nang tự (bài tựa sách Thanh nang, một kinh phong thủy), thấy không chỉ núi có long mà nước cũng có long. Long thần trên núi (thần khí của long đi trên núi) là Giáp, Canh, Bính, Nhâm. Chúng được luận theo hành nạp âm mà chúng thuộc về, chứ không theo phương vị. (Nạp âm là phép gán ngũ hành cho từng cặp trong sáu mươi tổ hợp can chi Giáp Tý; ví dụ cặp Giáp Tý – Ất Sửu thuộc Kim.) Long thần trong nước tức là Ất, Tân, Đinh, Quý, cũng định theo nạp âm.

 Có người vợ này thì có người chồng ấy. Long núi là Giáp Mộc thì long nước tất là Quý. Long núi là Canh Kim thì long nước tất là Đinh. Long núi là Bính Hỏa thì long nước tất là Ất. Long núi là Nhâm Thủy thì long nước tất là Tân. Chúng đều dùng lẫn chỗ sinh vượng của nhau. (Sinh vượng là Trường sinh và Đế vượng, hai giai đoạn tốt nhất trong vòng mười hai giai đoạn sinh ra, lớn lên, suy yếu, chết đi của một hành.) Huyền khiếu (chỗ then chốt huyền diệu nơi khí giao thông với nhau) của chúng thông nhau, như người thân trong một nhà. Nhưng đạo của quẻ Càn thành con trai, đạo của quẻ Khôn thành con gái, nên âm và dương mỗi bên một khác. Vì thế long thần trên núi không xuống nước, long thần trong nước không lên núi.

 Giáo tử thư lấy cục làm long, mà không biết bốn long thần trên núi đều thuộc can dương (các thiên can lẻ: Giáp, Bính, Mậu, Canh, Nhâm). Đó chính là sâu mọt phá hoại học thuyết của Dương, Tăng (Dương công và Tăng công, hai bậc thầy tổ của môn phong thủy), làm hại người không ít.

 Tôi đọc bài tự tựa của Ngô công (người viết bài tựa, con của ông Khắc Thành nói dưới đây), thấy chỉ có phần về Thiên ngọc kinh (bộ kinh phong thủy, được coi là tâm pháp của Dương, Tăng) là ông không quên kể nguyên do mình được khẩu quyết. Vì vậy hai bài ký về Dương, Tăng đều được chú vào trong thiên ấy.

 Bài văn ấy chép: "Cha tôi đã khuất là ông Khắc Thành, lúc trẻ ưa bói theo Kinh Dịch, mê ngắm núi sông. Một hôm ông gặp một người lạ truyền cho ba quyển Thiên ngọc kinh và nói: 'Đây là tâm pháp (phép học cốt lõi, truyền bằng lòng) của Dương, Tăng.' Về nhà ông lấy ra nghiền ngẫm, nhưng vẫn chưa hiểu nghĩa.

 Sau ông đi qua Tín Châu, thấy một long rất đẹp, từ phương Chấn (phương đông) chạy vọt vào phương Tốn (phương đông nam). Hai ngọn Thiên Ất, Thái Ất (tên hai quý tinh, tức sao quý; ở đây chỉ những ngọn núi đẹp đứng ở phương tốt) lấn vào phương Chấn (?). Chỉ ngại có khe lớn là Huyền qua (tên một hung sát; nước phạm vào đó thì phá hỏng thế cục) phá cục, nên ông nghi ngờ, không dám táng.

 Nghe nói ở Tiên Lĩnh có vị Tân chân nhân (người tu đắc đạo) trí tuệ rộng lớn, ông bèn đến bái phỏng. Chân nhân nói: 'Ta sẽ vì ông mời hai vị tiên Dương, Tăng giáng thần bút (thần nhập vào bút mà viết ra lời) để quyết việc này.' Chốc lát hai vị tiên đến, viết rằng: 'Sao không xem Thiên ngọc kinh?' Cha tôi đáp: 'Nghĩa của nó tôi chưa hiểu rõ.' Thần (?) lại viết:

 'Liêm Trinh (tên một sao trong Cửu tinh, tức chín sao dùng để định tính chất của núi) là long nhất dương. Nó khởi từ Chấn, nơi vua (khí trời) xuất hiện, rồi ra đến Tốn cho đều khắp. Hướng phối Canh với Đinh là huyền cơ (then máy nhiệm mầu). Tân Tốn cao cắm vào trời là quý lạ. Nước Khôn Thân chảy đến thì quan lộc (chức quan và bổng lộc) thịnh vượng, chớ đoán là Huyền qua.'

 Cha tôi hỏi: 'Ngặt vì quẻ khí (khí của tám quẻ Bát quái gán cho các phương) không hợp thì sao?' Thần giận, viết: 'Sao không soi xét bài Long đàm ký của thầy ta?' rồi lui đi.

 Cha tôi bèn đến xem bài ký ấy. Bài ký chép: long ấy từ Khảm Quý đi vào Hợi Càn; Dương công lập hướng Tốn, hợp với điều lành. Hơn mười năm sau, ông lại đến, nói hướng ấy còn huyệt thừa, bèn táng thêm một huyệt hướng Bính. Họ Trương nhân đó gặng hỏi: 'Sao một long mà lập hai hướng?'

 Bài ký viết: 'Khảm Quý ào ạt vào Hợi Càn, hướng Bính kẹp lấy rắn (Tỵ) mà táng. Con cháu mặc áo tía, áo đỏ cùng áo xanh lục (áo quan các bậc). Nước Dần Giáp chảy đến đuổi theo hổ, thỏ (Dần, Mão). Núi ngựa (núi ở phương Ngọ) nhô đỉnh cao, ruộng vườn mua đến vạn khoảnh. Chớ để nước chảy xung vào Ngọ, nếu không sẽ chết yểu và nghèo khó.'

 Táng xong, quả nhiên con cháu giàu sang. Qua hơn trăm năm, nước xung vào Ngọ, bèn sinh ra họa chết yểu, nghèo khó, đúng khớp với bài ký. Cha tôi than rằng: 'Nước Dần Giáp chủ về bệnh điên dại; long dương phá cục âm mà lại giàu. Mới tin rằng phép sinh vượng của Thiên ngọc kinh là có chuẩn mực, còn thần bút thì không nói sai.'"

 Văn gốc của Ngô công chắc chỉ dừng ở đây. Những lời còn lại hẳn là người đời sau "nối đuôi chồn" (thêm thắt vụng về vào), lấy chuyện thần bút ra mà bàn.

 Liêm Trinh tức là Mão. Chính Mão là Quý Mão nhập thủ (nhập thủ: đoạn long cuối cùng đi vào huyệt). Tốn là Tân Tỵ. Nạp âm của cả hai đều thuộc Kim, nên long núi ở đây là long Canh. Lấy long nước Đinh Hỏa phối với long núi Canh. Thái Ất là phương Kim sinh, Thiên Ất là phương Kim vượng. Ở phương sinh, phương vượng có núi cao vút, lại có nước thôi quan (nước chảy đến giục cho sớm được làm quan) chầu về, vì thế mà phát phúc. Đây là nói sáu mươi long (cách chia vòng la bàn thành sáu mươi ô, ứng với sáu mươi tổ hợp can chi, để xét khí của long) hợp với nước.

 Khảm Quý là bảy phần Tý, ba phần Quý. Hợi Càn là năm phần Hợi, năm phần Càn. Lần đầu lập hướng Tốn là long Mộc ngồi huyệt Hỏa. Táng thêm một huyệt hướng Bính thì đó là huyệt Thủy. Hơn trăm năm sau, nước phá vào Ngọ Đinh, nên đến nỗi chết yểu. Ngọ Đinh là phương Hỏa vượng, lại là phương Dưỡng của Thủy (Dưỡng: giai đoạn được nuôi trong thai, giai đoạn cuối của vòng mười hai giai đoạn), đều không nên phá. Đây là nói sáu mươi long hợp với nước, mà bảy mươi hai long (cách chia vòng la bàn thành bảy mươi hai ô can chi) không hợp với nước.

 Long, hướng và nước tất phải quy về một quẻ. Nếu chỉ là cách làm tạm thời chứ không phải phép chính, thì đã sinh ra khuyết tật; dù là diệu dụng của Dương, Tăng cũng không làm gì được. Tăng công cũng vui lòng chỉ bảo (?) cho Khắc Thành, để ông biết rằng lành dữ của nước đều luận theo sáu mươi long và bảy mươi hai long, không luận theo quẻ khí. Nếu đem quẻ khí mà luận long, thì long Mão vốn là Mộc sao lại thành Kim, Tý Quý vốn là Thủy sao lại thành Mộc? Không tinh thông Thiên ngọc thì không hiểu được đến chỗ này. Bài tựa thì đề cao Thiên ngọc, mà sách để lại (Giáo tử thư) lại trái với Thiên ngọc. Vậy đủ biết bộ sách truyền ra ngoài kia không phải do tay Ngô công viết (?).

 Khi dẫn chứng các sách, tôi lấy Thanh nang, Ngọc xích, Thiên ngọc, Kim đạn, Thiết đạn, Hồng nang kinh, Hành trình ký làm chính. Ngoài những sách đó, như thiên Thôi quan của họ Lại, tôi đều ngờ là mạo tên, nên không dám gán ghép theo. Tôi thật muốn làm cho khẩu quyết của Dương, Tăng sáng rõ như mặt trời ban ngày (?), vì thế việc lấy hay bỏ phải nghiêm ngặt. Nếu bảo tôi thiên vị điều mình ưa thích, thì tôi không dám.

◄ Trước Sau ►

Quay lại danh sách thiên · Giỏ video