Thiên 15 — Đúng sai của sách Đỉnh môn châm

 Đúng và sai của sách Đỉnh môn châm (một sách về la kinh)

 Có người hỏi: Những cách giải la kinh (la bàn phong thủy) theo lối thông tục xưa nay vẫn tranh cãi không dứt. Sách mà ông trước kia tin phục là Đỉnh môn châm, nay ông lại đem Đỉnh môn châm ra chê bàn. Chẳng lẽ hôm qua sai mà hôm nay đúng?

 Đáp: Ngửa xem trời, cúi xét đất là môn học lớn bậc nhất trong trời đất. Ở thời thượng cổ thịnh trị, môn học ấy nằm trong tay vua và tể tướng: Thái Vương dời đô sang đất Bân, Chu công (?) bói chọn đất Lạc. Đến đời suy, nó được truyền trong hàng thường dân áo vải làm nghề này, miệng truyền lòng dạy. Người theo nghề không thiếu, chỉ riêng về nghĩa văn tự thì chưa hẳn đã hiểu tường tận. Vì vậy những sách nối theo cái giả, gieo cái sai thì không ai sửa lại cho đúng.

 Từ Thí Khả (tác giả Đỉnh môn châm) cùng học trò khảo cứu, có nhiều chỗ khác hẳn người thường. Xét qua cuộc đời ông (?), ông bác bỏ thuyết doanh súc (phép chia các ô la bàn không đều, ô rộng ô hẹp), bác bỏ thuyết Quản cục (?) (thuyết cho rằng mỗi cục do một sao cai quản) và thuyết cầm tinh (phép phối hai mươi tám chòm sao, mỗi chòm gắn với một con vật, vào các sơn). Những điều đó ông đều có kiến giải xác đáng. Đó là lý do tôi từng tin phục Đỉnh môn châm.

 Ngoài những điều ấy, ông chỉ theo tục mà hùa theo, hoàn toàn không nghiền ngẫm. Ví như quy giáp (?) (đường ranh giữa các ô, ví như đường nứt trên mai rùa), sai thác (chỗ lệch lạc giữa các ô), không vong (chỗ ranh giới trống rỗng không có khí, đặt huyệt vào thì xấu) và thứ huyệt (?). Các chỗ không vong ấy đều chỉ theo bảy mươi hai long (cách chia vòng la bàn thành bảy mươi hai ô can chi). Ông lấy bỏ rất nghiêm, đến nỗi chỉ dùng các ô Bính, Canh, Đinh, Tân.

 Lại về lệ quẻ của ba bàn (ba vòng chia độ trên la kinh), ông không biết rằng riêng còn có Xuyên sơn (vòng dùng để xét từng đốt của long chạy đến), thành ra thiếu mất một bàn, nên ông đặt thêm bàn này để chia làm ba. Bảy mươi hai cung vị (các ô vị trí) của bàn ấy phần nhiều nằm ở khe ranh giới, không nối tiếp nhau, đến nỗi họa phúc trăm lần không một lần nghiệm. Trong bảy mươi hai long, nếu nước phá vào phương vượng hay xung vào phương sinh thì ứng nghiệm nhanh như tiếng vang.

 Lấy tỷ lệ "hai – tám" (cách ghép hai phần sơn này với tám phần sơn kia khi định độ) mà nói: ô Tân Hợi của bảy mươi hai long lại rơi lệch về bên trái ô Quý Hợi của phép bình phân (phép chia đều vòng la bàn); ô Quý Hợi của bảy mươi hai long lại rơi lệch về bên phải ô Giáp Tý của phép bình phân. Ô Quý Hợi và Giáp Tý của phép bình phân đã là "ba – bảy" (ba phần sơn này, bảy phần sơn kia), thì bốn mươi tám cục (bốn mươi tám cách tọa huyệt định hướng) rõ ràng là "hai – tám". Nếu lấy Bính, Canh, Đinh, Tân làm bình phân, thì chỉ có "ba – bảy" mà không có "hai – tám". Thế mà ông lại nói đến một trăm hai mươi phân kim (phép chia vòng la bàn thành một trăm hai mươi ô nhỏ để đặt quan tài cho chính xác), lại đặt Xuyên sơn ở phía sau nó. Đó là điều sai thứ nhất.

 Nếu Chấn, Đoài không biến, Khảm, Ly cứ đối nhau, thì lẽ âm dương của trời đất cũng đứt mà không nối, tản mát mà không có tình. Chỗ diệu của nạp âm (phép gán ngũ hành cho từng cặp trong sáu mươi tổ hợp can chi Giáp Tý) là Kim và Thủy bao chứa lẫn nhau, Mộc và Hỏa đổi chỗ cho nhau. Nhờ vậy lẽ ngũ hành mới thay nhau nối tiếp, như vòng tròn không có đầu mối.

 Thiên ngọc (Thiên ngọc kinh, bộ kinh phong thủy của Dương công) xếp Tỵ, Bính thuộc phía đông, vì Kim sinh ở Tỵ; xếp Hợi, Nhâm thuộc phía tây, vì Mộc sinh ở Hợi; xếp Khôn, Cấn thuộc nam và bắc, vì Hỏa sinh ở Cấn, Thủy sinh ở Khôn. Ba quẻ có thiên quái và địa quái (quẻ trời và quẻ đất), tức thuộc về chiều xoay trái, xoay phải, "ba – bảy" và "hai – tám". Từ Thí Khả không biết nghĩa này, lại đặt ra cách chia ba quẻ, rồi bừa bãi chê bai. Đó là điều sai thứ hai.

 Thiên tinh (các sao trên trời ứng với các phương) có ngôi đế vương, tướng tướng. Các quý tinh trong số thiên tinh cùng với Cửu tinh (chín sao) đều khởi song song. Nhưng tóm lại, sao quý hay hèn là ở chỗ gặp vượng hay gặp hưu tù (giai đoạn khí suy, bị giam hãm). Vì vậy núi nào cũng có thể quý, núi nào cũng có thể hèn. Chỉ có Kỷ Hợi, Bính Dần, Quý Hợi, Canh Dần đều thuộc đất Lâm quan (giai đoạn trưởng thành, ra làm việc), đất Trường sinh (giai đoạn mới sinh). Còn chính Cấn, chính Hợi lại thuộc đất Bệnh (giai đoạn khí ốm yếu). Thế mà ông lại nói Tân, Tuất, Dần (?) là quý nhất trong sáu mươi long (cách chia vòng la bàn thành sáu mươi ô can chi để xét long). Đó là điều sai thứ ba.

 Đông là Mộc, tây là Kim, nam là Hỏa, bắc là Thủy, giữa là Thổ: đó là vị trí theo Hà đồ (bức đồ hình cổ, tương truyền hiện trên lưng long mã, là gốc của số học và ngũ hành). Nói lớn thì khắp thiên hạ chung một hệ năm phương; nói nhỏ thì mỗi nhà, mỗi ấp đều có năm phương riêng. Vì thế mười hai địa chi theo tiên thiên (trật tự gốc trước khi vạn vật thành hình) chi nào cũng đủ ngũ hành. Sau đó mới chia ra từng mạch từng sợi, chỗ nhỏ như sợi tóc cũng phải phân biệt.

 Lẽ nạp âm gốc ở phương vị Hà đồ. Đầu mối của nạp âm gốc ở phép cách tám tương sinh (cứ cách tám vị trí lại sinh ra một hành, như ông lấy vợ cách tám ngôi). Nó lại lấy sự thịnh suy của âm dương; trời, đất, người, vật tóm lại đều không ra ngoài sự thịnh suy của âm dương. Đó là ngũ hành hậu thiên (trật tự ngũ hành khi vạn vật đã thành hình, vận hành trong thực tế), nên phải coi trọng phép ai tinh (phép xếp lần lượt sao hoặc hành vào từng ô la bàn). Thế mà ông lại nói: hoặc dùng chính ngũ hành (ngũ hành gốc của các phương), hoặc dùng mộ của song sơn hóa hợp (?). Ông đem chuẩn mực nhất định mà biến thành ngã rẽ khiến người lạc lối, như đuổi dê lạc giữa đường nhiều ngả. Đó là điều sai thứ tư.

 Hướng Tý Ngọ của địa bàn (vòng chính châm, chia theo hướng kim nam châm) đứng yên và có định thường. Xét long và tọa huyệt (định chỗ và chiều ngồi của huyệt mộ) đều dùng chính châm (kim chính, chỉ theo hướng nam bắc của nam châm), điều ấy đúng. Nhưng việc chọn ngày giờ thì dùng Thời hiến lịch (lịch chính thức do triều đình ban hành). Người xưa định ngày xây cất và chôn cất đều dùng tiết khí (hai mươi bốn mốc thời tiết trong năm) ứng với long của huyệt mình, lại xét cả sự hội hợp của Kim, Mộc, Thủy, Hỏa. Tuế sai (hiện tượng vị trí mặt trời ngày đông chí xê dịch dần trên vòng sao qua năm tháng) không cố định, số độ xê dịch vượt qua cả vạch la kinh, làm sao ghi sẵn trước được lịch nghìn vạn năm?

 Vì thế người ta cho ô Tý của phùng châm (vòng kim lệch, tức Thiên bàn) tiến lên một vị để làm chuẩn cho việc đón khí tiết, để chỉ rằng năm tháng dần lệch về phía đông. Xưa ngày đông chí mặt trời ở sao Đẩu, nay ngày đông chí mặt trời ở sao Cơ (Đẩu, Cơ là tên các chòm trong hai mươi tám chòm sao) là vậy. Lại cho ô Tý của trung châm (vòng kim giữa, tức Nhân bàn) lùi lại một vị để làm chuẩn cho việc xét triền độ (độ số vị trí các chòm sao trên vòng trời), để chỉ rằng trời dần lệch về phía tây. Xưa độ thứ hai của sao Nữ đi qua Tý, nay độ thứ nhất của sao Ngưu đi qua Tý là vậy.

 Chỗ diệu của việc vận dụng là lấy địa bàn mà tìm cho hợp với thiên bàn (vòng ứng với trời), nên mới nói: "Hướng thì theo hướng trên trời." Thế mà Thí Khả một mực bác là sai, không biết rằng trung châm và phùng châm đều là khuôn mẫu cho việc vận dụng. Đó là điều sai thứ năm.

 Cho đến chuyện xuyên sơn, thấu địa (hai vòng trên la kinh: một vòng xét các đốt long chạy đến, một vòng xét khí thấu vào huyệt), nhận sát (khí xấu) để định tên chủ, phân long và hướng âm dương ra thành các bậc hơn kém, thật là làm nhơ (?) học thuyết của Dương, Tăng (Dương công và Tăng công, hai bậc thầy tổ của phong thủy). Lúc mới đọc, tôi chưa được nghe ý chỉ xuyên suốt, nên thấy sách ấy có vẻ đáng mừng. Đến khi đã thấu hiểu Thiên ngọc và các sách, thì cái sai của Đỉnh môn châm tự rõ ràng như chỉ trên lòng bàn tay. Người hiền đời trước nói: "Hôm nay được một khẩu quyết, ngày mai lại thấy nó sai." Điều tôi thấy khi đọc sách cũng gần như vậy. Tôi chỉ cầu cho lý được thỏa đáng mà thôi, nào phải ưa chuyện chống đối người khác.

◄ Trước Sau ►

Quay lại danh sách thiên · Giỏ video