Thiên 17 — Luận âm dương

 Bàn về âm dương

 Có người hỏi: Vợ chồng, trống mái, đực cái là cái mà sách Ngọc xích gọi là âm dương. Có người bàn rằng tám quẻ thuộc dương (?), thiên can thuộc âm, cho nên Cấn với Bính, Tốn với Tân, Đoài với Đinh là âm dương gặp nhau. Người hiền xưa nói: "Âm dương gặp nhau thì phúc lộc lâu bền; âm dương bỏ nhau thì tai họa đến cửa." Ngọc xích lại nói: "Âm ghép với dương mà không đúng loại thì gọi là dương sai; âm gặp âm mà mất đôi thì gọi là âm thác." Chỗ giống chỗ khác ấy lấy gì mà phân biệt?

 Đáp: Âm dương mà người hiền xưa nói chính là âm dương của Thiên ngọc kinh (bộ kinh phong thủy của Dương công). Chỉ vì người ta không biết xem trống mái nên mới gượng giải như vậy. Trời đất hợp nhau thì muôn vật sinh sôi. Cho nên việc chôn cất để đón sinh khí (khí sống, khí tốt chạy trong lòng đất) tóm lại không lìa âm dương. Cái gọi là "âm dùng dương chầu, dương dùng âm ứng", tức là lấy nước Ất, Tân, Đinh, Quý phối với long (mạch núi) Giáp, Canh, Bính, Nhâm.

 Đạo vợ chồng là cầu việc sinh nở; chưa có ai không xướng tùy (chồng xướng, vợ theo) mà sinh nở được. Bốn long thần (thần khí của long) Giáp, Canh, Bính, Nhâm đều thuộc can dương (các can lẻ), đi thuận rồi về Mộ (giai đoạn khí bị chôn giấu, cất kín). Bốn long thần Ất, Tân, Đinh, Quý đều thuộc can âm (các can chẵn), đi ngược rồi về Mộ. Vậy lấy Quý phối Giáp, Đinh phối Canh, Ất phối Bính, Tân phối Nhâm, thì sinh và vượng cùng quy về một mối, cùng thành tam hợp (ba vị trí hợp thành một hành), như vợ chồng một bên xướng một bên theo.

 Nếu long Giáp vốn phối với nước Quý, mà trong cục (thế cục) lại thấy nước Ất, Tân, Đinh thì gọi là âm thác. Nước Quý vốn phối với long Giáp, mà về sau long lại đổi thành Canh, Bính, Nhâm thì gọi là dương sai. Đó là anh em không giao hợp được. Nếu đốt thứ nhất, hai, ba hợp mà long phía sau không hợp, hoặc đốt sau hai ba hợp (mà đốt đầu không hợp), trước sau không thống nhất, thì đó là vợ chồng gặp nhau giữa đường.

 Lại như long Mộc (?) vốn phải ra ở Mùi Khôn, mà đến phương Tuất mới ra, thì là quá mức. Long Hỏa vốn phải ra ở Tuất Càn, mà đến Đinh Mùi đã ra, thì là chưa tới. Những thứ ấy đều là cái không nên lấy. Nếu không phải nước xung vào phương sinh, phá vào phương vượng, thì ắt cũng gặp nước ở các phương Bệnh, Tử, Mộ, Tuyệt (các giai đoạn khí ốm yếu, chết, bị chôn, dứt hẳn trong vòng mười hai giai đoạn của một hành).

 Sơn vận, thủy vận của sách Thiết đạn tử, cùng bốn long bốn cục của sách Đạn tử, đều lấy Ất, Tân, Đinh, Quý phối với Giáp, Canh, Bính, Nhâm. Vì vợ theo chồng là để giúp chồng, nên Thủy, Hỏa, Mộc phối nhau thì chỗ diệu là ở tương sinh. Riêng Kim, vì kim loại không gặp lửa thì không thành đồ dùng, nên lấy tương khắc làm phối. Cách sinh thành tuy khác, nhưng việc giúp chồng thì như nhau. Vì vậy huyền khiếu (chỗ then chốt huyền diệu nơi khí giao thông) thông nhau tức là âm dương gặp nhau; huyền khiếu không thông tức là âm dương trái nhau. Ngoài trống mái, đực cái ra không có âm dương nào khác. Đúng như câu: "Dương công dưỡng già xem trống mái, các sách trong thiên hạ đều chẳng giống."

◄ Trước Sau ►

Quay lại danh sách thiên · Giỏ video