Cuộc ngao du của Minh Liêu Tử (tên một nhân vật ẩn sĩ, nghĩa là "người sống trong cõi lặng lẽ, vắng vẻ, sâu kín")
Cuộc ngao du của Minh Liêu Tử. Đồ Long (người đời Minh) soạn.
● Lời tựa
Tôi tính vốn thích đi chơi xa. Năm Cường Ngữ Đại Uyên Hiến (cách gọi năm theo lối cổ: Cường Ngữ ứng với can Đinh, Đại Uyên Hiến ứng với chi Hợi, tức năm Đinh Hợi), tôi đi từ hồ Điến Sơn và hồ Mão, bơi thuyền khắp Ngũ Hồ (vùng Thái Hồ), băng qua Tam Thiên Trúc (ba ngôi chùa Thiên Trúc ở Hàng Châu), phóng mắt nhìn về núi Phổ Đà ở phía nam. Tôi xuôi thuyền trên sông Tiền Đường, qua núi Nhạn Đãng, lên núi Thiên Thai, tìm dấu xưa của Lưu Thần và Nguyễn Triệu (hai người đời Hán vào núi Thiên Thai hái thuốc, tương truyền gặp tiên nữ). Tôi lại chuyển sang leo núi Tứ Minh, men theo "đường chim bay" (lối núi cheo leo, hiểm hẹp, chỉ chim mới qua được), dần vào tới hang tiên, theo đuổi lối đi đã dứt từ thời Phục Hy, Thần Nông, dò theo dấu vết huyền diệu của hai bậc lão (?).
Tôi gặp một đạo nhân (người tu theo Đạo giáo), mắt sáng đẹp, má trắng, khoác áo vá, đeo bầu nước, ngồi kiết già (ngồi xếp bằng, hai bàn chân gác lên hai đùi) dưới gốc thông, như thể quanh mình không có ai. Tôi đoán người này không phải hạng tầm thường, bèn vái dài, đến xin được chỉ dạy. Đạo nhân không thèm liếc nhìn. Tôi xấu hổ, mồ hôi túa ra, quỳ gối lết tới trước. Ông vẫn không đáp. Tôi không dám đứng dậy. Đạo nhân bỗng mỉm cười nhìn tôi, rồi bước vào rừng thông, tôi theo sát phía sau.
Đạo nhân hỏi: "Ngươi theo làm gì?" Tôi đáp: "Theo đạo nhân." Hỏi: "Đạo ở đâu?" Đáp: "Đạo ở khắp nơi, theo đâu cũng có." Hỏi: "Thế nào là Đạo (cái lẽ gốc sinh ra và vận hành muôn vật theo Đạo gia)?" Đáp: "Đạo tức là Đạo." Đạo nhân nghiêm nét mặt, nhắm mắt, hồi lâu mới nói: "Đạo há dễ nói được sao? Nói ra đâu phải chuyện dễ dàng!" Tôi quỳ thẳng ở phía dưới, ngơ ngác như mất hồn. Đạo nhân tay cầm một tập sách đưa cho tôi xem, đề là "Cuộc ngao du của Minh Liêu Tử". Tôi kính cẩn đọc, thì đạo nhân bỗng biến mất.
Tôi xem tập sách này thấy: hòa tan thân xác, quên cả vật lẫn ta, coi được và mất như nhau, coi sống và chết là một; núi Tu Di (ngọn núi lớn nhất ở trung tâm thế giới theo quan niệm Phật giáo) không phải là lớn, hạt cải không phải là nhỏ; xe sang mũ quan không phải là vinh hoa, áo rách vá chằng chịt không phải là hèn mọn; Bành Tổ (người tương truyền sống tám trăm năm) không phải là sống lâu, đứa trẻ chết non không phải là chết yểu.
Sách xóa ranh giới giữa sắc (mọi hình tướng, sự vật có thể thấy biết được) và không (bản chất rỗng không, không có tự tính của sự vật, theo Phật giáo) để hợp làm một; coi nhẹ cái "có" mà đạt tới cái "huyền" (lẽ sâu kín, nhiệm mầu của Đạo); hiểu rằng "có" và "không" tuy hai tên mà cùng một nguồn; làm tan cái "không" duy nhất vào trong ba phiên (ba bậc nhận thức: sắc, sắc là không, và quán chiếu) (?); ôm giữ cái Một (sự thuần nhất nguyên sơ của Đạo), ở trong sự hòa thuận, để tinh thần dạo chơi nơi sân (?); hòa đồng với Đại Thuận (sự thuận theo lớn lao, tức hợp hoàn toàn với lẽ tự nhiên). Lúc đi lúc ngồi tôi đều giở ra đọc, thấy câu nào cũng thoang thoảng khí vị khói ráng chốn tiên, chỗ nào cũng hợp với Đạo. Vị đạo nhân kia phải chăng chính là Minh Liêu Tử?!
Những kẻ bon chen lo chuyện sống lâu hay chết sớm, rầu rĩ vì cảnh bế tắc hay hanh thông, lời nói thì che giấu lòng thật, lễ nghi thì chẳng theo phép chính, ngày đêm hành hạ thân mình mà không biết dừng, nếu đọc sách này cũng có thể nghỉ ngơi đôi chút. Tôi kém cỏi, nhưng không muốn giấu kín điều được truyền cho làm của riêng, nên viết mấy lời mở đầu để phổ biến rộng cho những người cùng chí hướng với tôi.
Kẻ bạn của Xích Tùng (vị tiên thời thượng cổ) ở Cửu Phong viết tại động thiên Yên Hà (động thiên: cõi tiên ẩn trong lòng núi theo Đạo giáo; Yên Hà nghĩa là "khói ráng").
Sau ►
Quay lại danh sách thiên · Giỏ video