Bài tựa về yết-ma (nghi thức tác pháp trong tăng đoàn, ở đây là nghi thức truyền thọ) giới Bồ-tát (giới luật của người phát nguyện tu thành Phật để cứu độ mọi chúng sinh).
Sa-môn (người xuất gia tu hành) Tĩnh Mại soạn.
Biển cả sâu rộng mênh mông, gom hết các dòng sông chảy về chầu. Pháp tánh (bản chất chân thật của mọi sự vật) thật huyền diệu, thâu tóm muôn loài muôn vật mà quy về một mối. Vì thế mới biết: hiển bày đạo mà không dùng lời nói, thì tôn sùng sự im lặng ở Tỳ-da (thành Tỳ-da-ly, nơi cư sĩ Duy-ma-cật lặng thinh khi được hỏi về lẽ đạo tột cùng); dứt cả nghe mà trời vẫn mưa hoa (như tôn giả Tu-bồ-đề ngồi lặng im mà chư thiên rải hoa khen ngợi), thì tôn theo việc đóng cửa phòng ở Ma-kiệt (nước Ma-kiệt-đà, nơi tương truyền Phật sau khi thành đạo đã đóng cửa lặng im không thuyết). Nếu không phải người có gốc đức rộng lớn sâu xa, thì ai có thể thấu tột ý chỉ lớn lao ấy?
Có vị Tam tạng pháp sư (vị thầy tinh thông cả ba kho kinh điển Phật giáo: kinh, luật, luận) hiệu là Huyền Trang. Lúc tuổi nhỏ đã vượt hơn người thường, lắng tinh thần nơi mây trắng (chí hướng thoát tục); lớn lên chí mạnh dạo trong chân lý, ánh sáng trí tuệ soi rõ chỗ huyền diệu. Người nếm nguồn học của ngài, dù theo sau đón trước cũng không sánh kịp; người tắm trong dòng học của ngài, dù bơi lội cũng không lường được đáy.
Vào năm "đại quy khải diệt" (?), ngài bỏ đồ trang sức tuổi thơ mà sửa sang ruộng hoa (tức xuất gia làm tăng, gieo trồng ruộng phước); vào tuổi như chú Tu-đà hỏi đạo (?), ngài soi sáng ngọc giới (thọ giới, giữ giới trong sạch như ngọc) mà dạo bước trên đất tu hành. Rồi vào những năm cuối nhà Tùy, ngài mới thọ nhận tam tụ (ba nhóm tịnh giới của Bồ-tát: giới ngăn điều ác, giới làm mọi điều lành, giới làm lợi ích chúng sinh). Ngài suy nghĩ sâu xa ý chỉ ẩn sau lời văn (lời văn chỉ như cái bẫy để bắt ý, nắm được ý thì quên bẫy), nhận ra rằng còn những lời dạy chưa được truyền đủ; đau lòng vì kinh văn thiêng liêng bị dịch lộn xộn, xót xa vì đạo lý nhiệm mầu bị truyền sai lệch. Vì thế ngài ra khỏi ải Ngọc Môn (cửa ải phía tây Trung Hoa) mà đi xa, đến sông Kim Hà (?) mà liều thân cầu pháp mầu.
Bấy giờ có vị Đại Chánh Pháp Tạng (danh hiệu tôn xưng, nghĩa là kho tàng lớn của chánh pháp), thật tên là Giới Hiền, đạo hạnh xứng bậc tứ y (bốn hạng người tu đáng để nương tựa), tiếng tăm truyền khắp năm xứ Ấn Độ. Phàm biển kinh tạng, ai có chỗ nghi đều đến hỏi người ấy để làm chuẩn. Cho nên lấy chữ "giới" mà nêu tiếng tốt lớn lao của ngài. Pháp sư bèn ở nước Ma-kiệt-đà kính cẩn theo học dưới tòa thầy, thấy những điều chưa từng thấy, nghe những điều chưa từng nghe; dù là việc Bồ-tát Tát-đà-ba-luân gặp được Bồ-tát Đàm-vô-kiệt (câu chuyện cầu pháp nổi tiếng, vượt muôn gian khổ mới gặp được thầy) cũng không hơn được. Nhân đó, ngài cố thỉnh cầu thọ luật nghi (khuôn phép giới luật) của Bồ-tát; trong một năm ba lần cầu xin, mới được chấp thuận như lòng tha thiết mong mỏi.
Pháp sư cho rằng tịnh giới của Bồ-tát thật là khuôn phép thường hằng của Nhất thừa (con đường duy nhất dẫn mọi người đến quả Phật), phép tắc lớn trong việc trao và nhận giới thật là mẫu mực lớn của thập địa (mười bậc tu chứng của Bồ-tát), nên ngài đặc biệt nghiền ngẫm, xem trọng như cổ họng và cổ áo (điều cốt yếu nhất), không hề lơi bỏ.
Vào năm Trinh Quán thứ hai mươi ba đời Đại Đường (năm 649), vào ngày trăng bắt đầu khuyết (?) của tháng đầu tiên khi hoàng thượng lên ngôi trị thiên hạ, tại chùa Đại Từ Ân, ngài vâng chiếu vua dịch trọn bản yết-ma và giới bản, mở ra thành hai quyển; đó là những dòng nước nhỏ chảy ra từ chương Bồ-tát địa chân chính.
Tôi là Mại, vốn chẳng sáng suốt, được xếp lạm vào hàng những người dịch, được tận thân nhận lãnh phép tắc lớn, làm chứng cho việc truyền ngọn lửa (truyền nối giáo pháp) này. Lòng xúc động mà phát thành lời, để ca ngợi đạo lớn; tạm ghi lại thời gian dịch, để phòng khi quên mất. Những người làm chứng nghĩa (kiểm chứng nghĩa lý), chứng văn (kiểm chứng văn bản gốc), chánh tự (sửa chữ cho đúng), bút thọ (ghi chép bản dịch), nghĩa nghiệp (lo việc nghĩa lý) gồm các sa-môn Minh Diễm v.v., khoảng hai mươi người, mỗi người lo một việc, cùng giúp cho ý chỉ của giáo pháp.
◄ Trước
Quay lại danh sách thiên · Giỏ video