Thanh nang tự (Bài tựa sách "Túi xanh"; "thanh nang" là cái túi màu xanh, chỉ sách bí truyền về phong thuỷ). Tăng Văn Xiễn đời Đường soạn.
Ông Dương (tức Dương Quân Tùng, thầy của tác giả) lúc tuổi già chuyên xem thư hùng (con mái con trống, tức sự phối hợp âm dương giữa núi và nước). Sách vở trong thiên hạ đem ra đối chiếu đều chẳng giống nhau.
Trước hết xem kim long (long mạch, tức đường mạch khí chạy theo dãy núi, ví như con rồng) có động hay không. Sau đó xét huyết mạch (dòng nước, ví như máu chảy trong thân thể) để nhận ra lai long (mạch núi chạy đến nơi định đặt nhà hay mộ).
Long chia làm hai mảnh, lấy âm dương mà phân. Nước thì ứng với chỗ tam xoa (chỗ ba dòng nước gặp nhau, như ngã ba sông), phải nhận kỹ dấu vết.
Mạch từ Giang Nam chạy đến thì nhìn sang Giang Bắc; mạch từ Giang Tây chạy đi thì nhìn sang Giang Đông (ý nói mạch ở bờ này thì phải xem chỗ ứng ở bờ bên kia).
Vì thế thánh nhân bói chọn đất Hà Lạc (vùng giữa sông Hoàng Hà và sông Lạc, nơi nhà Chu dựng kinh đô Lạc Ấp), chỗ hai sông Triền và Giản gặp nhau, giữa núi Hoa và núi Tung. Ngài xem xét âm dương và vị trí dòng nước chảy, bói số năm trị vì, bói nơi ở, rồi đời đời đóng đô dựng cung điện ở đó.
Đời Tấn, Cảnh Thuần (tức Quách Phác) truyền thuật này, diễn giải kinh, lập ra nghĩa lý, đưa ra phép Huyền không (phép phong thuỷ tính sự biến đổi của khí tốt, khí xấu theo phương vị và theo thời vận). Phía Chu Tước (phía trước nơi đặt nhà hay mộ, thường là nơi nước tụ) phát ra nguồn khí sinh vượng (khí đang nảy sinh và đang thịnh). Từng điều ông đều giảng giải để mở mang cho người mê muội.
Một sinh ra hai, hai sinh ra ba, ba sinh ra muôn vật: đó là then chốt huyền diệu.
Núi thì quản việc của núi, nước thì quản việc của nước; đó là lẽ âm dương, chẳng cần phải nói.
Hiểu được lý huyền diệu của âm dương thì biết được suy và vượng, sinh và tử. Chẳng kể là toạ sơn (phía núi mà nơi đặt mộ hay nhà tựa lưng vào) hay là nước chảy đến, hễ gặp khí tử (khí đã chết, đã hết) thì đều không dùng.
Theo Tiên thiên (cách sắp xếp gốc, có trước), la kinh (la bàn phong thuỷ) dùng mười hai chi (mười hai địa chi: Tý, Sửu, Dần, Mão, Thìn, Tị, Ngọ, Mùi, Thân, Dậu, Tuất, Hợi). Theo Hậu thiên (cách sắp xếp về sau, ứng dụng) thì dùng thêm can (thiên can) và duy (bốn góc: Càn, Khôn, Cấn, Tốn). Tám can (Giáp, Ất, Bính, Đinh, Canh, Tân, Nhâm, Quý) và bốn duy hỗ trợ cho các chính vị (mười hai vị trí chính của mười hai chi). Quan hệ mẹ con, ông cháu (quan hệ sinh ra nhau giữa các phương vị) cũng theo đó mà suy.
Hai mươi bốn sơn (hai mươi bốn phương vị trên la bàn, gồm mười hai chi, tám can và bốn duy) chia ra thuận và nghịch, hợp lại thành bốn mươi tám cục (bộ sắp xếp phương vị dùng để đoán tốt xấu). Ngũ hành (năm yếu tố cơ bản: Kim, Mộc, Thuỷ, Hoả, Thổ) chính là từ đây mà chia ra, còn gốc tổ của chúng thì từ âm dương mà ra.
Dương theo bên trái mà xoay vòng tròn, âm theo đường bên phải mà xoay để thông với nhau. Ai hiểu được âm dương thì lo gì không gặp được đất lớn (đất kết phát mạnh).
Núi dương, hướng dương, nước chảy về phía dương — cố chấp vào thuyết ấy thật là hoang đường. Núi âm, hướng âm, nước chảy về phía âm — thật nực cười, cũng là một kiểu câu nệ như nhau. Nếu nhìn thấu được lý trong đó, thì công dụng huyền diệu vốn là một thể thống nhất.
Để âm dương gặp được nhau, cả hai bên đều khó (?); chỉ một núi một nước thì sao đủ để bàn.
Hai mươi bốn sơn khởi lên từng đôi một; ít có thầy địa lý đương thời thông hiểu nghĩa này. Ngũ hành được phân bố trên hai mươi bốn sơn; thầy địa lý đương thời nào đã nhớ được bí quyết này.
Long thần (thần khí của mạch) trên núi không xuống nước, long thần trong nước không lên núi. Dùng phép này mà đo núi, bước nước, thì trăm dặm sông núi chỉ xét xong trong chốc lát.
Lại có phép tịnh âm tịnh dương (chia các phương vị thành nhóm thuần âm và nhóm thuần dương): trước sau trong tám thước không nên để lẫn lộn.
Khí đến dù xiên hay thẳng đều theo âm dương mà lấy; khí cưỡi được phương sinh vượng thì không có sát (khí xấu gây hại).
Chỗ mạch đến nổi lên thành đỉnh thì cần phải biết; còn mạch có ba đốt hay bốn đốt thì không cần câu nệ. Chỉ cần long thần được sinh vượng, còn âm dương ở đây lại khác với âm dương trong huyệt (chỗ đặt mộ hay nhà, nơi khí tụ kết).
Sao trên trời giăng như dệt lưới; nước giao nhau ở Tam Bát (số 3 và số 8 trong Hà Đồ, cùng thuộc hành Mộc, ứng với phương Đông) thì phải đi qua nhau. Nước phát ra ở thành môn (cửa nước, chỗ nước ra vào khu đất) thì phải hiểu (?): giống như trong hồ, chim nhạn giao với ngỗng (nước giao nhau quấn quýt).
Minh đường (khoảng đất trống bằng phẳng phía trước huyệt) ở trên huyệt cùng với nước triều về, các phương văn và phương khố (phương chủ về văn học, khoa cử và phương chủ về kho của) dù lớn hay nhỏ đều phải được đúng vị trí.
Phải chặn giữ khí sinh vượng, chớ để nó chảy mất. Nước bắn thẳng, chảy thẳng thì cơ nghiệp suy sụp. Nước bắn phá phương sinh thì chắc có người chết trẻ; xung phá vị vượng thì của cải tan tác. Phương ấy (?) mà nước chảy đến thì trai gái dâm loạn (?). Phương khố mà nước chảy đến thì chắc gây tai ương.
Sinh ra, khắc ra (phương nước sinh cho hoặc khắc lại phía bên ngoài) gọi là thoái (lui); sinh vào, khắc vào (phía bên ngoài sinh cho hoặc khắc vào phía mình) gọi là tiến. Nước thoái nên chảy đi xa ngàn trăm bước; nước tiến thì nên để sân nhà đón lấy.
Tiến thoái được đúng vị trí thì sinh ra công khanh (quan lớn), nhà giàu to, con cháu đông đúc. Phương vượng mà mang sát đến thì không nên; trong phương khố có giấu sát mà chảy đi cũng chẳng phải tốt.
Lại xem ở các vị trí có núi cao nổi lên: núi nhọn đẹp, vuông hay tròn đều phải được đúng vị trí. Phương sinh có núi cao vút thì con cháu đông đúc; phương quan, phương vượng có núi nổi lên thì sinh quan lộc (chức tước và bổng lộc).
Lẽ biến đổi trong nước ít người hiểu thấu, phải tìm trong phép Huyền không. Toạ và hướng (phía tựa lưng và phía nhìn ra) phải rõ sinh, khắc, hoá; đường nước tiến hay thoái đều chẳng phải chuyện nhẹ.
Bốn Kim, bốn Mộc cùng tám Thuỷ, bốn Hoả, bốn Thổ, ít ngũ hành (?). Ngũ hành lớn nhỏ đều nằm cả trong phép Huyền không.
Hai mươi bốn sơn đều có thuỷ thần (thần của nước ở mỗi phương); mười thoái thần linh nghiệm như quỷ, mười bốn tiến thần cũng linh nghiệm như quỷ. Sinh vào, khắc vào là tiến thần; sinh ra, khắc ra là thoái thần.
Tiến thần thì nên tiến, của nhà sẽ thịnh; nếu lại thoái thì nhà không hưng. Thoái thần thì nên thoái, cũng thịnh như vậy; nếu lại tiến thì chủ về bị quan phủ hình phạt.
Khe rãnh và minh đường định ra phương hướng, góc cạnh; dòng nước theo những khúc gãy như hình chữ "phẩm" mà tự uốn quanh. Bốn thước tám tấc là một bước; chỗ gãy khúc phải giao đúng với chỗ hợp của hướng.
Tiểu thần (dòng nước nhỏ) phải chảy vào trung thần (dòng nước vừa), trung thần chảy vào vị trí của đại thần (dòng nước lớn); ba lần gãy khúc rồi lại lên ngự nhai (đường vua đi, ở đây chỉ phương quý) mà đi, thì một lần thi đậu, tiếng tăm nhất đời.
Tham Lang (sao đứng đầu trong chín sao phong thuỷ, chủ về tốt lành) quý lạ cùng với Lộc Mã (sao Lộc chủ bổng lộc, sao Mã chủ việc đi xa, thăng tiến); tam hợp liên châu (ba phương tam hợp cùng một hành nối nhau như chuỗi ngọc) quý vô giá. Hung thần chảy ngắn, cát thần chảy dài thì giàu sang, tiếng tăm vang khắp thiên hạ.
Tý, Ngọ, Mão, Dậu gọi là nha môn (?); đàn thờ thần, chùa chiền, đạo quán cũng có thể hưng thịnh. Trong đó có nước hình cờ giáo, nước cửa đỏ; vị trí Lôi công quán (?) làm người kinh sợ.
Hoạ phúc của thuỷ thần vốn chẳng phải chuyện nhỏ, lại phải xét kỹ từng công vị (vị trí ứng với từng người con, từng chi trong nhà).
Càn, Khôn, Cấn, Tốn thì con trưởng hưng thịnh; Dần, Thân, Tị, Hợi thì con trưởng lẻ loi. Giáp, Canh, Bính, Nhâm thì con giữa phát đạt; Tý, Ngọ, Mão, Dậu thì con giữa bị hại. Ất, Tân, Đinh, Quý thì con út mạnh mẽ; Thìn, Tuất, Sửu, Mùi thì con út gặp tai ương.
Giàu sang hay nghèo hèn đều do thuỷ thần; nước là tinh tuý của huyết mạch nơi núi. Núi tĩnh, nước động, ngày đêm đã định; nước chủ về tiền của, bổng lộc, núi chủ về con cháu.
Càn, Khôn, Cấn, Tốn gọi là ngự nhai (đường vua đi), bốn vị tôn thần lớn được sắp xếp ở trong đó. Sinh khắc phải dựa vào sự phân bố của ngũ hành; cần phải hiểu chỗ huyền diệu của cơ trời.
Nước ở Càn, Khôn, Cấn, Tốn chảy dài, cát thần chảy vào trước thì nhà giàu có lớn.
Hãy thử nghiệm lại những ngôi mộ cũ của một nhà: mười ngôi mộ chôn xuống thì chín ngôi nghèo; chỉ có một ngôi phát phúc được, vì nước đi và núi đến đều hợp tình.
Tông miếu (?) vốn là gốc của âm dương; được bốn mất sáu thì khó mà trọn vẹn. Tam tài, Lục kiến (những phép tính phong thuỷ khác) tuy là hay, nhưng được ba mất năm thì đều thiên lệch.
Bởi vì sư Nhất Hạnh (nhà sư giỏi thiên văn, lịch pháp đời Đường) muốn làm rối người nước ngoài, bèn đem ngũ hành soạn đảo lộn khắp cả. Sai truyền theo sai, rốt cuộc không ai hiểu rõ, cho nên hoạ phúc thành ra rối loạn.
Thanh nang tự (hết).
◄ Trước
Quay lại danh sách thiên · Giỏ video