Kinh Phật nói về cảnh giới phương tiện (những cách khéo léo để dẫn dắt người khác) và thần thông biến hóa trong hạnh Bồ-tát (hạnh của người phát tâm cầu thành Phật để cứu độ chúng sinh), quyển hạ
Đời Tống, pháp sư Tam tạng (bậc thông suốt ba kho kinh điển của đạo Phật: Kinh, Luật, Luận) người Thiên Trúc (Ấn Độ) là Cầu-na-bạt-đà-la dịch.
Lại nữa, thưa Đại vương, vị sa-môn (người xuất gia tu hành) Cù-đàm (họ của đức Phật Thích-ca) ấy đã thành tựu mười tám pháp bất cộng của Phật (mười tám đức tính riêng chỉ Phật mới có, không chung với hàng đệ tử hay Bồ-tát). Thưa Đại vương, mười tám pháp bất cộng của Phật là những gì? Thưa Đại vương, đức Phật Như Lai (danh hiệu của Phật, nghĩa là bậc đến từ chân lý như thật) ấy: thân không hề lầm lẫn; miệng không có lời nói sai lạc (?); không hề quên mất chính niệm (sự nhớ biết đúng đắn); không có ý nghĩ phân biệt người này khác người kia; không có lúc nào tâm không ở trong định (trạng thái tâm lắng yên, chuyên chú); không có việc gì chưa biết rõ mà đã buông bỏ; ý muốn độ chúng sinh không hề giảm sút; sự tinh tấn (siêng năng gắng sức) không giảm sút; chính niệm không giảm sút; trí tuệ không giảm sút; sự giải thoát (thoát khỏi mọi trói buộc phiền não) không giảm sút; giải thoát tri kiến (sự thấy biết rõ ràng rằng mình đã giải thoát) cũng không giảm sút.
Hết thảy thân nghiệp (việc làm bằng thân) đều lấy trí làm đầu, theo trí mà làm; hết thảy khẩu nghiệp (việc làm bằng lời nói) đều lấy trí làm đầu, theo trí mà làm; hết thảy ý nghiệp (việc làm bằng ý nghĩ) đều lấy trí làm đầu, theo trí mà làm. Biết về quá khứ, thấy biết không chướng ngại; biết về vị lai, thấy biết không chướng ngại; biết về hiện tại, thấy biết không chướng ngại. Thưa Đại vương, đó gọi là Như Lai đã thành tựu mười tám pháp bất cộng của Phật. Vì thế không có lỗi lầm. Như bài kệ (bài thơ tụng trong kinh) nói rằng:
Thế Tôn (danh hiệu của Phật: bậc được cả thế gian tôn kính) không lầm lẫn, miệng không lời sai lạc (?),
Chính niệm không hề mất, vì thế ngài không lỗi.
Không ý nghĩ phân biệt, trí chân chính, tâm chẳng loạn,
Chẳng buông bỏ khi chưa biết, trí biết hết thảy không lỗi.
Ý muốn không giảm sút, lời nguyện lành, tinh tấn không giảm,
Chính niệm không hề mất, không ai hủy phá được ngài.
Trí tuệ không suy giảm, giải thoát không suy giảm,
Giải thoát tri kiến không giảm, trí ngài không phiền não.
Hết thảy các thân nghiệp, khẩu nghiệp cùng ý nghiệp,
Đều nhờ sức trí tự tại, trí cũng không hề sai.
Biết về đời quá khứ, trí ngài không chướng ngại,
Vị lai cũng không ngại, đời hiện tại không ngại.
Có công đức như vậy, chính là sa-môn Cù-đàm;
Còn hơn thế vô lượng, không phải tôi nói hết được.
Lúc ấy vua Chiên-trà Bát-thụ-đề nghe các công đức không thể nghĩ bàn như vậy của Như Lai rồi, rất vừa ý, vui mừng hớn hở, sinh lòng yêu mến. Bấy giờ đối với Tát-già Ni-kiền tử (Tát-già, người con theo đạo Ni-kiền, một phái tu khổ hạnh lõa thể thời ấy), vua được niềm vui vô lượng, khởi ý nghĩ rằng ông là bậc không thể nghĩ bàn, xem ông như Thế Tôn, xem ông là bậc thiện tri thức (người bạn lành dẫn dắt mình trên đường tu), là người chỉ bày đạo Bồ-đề (sự giác ngộ), là người đưa mình qua đến bờ bên kia tức Nhất thiết trí (trí biết hết thảy, tức trí tuệ của Phật), là người để mình thưa thỉnh, là người đáng ghi nhớ, lại xem ông là bậc Bồ-tát có sự giải thoát không thể nghĩ bàn. Khởi được những ý nghĩ như vậy rồi, vua dùng chuỗi ngọc trai trị giá trăm nghìn, lại dùng thêm áo thượng hạng vô giá, cúng dường (dâng lễ vật để tỏ lòng kính) Tát-già Ni-kiền tử, rồi khen rằng:
"Lành thay, lành thay! Tát-già Ni-kiền tử khéo nói pháp phương tiện theo thứ lớp." Vua lại nói: "Tát-già, pháp ông nói thuận theo Nhất thiết trí; pháp ông nói đưa đến Nhất thiết trí; pháp ông nói ra khỏi sinh tử (vòng sinh ra rồi chết đi không dứt); pháp ông nói diệt trừ cáu bẩn của kết sử (các phiền não trói buộc và sai khiến con người); pháp ông nói phá cửa ganh ghét; pháp ông nói đánh lên tiếng trống của sự bố thí lớn; pháp ông nói có thể phá đổ núi kiêu mạn lớn của ma (Ma vương, kẻ phá hoại sự tu hành); pháp ông nói có thể làm khô cạn biển ái dục; pháp ông nói soi sáng rừng ngu si; pháp ông nói giáo hóa chúng sinh không để lỡ thời cơ."
Vua nói xong, Tát-già Ni-kiền tử thưa với Đại vương rằng: "Đúng vậy, thưa Đại vương. Mọi oai nghi (cử chỉ, dáng điệu) của Bồ-tát không có cái nào là không nhằm điều phục chúng sinh; không có lời thuyết pháp nào trái với Đại thừa (cỗ xe lớn, tức đường tu cầu thành Phật để cứu độ mọi người). Nếu lời nói không thể làm tăng thêm Nhất thiết trí, không thể dứt hết kết sử, không thể chỉ ra lỗi lầm và tai hại của sinh tử, không thể đưa đến Niết-bàn (cảnh giới dứt sạch phiền não, thoát khỏi sinh tử), không thể gần với hạnh Bồ-tát, không thể đạt đến lợi mình, lợi người và cả hai cùng lợi — thì không có lẽ ấy (tức Bồ-tát không bao giờ nói pháp như thế). Thưa Đại vương, hết thảy Bồ-tát ngay từ lúc mới phát tâm đã đạt đến lợi mình, lợi người, cả hai cùng lợi."
Khi Tát-già Ni-kiền nói việc ấy, vua Chiên-trà Bát-thụ-đề được lòng tin dứt hết nghi ngờ, được lòng tin không thể phá hoại. Mười sáu vị vương tử được vào cảnh giới của niềm vui và sự thực hành theo lòng tin. Tám nghìn thiên tử (con của các vị trời, tức các vị trời) đạt được tam-muội (trạng thái thiền định sâu) tên là Trang nghiêm Phật hạnh. Trong cung vua, những người Ni-kiền đang ngồi có một vạn ba nghìn người phát tâm vô thượng chính chân đạo (tâm cầu đạo giác ngộ cao nhất, chân chính); mỗi người cởi áo cúng dường Tát-già Ni-kiền tử rồi nói: "Chúng tôi nay được lợi ích lớn, được gặp Tát-già, bậc thiện nam tử lớn này, lại được nghe ông giảng nói pháp thuận theo chân lý." Họ lại nói: "Tát-già, xin cùng đi với chúng tôi, chúng tôi muốn ra mắt Thế Tôn. Đức Phật Như Lai ấy hiện đang ở trong vườn của tôi." Tát-già đáp: "Tất cả hãy đến, hợp lại cùng đi."
Bấy giờ Đại vương cùng quyến thuộc, đại thần, nhân dân sửa soạn nghi trang rất lớn. Lúc ấy Đại vương truyền lệnh khắp thành, rao rằng: "Ai không đến chỗ Như Lai sẽ bị chém." Cả thành, hết thảy đàn ông, đàn bà, con trai, con gái nghe lệnh vua rồi, ai nấy cầm các vòng hoa, dầu thơm, bột hương cùng đủ thứ nhạc khí, ra ngoài thành lớn Ưu-thiền, hướng về khu vườn mà đứng chờ Đại vương.
Lúc ấy vua Bát-thụ-đề cùng Tát-già Ni-kiền tử, các đại thần, vương tử, quân lính, cung nữ trong cung, nhân dân trong nước, xe ngựa vây quanh. Vua hiện oai đức của bậc đại vương, sức thần lớn của vua, sự biến hóa lớn của vua, cuộc vui lớn của vua; người ta giương cờ, phướn, lọng; trăm nghìn thứ âm nhạc, ca múa, hát xướng; tiêu sáo, phách gõ phát ra đủ thứ âm thanh hay; voi ngựa diễn trò; trăm nghìn bình báu cát tường (bình đẹp tượng trưng điềm lành) xếp hàng đi trước. Xe voi, xe ngựa được trang hoàng bằng xích vàng; chín mươi tám ức người vây quanh, cùng đi đến khu vườn của vua, tới chỗ Thế Tôn. Đến nơi, vua cúi đầu lạy sát chân Phật, đi quanh bên phải ba vòng (cách tỏ lòng tôn kính), rồi lui đứng một bên. Tát-già Ni-kiền cùng quyến thuộc cúi đầu lạy sát chân Phật, đi quanh bên phải vô lượng trăm nghìn vòng, rồi đứng chắp tay nhìn Phật không chớp mắt.
Bấy giờ Đại đức (tiếng tôn xưng bậc tu hành có đức lớn) Xá-lợi-phất (vị đệ tử trí tuệ bậc nhất của Phật) thấy Tát-già Ni-kiền tử đứng trước Phật nhìn Phật không chớp mắt chút nào. Thấy việc ấy rồi, ngài nghĩ: "Tát-già Ni-kiền tử vì duyên cớ gì đến đây?" Nghĩ vậy rồi, ngài nói với Tát-già Ni-kiền tử: "Tát-già, ông vì duyên cớ gì đến chỗ Như Lai? Muốn thấy Như Lai hay muốn nghe pháp?"
Tát-già Ni-kiền tử đáp: "Thưa Đại đức Xá-lợi-phất, tôi không vì để thấy Phật, không vì để nghe pháp. Thưa Đại đức Xá-lợi-phất, tôi nay vì không dùng đến bất cứ pháp nào mà đến chỗ Như Lai. Vì sao vậy? Thưa Đại đức Xá-lợi-phất, thấy sắc (hình chất vật lý) thì không gọi là thấy Như Lai; thấy thọ (cảm giác), tưởng (sự nhận biết hình ảnh, khái niệm), hành (các hoạt động tạo tác của tâm), thức (sự phân biệt nhận biết) cũng không gọi là thấy Như Lai (sắc, thọ, tưởng, hành, thức là năm uẩn, năm nhóm hợp thành con người). Không thấy địa đại, thủy đại, hỏa đại, phong đại (bốn yếu tố đất, nước, lửa, gió cấu thành vật chất) gọi là thấy Như Lai. Không thấy cái ta gọi là thấy Như Lai. Không thấy chúng sinh, không thấy thọ mạng, không thấy kẻ được nuôi dưỡng (những quan niệm cho rằng có một cái 'ta' thật) gọi là thấy Như Lai. Không thấy trượng phu (một con người thật có) gọi là thấy Như Lai. Không thấy ta hơn người, không thấy cái của ta hơn người, gọi là thấy Như Lai. Không thấy tưởng gọi là thấy Như Lai.
Thưa Đại đức Xá-lợi-phất, không thấy bất cứ hình tướng nào gọi là thấy Như Lai. Không thấy sự bám chấp gọi là thấy Như Lai. Thấy không có vật gì gọi là thấy Như Lai. Vì thấy bản tính nên gọi là thấy Như Lai. Vì thấy bản tế (cội nguồn ban đầu, chỗ tận cùng chân thật của các pháp) nên gọi là thấy Như Lai. Thấy mắt và sắc lìa tham muốn gọi là thấy Như Lai. Thấy tai và tiếng không có sự chỉ dạy (?) gọi là thấy Như Lai. Thấy mũi và hương không hòa hợp gọi là thấy Như Lai. Thấy lưỡi và vị không có sự biết gọi là thấy Như Lai. Thấy thân và xúc chạm không có cảm giác gọi là thấy Như Lai. Thấy ý và pháp (đối tượng của ý) không có phân biệt gọi là thấy Như Lai."
Xá-lợi-phất nói: "Tát-già, nếu thấy Như Lai theo cách như vậy, thì thấy Như Lai như thế nào?" Tát-già đáp: "Thưa Đại đức Xá-lợi-phất, không phải vì chủng loại mà thấy Như Lai, không phải vì bản tính mà thấy Như Lai; không phải có tướng cũng không phải không tướng, không phải pháp cũng không phải không pháp, không phải thật cũng không phải không thật, không phải cảnh giới cũng không phải không cảnh giới, không phải suy nghĩ cũng không phải không suy nghĩ, không phải phân biệt cũng không phải không phân biệt, không phải hữu vi (do nhân duyên tạo thành, có sinh có diệt) cũng không phải vô vi (không do tạo tác, không sinh không diệt), không phải vật cũng không phải không vật, không phải tụ lại cũng không phải tan ra, không phải sắc, không phải thọ, không phải tưởng, không phải hành, không phải thức, không phải nắm giữ cũng không phải không nắm giữ — như thế gọi là thấy Như Lai."
Xá-lợi-phất nói: "Tát-già, nếu thấy Như Lai theo cách như vậy, thì ông, bậc thiện trượng phu, làm sao thấy được Như Lai?" Tát-già đáp: "Thưa Đại đức Xá-lợi-phất, tôi không phải đến nơi sắc mà thấy Như Lai, cũng không lìa sắc mà thấy Như Lai, cũng không phá hoại sắc mà thấy Như Lai. Thọ, tưởng, hành, thức cũng vậy: không phải đến nơi thức mà thấy Như Lai, không lìa thức mà thấy Như Lai, cũng không phá hoại thức mà thấy Như Lai. Không phải theo phần đời hiện tại mà thấy Như Lai, không phải theo phần đời quá khứ mà thấy Như Lai, không phải theo phần ấm (tức uẩn, các nhóm hợp thành thân tâm) mà thấy Như Lai, không phải theo phần giới (các yếu tố phân loại của thân tâm và đối tượng) mà thấy Như Lai. Tôi thấy Như Lai như vậy. Tôi thấy mọi lời nói đều không phải lời nói, gọi là thấy Như Lai.
Tôi không phải thấy cũng không phải không thấy, không phải có cũng không phải không có, không phải phân biệt cũng không phải không phân biệt, không phải nhớ tưởng, không phải tranh cãi, không phải phiền não, không phải khởi lên, không phải nắm lấy, không phải buông bỏ, không phải hý luận (lời bàn suy diễn vô ích), không phải khởi tưởng cũng không phải không khởi tưởng, không phải tạo ra vật cũng không phải không tạo ra vật, không phải động khởi cũng không phải không động khởi, không phải cái thấy có tạo tác cũng không phải cái thấy không tạo tác, không phải cái thấy theo cảnh giới cũng không phải cái thấy không theo cảnh giới, không phải lời nói cũng không phải không lời nói — mà thấy Như Lai. Lìa hết mọi lời nói, bàn luận, âm thanh, gọi là thấy Như Lai, mà cũng không có gì được thấy. Thưa Đại đức Xá-lợi-phất, Bồ-tát thấy Như Lai như vậy, tôi cũng thấy Như Lai như vậy."
Xá-lợi-phất nói: "Ông thấy Như Lai như vậy, thì ông lại nghe nói pháp như thế nào?" Tát-già đáp: "Thưa Đại đức Xá-lợi-phất, nếu tôi nghe Như Lai nói pháp mà sinh ra ý tưởng về pháp, thì đó không phải là ý tưởng đúng về pháp. Vì sao vậy? Thưa Đại đức Xá-lợi-phất, hết thảy lời nói của Bồ-tát đều xuất phát từ pháp, nhưng không bám chấp, cũng không sinh ý tưởng. Vì sao vậy? Vì đã lìa ý tưởng về pháp."
Xá-lợi-phất nói: "Tát-già, ông nay đến chỗ Như Lai mà không cầu nghe pháp sao?" Tát-già đáp: "Thưa Đại đức Xá-lợi-phất, tôi đến chỗ Như Lai không phải cầu pháp, cũng không phải không cầu pháp. Vì sao vậy? Thưa Đại đức Xá-lợi-phất, người cầu pháp gọi là người không cầu nơi bất cứ pháp nào. Thưa Đại đức Xá-lợi-phất, người cầu pháp thì không bám vào Phật mà cầu, không bám vào Pháp mà cầu, không bám vào Tăng (đoàn thể người xuất gia) mà cầu; không phải cầu biết khổ, không phải cầu dứt tập (nguyên nhân gây ra khổ), không phải cầu tu đạo (con đường dứt khổ), không phải cầu chứng diệt (sự chấm dứt khổ) (khổ, tập, diệt, đạo là bốn chân lý căn bản của đạo Phật); không phải cầu vượt qua cõi dục (cõi của chúng sinh còn tham muốn dục lạc), không phải cầu vượt qua cõi sắc (cõi của chúng sinh đã lìa dục nhưng còn thân hình vi tế) và cõi vô sắc (cõi của chúng sinh không còn thân hình, chỉ còn tâm); không phải cầu sinh tử, không phải cầu Niết-bàn. Thưa Đại đức Xá-lợi-phất, ngài nên biết, vì tôi hoàn toàn không cầu bất cứ pháp nào nên mới đến chỗ Như Lai."
Xá-lợi-phất nói: "Vì duyên cớ gì mà ông nói như vậy?" Tát-già đáp: "Thưa Đại đức Xá-lợi-phất, vì hết thảy các pháp không có nhân duyên (nguyên nhân và điều kiện phát sinh), nên tôi nói như vậy. Lại nữa, tính của pháp giới (bản chất chung của mọi sự vật) không có nhân duyên, cũng không phải không có nhân duyên, vì cả hai đều không thể nắm bắt được."
Xá-lợi-phất nói: "Ông nay có đang trôi lăn trong các đường (các cõi luân hồi) không?" Tát-già đáp: "Thưa Đại đức Xá-lợi-phất, nếu có đường thì tôi mới trôi lăn; nếu có sinh thì tôi mới có sinh; nếu có đi mất thì tôi mới có chết. Thưa Đại đức Xá-lợi-phất, hết thảy các pháp không đi, không sinh, không chết."
Xá-lợi-phất nói: "Tát-già, như Phật đã nói: 'Các ông tỳ-kheo (người nam xuất gia đã thọ đủ giới) có sinh, già, bệnh, chết'." Tát-già đáp: "Thưa Đại đức Xá-lợi-phất, vì hết thảy chúng sinh nương dựa vào các cõi có (đời sống luân hồi) và vào kiêu mạn, nên để phá sự nương dựa ấy mà Như Lai Thế Tôn mới nói như vậy. Còn theo tính chân như (bản chất chân thật như nó vốn là) của Phật pháp thì không có sinh, già, bệnh, chết như thế."
Xá-lợi-phất nói: "Lành thay, lành thay! Tát-già, ông nói Đại thừa, biết rõ nghĩa và phân biệt." Tát-già đáp: "Thưa Đại đức Xá-lợi-phất, ngài nay có thể biết thế nào là nghĩa, thế nào là phân biệt chăng?" Xá-lợi-phất nói: "Thiện nam tử, tôi không phải là người nói, tôi nay muốn nghe. Thiện nam tử, ông hãy giảng nói thế nào là nghĩa, thế nào là phân biệt."
Tát-già đáp: "Thưa Đại đức Xá-lợi-phất, nghĩa (ý chỉ chân thật) là không có lời nói; nếu có lời nói thì gọi là phân biệt (sự giảng giải, phân tích bằng lời). Lại nữa, nghĩa là không thể nói được; nếu có lời nói thì gọi là phân biệt. Lại nữa, nghĩa gọi là im lặng; nếu có lời nói thì gọi là phân biệt. Lại nữa, nghĩa là không lay động, không có các hý luận, không có phân biệt, không có trang sức, không phải có, không phải vật, không có ý tưởng về cái ta, không phải dũng mãnh (?), không thể nắm lấy, không thể thấy, không có chỗ trụ, lìa hết mọi chỗ trụ và lời nói. Còn phân biệt là suy lường, quán xét nhiều lần, đi đến tâm người khác (?). Lại nữa, nghĩa gọi là nghĩa biện (khả năng thông suốt ý nghĩa không trở ngại); còn phân biệt là pháp biện (thông suốt giáo pháp không trở ngại), từ biện (thông thạo ngôn từ không trở ngại) và lạc thuyết biện (ưa thích và khéo giảng nói không trở ngại). Thưa Đại đức Xá-lợi-phất, đó gọi là nói tóm lược về nghĩa và phân biệt."
Bấy giờ Thế Tôn khen Tát-già Ni-kiền tử: "Lành thay, lành thay! Thiện nam tử, đúng như lời ông nói." Khi nói pháp này, ba nghìn thiên tử đạt được vô sinh pháp nhẫn (sự nhận biết và an trú vững chắc rằng các pháp vốn không sinh không diệt); hai vạn chúng sinh nghe được sự biện luận lớn này đều phát tâm vô thượng chính chân đạo.
Bấy giờ Đại đức Mục-liên (vị đệ tử thần thông bậc nhất của Phật) bạch Phật rằng: "Thưa Thế Tôn, thiện nam tử Tát-già này mặc y phục của người Ni-kiền ngoại đạo (đạo bên ngoài Phật giáo), đã giáo hóa được bao nhiêu chúng sinh?" Phật bảo Mục-liên: "Nếu nghe việc này, hết thảy trời người đều sẽ mê lầm, chỉ trừ các vị Bồ-tát ma-ha-tát (Bồ-tát lớn). Mục-liên, hãy lắng nghe, ta nay giảng nói một phần nhỏ việc Tát-già Ni-kiền tử dùng đủ loại hình dáng, y phục, sắc tướng, oai nghi để giáo hóa chúng sinh.
Mục-liên, thiện nam tử Tát-già này mặc y phục ngoại đạo, giáo hóa chúng sinh nhiều như số bụi của núi Tu-di (ngọn núi lớn ở trung tâm thế giới theo vũ trụ quan Phật giáo), khiến họ phát tâm vô thượng chính chân đạo. Ông hiện hình dạng y phục của người Già-lặc (?) (một hạng đạo sĩ du phương), giáo hóa chúng sinh nhiều như số bụi của bốn thiên hạ (bốn châu lục lớn quanh núi Tu-di, tức một thế giới có loài người ở), khiến phát tâm vô thượng chính chân đạo. Ông hiện hình dạng người xuất gia của các đạo khác, giáo hóa chúng sinh nhiều như cát của tám mươi bốn sông Hằng, khiến phát tâm vô thượng chính chân đạo. Ông hiện hình Thanh văn (người tu nhờ nghe lời Phật dạy, cầu giải thoát cho riêng mình), giáo hóa chúng sinh nhiều như cát mười sông Hằng; chỉ bày Thanh văn thừa (đường tu của hàng Thanh văn) cho họ rồi, sau đó lại giáo hóa khiến họ phát tâm vô thượng chính chân đạo. Ông hiện hình Duyên giác (người tự quán xét lẽ nhân duyên mà giác ngộ, không cần thầy), giáo hóa chúng sinh còn nhiều hơn số ấy. Ông hiện hình dạng y phục Bồ-tát, giáo hóa chúng sinh còn nhiều hơn số ấy nữa.
Ông lại hiện hình Đế Thích (vua cõi trời Ba mươi ba), lại hiện hình Phạm thiên (vị trời chủ cõi sắc giới), lại hiện hình vua Chuyển luân (vị vua lý tưởng cai trị cả thế giới bằng chính pháp), lại hiện hình các vị Hộ thế (bốn vị Thiên vương giữ gìn thế gian), lại hiện hình khẩn-na-la (loài thần ca hát của cõi trời), lại hiện hình a-tu-la (loài thần có sức mạnh, hay tranh đấu với chư thiên), lại hiện hình ca-lâu-la (loài chim thần cánh vàng), lại hiện hình ma-hầu-la (loài thần mình rắn lớn), lại hiện hình người, lại hiện hình phi nhân (các loài không phải người như quỷ thần), lại hiện hình đàn ông, lại hiện hình đàn bà, lại hiện hình bé trai, lại hiện hình bé gái, lại hiện hình vị trời ở mặt đất, lại hiện hình vị trời hóa sinh (sinh ra tức thì do biến hóa), lại hiện hình tiên nhân, lại hiện hình người Bà-la-môn (giai cấp tu sĩ, tế tự ở Ấn Độ) trẻ tuổi, lại hiện hình tỳ-kheo, lại hiện hình tỳ-kheo-ni (người nữ xuất gia đã thọ đủ giới), lại hiện hình ưu-bà-tắc (nam cư sĩ tại gia theo Phật), lại hiện hình ưu-bà-di (nữ cư sĩ tại gia theo Phật). Mục-liên, thiện nam tử Tát-già giáo hóa chúng sinh nhiều như vậy."
Bấy giờ Mục-liên bạch Phật rằng: "Thưa Thế Tôn, Tát-già Ni-kiền tử này đã phụng sự, cúng dường bao nhiêu đức Như Lai?" Phật bảo Mục-liên: "Giả sử đo được hư không đến tận cùng, cũng không ai biết được giới hạn số chư Phật Như Lai mà thiện nam tử Tát-già đã dùng đủ loại hình dáng để cúng dường phụng sự. Mục-liên, giả sử có thể biết được giới hạn của đất, nước, lửa, gió và của thế giới chúng sinh, cũng không ai biết được giới hạn số chư Phật Như Lai mà thiện nam tử Tát-già này đã phụng sự cúng dường."
Bấy giờ Đại đức Đại Ca-diếp (vị đệ tử tu khổ hạnh bậc nhất của Phật) nói với thiện nam tử Tát-già: "Thiện nam tử, ông đã phụng sự cúng dường rất nhiều chư Phật, công đức của ông đã đầy đủ thành tựu, cớ sao chưa thành đạo vô thượng chính chân?" Tát-già đáp: "Thưa Đại đức Ca-diếp, nếu có Bồ-đề và có người giác ngộ Bồ-đề, thì tôi sẽ giác ngộ đạo vô thượng chính chân." Đại đức Ca-diếp nói với Tát-già: "Các vị Bồ-tát ma-ha-tát nhiều như cát sông Hằng phát nguyện Bồ-đề, giác ngộ đạo vô thượng chính chân — đã giác ngộ, đang giác ngộ và sẽ giác ngộ."
Tát-già đáp: "Thưa Đại đức Ca-diếp, đó là vì chúng sinh kiêu mạn mà lập ra con số như vậy. Trong đệ nhất nghĩa (chân lý tuyệt đối, cao nhất), không có Bồ-đề, không có người giác ngộ Bồ-đề. Vì sao vậy? Thưa Đại đức Ca-diếp, Bồ-đề là vô vi, lìa mọi con số. Bồ-đề không phải sắc, vì không thể thấy. Bồ-đề không xanh, không vàng, không đỏ, không trắng, không tím, không có màu pha-lê (thủy tinh trong suốt); không có hình dáng, không có dung mạo, không có tướng, vượt qua mọi tướng; không có chỗ trụ, đoạn hết mọi chỗ trụ; không phải có, lìa mọi cái có; không phải tướng, lìa mọi tướng; không có lời nói, vì khẩu nghiệp không với tới được; không phải thấy, không phải tụ hợp, cũng không phải có vật; không phải tối, không phải sáng, không hình, không thể; không thể nói mà cũng không phải không thể nói; không phải xúc chạm, không phải biết, không phải nghe, không phải tiếng, không phải câu chữ; không phải buộc, không phải trói, không phải cởi, không phải nhiễm; không phải sân hận, không phải ngu si, không phải bất cứ việc gì; không phải giả danh (tên gọi tạm đặt), cũng không phải không giả danh. Thưa Đại đức Ca-diếp, tính của Bồ-đề là như vậy.
Lại nữa, Bồ-đề không phải do thân giác ngộ; Bồ-đề không phải do tâm giác ngộ. Vì sao vậy? Thưa Đại đức Ca-diếp, thân thì mê muội không có trí, như cỏ cây, vách tường, cục đất, vì vậy không thể giác ngộ. Còn tâm thì không phải sắc, lại không thể thấy, nên cũng không thể giác ngộ Bồ-đề. Cũng không có chúng sinh nào có thể giác ngộ Bồ-đề. Thưa Đại đức Ca-diếp, tính của hết thảy các pháp đều như vậy cả. Sao ngài lại hỏi: 'Sao ông chưa thành đạo vô thượng?'"
Bấy giờ các Bồ-tát, đại chúng Thanh văn, ưu-bà-tắc, ưu-bà-di cùng Đế Thích, Phạm thiên, các vị Hộ thế suy nghĩ như vầy: "Thế Tôn biết đúng như thật tâm của chúng sinh, biết đúng như điều họ hiểu. Như Lai sẽ dứt lòng nghi ngờ do dự của chúng ta, sẽ nói lời thọ ký (lời Phật báo trước việc một người sẽ thành Phật) cho thiện nam tử Tát-già: bao giờ sẽ thành đạo vô thượng, thế giới tên là gì, khi được Bồ-đề rồi danh hiệu là gì, sống lâu bao nhiêu, đại chúng có bao nhiêu."
Bấy giờ Thế Tôn biết điều các Bồ-tát, Thanh văn, ưu-bà-tắc, ưu-bà-di, Đế Thích, Phạm thiên, Hộ thế đang nghĩ trong lòng, liền bảo Văn-thù-sư-lợi (vị Bồ-tát tiêu biểu cho trí tuệ): "Thiện nam tử Tát-già này, sau khi Hiền kiếp (kiếp hiện tại, trong đó có một nghìn vị Phật ra đời) này qua đi, rồi lại qua thêm số kiếp (khoảng thời gian cực dài) vượt ngoài sự tính đếm, sẽ được làm Phật, hiệu là Thực Ý Tướng Vương Như Lai, Ứng Cúng (bậc xứng đáng nhận sự cúng dường của trời người), Chính Biến Tri (bậc biết đúng đắn và trọn khắp mọi sự). Thế giới của đức Phật ấy tên là Thiện Quán Xưng, kiếp tên là Diệt Thích (dứt hết gai góc).
Văn-thù-sư-lợi, thế giới Thiện Quán Xưng ấy đẹp đẽ trang nghiêm, rất đáng ưa thích, được trang hoàng bằng bảy báu (vàng, bạc, lưu ly, pha-lê, xa cừ, xích châu, mã não) bao quanh trăm nghìn lớp, lấy tường thành bằng bảy báu làm trang nghiêm. Có trăm nghìn hào nước, bảy thứ nước thơm chứa đầy trong đó. Lại có trăm nghìn lầu đài cao lớn làm bằng bảy loại lưu ly (một loại đá quý màu xanh biếc) quý báu. Có trăm nghìn vạn tấm lưới bằng vàng Diêm-phù-đàn (loại vàng ròng quý nhất, mang tên dòng sông chảy qua rừng cây Diêm-phù) để trang hoàng và phủ khắp. Có trăm nghìn vạn ngọc ma-ni (ngọc báu như ý) xen lẫn nơi lầu đài. Có trăm nghìn vạn ngọc ma-ni 'vượt sư tử' (?) trang hoàng cửa sổ. Có trăm nghìn vạn ngọc ma-ni 'cờ sư tử' trang hoàng tòa báu. Có trăm nghìn vạn ngọc ma-ni 'cờ lớn' chiếu sáng khắp tất cả. Trăm nghìn vạn lưới chuông phát ra âm thanh êm dịu, mềm mại, hay đẹp, vang khắp trong đó. Treo trăm nghìn vạn lưới vàng kết châu báu, dựng lên trăm nghìn vạn loại cờ có hình tướng khác nhau.
Văn-thù-sư-lợi, đất của thế giới Thiện Quán Xưng bằng phẳng như lòng bàn tay, cây báu phủ khắp, mọc lên thứ cỏ mềm mại; cỏ ấy xoắn về bên phải, màu như màu cổ chim công Nan-đề-bạt-đán (?), sờ vào như vải áo cõi trời. Thứ cỏ này mọc khắp cõi Thiện Quán Xưng. Có trăm nghìn vạn khu vườn làm trang nghiêm; mỗi khu vườn lại có trăm nghìn vạn khu vườn khác bao quanh trang hoàng. Có trăm nghìn vạn ao hồ trang hoàng khắp nơi; mỗi ao đều được xen lẫn bằng ngọc ma-ni tám cạnh, lấy vàng Diêm-phù-đàn làm bậc thang, đáy trải cát vàng, đầy nước tám vị (nước có tám đức tính tốt như trong, mát, ngọt, nhẹ, mềm…), hoa báu phủ khắp, có ngỗng, nhạn, uyên ương cùng hòa tiếng kêu.
Văn-thù-sư-lợi, thế giới Thiện Quán Xưng có trăm nghìn vạn nước cùng thành ấp, làng xóm trang hoàng khắp nơi. Mỗi thành lớn lại có trăm nghìn vạn thành khác bao quanh trang hoàng; các làng ấp xóm mạc cũng đều như vậy. Hết thảy nước, thành, ấp, làng xóm ấy đều đông đúc đàn ông, đàn bà. Văn-thù-sư-lợi, trong thế giới Thiện Quán Xưng có một bốn thiên hạ tên là Thích Ý Kiến, rất đặc biệt, cực kỳ đẹp đẽ trang nghiêm, vô cùng phồn thịnh, sung túc, an vui, đàn ông đàn bà rất đông. Đức Thực Ý Tướng Vương Như Lai, Ứng Cúng, Chính Biến Tri ấy sẽ sinh ra ở đó.
Văn-thù-sư-lợi, đức Thực Ý Tướng Vương Như Lai ấy xuất thân dòng Bà-la-môn, mẹ tên là Dũng Mãnh, như mẹ ta nay tên là Ma-da; cha tên là Phạm-ma Bà-tú, như vua cha ta tên là Tịnh Phạn. Ngài sẽ có con trai tên là Biến Thanh, như con ta nay là La-hầu-la. Có vợ là hoàng hậu cao quý tên là Đại Ý, như vợ ta nay là Cù-bà-già, thiếu nữ dòng họ Thích. Sẽ có nhũ mẫu (người nuôi dưỡng thay mẹ) tên là Đại Xưng, như nhũ mẫu của ta là Ma-ha Ba-xà-ba-đề Cù-đàm-di. Đức Thế Tôn ấy sẽ có người hầu tên là Thường Thuận Hành, như người hầu của ta tên là Xiển-đà. Đức Như Lai ấy có con ngựa chúa lớn tên là Đại Lực; Thực Ý Tướng Vương sẽ cưỡi nó mà đi xuất gia, như con ngựa chúa của ta nay tên là Kiến-trì-ca. Đức Như Lai ấy sẽ có đạo tràng (nơi ngồi tu và thành đạo) tên là Pháp Dũng; đức Như Lai ấy sẽ thành đạo vô thượng chính chân tại đạo tràng đó, sẽ có tám mươi ức cây Bồ-đề bao quanh trang hoàng.
Văn-thù-sư-lợi, lúc bấy giờ đức Phật ấy không có ma, không có chúng trời thuộc về ma. Văn-thù-sư-lợi, ở đời vị lai, khi Thực Ý Tướng Vương thành đạo vô thượng chính chân, hết thảy chúng sinh trong thế giới của đức Phật ấy đều cầm đủ các hoa, hương, vòng hoa cùng các nhạc khí, tấu lên các thứ nhạc, cùng nhau đi đến đạo tràng Pháp Dũng. Trên đến chúng trời A-ca-nị-tra (cõi trời cao nhất của cõi sắc) đều đến nhóm họp; chúng rồng, chúng dạ-xoa (loài quỷ thần nhanh nhẹn, có sức mạnh), chúng càn-thát-bà (loài thần âm nhạc của cõi trời), chúng a-tu-la, chúng ca-lâu-la, chúng khẩn-na-la, chúng ma-hầu-la-già đều sẽ đến nhóm họp. Các vị đại Bồ-tát ở phương đông, tây, nam, bắc đều sẽ đến nhóm họp.
Văn-thù-sư-lợi, Thực Ý Tướng Vương ấy vừa giác ngộ Bồ-đề xong, ở giữa đại chúng sẽ nói kinh Cảnh giới phương tiện thần thông biến hóa trong hạnh Bồ-tát này, có vô lượng trăm nghìn ức kinh khác vây quanh. Văn-thù-sư-lợi, khi đức Thực Ý Tướng Vương Như Lai ấy nói kinh này, chúng sinh nhiều như cát sông Hằng được bất thoái chuyển (không còn lùi bước) đối với A-nậu-đa-la tam-miệu tam-bồ-đề (sự giác ngộ cao nhất, chân chính, trọn khắp, tức quả vị Phật). Văn-thù-sư-lợi, đức Thực Ý Tướng Vương Như Lai ấy không nói pháp ba thừa (ba cỗ xe, tức ba đường tu: Thanh văn, Duyên giác, Bồ-tát). Thế giới của đức Phật ấy không có Thanh văn, Duyên giác, chỉ toàn những chúng sinh hiểu sâu nhiệm mầu về nhất thừa (một cỗ xe duy nhất đưa đến thành Phật) sinh về thế giới ấy.
Văn-thù-sư-lợi, trong pháp hội đầu tiên của đức Thực Ý Tướng Vương Như Lai Thế Tôn ấy, sẽ có các Bồ-tát nhiều như cát sông Hằng được bất thoái chuyển. Trong đại hội thứ hai, có tám mươi na-do-tha (một đơn vị số cực lớn) Bồ-tát sẽ được bậc nhất sinh (chỉ còn một đời nữa là thành Phật). Trong đại hội thứ ba sẽ có sáu mươi tần-bà-la (một đơn vị số cực lớn) Bồ-tát. Từ đó về sau, sẽ có số Bồ-tát vượt ngoài sự tính đếm an trụ vững chắc, không thoái lui khỏi đạo vô thượng chính chân. Văn-thù-sư-lợi, đức Phật Thực Ý Tướng Vương ấy sau khi thành đạo sống lâu sáu mươi trung kiếp (một đơn vị kiếp dài, gồm nhiều tiểu kiếp). Sau khi Phật nhập Niết-bàn, chính pháp (giáo pháp chân chính còn được thực hành đúng) trụ ở đời tám mươi ức trăm nghìn na-do-tha năm; xá-lợi (di cốt còn lại sau khi hỏa táng) của Phật sẽ được lưu truyền rộng rãi, số chúng sinh được điều phục cũng nhiều như trước.
Văn-thù-sư-lợi, khi đức Phật ấy sắp vào diệt độ (nhập Niết-bàn, tức qua đời), sẽ thọ ký cho Bồ-tát Đại Tướng rồi sau mới diệt độ: 'Bồ-tát Đại Tướng này sẽ kế tiếp sau ta mà thành đạo vô thượng chính chân, hiệu là Đại Trang Nghiêm Như Lai, Ứng Cúng, Chính Biến Tri'."
Lúc ấy đại chúng trong lòng kinh ngạc nghi ngờ: "Ai là Bồ-tát Đại Tướng thời ấy, kế tiếp đức Thế Tôn kia mà thành đạo vô thượng chính chân, hiệu là Đại Trang Nghiêm Như Lai, Ứng Cúng, Chính Biến Tri?" Bấy giờ Thế Tôn biết tâm đại chúng, liền bảo đồng tử Văn-thù-sư-lợi: "Cậu bé ngoại đạo đang ngồi trước thiện nam tử Tát-già, tên là Thực Hoan Hỉ, vượt hơn hết thảy các cậu bé khác, chính là người ấy sẽ thành Phật hiệu là Đại Trang Nghiêm Như Lai, Ứng Cúng, Chính Biến Tri. Những sự trang nghiêm của thế giới đức Phật ấy cũng giống hệt như của đức Thực Ý Tướng Vương Như Lai, không khác gì."
Chúng hội nghe công đức, sự trang nghiêm và oai đức của cõi Phật ấy, trong hội có sáu mươi ức trăm nghìn na-do-tha vị Bồ-tát phát tâm nguyện sinh về thế giới của đức Phật ấy, bạch Phật rằng: "Thưa Thế Tôn, khi Thực Ý Tướng Vương thành Phật, chúng con sẽ sinh về thế giới của đức Phật ấy." Thế Tôn liền thọ ký cho họ sẽ được sinh về cõi ấy. Có tám mươi ức người Ni-kiền đồng thanh nói: "Thưa Thế Tôn, chúng con cũng sẽ sinh về cõi Phật ấy." Phật thọ ký cho tất cả sẽ được sinh về cõi ấy. Trên hư không có chín mươi ức trăm nghìn na-do-tha thiên tử nói rằng: "Thưa Thế Tôn, khi đức Phật Thực Ý Tướng Vương ấy được Bồ-đề, chúng con sẽ sinh vào thế giới Thiện Quán Xưng ấy, sẽ được thấy công đức trang nghiêm như vậy." Phật liền thọ ký rằng: "Các thiên tử các ông cũng sẽ sinh về cõi Thiện Quán Xưng ấy, phụng sự đức Phật ấy. Các thiên tử các ông cũng sẽ thành đạo vô thượng chính chân ở cõi Thiện Quán Xưng ấy, mỗi người có danh hiệu khác nhau, thọ mạng như nhau."
Ngay lúc ấy, tam thiên đại thiên thế giới (một vũ trụ rộng lớn gồm một tỷ thế giới nhỏ) chấn động theo sáu cách. Từ mặt đất tự nhiên vọt lên vô lượng trăm nghìn ức na-do-tha hoa sen báu lớn, cánh bằng vàng Diêm-phù-đàn, đài sen bằng ngọc ma-ni lưu ly xanh biếc cõi trời, nhụy bằng xa cừ (một loại đá quý trắng như vỏ sò lớn), cọng bằng lưu ly. Trong mỗi hoa sen có một vị Bồ-tát hiện ra, ngồi kiết-già (ngồi xếp bằng, hai bàn chân đặt ngửa lên hai đùi), thân trang nghiêm với tướng hảo (các tướng tốt, vẻ đẹp đặc biệt của bậc thánh), cung kính lễ Phật, dùng đủ loại mây lưới bằng chuỗi ngọc cúng dường Phật Thế Tôn, đều nói: "Chúng con mỗi người ở trong thế giới của những đức Phật khác, từ xa nghe nói kinh công đức Bồ-tát không thể nghĩ bàn này, nên đến đây để ra mắt Phật Thế Tôn, lễ kính, đi quanh bên phải; cũng để gặp thiện nam tử Tát-già và đại chúng." Họ lại nói: "Thưa Thế Tôn, có vô số chúng sinh ở các cõi Phật không thể nghĩ bàn, nghe kinh này rồi đều được không thoái lui khỏi đạo vô thượng." Bấy giờ Thế Tôn muốn nói lại nghĩa này nên nói kệ rằng:
Hãy nghe ta nói nghĩa này, một lòng chớ để ý loạn.
Lời Như Lai không hư dối, đấng Điều Ngự (danh hiệu Phật: bậc khéo điều phục người) không nói hai lời.
Tát-già sẽ ra đời làm Phật, sau hơn số ức kiếp không đếm được,
Hiệu là Thực Ý Tướng Vương; kiếp ấy trong sạch, không nhơ, không gai góc.
Không có gai dâm dục, không có nhiều lỗi lầm,
Cũng không có gai ngu si; kiếp ấy không có gai góc.
Thế giới tên Thiện Quán Xưng, nhiều màu sắc trang nghiêm đẹp đẽ,
Người, trời vui thích ngắm nhìn; đấng Điều Ngự của đời sẽ ở đó.
Lầu đài cao bằng báu để dạo chơi, khắp nơi sẽ trang nghiêm thanh tịnh;
Lưới vàng Diêm-phù che phủ, tiếng êm dịu hay đẹp vừa lòng.
Dựng cờ báu sư tử, treo lưới vàng châu báu,
Tường vách cao bằng châu báu, sẽ có cung điện như cõi trời.
Sẽ có sông, ao, giếng, hết thảy đều trang nghiêm,
Sen xanh, sen trắng phủ khắp, nước tám vị tràn đầy.
Trong đó có bốn thiên hạ, tên gọi là Thích Ý Kiến.
Thành nơi đấng Thiện Thệ (danh hiệu Phật: bậc đã khéo đi đến nơi giải thoát) sinh ra; ngài xuất thân dòng Bà-la-môn.
Mẹ tên là Dũng Mãnh, cha là Phạm-ma Bà-tú,
Con tên là Biến Danh Thanh, như con ta là La-hầu.
Hoàng hậu cao quý của đấng Thiện Thệ ấy, tên gọi là Đại Ý,
Như vợ ta là Cù-bà; nhũ mẫu tên Đại Xưng,
Như nhũ mẫu của ta nay, tên gọi là Cù-đàm-di.
Người hầu tên Thuận Hành, sẽ làm kẻ hầu của đấng Điều Ngự,
Lo cung cấp cho đấng Thiện Thệ, như người hầu của ta là Xiển-đà.
Ngựa chúa của đấng Lưỡng Túc Tôn (bậc tôn quý nhất trong loài hai chân, tức Phật), sẽ có tên là Đại Lực,
Chở đấng Thiện Thệ đi xuất gia, như ngựa Kiến-trì-ca của ta.
Đạo tràng của đức Như Lai ấy, sẽ có tên là Pháp Dũng,
Tám mươi ức trăm nghìn cây bao quanh khắp chung quanh.
Bậc Nhân Tôn (đấng tôn quý của loài người) ngồi nơi đó rồi, Thực Ý tự mình không ai sánh,
Đạo vô thượng không lo âu, dưới cây đạo khéo giác ngộ.
Không ma, không quân ma, rốt cuộc không có việc làm của ma.
Cõi Thiện Thệ không gai góc, có bậc trượng phu không ai sánh bằng.
Cõi ấy có chúng sinh làm công đức của người và trời,
Cầm vòng hoa và các nhạc khí, đi đến chỗ Thế Tôn.
Đấng Điều Ngự biết chúng đã nhóm, biết tâm họ rốt ráo trong sạch,
Sẽ nói vua của các kinh này, có ức kinh khác vây quanh.
Được nghe kinh thù thắng này khi đấng Lưỡng Túc Tôn giảng nói,
Nhiều ức chúng như cát sông Hằng có trí Phật không thoái lui.
Không bao giờ nghe đến thừa thấp kém, cũng không có Duyên giác thừa;
Các Bồ-tát trí tuệ mạnh mẽ có ở thế giới của đức Phật ấy.
Pháp hội đầu tiên của đấng Lưỡng Túc Tôn sẽ có số như cát sông Hằng
Bồ-tát là biển công đức, không thoái lui, danh tiếng lớn.
Hội thứ hai tám mươi na-do-tha, thảy đều được trụ vào bậc nhất sinh.
Hội thứ ba sáu mươi tần-bà-la, các Bồ-tát hiền thiện được nhiều lợi ích.
Tròn đủ sáu mươi trung kiếp là thọ mạng của đấng Thiện Thệ.
Sau khi đấng Điều Ngự loài người diệt độ, chính pháp lưu truyền rộng rãi,
Tám mươi ức nghìn năm, pháp còn trụ đến na-do-tha năm.
Xá-lợi lưu truyền rộng rãi, cũng điều phục nhiều chúng sinh.
Khi đấng Điều Ngự thế gian diệt độ, thọ ký cho Bồ-tát Đại Tướng:
"Ông sẽ làm đấng Điều Ngự thế gian, hiệu tên là Đại Trang Nghiêm.
Sự trang nghiêm cõi ấy cũng như vậy, làm lợi chúng sinh cũng ngang bằng,
Sẽ làm bậc giác ngộ điều phục đời, đạt đạo vô thượng không bụi nhơ."
Ta biết thấy không gì cao hơn, biết rõ cả vô lượng kiếp về sau,
Huống chi việc đang hiện trước mắt; trí biết hết thảy không chướng ngại.
Hãy tin lời ta vô lượng (?), lời Như Lai không hư dối.
Hãy vững trụ nơi lời dạy của ta, nhận lấy những lời ta nói.
Nghe đấng Thiện Thệ nói xong, đại chúng sinh lòng vui mừng phấn khởi,
Phát nguyện về thế giới ấy: "Chúng con sẽ sinh về nơi đó."
Đấng Điều Ngự thế gian nói lời thọ ký: "Sẽ sinh về cõi không nhơ ấy;
Các ông sẽ giác ngộ đạo thù thắng, làm lợi rộng cho chúng sinh đời sau."
Khi nói vua các kinh này, đất lớn chấn động sáu cách.
Trong hoa hiện ra Bồ-tát, chắp tay lễ đấng Điều Ngự:
"Lành thay, bậc trượng phu giác ngộ, khéo nói pháp không ngừng nghỉ.
Phật nói pháp, chúng con được nghe; từ xa đến đây vì cầu pháp."
Ngay lúc ấy, hết thảy đại chúng rất vừa ý, vui mừng hớn hở, yêu mến lãnh nhận và gìn giữ; mỗi người chỉ giữ lại một tấm áo, còn bao nhiêu áo đều dâng lên cúng dường Phật, rồi nói rằng: "Thế Tôn ra đời chuyển pháp luân (giảng dạy giáo pháp, ví như lăn bánh xe pháp đi khắp nơi) lần thứ hai. Ở Ba-la-nại (nơi Phật giảng pháp lần đầu tiên sau khi thành đạo), ngài chuyển pháp luân lần đầu, nay lại chuyển bánh xe pháp lớn nhất." Mọi người đều nói: "Thưa Thế Tôn, xin cho chúng con luôn không rời pháp bảo như thế này, cũng luôn không rời bậc thiện trượng phu này." Lúc ấy trên hư không trổi lên đủ thứ nhạc trời, mưa xuống các hoa sen lớn màu xanh, vàng, đỏ, trắng trước chân Phật; áo trời của chư thiên tự xoay vần trong hư không, và có tiếng nói rằng: "Bậc thiện trượng phu này ở đời vị lai sẽ thành tựu công đức không thể nghĩ bàn; đó là người nào thọ trì (nhận lấy và gìn giữ) kinh này, đọc tụng thông thạo và giảng rộng cho người khác."
Nói lời ấy xong, Văn-thù-sư-lợi bạch Phật rằng: "Thưa Thế Tôn, những thiện nam tử, thiện nữ nhân chép kinh này, thọ trì đọc tụng cho thông thạo rồi giảng rộng cho người khác, sẽ được bao nhiêu công đức?" Hỏi như vậy rồi, Phật nói: "Văn-thù-sư-lợi, giả sử có một thiện nam tử hay thiện nữ nhân, mà hết thảy chúng sinh trong tam thiên đại thiên thế giới — có hình sắc hay không hình sắc, có tưởng hay không có tưởng, trong mọi cõi chúng sinh mà chỉ Phật mới biết hết được — những ai chưa được thân người đều được thân người, rồi đều thành đạo vô thượng chính chân; và một thiện nam tử hay thiện nữ nhân ấy cung kính, cúng dường, tôn trọng, lễ lạy hết thảy các đức Phật ấy, dâng mọi thứ cần dùng cho an ổn, suốt một kiếp. Văn-thù-sư-lợi, ý ông nghĩ sao, thiện nam tử, thiện nữ nhân ấy nhờ nhân duyên này được phúc có nhiều không?" Văn-thù-sư-lợi đáp: "Rất nhiều, thưa Thế Tôn; rất nhiều, thưa Thiện Thệ, không ai đếm được, không thể tính lường." Phật nói: "Văn-thù-sư-lợi, thiện nam tử, thiện nữ nhân nào chép kinh này, thọ trì, đọc tụng thông thạo và giảng rộng cho người khác, phúc còn nhiều hơn thiện nam tử, thiện nữ nhân cúng dường chư Phật kia."
Văn-thù-sư-lợi nói: "Thưa Thế Tôn, thật chưa từng có! Thế Tôn làm lợi ích cho hết thảy thế gian nên nói kinh điển này. Thưa Thế Tôn, kinh này sẽ được lưu truyền ở cõi Diêm-phù-đề (châu lục phía nam núi Tu-di, nơi loài người chúng ta ở) bao lâu?" Phật nói: "Văn-thù-sư-lợi, sau khi ta nhập Niết-bàn, xá-lợi của ta sẽ được lưu truyền rộng rãi. Lúc ấy tám vị vua sẽ dùng hòm báu chia xá-lợi của ta làm tám phần, rồi mỗi vua xây tháp lớn ở nước mình. Vua A-xà-thế (vua nước Ma-kiệt-đà thời Phật) lấy phần thứ tám xá-lợi của ta, đựng trong hộp hương quý, đào đất ngoài thành Vương Xá mà chôn giấu, đặt vào đủ thứ hương thơm hay đẹp, dựng đủ loại cờ phướn lọng báu, rải hoa báu, thắp đèn cháy suốt trăm năm. Khi chôn giấu hòm xá-lợi để chờ vua A-thúc-ca (tức vua A-dục), vua cũng viết vua các kinh này lên lá vàng rồi chôn giấu chung. Văn-thù-sư-lợi, một trăm năm sau khi ta nhập Niết-bàn, sẽ có vua A-thúc-ca. Vua ấy xuất thân dòng Mạc-sát-lợi (?), làm vua cõi Diêm-phù-đề, được tự tại làm vua Chuyển luân cai trị bốn châu (?). Lúc ấy vua ấy tu tập, nhớ nghĩ đến hạnh của ta, được tâm thanh tịnh trong Phật pháp.
Lúc ấy có vị tỳ-kheo tên là Nhân-đà-xá-ma, được thần thông lớn, có oai đức lớn, gìn giữ chính pháp, thọ trì các kinh Phương đẳng (kinh điển Đại thừa, giảng giáo lý rộng lớn và bình đẳng). Vị ấy thuộc dòng vua, xuất gia, thường ra vào cung vua A-thúc-ca. Văn-thù-sư-lợi, vua A-thúc-ca vì muốn lưu truyền rộng xá-lợi của ta, đem theo rất nhiều người quyền quý, dùng oai đức của bậc đại vương để tự trang nghiêm, mang các vòng hoa, bột hương, dầu thơm cùng đủ thứ nhạc khí, đến thành Vương Xá bày lễ cúng dường lớn, đào đất lấy hòm xá-lợi lên. Trong bảy ngày, vua bày đủ cách cúng dường, dùng hết thảy hoa, hết thảy vòng hoa, hết thảy bột hương, hết thảy dầu thơm, hết thảy âm nhạc. Làm lễ cúng dường lớn như vậy xong, vua theo những nơi đông người cư ngụ, trong một ngày, cùng một lúc, dựng lên tám vạn bốn nghìn ngôi tháp lớn.
Bấy giờ pháp sư Nhân-đà-xá-ma lấy kinh này ra khỏi hòm báu, đem đặt ở một nơi đông người ở phương bắc. Nhưng kinh này lại không có nhiều người biết đến, không có nhiều người hiểu, không có nhiều người tiếp nhận; ít người thọ trì đọc tụng kinh này. Văn-thù-sư-lợi, kinh này phần nhiều bị cất giấu trong hòm rương. Vì sao vậy? Vì không có người tiếp nhận, vì không phải là bậc có căn khí chân thật (người có năng lực và phẩm chất xứng đáng lãnh nhận). Văn-thù-sư-lợi, nên biết kinh này khó hiểu, khó tin, khó thấu tới đáy, không phải người tầm thường có thể tin nhận, không phải kẻ phàm phu thấp kém có thể đọc và thấu vào được.
Văn-thù-sư-lợi, vào thời năm mươi năm về sau (?), nếu lại có người nghe kinh điển này mà tin hiểu, cung kính, thì Văn-thù-sư-lợi, chớ nên nghi ngờ; nên biết người ấy đã cúng dường nhiều đức Phật, khéo thực hành kinh điển Đại thừa này, là bậc có căn khí chân thật. Nếu có ai chép, thọ trì kinh này, đọc tụng thông thạo, thì những chúng sinh ấy nên tự biết rằng: 'Chúng ta đã được thấy chư Phật Như Lai nhiều như cát sông Hằng, đã phụng sự, cúng dường, đi quanh bên phải và lễ lạy; cũng đã thấy đức Phật ở trong khu vườn này khi nói kinh này, và đã thấy đại chúng'."
Bấy giờ Phật bảo A-nan (vị đệ tử nghe nhiều nhớ giỏi nhất, thị giả của Phật): "Ông hãy thọ trì kinh này, đọc tụng cho thông thạo. Ông hãy cẩn thận, chớ nói kinh điển này trước những kẻ hèn kém, vì không biết căn cơ (khả năng tiếp nhận giáo pháp) của họ. Vì sao vậy? A-nan, đây là công đức của Như Lai, đây là chỗ bí mật của Như Lai, đây là lời Như Lai nói, là pháp thuần nhất không xen tạp, đây là ấn tín của Như Lai, đây là pháp vững chắc của Như Lai, đây là tài sản thù thắng của Như Lai. A-nan, ông hãy giữ gìn chắc chắn, chớ tùy tiện trao cho người, chỉ trừ những người con trưởng của ta là những vị gìn giữ pháp tạng (kho tàng giáo pháp) của ta, bảo hộ pháp tạng của ta, thì trao cho những người ấy."
A-nan bạch rằng: "Con đã thọ trì kinh này rồi. Thưa Thế Tôn, kinh này tên là gì, nên thọ trì như thế nào?" Phật nói: "A-nan, kinh này tên là kinh Nói về cảnh giới phương tiện thần thông biến hóa trong hạnh Bồ-tát; cũng gọi là Chỗ bí mật của Như Lai; cũng gọi là Như Lai nói pháp thuần nhất không xen tạp; cũng gọi là Như Lai nói ra nhất thừa; cũng gọi là Điều Văn-thù-sư-lợi hỏi; cũng gọi là Tát-già được thọ ký; cũng gọi là Phẩm Tát-già. Hãy thọ trì như vậy."
Khi Như Lai giảng nói kinh pháp này, có ba mươi na-do-tha chúng sinh vốn chưa từng phát tâm cầu đạo vô thượng, nay đều phát tâm; sáu vạn Bồ-tát đạt được vô sinh pháp nhẫn (sự nhận biết và an trú vững chắc rằng các pháp vốn không sinh không diệt); vô lượng chúng sinh chắc chắn sẽ đạt đạo vô thượng chính chân. Phật nói kinh này xong, Đại đức A-nan vui mừng vừa ý; đồng tử Văn-thù-sư-lợi, hết thảy Bồ-tát, tỳ-kheo, tỳ-kheo-ni, ưu-bà-tắc, ưu-bà-di, Đế Thích, Phạm thiên, các vị trời Hộ thế và người đời, nghe Phật nói xong đều vui mừng, tin nhận.
Kinh Phật nói về phương tiện trong hạnh Bồ-tát, quyển hạ
◄ Trước
Quay lại danh sách thiên · Giỏ video