Thiên 1 — Quyển 1: Kinh Kim Cương Năng Đoạn, bản dịch của Huyền Trang

 # Kinh Năng Đoạn Kim Cương Bát-nhã Ba-la-mật (Năng Đoạn Kim Cương: có sức cắt đứt mọi phiền não, mê lầm như kim cương cắt được mọi vật; Bát-nhã: trí tuệ thấy rõ bản chất chân thật của mọi sự vật; Ba-la-mật: "sang bờ bên kia", tức tu hành đến mức hoàn hảo, vượt khỏi biển khổ sinh tử để đến bờ giác ngộ)

 Kinh Năng Đoạn Kim Cương Bát-nhã Ba-la-mật, hai quyển

 Thuộc Đại thừa (dòng giáo pháp "cỗ xe lớn", chủ trương tu hành không chỉ để tự mình giải thoát mà còn để cứu độ hết thảy chúng sinh), bộ Bát-nhã (nhóm kinh chuyên giảng về trí tuệ Bát-nhã)

 Kinh Năng Đoạn Kim Cương Bát-nhã Ba-la-mật, hai quyển

 Đời Đường, Tam tạng pháp sư (vị thầy thông suốt cả ba kho kinh điển Phật giáo: Kinh là lời Phật dạy, Luật là giới luật, Luận là sách giảng giải) Huyền Trang và sa-môn (người xuất gia tu hành) Nghĩa Tịnh dịch

 Kinh Năng Đoạn Kim Cương Bát-nhã Ba-la-mật-đa

 Đời Đường, Tam tạng pháp sư Huyền Trang vâng chiếu chỉ của vua dịch

 Tôi nghe như vầy: Một thuở nọ, Đức Bạc-già-phạm (danh hiệu tôn kính của Phật, nghĩa là bậc đầy đủ mọi phúc đức, được cả thế gian tôn kính) ở tại vườn Cấp Cô Độc trong rừng Thệ-đa, thuộc thành Thất-la-phiệt (tức thành Xá-vệ, kinh đô nước Kiều-tát-la ở Ấn Độ xưa; rừng Thệ-đa là rừng của thái tử Thệ-đa, tức Kỳ-đà; vườn Cấp Cô Độc do trưởng giả Cấp Cô Độc — người nổi tiếng hay giúp đỡ kẻ mồ côi và người không nơi nương tựa — mua dâng lên Phật), cùng với đại chúng bật-sô (tức tỳ-kheo: tu sĩ nam xuất gia, sống bằng khất thực và giữ giới luật đầy đủ) gồm một nghìn hai trăm năm mươi vị.

 Bấy giờ, Đức Thế Tôn (bậc được cả thế gian tôn kính, tức Phật) vào buổi sáng sớm, sửa sang y phục thường mặc, cầm y và bát, đi vào thành lớn Thất-la-phiệt khất thực (đi xin thức ăn theo nếp sống của người tu).

 Khi ấy, Đức Bạc-già-phạm khất thực trong thành xong thì ra về chỗ cũ. Dùng bữa xong, Ngài cất y bát, rửa chân, rồi sau bữa ăn trải tòa ngồi như thường lệ, ngồi kiết-già (ngồi xếp bằng, hai bàn chân đặt ngửa lên hai đùi), giữ thân ngay thẳng, phát nguyện chân chính, an trú chánh niệm ngay trước mặt (giữ tâm tỉnh thức, chú tâm vào hiện tại, không để tâm tán loạn).

 Lúc đó, các vị bật-sô đến chỗ Phật, đến nơi rồi cúi đầu lạy sát hai chân Thế Tôn, đi nhiễu quanh Ngài về phía bên phải ba vòng (cách tỏ lòng tôn kính theo phong tục Ấn Độ), rồi lui ra ngồi một bên. Cụ thọ (tiếng tôn xưng bậc tu hành đáng kính, ý nói người có đủ tuổi thọ của trí tuệ và đức hạnh) Thiện Hiện (tức Tu-bồ-đề, một trong mười đại đệ tử của Phật, nổi tiếng hiểu sâu nhất về lẽ "Không") cũng đang ngồi trong hội chúng ấy.

 Bấy giờ, trong đại chúng, Cụ thọ Thiện Hiện từ chỗ ngồi đứng dậy, để trần một bên vai (vai phải, cách tỏ lòng cung kính), gối phải quỳ sát đất, chắp tay cung kính mà bạch Phật rằng: "Hiếm có thay, Thế Tôn! Đức Như Lai (bậc từ chân lý mà đến, một danh hiệu của Phật), Ứng (tức Ứng cúng: bậc xứng đáng nhận sự cúng dường của trời và người), Chánh Đẳng Giác (bậc giác ngộ chân chính, trọn vẹn, cùng khắp) đã dùng sự nhiếp thọ (thâu nhận, che chở, dìu dắt) cao quý nhất để nhiếp thọ các vị Bồ-tát Ma-ha-tát (Bồ-tát: người phát tâm cầu giác ngộ thành Phật để cứu độ chúng sinh; Ma-ha-tát: "bậc lớn", chỉ những Bồ-tát có công hạnh sâu dày); Đức Như Lai, Ứng, Chánh Đẳng Giác đã dùng sự phó chúc (dặn dò, giao phó trách nhiệm) cao quý nhất để phó chúc các vị Bồ-tát Ma-ha-tát.

 Bạch Thế Tôn, những ai đã phát tâm đi theo Bồ-tát thừa (con đường tu hành của Bồ-tát, nhằm thành Phật và cứu độ mọi chúng sinh) thì nên an trú tâm thế nào? Nên tu hành thế nào? Nên hàng phục tâm mình thế nào?"

 Thiện Hiện nói lời ấy xong, bấy giờ Thế Tôn bảo Cụ thọ Thiện Hiện rằng: "Lành thay! Lành thay! Thiện Hiện, đúng vậy, đúng vậy, như lời ông nói: Đức Như Lai, Ứng, Chánh Đẳng Giác đã dùng sự nhiếp thọ cao quý nhất để nhiếp thọ các vị Bồ-tát Ma-ha-tát; Đức Như Lai, Ứng, Chánh Đẳng Giác đã dùng sự phó chúc cao quý nhất để phó chúc các vị Bồ-tát Ma-ha-tát. Vì thế, Thiện Hiện, ông hãy lắng nghe cho kỹ và chú tâm thật khéo, ta sẽ vì ông mà phân tích giảng giải: những ai đã phát tâm đi theo Bồ-tát thừa thì nên an trú như thế này, tu hành như thế này, hàng phục tâm mình như thế này."

 Cụ thọ Thiện Hiện bạch Phật: "Vâng, vâng, bạch Thế Tôn, con rất mong được nghe!"

 Phật dạy: "Thiện Hiện, những ai đã phát tâm đi theo Bồ-tát thừa thì nên phát khởi tâm như thế này: 'Tất cả các loài hữu tình (chúng sinh, tức các loài có tình cảm và ý thức), hết thảy những gì được gom vào loại hữu tình — hoặc noãn sinh (sinh ra từ trứng), hoặc thai sinh (sinh ra từ bào thai), hoặc thấp sinh (sinh ra từ nơi ẩm ướt), hoặc hóa sinh (tự nhiên hiện ra, không nhờ cha mẹ, như chư thiên hay chúng sinh địa ngục); hoặc hữu sắc (có thân hình vật chất), hoặc vô sắc (không có thân hình vật chất); hoặc hữu tưởng (có tri giác), hoặc vô tưởng (không có tri giác), hoặc phi hữu tưởng phi vô tưởng (chẳng phải có tri giác mà cũng chẳng phải không có tri giác, cảnh giới thiền định cao nhất) — cho đến hết thảy những gì được gọi tên, đặt bày thuộc cõi hữu tình, tất cả như thế, ta đều sẽ khiến cho họ được bát-niết-bàn (nhập Niết-bàn trọn vẹn) trong cõi vô dư y diệu niết-bàn (Niết-bàn: trạng thái mọi phiền não đều tắt hết, thoát hẳn khỏi vòng sinh tử; vô dư y: không còn sót lại chỗ nương tựa nào, kể cả thân xác; diệu: nhiệm mầu).

 Tuy đã cứu độ vô lượng hữu tình như thế, khiến họ được diệt độ (được đưa qua khỏi biển khổ, vào Niết-bàn) rồi, mà thật ra không có hữu tình nào được diệt độ cả.'

 Vì sao vậy? Thiện Hiện, nếu nơi các vị Bồ-tát Ma-ha-tát còn khởi lên tưởng về hữu tình (ý niệm cho rằng thật có chúng sinh), thì không nên gọi là Bồ-tát Ma-ha-tát. Vì cớ sao? Thiện Hiện, đối với các vị Bồ-tát Ma-ha-tát, không thể nói là có tưởng về hữu tình khởi lên; cũng vậy, phải biết rằng tưởng về mạng giả (ý niệm có một sinh mạng tồn tại liên tục), tưởng về sĩ phu (ý niệm có một con người làm chủ thể), tưởng về bổ-đặc-già-la (ý niệm có một cái "người" đi luân hồi qua các kiếp), tưởng về ý sinh (ý niệm có một cá thể sinh ra từ tâm ý), tưởng về ma-nạp-bà (ý niệm có một chàng trai, một cá thể riêng biệt), tưởng về tác giả (ý niệm có người làm ra hành động), tưởng về thọ giả (ý niệm có người nhận lãnh quả báo) khởi lên, cũng đều như thế. Vì sao vậy? Thiện Hiện, không hề có chút pháp (sự vật, hiện tượng) nào gọi là người phát tâm đi theo Bồ-tát thừa cả.

 "Lại nữa, Thiện Hiện, Bồ-tát Ma-ha-tát nên bố thí (đem của cải, sức lực, giáo pháp mà cho người khác) mà không bám trụ vào sự vật nào, hoàn toàn không bám trụ vào đâu mà bố thí; không bám trụ vào sắc (hình sắc, những gì mắt thấy) mà bố thí, không bám trụ vào thanh (âm thanh), hương (mùi), vị (vị nếm), xúc (những gì thân cảm nhận khi đụng chạm), pháp (những đối tượng của ý nghĩ) mà bố thí. Thiện Hiện, Bồ-tát Ma-ha-tát nên bố thí như thế, không bám trụ vào ý niệm về hình tướng. Vì sao vậy? Thiện Hiện, nếu Bồ-tát Ma-ha-tát hoàn toàn không bám trụ vào đâu mà bố thí thì khối phúc đức của vị ấy không thể nào đo lường được."

 Phật hỏi Thiện Hiện: "Ý ông nghĩ sao? Hư không ở phương Đông có thể đo lường được không?"

 Thiện Hiện đáp: "Thưa không, bạch Thế Tôn."

 "Thiện Hiện, cũng như thế, hư không ở phương Nam, phương Tây, phương Bắc, bốn phương phụ (Đông Nam, Tây Nam, Tây Bắc, Đông Bắc), phương trên, phương dưới, khắp cả mười phương, hư không của hết thảy thế giới có thể đo lường được không?"

 Thiện Hiện đáp: "Thưa không, bạch Thế Tôn."

 Phật dạy: "Thiện Hiện, đúng vậy, đúng vậy. Nếu Bồ-tát Ma-ha-tát hoàn toàn không bám trụ vào đâu mà bố thí thì khối phúc đức không thể đo lường được cũng giống như thế. Thiện Hiện, Bồ-tát nên bố thí như thế, không bám trụ vào ý niệm về hình tướng."

 Phật hỏi Thiện Hiện: "Ý ông nghĩ sao? Có thể nhờ các tướng tốt đầy đủ (những đặc điểm tốt đẹp nơi thân Phật) mà thấy được Như Lai không?"

 Thiện Hiện đáp: "Thưa không, bạch Thế Tôn. Không nên nhờ các tướng tốt đầy đủ mà nhận thấy Như Lai. Vì sao vậy? Vì Như Lai nói các tướng tốt đầy đủ ấy tức chẳng phải là các tướng tốt đầy đủ."

 Nói lời ấy xong, Phật lại bảo Cụ thọ Thiện Hiện: "Thiện Hiện, phàm hễ là các tướng tốt đầy đủ thì đều là hư dối; hễ chẳng phải là tướng tốt đầy đủ thì đều không hư dối. Như thế, nên do thấy tướng tức là chẳng phải tướng mà nhận thấy Như Lai."

 Nói lời ấy xong, Cụ thọ Thiện Hiện lại bạch Phật: "Bạch Thế Tôn, liệu có những hữu tình nào ở đời vị lai, vào thời sau, giai đoạn sau, năm trăm năm sau cùng, khi chánh pháp (giáo pháp chân chính của Phật) sắp diệt, lúc thời thế suy chuyển, nghe giảng những câu kinh như thế này mà sinh lòng tin cho là chân thật hay không?"

 Phật bảo Thiện Hiện: "Chớ nói như vậy: 'Liệu có những hữu tình nào ở đời vị lai, vào thời sau, giai đoạn sau, năm trăm năm sau cùng, khi chánh pháp sắp diệt, lúc thời thế suy chuyển, nghe giảng những câu kinh như thế này mà sinh lòng tin cho là chân thật hay không?' Trái lại, Thiện Hiện, ở đời vị lai, vào thời sau, giai đoạn sau, năm trăm năm sau cùng, khi chánh pháp sắp diệt, lúc thời thế suy chuyển, vẫn có những vị Bồ-tát Ma-ha-tát giữ trọn thi-la (giới hạnh, tức các điều răn cấm để giữ thân tâm trong sạch), có đủ đức hạnh và trí tuệ.

 "Lại nữa, Thiện Hiện, các vị Bồ-tát Ma-ha-tát ấy không phải chỉ phụng sự cúng dường ở chỗ một vị Phật, không phải chỉ gieo các thiện căn (gốc rễ của điều lành, sẽ sinh ra quả tốt về sau) ở chỗ một vị Phật. Trái lại, Thiện Hiện, các vị Bồ-tát Ma-ha-tát ấy đã phụng sự cúng dường ở chỗ chẳng phải một, mà hàng trăm, hàng nghìn vị Phật, đã gieo các thiện căn ở chỗ chẳng phải một, mà hàng trăm, hàng nghìn vị Phật, nên mới có thể nghe giảng những câu kinh như thế này mà được một niệm tâm tin trong sạch.

 Thiện Hiện, Như Lai dùng Phật trí (trí tuệ của Phật, biết rõ tất cả) mà biết hết những người ấy; Như Lai dùng Phật nhãn (con mắt của Phật, thấy suốt mọi sự) mà thấy hết những người ấy. Thiện Hiện, Như Lai đã rõ biết hết thảy những hữu tình ấy sẽ sinh ra khối phúc đức vô lượng vô số, sẽ thâu được khối phúc đức vô lượng vô số.

 Vì sao vậy? Thiện Hiện, nơi các vị Bồ-tát Ma-ha-tát ấy không khởi lên tưởng về ngã (ý niệm có một cái "tôi" thật), không có tưởng về hữu tình, không có tưởng về mạng giả, không có tưởng về sĩ phu, không có tưởng về bổ-đặc-già-la, không có tưởng về ý sinh, không có tưởng về ma-nạp-bà, không có tưởng về tác giả, không khởi lên tưởng về thọ giả. Thiện Hiện, nơi các vị Bồ-tát Ma-ha-tát ấy không khởi lên pháp tưởng (ý niệm cho rằng các pháp là có thật), không khởi lên phi pháp tưởng (ý niệm cho rằng các pháp là hoàn toàn không có), không khởi lên tưởng, cũng không khởi lên phi tưởng.

 Vì cớ sao? Thiện Hiện, nếu nơi Bồ-tát Ma-ha-tát còn khởi lên pháp tưởng, thì vị ấy ắt còn có ngã chấp (sự bám chặt vào cái "tôi"), chấp hữu tình, chấp mạng giả, chấp bổ-đặc-già-la v.v.; nếu còn khởi lên phi pháp tưởng, thì vị ấy cũng ắt còn có ngã chấp, chấp hữu tình, chấp mạng giả, chấp bổ-đặc-già-la v.v. Vì sao vậy? Thiện Hiện, không nên nắm giữ pháp, cũng không nên nắm giữ phi pháp. Vì thế, Như Lai với ý nghĩa sâu kín đã nói pháp môn ví dụ chiếc bè (giáo pháp được ví như chiếc bè dùng để qua sông, đã qua đến bờ thì phải bỏ bè lại). Những người có trí, đến pháp còn phải buông bỏ, huống chi là phi pháp!"

 Phật lại bảo Cụ thọ Thiện Hiện: "Thiện Hiện, ý ông nghĩ sao? Có chút pháp nào mà Như Lai, Ứng, Chánh Đẳng Giác đã chứng đắc được A-nậu-đa-la Tam-miệu Tam-bồ-đề (quả giác ngộ cao tột, chân chính, trọn vẹn — tức quả vị Phật) chăng? Có chút pháp nào mà Như Lai, Ứng, Chánh Đẳng Giác đã nói ra chăng?"

 Thiện Hiện đáp: "Bạch Thế Tôn, theo chỗ con hiểu nghĩa lời Phật dạy, thì không có chút pháp nào mà Như Lai, Ứng, Chánh Đẳng Giác đã chứng đắc được A-nậu-đa-la Tam-miệu Tam-bồ-đề, cũng không có chút pháp nào mà Như Lai, Ứng, Chánh Đẳng Giác đã nói ra. Vì sao vậy? Bạch Thế Tôn, pháp mà Như Lai, Ứng, Chánh Đẳng Giác đã chứng, đã nói, đã suy nghĩ đều không thể nắm bắt, không thể diễn nói, chẳng phải pháp, cũng chẳng phải phi pháp. Vì sao vậy? Vì tất cả các bậc hiền thánh đều do pháp vô vi (cái không do nhân duyên tạo tác, không sinh không diệt) mà hiển lộ."

 Phật hỏi Thiện Hiện: "Ý ông nghĩ sao? Nếu có thiện nam tử hay thiện nữ nhân (người nam, người nữ có lòng lành, có tín tâm) đem bảy thứ báu (vàng, bạc, lưu ly, pha lê, xà cừ, xích châu, mã não) chất đầy cả tam thiên đại thiên thế giới này (một cõi thế giới cực lớn, gồm một nghìn lần một nghìn lần một nghìn thế giới nhỏ, mỗi thế giới nhỏ có mặt trời, mặt trăng, núi Tu-di riêng) mà đem ra bố thí, thì thiện nam tử hay thiện nữ nhân ấy nhờ nhân duyên đó mà sinh ra khối phúc đức có nhiều chăng?"

 Thiện Hiện đáp: "Rất nhiều, bạch Thế Tôn! Rất nhiều, bạch Đức Thiện Thệ (bậc đã khéo đi qua, đến được nơi giải thoát — một danh hiệu của Phật)! Thiện nam tử hay thiện nữ nhân ấy nhờ nhân duyên đó mà sinh ra khối phúc đức nhiều vô cùng. Vì sao vậy? Bạch Thế Tôn, cái gọi là khối phúc đức, khối phúc đức ấy, Như Lai nói là chẳng phải khối phúc đức, vì thế Như Lai mới gọi là khối phúc đức, khối phúc đức."

 Phật lại bảo Thiện Hiện: "Thiện Hiện, nếu có thiện nam tử hay thiện nữ nhân đem bảy thứ báu chất đầy cả tam thiên đại thiên thế giới này mà bố thí; lại nếu có thiện nam tử hay thiện nữ nhân đối với pháp môn này (cửa ngõ đi vào giáo pháp, ở đây chỉ bài kinh này), cho đến chỉ một bài già-đà (kệ tụng, bài thơ ngắn) bốn câu, mà thọ trì (tiếp nhận và giữ gìn), đọc tụng, thấu suốt đến tột cùng, lại rộng vì người khác giảng nói chỉ bày, và suy xét đúng theo lẽ thật, thì do nhân duyên đó mà sinh ra khối phúc đức nhiều hơn người trước vô lượng vô số lần.

 Vì sao vậy? Vì quả A-nậu-đa-la Tam-miệu Tam-bồ-đề của hết thảy các đức Như Lai, Ứng, Chánh Đẳng Giác đều từ kinh này mà ra, các đức Phật Thế Tôn đều từ kinh này mà sinh. Vì cớ sao? Thiện Hiện, cái gọi là các pháp của Phật, các pháp của Phật ấy, Như Lai nói là chẳng phải các pháp của Phật, vì thế Như Lai mới gọi là các pháp của Phật, các pháp của Phật."

 Phật hỏi Thiện Hiện: "Ý ông nghĩ sao? Các bậc Dự lưu (bậc đã dự vào dòng thánh, quả vị đầu tiên trong bốn quả vị giải thoát của hàng Thanh văn, còn gọi là Tu-đà-hoàn) có nghĩ rằng 'Ta đã chứng được quả Dự lưu' chăng?"

 Thiện Hiện đáp: "Thưa không, bạch Thế Tôn. Các bậc Dự lưu không nghĩ rằng 'Ta đã chứng được quả Dự lưu'. Vì sao vậy? Bạch Thế Tôn, các bậc Dự lưu không dự vào chút gì cả, nên gọi là Dự lưu; không dự vào sắc, thanh, hương, vị, xúc, pháp, nên gọi là Dự lưu. Bạch Thế Tôn, nếu bậc Dự lưu nghĩ rằng 'Ta đã chứng được quả Dự lưu', thì tức là chấp vào ngã, hữu tình, mạng giả, sĩ phu, bổ-đặc-già-la v.v."

 Phật hỏi Thiện Hiện: "Ý ông nghĩ sao? Các bậc Nhất lai (quả vị thứ hai, người chỉ còn trở lại cõi người một lần nữa rồi giải thoát, còn gọi là Tư-đà-hàm) có nghĩ rằng 'Ta đã chứng được quả Nhất lai' chăng?"

 Thiện Hiện đáp: "Thưa không, bạch Thế Tôn. Các bậc Nhất lai không nghĩ rằng 'Ta đã chứng được quả Nhất lai'. Vì sao vậy? Bạch Thế Tôn, vì không có chút pháp nào chứng được tính chất Nhất lai, nên mới gọi là Nhất lai."

 Phật hỏi Thiện Hiện: "Ý ông nghĩ sao? Các bậc Bất hoàn (quả vị thứ ba, người không còn trở lại cõi Dục — cõi còn ham muốn — nữa, còn gọi là A-na-hàm) có nghĩ rằng 'Ta đã chứng được quả Bất hoàn' chăng?"

 Thiện Hiện đáp: "Thưa không, bạch Thế Tôn. Các bậc Bất hoàn không nghĩ rằng 'Ta đã chứng được quả Bất hoàn'. Vì sao vậy? Bạch Thế Tôn, vì không có chút pháp nào chứng được tính chất Bất hoàn, nên mới gọi là Bất hoàn."

 Phật hỏi Thiện Hiện: "Ý ông nghĩ sao? Các bậc A-la-hán (quả vị thứ tư, cao nhất của hàng Thanh văn, đã dứt sạch phiền não, ra khỏi vòng sinh tử) có nghĩ rằng 'Ta đã chứng được quả A-la-hán' chăng?"

 Thiện Hiện đáp: "Thưa không, bạch Thế Tôn. Các bậc A-la-hán không nghĩ rằng 'Ta đã chứng được tính chất A-la-hán'. Vì sao vậy? Bạch Thế Tôn, vì không có chút pháp nào gọi là A-la-hán, do nhân duyên ấy mới gọi là A-la-hán. Bạch Thế Tôn, nếu bậc A-la-hán nghĩ rằng 'Ta đã chứng được tính chất A-la-hán', thì tức là chấp vào ngã, hữu tình, mạng giả, sĩ phu, bổ-đặc-già-la v.v.

 Vì cớ sao? Bạch Thế Tôn, Như Lai, Ứng, Chánh Đẳng Giác nói rằng con là người được vô tránh trụ (an trú trong trạng thái không tranh chấp, không xung đột với ai) bậc nhất. Bạch Thế Tôn, con tuy là A-la-hán, đã lìa hẳn tham dục, nhưng con chưa từng nghĩ rằng 'Ta đã được quả A-la-hán, lìa hẳn tham dục'. Bạch Thế Tôn, nếu con nghĩ rằng 'Ta đã được quả A-la-hán, lìa hẳn tham dục', thì Như Lai đã không tuyên bố xác nhận về con rằng: 'Thiện Hiện, thiện nam tử ấy được vô tránh trụ bậc nhất.' Bởi vì con hoàn toàn không bám trụ vào đâu, cho nên Như Lai mới gọi là vô tránh trụ, vô tránh trụ."

 Phật hỏi Thiện Hiện: "Ý ông nghĩ sao? Xưa kia, khi Như Lai ở chỗ Đức Nhiên Đăng Như Lai, Ứng, Chánh Đẳng Giác (một vị Phật trong thời quá khứ xa xưa, đã báo trước rằng Phật Thích-ca sẽ thành Phật), có nắm giữ được chút pháp nào chăng?"

 Thiện Hiện đáp: "Thưa không, bạch Thế Tôn. Xưa kia, khi Như Lai ở chỗ Đức Nhiên Đăng Như Lai, Ứng, Chánh Đẳng Giác, hoàn toàn không có chút pháp nào để nắm giữ cả."

 Phật bảo Thiện Hiện: "Nếu có vị Bồ-tát nói rằng: 'Ta sẽ làm nên sự trang nghiêm công đức cho cõi Phật (dùng công đức tu hành để làm cho cõi nước của Phật đẹp đẽ, thanh tịnh)', thì vị Bồ-tát ấy nói lời không chân thật. Vì sao vậy? Thiện Hiện, cái gọi là trang nghiêm công đức cõi Phật, trang nghiêm công đức cõi Phật ấy, Như Lai nói là chẳng phải trang nghiêm, vì thế Như Lai mới gọi là trang nghiêm công đức cõi Phật, trang nghiêm công đức cõi Phật.

 Vì vậy, Thiện Hiện, Bồ-tát nên như thế mà sinh tâm, hoàn toàn không bám trụ vào đâu; nên sinh tâm mà không bám trụ vào sắc, nên sinh tâm mà không bám trụ vào cái chẳng phải sắc; nên sinh tâm mà không bám trụ vào thanh, hương, vị, xúc, pháp, nên sinh tâm mà không bám trụ vào cái chẳng phải thanh, hương, vị, xúc, pháp; hoàn toàn không bám trụ vào đâu mà nên sinh tâm."

 Phật bảo Thiện Hiện: "Ví như có người có thân thể to lớn, giả sử thân hình của người ấy lớn như vua các núi Diệu Cao (tức núi Tu-di, ngọn núi lớn nhất nằm giữa thế giới theo quan niệm vũ trụ của Phật giáo). Thiện Hiện, ý ông nghĩ sao? Thân thể ấy có to lớn chăng?"

 Thiện Hiện đáp: "Thân thể ấy to lớn, bạch Thế Tôn! To lớn, bạch Thiện Thệ! Vì sao vậy? Bạch Thế Tôn, thân thể ấy, Như Lai nói chẳng phải là thân ấy nên gọi là thân thể; không phải vì là thân ấy mà gọi là thân thể."

 Phật hỏi Thiện Hiện: "Ý ông nghĩ sao? Lấy số cát trong sông Căng-già (tức sông Hằng ở Ấn Độ), giả sử có số sông Căng-già nhiều bằng số cát ấy, thì cát của tất cả các sông Căng-già ấy có nhiều chăng?"

 Thiện Hiện đáp: "Rất nhiều, bạch Thế Tôn! Rất nhiều, bạch Thiện Thệ! Riêng số sông Căng-già ấy đã nhiều không đếm xiết, huống chi là cát trong các sông ấy!"

 Phật dạy: "Thiện Hiện, nay ta nói cho ông biết, khai mở cho ông hiểu: Giả sử có thiện nam tử hay thiện nữ nhân đem bảy thứ báu quý chất đầy các thế giới nhiều bằng số cát của chừng ấy sông Căng-già, mà dâng cúng lên Như Lai, Ứng, Chánh Đẳng Giác. Thiện Hiện, ý ông nghĩ sao? Thiện nam tử hay thiện nữ nhân ấy nhờ nhân duyên đó mà sinh ra khối phúc đức có nhiều chăng?"

 Thiện Hiện đáp: "Rất nhiều, bạch Thế Tôn! Rất nhiều, bạch Thiện Thệ! Thiện nam tử hay thiện nữ nhân ấy nhờ nhân duyên đó mà sinh ra khối phúc đức nhiều vô cùng."

 Phật lại bảo Thiện Hiện: "Nếu có người đem bảy thứ báu chất đầy các thế giới nhiều bằng chừng ấy số cát mà dâng cúng lên Như Lai, Ứng, Chánh Đẳng Giác; lại nếu có thiện nam tử hay thiện nữ nhân đối với pháp môn này, cho đến chỉ một bài già-đà bốn câu, mà thọ trì, đọc tụng, thấu suốt đến tột cùng, lại rộng vì người khác giảng nói chỉ bày, và suy xét đúng theo lẽ thật, thì do nhân duyên đó mà sinh ra khối phúc đức nhiều hơn người trước vô lượng vô số lần.

 "Lại nữa, Thiện Hiện, nếu ở nơi nào, đối với pháp môn này mà có người vì người khác giảng nói chỉ bày cho đến chỉ một bài già-đà bốn câu, thì nơi ấy còn được chư thiên (các vị trời), loài người, a-tố-lạc (tức a-tu-la, một loài thần có sức mạnh lớn, hay gây chiến với chư thiên) v.v. ở thế gian cúng dường như tháp miếu thờ Phật, huống chi là có người đối với pháp môn này mà trọn vẹn đến cùng, biên chép, thọ trì, đọc tụng, thấu suốt đến tột cùng, lại rộng vì người khác giảng nói chỉ bày, và suy xét đúng theo lẽ thật! Những hữu tình như thế đã thành tựu công đức hiếm có, cao quý nhất. Nơi ấy là chỗ bậc Đại Sư (tức Phật) đang ở, hoặc là chỗ của từng vị đáng tôn trọng, như các bậc có trí tuệ, các vị đồng phạm hạnh (những người cùng tu hạnh thanh tịnh)."

 Nói lời ấy xong, Cụ thọ Thiện Hiện lại bạch Phật: "Bạch Thế Tôn, nên gọi pháp môn này là gì? Chúng con nên vâng giữ thế nào?"

 Nói lời ấy xong, Phật bảo Thiện Hiện: "Này Cụ thọ, pháp môn này tên là 'Năng Đoạn Kim Cương Bát-nhã Ba-la-mật-đa', ông nên vâng giữ tên gọi như thế. Vì sao vậy? Thiện Hiện, Bát-nhã Ba-la-mật-đa như thế, Như Lai nói là chẳng phải Bát-nhã Ba-la-mật-đa, vì thế Như Lai mới gọi là Bát-nhã Ba-la-mật-đa."

 Phật hỏi Thiện Hiện: "Ý ông nghĩ sao? Có chút pháp nào Như Lai có thể nói ra chăng?"

 Thiện Hiện đáp: "Thưa không, bạch Thế Tôn. Không có chút pháp nào Như Lai có thể nói ra."

 Phật hỏi Thiện Hiện: "Bụi nhỏ của đất đai trong cả tam thiên đại thiên thế giới có nhiều chăng?"

 Thiện Hiện đáp: "Bụi nhỏ của đất ấy rất nhiều, bạch Thế Tôn! Rất nhiều, bạch Thiện Thệ!"

 Phật dạy: "Thiện Hiện, bụi nhỏ của đất đai, Như Lai nói là chẳng phải bụi nhỏ, vì thế Như Lai mới gọi là bụi nhỏ của đất đai. Các thế giới, Như Lai nói là chẳng phải thế giới, vì thế Như Lai mới gọi là thế giới."

 Phật hỏi Thiện Hiện: "Ý ông nghĩ sao? Có nên nhờ ba mươi hai tướng đại sĩ phu (ba mươi hai đặc điểm tốt đẹp trên thân của bậc đại nhân như Phật hay vua Chuyển luân) mà nhận thấy Như Lai, Ứng, Chánh Đẳng Giác chăng?"

 Thiện Hiện đáp: "Thưa không, bạch Thế Tôn. Không nên nhờ ba mươi hai tướng đại sĩ phu mà nhận thấy Như Lai, Ứng, Chánh Đẳng Giác. Vì sao vậy? Bạch Thế Tôn, ba mươi hai tướng đại sĩ phu, Như Lai nói là chẳng phải tướng, vì thế Như Lai mới gọi là ba mươi hai tướng đại sĩ phu."

 Phật lại bảo Thiện Hiện: "Giả sử có thiện nam tử hay thiện nữ nhân, mỗi ngày đem bỏ thân mạng mình ra bố thí nhiều như số cát sông Căng-già, cứ như thế trải qua số kiếp (khoảng thời gian cực kỳ dài) nhiều như số cát sông Căng-già mà bố thí thân mạng; lại có thiện nam tử hay thiện nữ nhân đối với pháp môn này, cho đến chỉ một bài già-đà bốn câu, mà thọ trì, đọc tụng, thấu suốt đến tột cùng, lại rộng vì người khác giảng nói chỉ bày, và suy xét đúng theo lẽ thật, thì do nhân duyên đó mà sinh ra khối phúc đức nhiều hơn người trước vô lượng vô số lần."

 Bấy giờ, Cụ thọ Thiện Hiện nghe được sức uy mãnh của giáo pháp, cảm động khóc rơi nước mắt, cúi xuống ngẩng lên lau nước mắt mà bạch Phật rằng: "Thật là kỳ lạ hiếm có, bạch Thế Tôn! Hiếm có vô cùng, bạch Thiện Thệ! Pháp môn mà Như Lai nói hôm nay đem lại lợi ích khắp cho những người phát tâm đi theo cỗ xe cao tột, đem lại lợi ích khắp cho những người phát tâm đi theo cỗ xe thù thắng nhất (tức Đại thừa)! Bạch Thế Tôn, từ khi con có trí hiểu biết đến nay, chưa từng được nghe pháp môn như thế này.

 Bạch Thế Tôn, nếu có những hữu tình nào nghe giảng kinh điển sâu xa như thế mà sinh tưởng chân thật (lòng tin hiểu đúng như thật), thì nên biết họ đã thành tựu điều hiếm có, cao quý nhất. Vì sao vậy? Bạch Thế Tôn, cái gọi là tưởng chân thật, tưởng chân thật ấy, Như Lai nói là chẳng phải tưởng, vì thế Như Lai mới gọi là tưởng chân thật, tưởng chân thật.

 "Bạch Thế Tôn, nay con được nghe giảng pháp môn như thế mà lãnh ngộ, tin hiểu, thì chưa phải là hiếm có. Nếu ở đời vị lai, vào thời sau, giai đoạn sau, năm trăm năm sau cùng, khi chánh pháp sắp diệt, lúc thời thế suy chuyển, có những hữu tình nào đối với pháp môn sâu xa như thế mà lãnh ngộ, tin hiểu, thọ trì, đọc tụng, thấu suốt đến tột cùng, lại rộng vì người khác giảng nói chỉ bày, và suy xét đúng theo lẽ thật, thì nên biết họ đã thành tựu điều hiếm có, cao quý nhất.

 Vì sao vậy? Bạch Thế Tôn, nơi những hữu tình ấy không khởi lên tưởng về ngã, không có tưởng về hữu tình, không có tưởng về mạng giả, không có tưởng về sĩ phu, không có tưởng về bổ-đặc-già-la, không có tưởng về ý sinh, không có tưởng về ma-nạp-bà, không có tưởng về tác giả, không khởi lên tưởng về thọ giả. Vì cớ sao? Bạch Thế Tôn, các tưởng về ngã tức là chẳng phải tưởng; các tưởng về hữu tình, mạng giả, sĩ phu, bổ-đặc-già-la, ý sinh, ma-nạp-bà, tác giả, thọ giả tức là chẳng phải tưởng. Vì sao vậy? Vì các đức Phật Thế Tôn đã lìa hết thảy mọi tưởng."

 Nói lời ấy xong, bấy giờ Thế Tôn bảo Cụ thọ Thiện Hiện: "Đúng vậy, đúng vậy, Thiện Hiện. Nếu có những hữu tình nào nghe giảng kinh điển sâu xa như thế mà không kinh, không sợ, không hoảng hốt, thì nên biết họ đã thành tựu điều hiếm có, cao quý nhất. Vì sao vậy? Thiện Hiện, Như Lai nói Ba-la-mật-đa cao quý nhất, tức là Bát-nhã Ba-la-mật-đa. Thiện Hiện, Ba-la-mật-đa cao quý nhất mà Như Lai nói, vì được vô lượng các đức Phật Thế Tôn cùng tuyên giảng, nên gọi là Ba-la-mật-đa cao quý nhất. Ba-la-mật-đa cao quý nhất mà Như Lai nói, tức chẳng phải Ba-la-mật-đa, vì thế Như Lai mới gọi là Ba-la-mật-đa cao quý nhất.

 "Lại nữa, Thiện Hiện, Như Lai nói nhẫn nhục Ba-la-mật-đa (hạnh nhẫn nhục tu đến mức hoàn hảo, đưa sang bờ giác ngộ), tức chẳng phải Ba-la-mật-đa, vì thế Như Lai mới gọi là nhẫn nhục Ba-la-mật-đa. Vì sao vậy? Thiện Hiện, thuở xưa trong đời quá khứ, ta từng bị vua Yết-lợi (một vị vua tàn ác, trong một kiếp trước của Phật đã chặt xẻo thân thể Ngài) chặt đứt tay chân, cắt xẻo thịt, lúc ấy ta hoàn toàn không có tưởng về ngã, hoặc tưởng về hữu tình, hoặc tưởng về mạng giả, hoặc tưởng về sĩ phu, hoặc tưởng về bổ-đặc-già-la, hoặc tưởng về ý sinh, hoặc tưởng về ma-nạp-bà, hoặc tưởng về tác giả, hoặc tưởng về thọ giả; lúc ấy ta hoàn toàn không có tưởng gì, nhưng cũng chẳng phải là không có tưởng.

 Vì sao vậy? Thiện Hiện, lúc ấy nếu ta có tưởng về ngã, thì ngay lúc ấy ắt đã sinh tưởng giận hờn; lúc ấy nếu ta có tưởng về hữu tình, tưởng về mạng giả, tưởng về sĩ phu, tưởng về bổ-đặc-già-la, tưởng về ý sinh, tưởng về ma-nạp-bà, tưởng về tác giả, tưởng về thọ giả, thì ngay lúc ấy ắt đã sinh tưởng giận hờn.

 Vì sao vậy? Thiện Hiện, ta nhớ trong năm trăm đời quá khứ, ta từng tự xưng là Tiên nhân Nhẫn Nhục (vị tu khổ hạnh ẩn cư, lấy hạnh nhẫn nhục làm tên), lúc ấy ta hoàn toàn không có tưởng về ngã, không có tưởng về hữu tình, không có tưởng về mạng giả, không có tưởng về sĩ phu, không có tưởng về bổ-đặc-già-la, không có tưởng về ý sinh, không có tưởng về ma-nạp-bà, không có tưởng về tác giả, không có tưởng về thọ giả; lúc ấy ta hoàn toàn không có tưởng gì, nhưng cũng chẳng phải là không có tưởng.

 Vì thế, Thiện Hiện, Bồ-tát Ma-ha-tát phải xa lìa hết thảy mọi tưởng mà phát tâm A-nậu-đa-la Tam-miệu Tam-bồ-đề; nên sinh tâm mà không bám trụ vào sắc, nên sinh tâm mà không bám trụ vào cái chẳng phải sắc; nên sinh tâm mà không bám trụ vào thanh, hương, vị, xúc, pháp, nên sinh tâm mà không bám trụ vào cái chẳng phải thanh, hương, vị, xúc, pháp; hoàn toàn không bám trụ vào đâu mà nên sinh tâm. Vì sao vậy? Thiện Hiện, hễ có chỗ bám trụ thì đó là chẳng phải chỗ trụ đúng. Vì thế, Như Lai nói các vị Bồ-tát nên không bám trụ vào đâu mà bố thí, không nên bám trụ vào sắc, thanh, hương, vị, xúc, pháp mà bố thí.

 "Lại nữa, Thiện Hiện, Bồ-tát Ma-ha-tát vì muốn đem lại lợi ích cho các hữu tình nên phải bố thí với tâm buông xả như thế. Vì sao vậy? Thiện Hiện, các tưởng về hữu tình tức là chẳng phải tưởng; hết thảy hữu tình, Như Lai nói tức là chẳng phải hữu tình. Thiện Hiện, Như Lai là người nói lời chân thật, người nói lời đúng sự thật, người nói đúng như lẽ thật, người không nói sai khác.

 "Lại nữa, Thiện Hiện, pháp mà Như Lai đã tự mình chứng biết trọn vẹn ngay trước mắt, hoặc pháp đã nói ra, hoặc pháp đã suy nghĩ, ở trong đó chẳng phải thật cũng chẳng phải dối. Thiện Hiện, ví như có người đi vào nhà tối thì hoàn toàn không thấy gì; nên biết Bồ-tát nếu rơi vào sự vật — tức là vướng vào sự vật mà bố thí — thì cũng giống như thế. Thiện Hiện, ví như người có mắt sáng, qua hết đêm đến lúc trời sáng, khi ánh mặt trời mọc lên thì thấy đủ mọi hình sắc; nên biết Bồ-tát không rơi vào sự vật — tức là không vướng vào sự vật mà bố thí — thì cũng giống như thế.

 "Lại nữa, Thiện Hiện, nếu có thiện nam tử hay thiện nữ nhân đối với pháp môn này mà thọ trì, đọc tụng, thấu suốt đến tột cùng, lại rộng vì người khác giảng nói chỉ bày, và suy xét đúng theo lẽ thật, thì Như Lai dùng Phật trí mà biết hết người ấy, Như Lai dùng Phật nhãn mà thấy hết người ấy, Như Lai rõ biết hết người ấy; những hữu tình như thế đều sẽ sinh ra khối phúc đức vô lượng.

 "Lại nữa, Thiện Hiện, giả sử có thiện nam tử hay thiện nữ nhân, vào buổi sáng đem thân mạng nhiều như số cát sông Căng-già mà bố thí, vào buổi trưa lại đem thân mạng nhiều như số cát sông Căng-già mà bố thí, vào buổi chiều cũng đem thân mạng nhiều như số cát sông Căng-già mà bố thí, cứ theo cách ấy trải qua trăm nghìn câu-chi na-dữu-đa kiếp (câu-chi: mười triệu; na-dữu-đa: một số cực lớn; ý nói số kiếp nhiều không đếm xuể) đem thân mạng ra bố thí; lại nếu có người nghe giảng pháp môn như thế mà không sinh lòng chê bai, thì do nhân duyên đó mà sinh ra khối phúc đức còn nhiều hơn người trước vô lượng vô số lần, huống chi là người có thể đối với pháp môn như thế mà trọn vẹn đến cùng, biên chép, thọ trì, đọc tụng, thấu suốt đến tột cùng, lại rộng vì người khác giảng nói chỉ bày, và suy xét đúng theo lẽ thật!

 "Lại nữa, Thiện Hiện, pháp môn như thế không thể nghĩ bàn, không thể cân lường, nên mong cầu quả dị thục (quả báo chín muồi về sau, khác thời và khác loại với nhân đã gieo) không thể nghĩ bàn mà pháp môn ấy đem lại. Thiện Hiện, Như Lai tuyên nói pháp môn như thế là vì muốn làm lợi ích cho các hữu tình đi theo cỗ xe cao tột, vì muốn làm lợi ích cho các hữu tình đi theo cỗ xe thù thắng nhất.

 Thiện Hiện, nếu có ai đối với pháp môn này mà thọ trì, đọc tụng, thấu suốt đến tột cùng, lại rộng vì người khác giảng nói chỉ bày, và suy xét đúng theo lẽ thật, thì Như Lai dùng Phật trí mà biết hết người ấy, Như Lai dùng Phật nhãn mà thấy hết người ấy, Như Lai rõ biết hết người ấy. Những hữu tình như thế đều thành tựu khối phúc đức vô lượng, đều sẽ thành tựu khối phúc đức không bờ bến, không thể nghĩ bàn, không thể cân lường. Thiện Hiện, hết thảy những hữu tình như thế là người đem vai mình gánh vác quả Vô thượng Chánh đẳng Bồ-đề (quả giác ngộ cao tột, chân chính, trọn vẹn, tức quả Phật) của Như Lai.

 Vì sao vậy? Thiện Hiện, pháp môn như thế không phải là điều mà những hữu tình có lòng tin hiểu thấp kém có thể nghe được; không phải là điều mà những kẻ mang ngã kiến (cái thấy cho rằng có cái "tôi" thật), hữu tình kiến, mạng giả kiến, sĩ phu kiến, bổ-đặc-già-la kiến, ý sinh kiến, ma-nạp-bà kiến, tác giả kiến, thọ giả kiến có thể nghe được. Những người ấy mà có thể thọ trì, đọc tụng, thấu suốt đến tột cùng, lại rộng vì người khác giảng nói chỉ bày, và suy xét đúng theo lẽ thật, thì không thể có chuyện đó.

 "Lại nữa, Thiện Hiện, nếu ở nơi nào mở kinh điển này ra, thì nơi ấy sẽ được chư thiên, loài người, a-tố-lạc v.v. ở thế gian cúng dường, lễ kính, đi nhiễu quanh bên phải như tháp miếu thờ Phật.

 "Lại nữa, Thiện Hiện, nếu có thiện nam tử hay thiện nữ nhân đối với kinh điển này mà thọ trì, đọc tụng, thấu suốt đến tột cùng, lại rộng vì người khác giảng nói chỉ bày, và suy xét đúng theo lẽ thật, mà lại bị người khinh chê, thậm chí bị khinh chê nặng nề. Vì cớ sao? Thiện Hiện, những hữu tình ấy do các nghiệp bất tịnh (những việc làm xấu ác) đã tạo trong các đời trước, lẽ ra phải chịu quả báo sa vào ác thú (những đường dữ: địa ngục, ngạ quỷ, súc sinh); nhưng vì ngay trong đời hiện tại bị người khinh chê, nên các nghiệp bất tịnh đã tạo trong đời trước đều tiêu sạch, và họ sẽ đạt được quả Vô thượng Chánh đẳng Bồ-đề.

 Vì sao vậy? Thiện Hiện, ta nhớ thuở quá khứ, trải qua vô số kiếp, lại hơn cả vô số kiếp nữa, trước thời Đức Nhiên Đăng Như Lai, Ứng, Chánh Đẳng Giác lại còn xa hơn nữa, ta từng gặp tám mươi bốn trăm nghìn câu-chi na-dữu-đa đức Phật, ta đều phụng sự, đã phụng sự rồi đều không hề trái phạm. Thiện Hiện, ta đối với các đức Phật Thế Tôn như thế đều được phụng sự, đã phụng sự rồi đều không hề trái phạm. Thế nhưng nếu có những hữu tình nào, vào thời sau, giai đoạn sau, năm trăm năm sau cùng, khi chánh pháp sắp diệt, lúc thời thế suy chuyển, đối với kinh điển này mà thọ trì, đọc tụng, thấu suốt đến tột cùng, lại rộng vì người khác giảng nói chỉ bày, và suy xét đúng theo lẽ thật, thì, Thiện Hiện, khối phúc đức trước kia của ta so với khối phúc đức này, chia làm trăm phần cũng không bằng một phần; chia làm nghìn phần, hoặc trăm nghìn phần, hoặc trăm nghìn câu-chi phần, hoặc trăm nghìn câu-chi na-dữu-đa phần, hoặc phần theo số đếm, phần theo tính toán, phần theo phép toán, phần theo ví dụ, hoặc phần ổ-ba-ni-sát-đàm (phần nhỏ đến cực điểm, như chia một hạt bụi đến mức không thể chia được nữa) cũng không bằng được.

 Thiện Hiện, nếu ta nói đầy đủ về khối phúc đức mà thiện nam tử hay thiện nữ nhân ấy sẽ sinh ra vào lúc đó, cho đến khối phúc đức mà thiện nam tử, thiện nữ nhân ấy sẽ thâu được, thì có những hữu tình nghe xong sẽ mê muội, tâm nghi hoặc rối loạn như điên cuồng. Vì thế, Thiện Hiện, Như Lai tuyên nói pháp môn như thế không thể nghĩ bàn, không thể cân lường, nên mong cầu quả dị thục không thể nghĩ bàn mà pháp môn ấy đem lại."

 Bấy giờ, Cụ thọ Thiện Hiện lại bạch Phật: "Bạch Thế Tôn, những ai đã phát tâm đi theo Bồ-tát thừa thì nên an trú tâm thế nào? Nên tu hành thế nào? Nên hàng phục tâm mình thế nào?"

 Phật bảo Thiện Hiện: "Những ai đã phát tâm đi theo Bồ-tát thừa thì nên phát khởi tâm như thế này: 'Ta sẽ khiến cho hết thảy hữu tình đều được bát-niết-bàn trong cõi vô dư y diệu niết-bàn; tuy đã cứu độ hết thảy hữu tình như thế, khiến họ được diệt độ rồi, mà thật ra không có hữu tình nào được diệt độ cả.' Vì sao vậy? Thiện Hiện, nếu nơi các vị Bồ-tát Ma-ha-tát còn khởi lên tưởng về hữu tình, thì không nên gọi là Bồ-tát Ma-ha-tát. Vì cớ sao? Đối với các vị Bồ-tát Ma-ha-tát, không thể nói là có tưởng về hữu tình khởi lên; cũng vậy, phải biết rằng tưởng về mạng giả, tưởng về sĩ phu, tưởng về bổ-đặc-già-la, tưởng về ý sinh, tưởng về ma-nạp-bà, tưởng về tác giả, tưởng về thọ giả khởi lên, cũng đều như thế. Vì sao vậy? Thiện Hiện, không hề có chút pháp nào gọi là người phát tâm đi theo Bồ-tát thừa cả."

 Phật hỏi Thiện Hiện: "Ý ông nghĩ sao? Xưa kia, khi Như Lai ở chỗ Đức Nhiên Đăng Như Lai, Ứng, Chánh Đẳng Giác, có chút pháp nào mà nhờ đó chứng được A-nậu-đa-la Tam-miệu Tam-bồ-đề chăng?"

 Phật nói lời ấy xong, Cụ thọ Thiện Hiện bạch Phật: "Bạch Thế Tôn, theo chỗ con hiểu nghĩa lời Phật dạy, thì xưa kia khi Như Lai ở chỗ Đức Nhiên Đăng Như Lai, Ứng, Chánh Đẳng Giác, không có chút pháp nào mà nhờ đó chứng được A-nậu-đa-la Tam-miệu Tam-bồ-đề."

 Nói lời ấy xong, Phật bảo Cụ thọ Thiện Hiện: "Đúng vậy, đúng vậy, Thiện Hiện. Xưa kia khi Như Lai ở chỗ Đức Nhiên Đăng Như Lai, Ứng, Chánh Đẳng Giác, không có chút pháp nào mà nhờ đó chứng được A-nậu-đa-la Tam-miệu Tam-bồ-đề. Vì sao vậy? Thiện Hiện, xưa kia khi Như Lai ở chỗ Đức Nhiên Đăng Như Lai, Ứng, Chánh Đẳng Giác, nếu có chút pháp nào mà nhờ đó chứng được A-nậu-đa-la Tam-miệu Tam-bồ-đề, thì Đức Nhiên Đăng Như Lai, Ứng, Chánh Đẳng Giác đã không thọ ký (lời Phật báo trước rằng một người nào đó sẽ thành Phật) cho ta rằng: 'Này chàng ma-nạp-bà (chàng thanh niên — tiền thân của Phật Thích-ca lúc ấy là một thanh niên Bà-la-môn), ở đời vị lai ngươi sẽ thành Phật hiệu là Thích-ca Mâu-ni Như Lai, Ứng, Chánh Đẳng Giác.'

 Thiện Hiện, chính vì Như Lai không có chút pháp nào mà nhờ đó chứng được A-nậu-đa-la Tam-miệu Tam-bồ-đề, nên Đức Nhiên Đăng Như Lai, Ứng, Chánh Đẳng Giác mới thọ ký cho ta rằng: 'Này chàng ma-nạp-bà, ở đời vị lai ngươi sẽ thành Phật hiệu là Thích-ca Mâu-ni Như Lai, Ứng, Chánh Đẳng Giác.'

 Vì cớ sao? Thiện Hiện, nói "Như Lai", tức là một tên gọi khác của chân như chân thật (chân như: bản tính chân thật, như như không đổi của mọi sự vật); nói "Như Lai", tức là tên gọi khác của pháp tánh vô sinh (bản tính của các pháp vốn không sinh ra); nói "Như Lai", tức là tên gọi khác của sự dứt hẳn con đường (con đường sinh tử luân hồi); nói "Như Lai", tức là tên gọi khác của sự rốt ráo không sinh. Vì sao vậy? Thiện Hiện, nếu thật sự không sinh, đó chính là nghĩa cao tột nhất (chân lý tối thượng).

 "Thiện Hiện, nếu có người nói rằng 'Như Lai, Ứng, Chánh Đẳng Giác đã chứng được A-nậu-đa-la Tam-miệu Tam-bồ-đề', thì nên biết lời ấy là không chân thật. Vì cớ sao? Thiện Hiện, vì người ấy đã phỉ báng ta, khởi lên sự chấp trước không đúng thật. Vì sao vậy? Thiện Hiện, không có chút pháp nào mà Như Lai, Ứng, Chánh Đẳng Giác chứng được A-nậu-đa-la Tam-miệu Tam-bồ-đề. Thiện Hiện, pháp mà Như Lai đã tự mình chứng biết trọn vẹn ngay trước mắt, hoặc pháp đã nói ra, hoặc pháp đã suy nghĩ, ở trong đó chẳng phải thật cũng chẳng phải dối; vì thế Như Lai nói hết thảy các pháp đều là Phật pháp. Thiện Hiện, cái gọi là hết thảy các pháp, hết thảy các pháp ấy, Như Lai nói là chẳng phải hết thảy các pháp, vì thế Như Lai mới gọi là hết thảy các pháp, hết thảy các pháp."

 Phật bảo Thiện Hiện: "Ví như có người có thân thể to lớn."

 Cụ thọ Thiện Hiện liền bạch Phật: "Bạch Thế Tôn, người có thân thể to lớn mà Như Lai vừa nói, Như Lai nói là chẳng phải thân, vì thế mới gọi là có thân thể to lớn."

 Phật dạy: "Thiện Hiện, đúng vậy, đúng vậy. Nếu có các vị Bồ-tát nói rằng: 'Ta sẽ cứu độ vô lượng hữu tình được diệt độ', thì không nên gọi là Bồ-tát. Vì sao vậy? Thiện Hiện, có chút pháp nào gọi là Bồ-tát chăng?"

 Thiện Hiện đáp: "Thưa không, bạch Thế Tôn. Không có chút pháp nào gọi là Bồ-tát."

 Phật bảo Thiện Hiện: "Cái gọi là hữu tình, hữu tình ấy, Như Lai nói là chẳng phải hữu tình, nên mới gọi là hữu tình. Vì thế Như Lai nói hết thảy các pháp không có hữu tình, không có mạng giả, không có sĩ phu, không có bổ-đặc-già-la v.v. Thiện Hiện, nếu có các vị Bồ-tát nói rằng: 'Ta sẽ làm nên sự trang nghiêm công đức cho cõi Phật', thì cũng nói như thế (không nên gọi là Bồ-tát). Vì sao vậy? Thiện Hiện, cái gọi là trang nghiêm công đức cõi Phật, trang nghiêm công đức cõi Phật ấy, Như Lai nói là chẳng phải trang nghiêm, vì thế Như Lai mới gọi là trang nghiêm công đức cõi Phật, trang nghiêm công đức cõi Phật. Thiện Hiện, nếu có các vị Bồ-tát tin hiểu sâu xa đối với pháp vô ngã (lẽ thật rằng mọi sự vật đều không có một cái "tôi" thường còn), pháp vô ngã, thì Như Lai, Ứng, Chánh Đẳng Giác gọi đó là Bồ-tát."

 Phật hỏi Thiện Hiện: "Ý ông nghĩ sao? Như Lai hiện có nhục nhãn (mắt thịt, tức con mắt thường của thân thể) chăng?"

 Thiện Hiện đáp: "Thưa có, bạch Thế Tôn, Như Lai hiện có nhục nhãn."

 Phật hỏi: "Thiện Hiện, ý ông nghĩ sao? Như Lai hiện có thiên nhãn (con mắt như của chư thiên, thấy được những nơi rất xa, xuyên qua mọi chướng ngại) chăng?"

 Thiện Hiện đáp: "Thưa có, bạch Thế Tôn, Như Lai hiện có thiên nhãn."

 Phật hỏi: "Thiện Hiện, ý ông nghĩ sao? Như Lai hiện có tuệ nhãn (con mắt trí tuệ, thấy rõ bản chất trống không của mọi sự vật) chăng?"

 Thiện Hiện đáp: "Thưa có, bạch Thế Tôn, Như Lai hiện có tuệ nhãn."

 Phật hỏi: "Thiện Hiện, ý ông nghĩ sao? Như Lai hiện có pháp nhãn (con mắt thấy rõ mọi pháp môn và căn cơ chúng sinh để cứu độ) chăng?"

 Thiện Hiện đáp: "Thưa có, bạch Thế Tôn, Như Lai hiện có pháp nhãn."

 Phật hỏi: "Thiện Hiện, ý ông nghĩ sao? Như Lai hiện có Phật nhãn (con mắt của Phật, gồm đủ bốn loại mắt trên, thấy biết tất cả) chăng?"

 Thiện Hiện đáp: "Thưa có, bạch Thế Tôn, Như Lai hiện có Phật nhãn."

 Phật hỏi Thiện Hiện: "Ý ông nghĩ sao? Tất cả cát trong sông Căng-già, Như Lai có nói đó là cát chăng?"

 Thiện Hiện đáp: "Thưa có, bạch Thế Tôn. Thưa có, bạch Thiện Thệ. Như Lai có nói đó là cát."

 Phật hỏi: "Thiện Hiện, ý ông nghĩ sao? Lấy số cát trong sông Căng-già, giả sử có số sông Căng-già nhiều bằng chừng ấy, rồi lấy số cát trong tất cả các sông Căng-già ấy, giả sử có số thế giới nhiều bằng chừng ấy, thì các thế giới ấy có nhiều chăng?"

 Thiện Hiện đáp: "Thưa vâng, bạch Thế Tôn. Thưa vâng, bạch Thiện Thệ. Số các thế giới ấy rất nhiều."

 Phật dạy: "Thiện Hiện, tất cả hữu tình trong chừng ấy thế giới, mỗi hữu tình đều có đủ mọi loại dòng tâm niệm trôi chảy, ta đều biết rõ cả. Vì sao vậy? Thiện Hiện, cái gọi là dòng tâm trôi chảy, dòng tâm trôi chảy ấy, Như Lai nói là chẳng phải dòng trôi chảy, vì thế Như Lai mới gọi là dòng tâm trôi chảy, dòng tâm trôi chảy. Vì cớ sao? Thiện Hiện, tâm quá khứ không thể nắm bắt được, tâm vị lai không thể nắm bắt được, tâm hiện tại không thể nắm bắt được."

 Phật hỏi Thiện Hiện: "Ý ông nghĩ sao? Nếu có thiện nam tử hay thiện nữ nhân đem bảy thứ báu chất đầy cả tam thiên đại thiên thế giới này mà dâng cúng lên Như Lai, Ứng, Chánh Đẳng Giác, thì thiện nam tử hay thiện nữ nhân ấy nhờ nhân duyên đó mà sinh ra khối phúc đức có nhiều chăng?"

 Thiện Hiện đáp: "Rất nhiều, bạch Thế Tôn! Rất nhiều, bạch Thiện Thệ!"

 Phật dạy: "Thiện Hiện, đúng vậy, đúng vậy. Thiện nam tử hay thiện nữ nhân ấy nhờ nhân duyên đó mà sinh ra khối phúc đức nhiều vô cùng. Vì sao vậy? Thiện Hiện, nếu khối phúc đức là có thật, thì Như Lai đã không nói là khối phúc đức, khối phúc đức."

 Phật hỏi Thiện Hiện: "Ý ông nghĩ sao? Có thể nhờ sắc thân viên mãn (thân hình tướng mạo tròn đầy, hoàn hảo) mà nhận thấy Như Lai chăng?"

 Thiện Hiện đáp: "Thưa không, bạch Thế Tôn. Không thể nhờ sắc thân viên mãn mà nhận thấy Như Lai. Vì sao vậy? Bạch Thế Tôn, cái gọi là sắc thân viên mãn, sắc thân viên mãn ấy, Như Lai nói là chẳng phải viên mãn, vì thế Như Lai mới gọi là sắc thân viên mãn, sắc thân viên mãn."

 Phật hỏi Thiện Hiện: "Ý ông nghĩ sao? Có thể nhờ các tướng tốt đầy đủ mà nhận thấy Như Lai chăng?"

 Thiện Hiện đáp: "Thưa không, bạch Thế Tôn. Không thể nhờ các tướng tốt đầy đủ mà nhận thấy Như Lai. Vì sao vậy? Bạch Thế Tôn, cái gọi là các tướng tốt đầy đủ, các tướng tốt đầy đủ ấy, Như Lai nói là chẳng phải tướng tốt đầy đủ, vì thế Như Lai mới gọi là các tướng tốt đầy đủ, các tướng tốt đầy đủ."

 Phật hỏi Thiện Hiện: "Ý ông nghĩ sao? Như Lai có nghĩ rằng 'Ta sẽ có pháp để nói ra' chăng? Thiện Hiện, nay ông chớ nên nhìn nhận như thế. Vì sao vậy? Thiện Hiện, nếu nói Như Lai có pháp để nói ra, tức là phỉ báng ta, là nắm bắt sai lầm. Vì sao vậy? Thiện Hiện, cái gọi là nói pháp, nói pháp ấy, không có pháp nào có thể nắm bắt được, nên mới gọi là nói pháp."

 Bấy giờ, Cụ thọ Thiện Hiện bạch Phật: "Bạch Thế Tôn, ở đời vị lai, vào thời sau, giai đoạn sau, năm trăm năm sau cùng, khi chánh pháp sắp diệt, lúc thời thế suy chuyển, liệu có những hữu tình nào nghe giảng loại giáo pháp như thế này rồi mà tin sâu được chăng?"

 Phật dạy: "Thiện Hiện, họ chẳng phải là hữu tình, cũng chẳng phải không phải hữu tình. Vì sao vậy? Thiện Hiện, cái gọi là hết thảy hữu tình, Như Lai nói là chẳng phải hữu tình, nên mới gọi là hết thảy hữu tình."

 Phật hỏi Thiện Hiện: "Ý ông nghĩ sao? Có chút pháp nào mà Như Lai, Ứng, Chánh Đẳng Giác đã tự mình chứng ngộ quả Vô thượng Chánh đẳng Bồ-đề chăng?"

 Cụ thọ Thiện Hiện bạch Phật: "Bạch Thế Tôn, theo chỗ con hiểu nghĩa lời Phật dạy, thì không có chút pháp nào mà Như Lai, Ứng, Chánh Đẳng Giác đã tự mình chứng ngộ quả Vô thượng Chánh đẳng Bồ-đề."

 Phật dạy: "Thiện Hiện, đúng vậy, đúng vậy. Ở trong đó không có chút pháp nào, không có gì để đạt được, nên mới gọi là Vô thượng Chánh đẳng Bồ-đề.

 "Lại nữa, Thiện Hiện, pháp ấy bình đẳng, ở trong đó không có gì là không bình đẳng, nên gọi là Vô thượng Chánh đẳng Bồ-đề. Vì không có tính chất ngã, không có tính chất hữu tình, không có tính chất mạng giả, không có tính chất sĩ phu, không có tính chất bổ-đặc-già-la v.v., bình đẳng như thế nên gọi là Vô thượng Chánh đẳng Bồ-đề. Hết thảy pháp lành không pháp nào là không được tự mình chứng ngộ, hết thảy pháp lành không pháp nào là không được giác ngộ một cách nhiệm mầu. Thiện Hiện, cái gọi là pháp lành, pháp lành ấy, Như Lai đều nói là chẳng phải pháp, vì thế Như Lai mới gọi là pháp lành, pháp lành.

 "Lại nữa, Thiện Hiện, nếu có thiện nam tử hay thiện nữ nhân gom bảy thứ báu thành đống, lớn bằng tất cả các vua núi Diệu Cao trong tam thiên đại thiên thế giới, rồi đem ra bố thí; lại nếu có thiện nam tử hay thiện nữ nhân đối với kinh Bát-nhã Ba-la-mật-đa này, cho đến chỉ một bài già-đà bốn câu, mà thọ trì, đọc tụng, thấu suốt đến tột cùng, lại rộng vì người khác giảng nói chỉ bày, và suy xét đúng theo lẽ thật, thì, Thiện Hiện, khối phúc đức nói trước so với khối phúc đức này, chia làm trăm phần cũng không bằng một phần; chia làm nghìn phần, hoặc trăm nghìn phần, hoặc trăm nghìn câu-chi phần, hoặc trăm nghìn câu-chi na-dữu-đa phần, hoặc phần theo số đếm, phần theo tính toán, phần theo phép toán, phần theo ví dụ, hoặc phần ô-ba-ni-sát-đàm cũng không bằng được."

 Phật hỏi Thiện Hiện: "Ý ông nghĩ sao? Như Lai có nghĩ rằng 'Ta sẽ cứu độ giải thoát các hữu tình' chăng? Thiện Hiện, nay ông chớ nên nhìn nhận như thế. Vì sao vậy? Thiện Hiện, không có chút hữu tình nào được Như Lai cứu độ cả. Thiện Hiện, nếu có hữu tình được Như Lai cứu độ, thì Như Lai ắt có ngã chấp, có chấp hữu tình, có chấp mạng giả, có chấp sĩ phu, có chấp bổ-đặc-già-la v.v. Thiện Hiện, cái gọi là ngã chấp v.v., Như Lai nói là chẳng phải chấp, nên mới gọi là ngã chấp v.v.; thế mà kẻ ngu phu dị sinh (người phàm phu tầm thường, chưa thấy được chân lý; dị sinh: chúng sinh do nghiệp khác nhau mà sinh vào các cõi khác nhau) lại cố chấp như thế. Thiện Hiện, cái gọi là ngu phu dị sinh, Như Lai nói là chẳng phải sinh, nên mới gọi là ngu phu dị sinh."

 Phật hỏi Thiện Hiện: "Ý ông nghĩ sao? Có thể nhờ các tướng tốt đầy đủ mà nhận thấy Như Lai chăng?"

 Thiện Hiện đáp: "Theo chỗ con hiểu nghĩa lời Phật dạy, thì không nên nhờ các tướng tốt đầy đủ mà nhận thấy Như Lai."

 Phật dạy: "Thiện Hiện, lành thay! Lành thay! Đúng vậy, đúng vậy, như lời ông nói, không nên nhờ các tướng tốt đầy đủ mà nhận thấy Như Lai. Thiện Hiện, nếu nhờ các tướng tốt đầy đủ mà nhận thấy Như Lai, thì vua Chuyển luân thánh vương (vị vua lý tưởng cai trị cả thiên hạ bằng chánh pháp, cũng có ba mươi hai tướng tốt) cũng phải là Như Lai. Vì thế không nên nhờ các tướng tốt đầy đủ mà nhận thấy Như Lai; mà nên do thấy các tướng tức là chẳng phải tướng mà nhận thấy Như Lai."

 Bấy giờ, Thế Tôn nói bài kệ (bài thơ tụng) rằng:

 "Ai dùng hình sắc để thấy ta, dùng âm thanh để tìm ta,

 Người ấy đã bước theo nỗ lực sai lầm (?), không thể thấy được ta.

 Hãy nhìn vào pháp tánh (bản tính chân thật của mọi sự vật) của Phật, tức là pháp thân (thân chân thật của Phật, chính là chân lý) của bậc Đạo Sư (bậc thầy dẫn đường),

 Pháp tánh chẳng phải là cái để thức biết, nên người kia không thể hiểu được."

 Phật hỏi Thiện Hiện: "Ý ông nghĩ sao? Như Lai, Ứng, Chánh Đẳng Giác có nhờ các tướng tốt đầy đủ mà tự mình chứng ngộ quả Vô thượng Chánh đẳng giác chăng? Thiện Hiện, nay ông chớ nên nhìn nhận như thế. Vì sao vậy? Thiện Hiện, Như Lai, Ứng, Chánh Đẳng Giác không nhờ các tướng tốt đầy đủ mà tự mình chứng ngộ quả Vô thượng Chánh đẳng Bồ-đề.

 "Lại nữa, Thiện Hiện, những người phát tâm đi theo Bồ-tát thừa như thế, có đặt bày rằng có chút pháp nào bị hoại diệt hay bị đoạn dứt chăng? Thiện Hiện, nay ông chớ nên nhìn nhận như thế. Những người phát tâm đi theo Bồ-tát thừa, trọn không bao giờ đặt bày rằng có chút pháp nào bị hoại diệt hay bị đoạn dứt.

 "Lại nữa, Thiện Hiện, nếu có thiện nam tử hay thiện nữ nhân đem bảy thứ báu chất đầy các thế giới nhiều như số cát sông Căng-già mà dâng cúng lên Như Lai, Ứng, Chánh Đẳng Giác; lại nếu có vị Bồ-tát đối với các pháp vô ngã, vô sinh mà đạt được sự an nhẫn (thấu suốt và an nhiên chấp nhận lẽ thật ấy, tâm không lay động), thì do nhân duyên đó mà sinh ra khối phúc đức nhiều hơn người kia.

 "Lại nữa, Thiện Hiện, Bồ-tát không nên nắm giữ khối phúc đức (coi phúc đức là của mình mà bám giữ)."

 Cụ thọ Thiện Hiện liền bạch Phật: "Bạch Thế Tôn, vì sao Bồ-tát không nên nắm giữ khối phúc đức?"

 Phật dạy: "Thiện Hiện, cái đáng nhận lấy thì không nên nắm giữ, vì thế mới gọi là cái đáng nhận lấy.

 "Lại nữa, Thiện Hiện, nếu có người nói rằng: 'Như Lai hoặc đi, hoặc đến, hoặc đứng, hoặc ngồi, hoặc nằm', thì người ấy không hiểu nghĩa lời ta nói. Vì sao vậy? Thiện Hiện, nói "Như Lai", tức là tên gọi khác của chân như chân thật, hoàn toàn không đi về đâu, cũng không từ đâu đến, nên gọi là Như Lai, Ứng, Chánh Đẳng Giác.

 "Lại nữa, Thiện Hiện, nếu có thiện nam tử hay thiện nữ nhân, lấy số thế giới nhiều bằng số hạt bụi cực nhỏ của đất đai trong tam thiên đại thiên thế giới, rồi đem vật chất của vô số thế giới ấy nghiền ra như mực, thành những đống cực vi (hạt cực nhỏ, nhỏ đến mức không thể chia được nữa) (?). Thiện Hiện, ý ông nghĩ sao? Những đống cực vi ấy có nhiều chăng?"

 Thiện Hiện đáp: "Những đống cực vi ấy rất nhiều, bạch Thế Tôn! Rất nhiều, bạch Thiện Thệ! Vì sao vậy? Bạch Thế Tôn, nếu đống cực vi là có thật, thì Phật đã không nói đó là đống cực vi. Vì cớ sao? Như Lai nói đống cực vi, tức là chẳng phải đống, nên mới gọi là đống cực vi. Như Lai nói tam thiên đại thiên thế giới, tức chẳng phải thế giới, nên mới gọi là tam thiên đại thiên thế giới. Vì sao vậy? Bạch Thế Tôn, nếu thế giới là có thật, thì đó là sự chấp vào một khối hợp nhất (cho rằng có một tổng thể thật sự do các phần gộp lại mà thành). Như Lai nói sự chấp vào một khối hợp nhất, tức là chẳng phải chấp, nên mới gọi là sự chấp vào một khối hợp nhất."

 Phật dạy: "Thiện Hiện, sự chấp vào một khối hợp nhất ấy không thể diễn nói, không thể hý luận (bàn luận phân biệt suông, vô ích), thế mà hết thảy kẻ ngu phu dị sinh lại cố chấp vào điều ấy.

 "Vì sao vậy? Thiện Hiện, nếu có người nói rằng: 'Như Lai tuyên nói ngã kiến, hữu tình kiến, mạng giả kiến, sĩ phu kiến, bổ-đặc-già-la kiến, ý sinh kiến, ma-nạp-bà kiến, tác giả kiến, thọ giả kiến', thì ý ông nghĩ sao? Lời nói như thế có phải là lời nói đúng đắn chăng?"

 Thiện Hiện đáp: "Thưa không, bạch Thế Tôn. Thưa không, bạch Thiện Thệ. Lời nói như thế không phải là lời nói đúng đắn. Vì cớ sao? Ngã kiến, hữu tình kiến, mạng giả kiến, sĩ phu kiến, bổ-đặc-già-la kiến, ý sinh kiến, ma-nạp-bà kiến, tác giả kiến, thọ giả kiến mà Như Lai nói, tức là chẳng phải kiến, nên mới gọi là ngã kiến cho đến thọ giả kiến."

 Phật bảo Thiện Hiện: "Những ai đã phát tâm đi theo Bồ-tát thừa, đối với hết thảy các pháp, nên biết như thế, nên thấy như thế, nên tin hiểu như thế, như thế mà không bám trụ vào pháp tưởng. Vì sao vậy? Thiện Hiện, cái gọi là pháp tưởng, pháp tưởng ấy, Như Lai nói là chẳng phải tưởng, vì thế Như Lai mới gọi là pháp tưởng, pháp tưởng.

 "Lại nữa, Thiện Hiện, nếu có vị Bồ-tát Ma-ha-tát đem bảy thứ báu chất đầy vô lượng vô số thế giới mà dâng cúng lên Như Lai, Ứng, Chánh Đẳng Giác; lại nếu có thiện nam tử hay thiện nữ nhân đối với kinh Bát-nhã Ba-la-mật-đa này, cho đến chỉ một bài già-đà bốn câu, mà thọ trì, đọc tụng, thấu suốt đến tột cùng, suy xét đúng theo lẽ thật, lại rộng vì người khác giảng nói chỉ bày, thì do nhân duyên đó mà sinh ra khối phúc đức nhiều hơn người trước vô lượng vô số lần. Thế nào là vì người khác giảng nói chỉ bày? Là giảng nói chỉ bày như thể không hề vì người khác giảng nói chỉ bày, nên mới gọi là vì người khác giảng nói chỉ bày."

 Bấy giờ, Thế Tôn nói bài kệ rằng:

 "Hết thảy những gì do nhân duyên hòa hợp tạo thành, đều như ngôi sao (hiện lên trong đêm, tắt mất khi trời sáng), như bóng mờ trước mắt người bệnh mắt (thấy hoa đốm không có thật), như ngọn đèn (cháy chập chờn từng sát-na), như trò ảo thuật,

 Như giọt sương, như bọt nước, như giấc mộng, như tia chớp, như đám mây; nên nhìn nhận chúng như thế."

 Khi ấy, Đức Bạc-già-phạm nói kinh này xong, Tôn giả Thiện Hiện cùng các vị bật-sô, bật-sô-ni (tức tỳ-kheo-ni, nữ tu sĩ xuất gia), ổ-ba-sách-ca (tức ưu-bà-tắc, nam cư sĩ tu tại gia), ổ-ba-tư-ca (tức ưu-bà-di, nữ cư sĩ tu tại gia), cùng chư thiên, loài người, a-tố-lạc, kiện-đạt-phược (tức càn-thát-bà, vị thần âm nhạc ở cõi trời) v.v. trong thế gian, nghe Đức Bạc-già-phạm giảng kinh xong, thảy đều vô cùng vui mừng, tin nhận và vâng làm theo.

Sau ►

Quay lại danh sách thiên · Giỏ video