Kinh Kim Quang Minh (Kinh Ánh Sáng Vàng), phẩm Lưu Thủy Trưởng Giả Tử (phẩm: chương; trưởng giả tử: con của trưởng giả, tức người giàu có, có danh vọng), thứ mười sáu.
Phật bảo thần cây: "Bấy giờ Lưu Thủy, con trưởng giả, ở trong nước của vua Thiên Tự Tại Quang, sau khi đã chữa vô lượng bệnh khổ cho tất cả chúng sinh, khiến thân thể họ bình phục như cũ, được hưởng các niềm vui; vì bệnh đã khỏi nên họ làm nhiều việc phúc, tu hành bố thí, tôn trọng cung kính người con trưởng giả ấy, nói rằng: 'Lành thay, trưởng giả! Ngài đã làm tăng trưởng lớn lao việc phúc đức, đã làm lợi ích cho vô lượng thọ mạng của chúng sinh. Ngài nay thật là vua của các thầy thuốc, khéo chữa vô lượng bệnh nặng cho chúng sinh. Ngài hẳn là một vị Bồ-tát (người tu hạnh giác ngộ, nguyện cứu độ chúng sinh) giỏi hiểu thuốc men.'
Thiện nữ thiên (nữ thần có lòng lành), khi ấy con trưởng giả có người vợ tên là Thủy Không Long Tạng, sinh được hai người con: một tên là Thủy Không, hai tên là Thủy Tạng. Khi ấy con trưởng giả dẫn hai người con lần lượt đi qua các thành thị, làng xóm, sau cùng đến một vùng đầm lớn hoang vắng, thấy các loài hổ, sói, cáo, chó, chim muông ăn thịt uống máu đều chạy dồn về một hướng. Con trưởng giả nghĩ rằng: 'Các loài chim thú này vì cớ gì mà cùng chạy về một hướng? Ta nên đi theo sau xem sao.' Con trưởng giả bèn đi theo, thấy có một cái ao nước đã khô cạn, trong ao có rất nhiều cá. Con trưởng giả thấy đám cá ấy thì sinh lòng đại bi (lòng thương xót lớn, muốn cứu khổ cho tất cả).
Khi ấy có một vị thần cây hiện ra nửa thân, nói rằng: 'Lành thay, lành thay, bậc đại thiện nam tử (người nam có lòng lành lớn)! Đám cá này đáng thương, ông nên cho chúng nước. Vì thế ông được gọi là Lưu Thủy (Dòng Nước). Lại có hai lẽ mà gọi là Lưu Thủy: một là có thể làm cho nước chảy, hai là có thể cho nước. Ông nay nên làm đúng như tên gọi.' Con trưởng giả hỏi thần cây: 'Đám cá này có bao nhiêu con?' Thần cây đáp: 'Số cá tròn đủ mười nghìn con.'
Thiện nữ thiên, bấy giờ Lưu Thủy nghe con số ấy, lòng đại bi lại càng tăng gấp bội. Thiện nữ thiên, lúc ấy cái ao cạn này bị mặt trời phơi nắng, chỉ còn chút ít nước, mười nghìn con cá sắp bước vào cửa chết, quẫy lộn bốn phía; thấy vị trưởng giả ấy thì trong lòng trông cậy, ông đi về phương nào thì chúng cũng theo đó mà nhìn theo, mắt không hề rời. Lúc ấy trưởng giả chạy khắp bốn phương tìm nước mà không tìm được chút nào. Ông bèn nhìn quanh bốn phía, thấy có cây lớn, liền bẻ lấy cành lá, trở về trên ao che bóng mát cho đàn cá. Che bóng mát xong, ông lại tìm xem nước trong ao này vốn từ đâu chảy đến, liền đi ra bốn phía tìm kiếm khắp nơi mà không biết nguồn nước ở đâu.
Ông lại chạy nhanh đi xa đến nơi khác, thấy một con sông lớn tên là Thủy Sinh. Bấy giờ có những kẻ ác khác, vì muốn bắt đám cá này, đã ở chỗ hiểm trở trên thượng nguồn, phá đê tháo nước đi chỗ khác, không cho chảy xuống. Mà chỗ bị phá ấy hiểm trở, khó lấp lại; tính ra phải sửa chữa trong chín mươi ngày, sức trăm nghìn người còn chưa làm xong, huống chi một mình ta.
Khi ấy con trưởng giả vội vàng quay về chỗ đại vương, cúi đầu lễ lạy, đứng lui sang một bên, chắp tay hướng về vua kể lại nhân duyên (nguyên do sự việc), nói rằng: 'Tôi vì nhân dân trong nước của đại vương mà chữa các thứ bệnh, dần dần đi đến vùng đầm hoang kia, thấy có một cái ao nước đã khô cạn, có mười nghìn con cá bị mặt trời phơi nắng, hôm nay đang khốn đốn, chẳng bao lâu nữa sẽ chết. Cúi xin đại vương cho mượn hai mươi con voi lớn để chở nước cứu mạng đám cá ấy, cũng như tôi đã ban lại thọ mạng cho các người bệnh.'
Bấy giờ đại vương liền ra lệnh cho đại thần mau chóng cấp cho. Khi ấy đại thần vâng lệnh vua, nói với trưởng giả: 'Lành thay, bậc đại sĩ! Ông nay tự đến chuồng voi tùy ý chọn lấy, làm lợi ích cho chúng sinh, khiến chúng được an vui.' Lúc ấy Lưu Thủy cùng hai con dẫn hai mươi con voi lớn, mượn những túi da từ những người lo việc sửa sang thành quách (?), nhanh chóng đến chỗ bị phá trên thượng nguồn con sông kia, múc nước đầy túi cho voi chở, chạy nhanh trở về ao trong đầm hoang, từ trên lưng voi hạ các túi nước xuống, đổ vào trong ao. Nước liền tràn đầy, trở lại như cũ.
Khi ấy con trưởng giả đi thong thả quanh bốn bờ ao, đám cá lúc ấy cũng bơi theo dọc bờ. Con trưởng giả lại nghĩ: 'Đám cá này vì cớ gì mà đi theo ta? Đám cá này hẳn đang bị lửa đói hành hạ, lại muốn xin ta thức ăn. Nay ta nên cho chúng.' Thiện nữ thiên, bấy giờ Lưu Thủy, con trưởng giả, bảo các con: 'Các con hãy lấy một con voi khỏe nhất, mau về nhà thưa với ông nội trưởng giả, đem tất cả những gì ăn được trong nhà, cho đến phần ăn uống của cha mẹ, cùng phần của vợ con, tôi tớ, gom góp lại hết, chở lên lưng voi, rồi gấp rút quay về đây.'
Khi ấy hai người con làm theo lời cha dạy, cưỡi con voi lớn nhất về đến nhà, thưa với ông nội như việc kể trên. Rồi hai người con thu lấy những gì ăn được trong nhà, chở trên lưng voi, nhanh chóng trở về chỗ cha, đến ao trong đầm hoang. Con trưởng giả thấy con về thì lòng vui mừng hớn hở vô cùng, lấy thức ăn uống từ tay các con rải vào trong ao. Cho cá ăn xong, ông tự nghĩ: 'Nay ta đã cho đám cá này ăn được no đủ, đời sau ta sẽ bố thí món ăn bằng giáo pháp.'
Ông lại nghĩ tiếp: 'Ta từng nghe thuở trước, ở một nơi vắng vẻ, có một vị tỳ-kheo (người xuất gia nam đã nhận đủ giới luật) đọc tụng kinh điển Đại thừa phương đẳng (các kinh thuộc giáo pháp Đại thừa, chủ trương cứu độ rộng khắp mọi chúng sinh). Trong kinh ấy nói: Nếu có chúng sinh lúc sắp chết được nghe danh hiệu đức Như Lai (danh hiệu của Phật, nghĩa là bậc từ cõi chân thật mà đến) Bảo Thắng thì liền được sinh lên cõi trời. Nay ta nên vì mười nghìn con cá này giảng giải mười hai nhân duyên (chuỗi mười hai khâu nối nhau làm nên vòng sinh tử) rất sâu xa, và cũng xưng niệm danh hiệu Phật Bảo Thắng.'
Lúc ấy trong cõi Diêm-phù-đề (châu lục phía nam theo quan niệm vũ trụ nhà Phật, tức thế giới loài người) có hai hạng người: một là hạng tin sâu Đại thừa phương đẳng, hai là hạng chê bai, không sinh lòng tin ưa. Khi ấy con trưởng giả nghĩ rằng: 'Nay ta nên vào trong nước ao, vì các con cá này mà nói pháp sâu xa vi diệu.' Nghĩ như thế rồi, ông liền xuống nước, nói như sau: 'Nam-mô (xin quy kính) đức Bảo Thắng Như Lai thuở quá khứ, Ứng Cúng (bậc đáng được cúng dường), Chánh Biến Tri (bậc biết đúng và khắp mọi điều), Minh Hạnh Túc (bậc trí tuệ và đức hạnh đầy đủ), Thiện Thệ (bậc đã khéo đi đến bờ giải thoát), Thế Gian Giải (bậc hiểu rõ thế gian), Vô Thượng Sĩ (bậc cao tột không ai hơn), Điều Ngự Trượng Phu (bậc khéo điều phục con người), Thiên Nhân Sư (thầy của trời và người), Phật Thế Tôn (bậc giác ngộ được cả thế gian tôn kính). Đức Bảo Thắng Như Lai thuở xưa khi đang hành đạo Bồ-tát đã phát thệ nguyện rằng: Nếu có chúng sinh ở mười phương thế giới, lúc sắp chết được nghe tên ta, thì sẽ khiến những người ấy sau khi chết liền được sinh lên cõi trời Ba mươi ba (cõi trời Đao-lợi, do vua trời Đế Thích cai quản).'
Bấy giờ Lưu Thủy lại vì đám cá ấy giảng giải pháp sâu xa vi diệu như thế, tức là: vô minh (sự mê muội, không thấy lẽ thật) làm duyên sinh ra hành (những hành động tạo nghiệp); hành làm duyên sinh ra thức (tâm thức đi vào đời mới); thức làm duyên sinh ra danh sắc (thân và tâm lúc mới thành hình); danh sắc làm duyên sinh ra lục nhập (sáu giác quan: mắt, tai, mũi, lưỡi, thân, ý); lục nhập làm duyên sinh ra xúc (sự tiếp xúc giữa giác quan và cảnh vật); xúc làm duyên sinh ra thọ (cảm giác sướng, khổ); thọ làm duyên sinh ra ái (lòng ham muốn, bám luyến); ái làm duyên sinh ra thủ (sự nắm giữ, chiếm lấy); thủ làm duyên sinh ra hữu (nghiệp lực dẫn tới đời sau); hữu làm duyên sinh ra sinh (sự ra đời); sinh làm duyên sinh ra già, chết, lo âu, buồn thương, khổ não.
Thiện nữ thiên, bấy giờ Lưu Thủy, con trưởng giả, và hai con nói pháp ấy xong thì cùng về nhà. Về sau, con trưởng giả có lần đãi tiệc khách khứa, say rượu rồi nằm ngủ. Bấy giờ mặt đất bỗng rung động mạnh. Lúc ấy mười nghìn con cá cùng chết trong một ngày; chết rồi được sinh lên cõi trời Đao-lợi. Đã sinh lên trời, chúng nghĩ rằng: 'Chúng ta nhờ nhân duyên nghiệp lành nào mà được sinh vào cõi trời Đao-lợi này?' Rồi lại bảo nhau: 'Trước đây chúng ta ở trong cõi Diêm-phù-đề, sa vào loài súc sinh, mang thân cá. Lưu Thủy, con trưởng giả, đã cho chúng ta nước và thức ăn, lại vì chúng ta giảng giải mười hai nhân duyên rất sâu xa, cùng xưng danh hiệu đức Bảo Thắng Như Lai. Nhờ nhân duyên ấy mà chúng ta được sinh lên cõi trời này. Vì thế nay chúng ta nên đến chỗ con trưởng giả để báo ơn, cúng dường.'
Bấy giờ mười nghìn thiên tử (các vị trời con) từ cõi trời Đao-lợi xuống Diêm-phù-đề, đến nhà của bậc đại y vương Lưu Thủy, con trưởng giả. Lúc ấy con trưởng giả đang nằm ngủ ngoài trời trên lầu. Mười nghìn thiên tử đem mười nghìn chuỗi ngọc trân châu tuyệt đẹp của cõi trời đặt bên đầu ông, lại đem mười nghìn chuỗi đặt bên chân, mười nghìn chuỗi đặt bên sườn phải, mười nghìn chuỗi đặt bên sườn trái; mưa xuống hoa mạn-đà-la (một loài hoa cõi trời, nghĩa là hoa làm đẹp lòng) và hoa ma-ha mạn-đà-la (hoa mạn-đà-la lớn), chất cao đến đầu gối; trổi các thứ nhạc trời, phát ra âm thanh vi diệu. Trong cõi Diêm-phù-đề, ai đang ngủ đều tỉnh dậy cả; Lưu Thủy, con trưởng giả, cũng tỉnh giấc.
Mười nghìn thiên tử ấy bay lượn giữa không trung, khắp nơi trong nước của vua Thiên Tự Tại Quang đều mưa xuống hoa sen tuyệt đẹp của cõi trời. Các thiên tử lại đến chỗ ao trong đầm hoang ngày trước, lại mưa hoa trời, rồi từ đó biến mất, trở về cung trời Đao-lợi, tùy ý tự tại hưởng ngũ dục (năm thứ khoái lạc: sắc đẹp, âm thanh, hương thơm, vị ngon, cảm giác êm ái) của cõi trời.
Bấy giờ ở cõi Diêm-phù-đề, qua hết đêm ấy, vua Thiên Tự Tại Quang hỏi các đại thần: 'Đêm qua vì cớ gì mà hiện ra điềm lành trong sạch tốt đẹp như thế, có ánh sáng lớn?' Đại thần đáp: 'Đại vương nên biết, chư thiên cõi Đao-lợi đã mưa xuống ở nhà Lưu Thủy, con trưởng giả, bốn mươi nghìn chuỗi ngọc trân châu và hoa mạn-đà-la nhiều không thể đếm.' Vua liền bảo đại thần: 'Khanh hãy đến nhà trưởng giả kia, lựa lời khéo léo mời ông ấy đến đây.' Đại thần vâng lệnh, liền đến nhà ấy, truyền lệnh vua, mời vị trưởng giả. Lúc ấy trưởng giả liền đến chỗ vua.
Vua hỏi trưởng giả: 'Vì cớ gì mà hiện ra điềm lành như thế?' Con trưởng giả nói: 'Tôi chắc chắn biết rằng mười nghìn con cá ấy đã chết.' Đại vương nói: 'Nay hãy sai người đi xem xét cho thật việc này.' Bấy giờ Lưu Thủy liền sai con mình đến ao kia, xem cho chắc đám cá ấy còn sống hay đã chết. Khi ấy người con nghe lời rồi đi về phía ao ấy; đến nơi, thấy trong ao có rất nhiều hoa ma-ha mạn-đà-la chất thành đống (?), các con cá trong đó đều đã chết. Thấy rồi, người con liền trở về thưa với cha: 'Đám cá ấy đều đã chết cả.' Bấy giờ Lưu Thủy biết việc ấy rồi, lại đến chỗ vua tâu rằng: 'Mười nghìn con cá ấy đều đã chết cả.' Vua nghe xong, trong lòng vui mừng."
Bấy giờ đức Thế Tôn bảo vị thần cây Bồ-đề ở đạo tràng (nơi Phật thành đạo): "Thiện nữ thiên, muốn biết Lưu Thủy, con trưởng giả, thuở ấy là ai, thì nay chính là thân Ta. Con trưởng Thủy Không nay là La-hầu-la (con trai của Phật Thích-ca, sau xuất gia làm đệ tử Phật). Con thứ Thủy Tạng nay là A-nan (người em họ và thị giả của Phật). Mười nghìn con cá thuở ấy nay chính là mười nghìn thiên tử. Vì thế nay Ta thọ ký (báo trước sẽ thành Phật) A-nậu-đa-la tam-miệu tam-bồ-đề (sự giác ngộ cao nhất, chân chính và trọn vẹn của Phật) cho họ. Vị thần cây hiện nửa thân thuở ấy nay chính là thân ngươi."
◄ Trước
Sau ►
Quay lại danh sách thiên · Giỏ video