Kinh Kim Quang Minh, phẩm thứ mười bảy: Phẩm Xả Thân (bỏ thân mình để cứu kẻ khác).
Bấy giờ vị thần cây Bồ-đề nơi đạo tràng (vị nữ thần giữ cây Bồ-đề, chỗ Đức Phật ngồi thành đạo) lại thưa với Phật rằng: "Bạch Thế Tôn (Đấng được cả thế gian tôn kính, tức Đức Phật)! Con nghe rằng thuở xưa khi Thế Tôn tu hạnh Bồ-tát (con đường tu của người phát nguyện thành Phật để cứu độ mọi loài), Ngài đã chịu đủ trăm nghìn khổ hạnh không sao kể xiết, đã bỏ cả thân mạng, thịt, máu, xương, tủy. Kính mong Thế Tôn nói sơ qua nhân duyên những khổ hạnh thuở trước, để làm lợi cho chúng sinh, cho họ được hưởng mọi niềm vui."
Bấy giờ Thế Tôn liền hiện thần túc (sức thần thông biến hiện tự tại). Nhờ sức thần túc ấy, cõi đất lớn này chấn động theo sáu cách (sáu kiểu rung chuyển của mặt đất: rung, vọt lên, nổi sóng, kêu vang, gầm, nổ tung — dấu hiệu điềm lành lớn trong kinh Phật). Giữa hội chúng trong giảng đường lớn, có một ngôi tháp bằng bảy thứ báu (vàng, bạc, lưu ly, pha lê, xà cừ, san hô, mã não…) từ dưới đất vọt lên, trên phủ kín những lưới kết bằng các thứ báu. Đại chúng thấy việc ấy thì lấy làm lạ lùng hiếm có. Bấy giờ Thế Tôn liền đứng dậy khỏi tòa, lễ lạy ngôi tháp, cung kính đi vòng quanh, rồi trở về chỗ ngồi.
Bấy giờ thần cây Bồ-đề nơi đạo tràng thưa với Phật: "Bạch Thế Tôn! Như Lai (danh hiệu của Phật, nghĩa là đấng đã đến từ chân lý) là bậc anh hùng của đời, xuất hiện ở thế gian, luôn được tất cả kính trọng, là bậc cao quý nhất, tôn quý nhất trong mọi chúng sinh. Vì nhân duyên gì mà Ngài lại lễ lạy ngôi tháp này?" Phật nói: "Này thiện nữ thiên (nàng tiên hiền thiện)! Thuở xưa khi ta tu hạnh Bồ-tát, xá-lợi (phần xương cốt còn lại sau khi thân chết, được tôn thờ) của thân ta được an trí trong ngôi tháp này. Nhờ thân ấy mà ta sớm thành A-nậu-đa-la tam-miệu tam-bồ-đề (giác ngộ hoàn toàn, cao tột, chân chính — tức là thành Phật)."
Bấy giờ Phật bảo tôn giả A-nan (vị đệ tử thân cận, thị giả của Phật): "Ông hãy mở tháp, lấy xá-lợi bên trong ra cho đại chúng này xem. Xá-lợi này được hun đúc bởi công đức vô lượng của sáu ba-la-mật (sáu hạnh tu đưa người qua bờ giác ngộ: bố thí, giữ giới, nhẫn nhục, tinh tấn, thiền định, trí tuệ)." A-nan nghe lời Phật dạy liền đến chỗ tháp, lễ lạy cúng dường rồi mở cửa tháp. Thấy trong tháp có một chiếc hộp bằng bảy báu, ông lấy tay mở hộp, thấy xá-lợi màu đỏ trắng tuyệt đẹp, liền bạch Phật: "Bạch Thế Tôn! Xá-lợi trong này có màu đỏ trắng." Phật bảo A-nan: "Ông hãy mang lại đây. Đó là xá-lợi chân thân của bậc Đại sĩ (người có tâm lớn, chỉ vị Bồ-tát)."
Bấy giờ A-nan liền nâng hộp báu, trở về chỗ Phật, dâng lên Phật. Phật bảo tất cả đại chúng: "Các ông nay hãy lễ xá-lợi này. Xá-lợi này được hun đúc tu luyện bởi giới, định, tuệ (giữ giới luật, tập trung thiền định, trí tuệ sáng suốt — ba môn học căn bản của đạo Phật), rất khó có được, là ruộng phúc (phúc điền: nơi gieo việc lành để gặt phúc báo, như gieo hạt trên ruộng tốt) cao quý nhất." Đại chúng nghe lời ấy, lòng vui mừng, liền đứng dậy khỏi chỗ ngồi, chắp tay kính lễ xá-lợi của bậc Đại sĩ.
Bấy giờ Thế Tôn, muốn cắt đứt lưới nghi ngờ cho đại chúng, liền kể nhân duyên thuở xưa của xá-lợi này: "A-nan! Thời quá khứ có một vị vua tên là Ma-ha-la-đà, tu hành điều thiện, cai trị đất nước giỏi, không có kẻ thù. Vua có ba người con, dung mạo ngay ngắn tuyệt đẹp, hình sắc khác thường, oai đức bậc nhất. Hoàng tử cả tên là Ma-ha-ba-na-la, người con thứ tên là Ma-ha-đề-bà, người con út tên là Ma-ha-tát-đỏa.
Ba vị hoàng tử ấy dạo chơi ngắm cảnh trong các vườn rừng, lần lần đi đến một rừng tre lớn, dừng xe nghỉ ngơi. Hoàng tử cả nói: 'Hôm nay lòng ta rất sợ hãi, e rằng trong khu rừng này sẽ có điều gì tổn hại chăng.' Hoàng tử thứ hai nói: 'Hôm nay ta chẳng tiếc thân mình, chỉ vì phải xa những người mình thương nên trong lòng buồn rầu mà thôi.' Hoàng tử thứ ba nói: 'Hôm nay riêng ta không sợ hãi, cũng chẳng buồn phiền. Trong núi vắng lặng, là nơi các bậc thần tiên ngợi khen; chốn này yên tĩnh, có thể khiến người tu hành được an ổn vui sướng.'
Các hoàng tử nói xong lời ấy, lại đi tiếp về phía trước, thấy một con hổ mới đẻ được bảy ngày, có bảy con nhỏ vây quanh, đói khát khốn cùng, thân thể gầy yếu, mạng sắp dứt. Hoàng tử cả thấy con hổ ấy, nói: 'Lạ thay con hổ này, đẻ đã bảy ngày, bảy con vây quanh nên không đi kiếm ăn được. Nếu bị cơn đói thúc bách, ắt nó sẽ quay lại ăn thịt con mình.' Hoàng tử thứ ba hỏi: 'Con hổ này thường ăn thứ gì?' Hoàng tử cả đáp: 'Con hổ này chỉ ăn thịt và máu còn tươi nóng.' Hoàng tử thứ ba hỏi: 'Trong các anh, ai có thể cho con hổ này ăn?'
Hoàng tử thứ hai nói: 'Con hổ này đói lả, thân thể gầy yếu, khốn đốn kiệt sức, chẳng còn sống được bao lâu, không kịp đi nơi khác tìm thức ăn cho nó; nếu đi tìm nơi khác thì nó ắt không sống nổi. Ai có thể vì nó mà không tiếc thân mạng?' Hoàng tử cả nói: 'Trong mọi thứ khó bỏ, không gì khó bỏ bằng chính thân mình.' Hoàng tử thứ hai nói: 'Chúng ta nay vì tham tiếc nên không thể buông bỏ thân mạng này; vì trí tuệ nông cạn nên trước việc này mới sinh kinh sợ. Còn như các bậc Đại sĩ muốn làm lợi cho người khác, khởi lòng đại bi (lòng thương xót lớn, muốn cứu khổ cho mọi loài) vì chúng sinh, thì bỏ thân mạng này chẳng có gì là khó.'
Bấy giờ các hoàng tử lòng rất buồn rầu, đứng lại nhìn con hổ hồi lâu, mắt không rời. Nhìn xong rồi liền bỏ đi. Bấy giờ hoàng tử thứ ba nghĩ thầm: 'Nay đã đến lúc ta bỏ thân rồi. Vì sao vậy? Từ xưa đến nay ta đã bỏ thân này nhiều lần mà chẳng làm được việc gì. Ta lại luôn yêu quý giữ gìn nó, cho nó ở nhà cửa, lại cung cấp áo quần, đồ ăn thức uống, giường nệm, thuốc thang, voi ngựa xe cộ, tùy lúc nuôi dưỡng không để thiếu thốn; vậy mà nó chẳng biết ơn, trái lại còn sinh oán hại; rốt cuộc vẫn không khỏi vô thường (mọi thứ đều đổi thay, không bền mãi) mà hư hoại.
Lại nữa, thân này không bền chắc, chẳng có ích lợi gì, đáng ghét như giặc, giống như cái nhà xí biết đi. Hôm nay ta sẽ dùng thân này làm việc cao quý nhất, làm cây cầu lớn giữa biển sinh tử (vòng sinh ra rồi chết đi, chết rồi lại sinh, mãi không dứt). Lại nữa, nếu bỏ thân này tức là bỏ được vô số ung nhọt, mụn độc, bệnh tật và trăm nghìn nỗi sợ hãi. Thân này chỉ chứa phân với nước tiểu. Thân này không bền như bọt trên mặt nước. Thân này nhơ nhớp, là chỗ ở của bao loài trùng. Thân này đáng ghét, gân quấn máu bôi, da xương tủy não nối giữ lẫn nhau. Quán xét như vậy thì thật đáng chán ghét.
Vì thế nay ta nên bỏ nó đi, để cầu Niết-bàn (cảnh giới tịch diệt, dứt sạch mọi khổ đau và phiền não, thoát khỏi sinh tử) vắng lặng cao tột, mãi mãi lìa khỏi lo âu, hoạn nạn, vô thường biến đổi, dứt nghỉ sinh tử, không còn những bụi bặm ràng buộc; thành tựu đầy đủ vô lượng công đức của thiền định và trí tuệ, thành tựu pháp thân (thân chân thật của Phật, tức chính chân lý và mọi công đức, khác với thân xác thịt) vi diệu, được trăm phúc trang nghiêm, được chư Phật khen ngợi. Chứng thành pháp thân cao tột như vậy rồi, sẽ ban cho chúng sinh niềm vui của chân lý không cùng tận.'
Lúc ấy hoàng tử dũng mãnh, đủ sức gánh vác, phát nguyện lớn ấy, dùng lòng đại bi cao tột hun đúc tâm mình. Ngài lo hai anh trong lòng sợ hãi, e họ cố ngăn cản gây trở ngại, liền nói: 'Các anh nay hãy cùng người tùy tùng trở về chỗ ở.' Bấy giờ hoàng tử Ma-ha-tát-đỏa trở lại chỗ con hổ, cởi áo quần đặt trên cành tre, rồi thề rằng: 'Nay ta vì làm lợi cho chúng sinh, vì chứng đạo cao tột thù thắng nhất, vì lòng đại bi không lay chuyển mà bỏ được cái khó bỏ, vì cầu trí tuệ Bồ-đề (giác ngộ) được người trí khen ngợi, vì muốn cứu độ chúng sinh trong ba cõi (cõi Dục là cõi còn ham muốn, cõi Sắc là cõi còn thân hình vi tế, cõi Vô sắc là cõi chỉ còn tâm thức), vì muốn dập tắt nỗi sợ hãi và sự nóng bức phiền não của sinh tử.'
Hoàng tử thề xong, liền buông mình nằm trước con hổ đói. Nhưng vì sức đại bi của hoàng tử nên con hổ không làm gì được. Hoàng tử lại nghĩ: 'Con hổ nay gầy yếu, thân không còn sức, không thể ăn được máu thịt thân ta.' Liền đứng dậy tìm dao (?), tìm khắp nơi mà chẳng được, bèn lấy que tre khô đâm vào cổ cho máu chảy ra, rồi từ trên núi cao gieo mình xuống trước con hổ.
Lúc ấy cõi đất lớn chấn động theo sáu cách; mặt trời mất ánh sáng, như bị vua a-tu-la (loài thần hiếu chiến, hay đánh nhau với chư thiên) La-hầu-la nắm lấy che khuất. Trời lại mưa xuống đủ loại hoa và các thứ hương thơm quý. Khi ấy trên hư không có các vị trời khác thấy việc này, lòng vui mừng, khen là việc chưa từng có, ngợi ca rằng: 'Lành thay, lành thay, bậc Đại sĩ! Ngài nay thật là người thực hành đại bi, vì chúng sinh mà bỏ được cái khó bỏ; trong những người tu học, Ngài là bậc dũng mãnh nhất. Ngài đã được chư Phật khen ngợi, chẳng bao lâu nữa sẽ chứng được Niết-bàn mát mẻ, không phiền não, không nóng bức, là chốn an vui thường hằng.'
Bấy giờ con hổ thấy máu chảy ra làm vấy bẩn thân hoàng tử, liền liếm máu, ăn thịt, chỉ để lại xương. Bấy giờ hoàng tử cả thấy đất rung chuyển mạnh, liền nói kệ (bài thơ, câu văn vần trong kinh Phật) cho hoàng tử thứ hai nghe:
"Đất lớn rung chuyển, cả biển lớn cũng vậy, mặt trời mất ánh sáng,
như bị che phủ; trên hư không mưa xuống hoa và hương thơm:
ắt là em ta đã bỏ tấm thân yêu quý."
Hoàng tử thứ hai lại nói kệ:
"Con hổ kia từ khi đẻ đã qua bảy ngày, bảy con vây quanh,
khốn cùng không có gì ăn uống, sức lực suy kiệt, mạng sống chẳng còn bao lâu.
Em út có lòng đại bi, biết nó khốn cùng, sợ nó không chịu nổi
mà quay lại ăn thịt con, nên chắc chắn em đã bỏ thân để cứu mạng nó."
Lúc ấy hai hoàng tử lòng hết sức buồn sợ, khóc lóc than thở, mặt mày tiều tụy, cùng nhau dắt díu trở lại chỗ con hổ. Thấy áo khoác và quần áo của em đều để cả trên một cành tre; xương cốt, tóc, móng tay vương vãi bừa bãi; máu chảy khắp nơi làm vấy bẩn mặt đất. Thấy vậy hai người ngất đi, không tự chủ được, gieo mình lên đống xương, hồi lâu mới tỉnh, liền đứng dậy ngửa mặt kêu trời mà khóc: "Em ta còn nhỏ, tài năng hơn người, được cha mẹ đặc biệt thương yêu, vậy mà bỗng chốc bỏ thân nuôi hổ đói. Nay ta về cung, cha mẹ hỏi han thì biết trả lời làm sao? Ta thà ở lại đây chết chung một chỗ. Ta không nỡ nhìn đống xương cốt, tóc, móng này; lòng dạ nào mà bỏ đi, trở về gặp cha mẹ, vợ con, quyến thuộc, bạn bè, người quen?"
Hai hoàng tử kêu khóc đau đớn, dần dần bỏ đi. Lúc ấy những người hầu theo hoàng tử út tản ra các phía, nói với nhau: "Nay chủ nhân của chúng ta ở đâu rồi?" Bấy giờ hoàng hậu trong giấc ngủ mơ thấy vú mình bị cắt, răng rụng, lại được ba con chim bồ câu non, một con bị chim diều hâu ăn mất. Khi đất rung chuyển, hoàng hậu liền giật mình tỉnh dậy, lòng buồn lo sợ hãi, nói kệ rằng:
"Hôm nay vì cớ gì mà đất lớn, nước lớn, hết thảy đều rung chuyển,
mọi vật chẳng yên chỗ, mặt trời mất ánh sáng như bị che phủ?
Lòng ta lo khổ, mí mắt giật liên hồi. Như những điều ta thấy hôm nay,
những điềm báo này ắt có tai họa lạ, chuyện chẳng lành, khổ não."
Hoàng hậu nói kệ xong, lúc ấy có một thị nữ ở ngoài đã nghe tin về hoàng tử, lòng kinh hoàng sợ hãi, liền vào trong thưa với hoàng hậu: "Vừa rồi ở ngoài, con nghe các người hầu đi tìm hoàng tử mà không biết ngài ở đâu." Hoàng hậu nghe vậy vô cùng lo buồn, nước mắt đầm đìa, đến chỗ nhà vua, nói: "Vừa rồi thiếp nghe người ngoài truyền tin rằng đã mất đứa con út yêu quý của thiếp." Nhà vua nghe xong lại ngất đi, nghẹn ngào đau khổ, lau nước mắt mà nói: "Sao hôm nay ta lại mất đứa con ta thương quý nhất trong lòng?" Bấy giờ Thế Tôn muốn nói lại nghĩa này lần nữa, nên nói kệ rằng:
"Ta thuở xưa, trong vô lượng kiếp (kiếp: khoảng thời gian cực kỳ dài lâu), đã bỏ tấm thân quý trọng
để cầu Bồ-đề (giác ngộ). Khi làm quốc vương, cũng như khi làm hoàng tử,
ta thường bỏ cái khó bỏ để cầu Bồ-đề. Ta nhớ đời trước (biết được đời sống quá khứ của mình):
có một vị đại quốc vương, tên vua là Ma-ha-la-đà.
Vua ấy có một người con hay bố thí lớn, người con ấy tên là
Ma-ha-tát-đỏa. Lại có hai người anh, người anh cả tên là
Đại Ba-na-la, người kế tên là Đại Thiên (tức Ma-ha-đề-bà). Ba người cùng đi chơi
đến một ngọn núi vắng, thấy một con hổ mới đẻ, đói khát không có gì ăn.
Lúc ấy bậc Đại sĩ thù thắng khởi lòng đại bi: 'Nay ta nên bỏ
tấm thân quý trọng này. Con hổ này có khi bị cơn đói thúc bách,
lỡ quay lại ăn thịt chính con mình đẻ ra.' Liền trèo lên núi cao,
tự gieo mình xuống trước con hổ, để cho những hổ con được toàn tính mạng.
Lúc ấy đất lớn cùng các núi lớn thảy đều rung chuyển,
làm kinh sợ các loài sâu bọ thú vật; hổ, sói, sư tử chạy tán loạn bốn phía.
Thế gian đều tối tăm, không còn ánh sáng. Khi ấy hai người anh
vẫn còn ở rừng tre, lòng ôm lo âu phiền não, buồn khổ khóc lóc.
Lần lần tìm kiếm, rồi đến chỗ con hổ, thấy hổ mẹ và hổ con
miệng vấy đầy máu; lại thấy xương cốt, tóc, lông, móng, răng,
máu bắn khắp nơi, vương vãi bừa bãi trên đất. Lúc ấy hai hoàng tử
thấy cảnh ấy, lòng càng ngất lịm, tự ngã nhào xuống đất,
lấy tro bụi đất cát tự bôi lên mình, mất cả tâm trí tỉnh táo,
sinh lòng điên dại. Những người hầu đi theo thấy cảnh ấy
cũng đau xót, khóc òa thất thanh, lấy nước lạnh
cùng nhau phun rảy lên hai người, sau đó họ mới tỉnh lại, đứng dậy được.
Khi hoàng tử sắp bỏ thân, đúng lúc ấy trong hậu cung
hoàng hậu, các phi tần, cung nữ, quyến thuộc năm trăm người đang cùng nhau vui chơi.
Ngay lúc ấy hoàng hậu thấy hai bầu vú tự chảy sữa, khắp các khớp xương
đau như kim châm, lòng sinh buồn rầu như mất con yêu.
Hoàng hậu liền vội đến chỗ nhà vua, giọng nói thều thào,
khóc lóc mà thưa: 'Đại vương nay hãy lắng nghe, lắng nghe:
lửa lo buồn dữ dội nay đến thiêu đốt thiếp. Nay hai vú của thiếp
cùng lúc chảy sữa, thân thể đau đớn quặn thắt như bị kim châm.
Thiếp thấy những điềm chẳng lành như vậy, sợ rằng không còn
được gặp lại đứa con yêu. Nay thiếp xin đem thân mạng dâng lên đại vương,
mong ngài mau sai người đi tìm con của thiếp. Thiếp mơ thấy ba con bồ câu non
ở trong lòng mình, con nhỏ nhất là con thiếp vừa ý nhất,
bỗng có diều hâu bay đến cướp đi mất. Mơ thấy việc ấy rồi
thiếp liền sinh lo buồn. Nay thiếp lo sợ, e mạng mình không giữ nổi,
mong ngài mau sai người đi tìm con của thiếp.' Lúc ấy hoàng hậu
nói lời ấy xong, liền ngất lịm, lại ngã nhào xuống đất.
Vua nghe lời ấy cũng sinh lo buồn, vì không được thấy
đứa con yêu quý. Các đại thần của vua cùng các quyến thuộc
đều tụ họp hai bên tả hữu nhà vua, khóc than kêu gào thảm thiết,
tiếng vang động cả trời đất. Bấy giờ hết thảy dân chúng trong thành
nghe tiếng ấy, kinh ngạc chạy ra, bảo nhau rằng:
'Nay hoàng tử còn sống trở về chăng, hay đã chết rồi?
Bậc Đại sĩ như thế, thường nói lời dịu dàng, được mọi người thương mến,
nay khó mà gặp lại. Đã có nhiều người vào rừng tìm kiếm,
chẳng bao lâu tự sẽ có tin chắc chắn.' Dân chúng lúc ấy
hoảng hốt như vậy, lại khóc than kêu gào, nỗi thương xót làm động lòng cả thần linh trời đất.
Bấy giờ đại vương liền đứng dậy khỏi tòa, lấy nước rảy lên hoàng hậu.
Hồi lâu bà mới tỉnh lại, tâm trí trở lại tỉnh táo, cất giọng thều thào hỏi vua:
'Con thiếp nay còn sống hay đã chết?' Lúc ấy hoàng hậu
vì nhớ con nên càng thêm phiền não, lòng không lúc nào nguôi:
'Thương thay con ta, hình sắc đoan chính, cớ sao một sớm
bỏ ta mà chết? Sao thân ta không chết trước
mà phải thấy những cảnh khổ não như thế này? Con hiền sắc đẹp
như hoa sen trong sạch, ai đã hủy hoại thân con, khiến thân con tan tác?
Phải chăng kẻ thù oán của ta thuở trước, mang theo nghiệp duyên cũ (nhân quả từ việc làm đời trước),
đã giết con? Mặt mũi con ta sáng sạch như trăng rằm,
chẳng ngờ một sớm gặp phải tai họa này. Thà để thân ta
tan nát như bụi, còn hơn để con ta mất thân mạng.
Giấc mộng ta thấy nay đã ứng nghiệm. Chỉ vì ta vô tình
mới chịu nổi nỗi khổ này. Như ta đã mơ thấy răng rụng,
hai vú cùng lúc tự chảy sữa, chắc chắn là ta
đã mất đứa con yêu. Mơ thấy ba con bồ câu non, diều hâu cướp mất một,
thì trong ba con chắc chắn mất một.' Bấy giờ đại vương
liền bảo hoàng hậu: 'Nay ta sẽ sai các đại thần và sứ giả
đi khắp đông tây tìm con. Nàng nay hãy tạm
đừng quá lo buồn.' Đại vương an ủi hoàng hậu như vậy xong,
liền sửa soạn xe giá, ra khỏi cung điện. Lòng sinh buồn rầu,
bị nỗi lo khổ cắt xé, tuy ở giữa đông người mà mặt mày tiều tụy.
Vua liền ra khỏi thành, đi tìm đứa con yêu. Lúc ấy cũng có
vô số người khóc than vang động mặt đất, nối gót theo sau vua.
Khi đại vương đã ra khỏi thành, nhìn quanh bốn hướng
tìm con, lòng buồn bực rối loạn, chẳng biết con ở đâu.
Sau cùng, từ xa thấy một người đưa tin đi tới, đầu phủ đầy bụi đất,
áo vấy máu, tro bẩn bôi khắp mình, vừa đi vừa khóc than.
Bấy giờ đại vương Ma-ha-la-đà thấy người sứ ấy,
càng thêm phiền não, ngửa mặt kêu gào, nhìn trời mà khóc.
Viên quan được sai đi trước đó liền trở về; đến chỗ vua
tâu rằng: 'Xin vua đừng buồn, các hoàng tử vẫn còn,
chẳng bao lâu sẽ về để vua được gặp.' Chỉ trong chốc lát
lại có một viên quan khác đến, thấy vua sầu khổ, mặt mày tiều tụy;
áo trên mình ông ta dơ bẩn bụi bặm. Ông tâu: 'Đại vương nên biết,
một hoàng tử đã mất; hai hoàng tử tuy còn sống nhưng đau buồn tiều tụy, không nơi nương tựa.
Hoàng tử thứ ba thấy con hổ mới đẻ, đói khát đã bảy ngày,
sợ nó quay lại ăn thịt con. Thấy con hổ ấy rồi, ngài sinh lòng thương xót sâu xa,
phát lời thề nguyện lớn: sẽ cứu độ chúng sinh, ở đời vị lai
sẽ chứng thành Bồ-đề. Liền trèo lên chỗ cao, gieo mình trước con hổ.
Hổ bị cơn đói thúc bách, liền vồ dậy ăn; hết thảy máu thịt
đều đã bị ăn sạch, chỉ còn xương cốt vương vãi trên đất.'
Lúc ấy đại vương nghe lời viên quan, lại càng ngất lịm,
mê man ngã nhào xuống đất; lửa sầu dữ dội thiêu đốt thân vua.
Các quan và quyến thuộc cũng đều như vậy. Người ta lấy nước rảy lên vua,
hồi lâu vua mới tỉnh, lại đứng dậy ngửa mặt kêu trời mà khóc.
Lại có một viên quan đến tâu với vua: 'Vừa rồi trong rừng
thần thấy hai hoàng tử buồn rầu đau đớn, khóc lóc kêu gào,
mê man mất trí, tự gieo mình xuống đất. Thần liền tìm nước
rảy lên mình hai vị; hồi lâu hai vị mới tỉnh lại,
nhìn bốn phía như thấy lửa lớn cháy rực; được dìu đứng dậy một lúc
rồi lại ngã nhào xuống đất, ngửa mặt bi thương, kêu trời mà khóc,
chốc chốc lại ngợi khen công đức của em mình.' Lúc ấy đại vương
vì mất con yêu, lòng mê muội rối bời, sức lực rã rời,
buồn bực khóc lóc, rồi lại nghĩ rằng: 'Đứa nhỏ nhất
là đứa ta thương quý, đã bị con quỷ lớn Vô thường (sự chết, sự đổi thay không ai tránh khỏi, ví như quỷ dữ) bỗng chốc nuốt mất.
Hai đứa còn lại nay tuy còn sống, nhưng đang bị lửa sầu
thiêu đốt, có khi vì thế mà mất cả mạng sống.
Ta nên mau đến khu rừng kia, đón các con lên xe
gấp về cung điện. Mẹ chúng ở nhà lo khổ dồn ép,
tim gan tan nát, có thể mất mạng; nếu được thấy hai đứa con
an ủi lòng bà, thì có thể giữ được trọn những năm tuổi thọ còn lại.'
Bấy giờ đại vương cưỡi con voi quý, cùng các người hầu
định đến khu rừng kia; ngay giữa đường gặp hai người con
đang kêu trời đập đất, gọi tên em mình. Vua liền tiến tới
ôm lấy hai con, khóc lóc kêu than, theo đường về cung,
cho hai con mau được gặp mẹ." Phật bảo thần cây:
"Ngươi nay nên biết: hoàng tử Ma-ha-tát-đỏa thuở ấy
bỏ thân nuôi hổ, nay chính là ta. Đại vương
Ma-ha-la-đà thuở ấy, nay là phụ vương Thâu-đầu-đàn (tức vua Tịnh Phạn, cha của Phật Thích-ca).
Hoàng hậu thuở ấy nay là Ma-da (mẹ của Phật Thích-ca). Hoàng tử cả
nay là Di-lặc (vị Bồ-tát sẽ thành Phật kế tiếp sau Phật Thích-ca). Hoàng tử thứ hai nay là Điều-đạt (tức Đề-bà-đạt-đa, người em họ của Phật).
Con hổ thuở ấy nay là Cù-di (vợ của Phật Thích-ca khi còn là thái tử). Bảy con hổ nhỏ thuở ấy
nay là năm vị tỳ-kheo (năm người xuất gia đầu tiên nghe Phật thuyết pháp; tỳ-kheo là nam tu sĩ Phật giáo), cùng Xá-lợi-phất và Mục-kiền-liên (hai đại đệ tử của Phật).
Bấy giờ đại vương Ma-ha-la-đà cùng hoàng hậu
khóc lóc kêu than, đều cởi bỏ áo ngự và chuỗi ngọc trên mình,
cùng đại chúng vào rừng tre thu nhặt xá-lợi,
rồi ngay tại chỗ ấy dựng tháp bảy báu. Lúc ấy hoàng tử
Ma-ha-tát-đỏa, khi sắp bỏ mạng, đã thề nguyện rằng:
'Nguyện cho xá-lợi của ta, trong đời vị lai, qua những kiếp nhiều không đếm xuể,
luôn vì chúng sinh mà làm Phật sự (việc của Phật: giáo hóa, cứu độ chúng sinh).'"
Khi Phật nói kinh này, có vô lượng a-tăng-kỳ (con số lớn đến mức không thể đếm) chư thiên (các vị trời) và loài người phát tâm A-nậu-đa-la tam-miệu tam-bồ-đề (tâm cầu giác ngộ hoàn toàn, cao tột, chân chính, tức nguyện thành Phật). "Này thần cây, đó là nhân duyên thuở xưa của việc lễ tháp." Bấy giờ, nhờ sức thần của Phật, ngôi tháp bảy báu liền chìm xuống, không còn hiện ra nữa.
◄ Trước
Sau ►
Quay lại danh sách thiên · Giỏ video