Thiên 12 — Đức, hợp, hình, xung tuy cùng một lý; ứng nghiệm cát hung khác kỳ hạn

 Đức, hợp, hình, xung tuy cùng một lẽ, nhưng lành dữ ứng nghiệm không cùng một lúc. ("Đức" là các sao lành giải được điều dữ; "hợp" là các chữ hòa hợp nhau; "hình" là các chữ làm hại nhau; "xung" là các chữ đối nghịch, va chạm nhau.)

 Tám sát, chín báu (tám loại sao xấu và chín loại sao tốt) được can chi khoác lên, mang theo. Sự thần (thần chủ việc) và loại thần (thần tượng trưng cho loại việc, loại vật đang hỏi) là cớ của điều ưa, điều kỵ. Thần lành mang điều lành thì cái lành mới thật. Thần dữ mang điều dữ thì cái dữ ắt thành. Quỷ (chữ khắc can ngày) không chỉ một loại; dựa vào đó có thể biết ý của người đến hỏi. Việc chủ đã định, hãy dò âm thần để tìm chỗ ẩn kín. Tướng và thần tỷ hòa mà vượng thì ứng nghiệm theo năm, tháng. Quỷ của ngày bị khắc thì tai họa mới dứt. Can ngày vượng mà được sinh thì phúc lộc tụ về. Ứng nghiệm không giống nhau, sớm hay muộn đều có kỳ hạn.

 Đoạn này bàn rằng các can ở ba độn và sáu chỗ, mỗi can đều mang tám sát, chín báu. "Ba độn" là các can ẩn (độn can) gán ngầm vào chữ ở ba bàn; "sáu chỗ" là năm, tháng, ngày, giờ, hành niên (vị trí tuổi người xem chạy theo năm) và bản mệnh (địa chi năm sinh). Có khi can chi mang sát hay báu, có khi trên can khoác quý thần (một trong mười hai thần tướng), làm thần chủ việc. Mỗi thứ có loại của nó, tức là sự thần.

 Đều ưa báu mà ghét sát. Sự thần mang điều lành thì lành, loại thần khoác điều dữ thì dữ. Nhưng phải tỷ hòa (cùng hành) với ngày thì mới dụng sự (nắm việc), không tỷ hòa thì không dụng sự. Vượng thì có sức, không vượng thì không có sức. Nếu bị quỷ khắc thì càng nặng. Nhưng quỷ không chỉ một loại; quỷ ở độn can là nặng hơn cả, gọi là chân quỷ, chính quỷ, không thể cứu.

 Phàm xem lai ý (ý định, việc mà người đến hỏi đang mang trong lòng), lấy thần mà quỷ của ngày cưỡi lên để phân loại việc. Nguyệt tướng (chữ dùng để xoay bàn trời, ứng với vị trí mặt trời trong tháng) mà quỷ cưỡi là nguyên do ở người gây họa. Thần cưỡi trên tướng ấy là nguyên do ở việc gây họa. Như Chu Tước chủ văn thư, cãi cọ thị phi; Thanh Long chủ tiền của (?); Bạch Hổ chủ bệnh tật, kiện tụng, v.v.

 Lại xem nó cưỡi giờ nào, lâm đất nào. Lại tìm âm thần của nó (chữ trên bàn trời nằm phía trên vị trí của chữ ấy ở bàn đất, chỉ phần ẩn kín sau lưng sự việc) để biết điều lành dữ đang ẩn giấu kín đáo. Phương hướng thì lấy theo chỗ nó lâm; hình dáng, tính tình thì xét theo thần tướng; độn can thì xét áo quần, màu sắc. Lại xem âm thần của nó sinh, khắc, thoát, cứu thế nào, có hay không. Lại xem nó cách can ngày xa hay gần, xem nó đến khắc có đường hay không có đường.

 Lấy tháng mà quỷ vượng làm kỳ gặp họa; lấy tháng mà chữ khắc quỷ được kiến vượng (gặp đúng tháng của nó mà vượng lên) làm kỳ trừ họa. Như vậy lành dữ phân rõ, ứng nghiệm không sai.

 Sách "Trung Hoàng Kinh" nói: "Muốn biết ngày tai phúc nổi lên hay dứt đi, trước lấy quỷ và cứu mà phân cho rõ ràng. Kế xem sơ truyền, mạt truyền (chữ đầu và chữ cuối của ba truyền) làm kỳ phát, kỳ dứt; trong các tháng suy vượng không sai chút nào." Chính là vậy.

 Lúc quỷ khắc can ngày mà đúng vào khi nó vượng theo lệnh tháng, thì đó là lúc quỷ của ngày phát họa. Tháng mà quỷ bị khắc, chữ khắc nó đang vượng, thì là tháng tai họa ngưng nghỉ.

 Lại nữa, loại thần chủ việc mà vào khóa truyền (bốn khóa và ba truyền rút ra từ quẻ) thì là động, có hành vi; không vào thì là tĩnh, không có hành vi, không có gì ứng. Cho nên mười hai thiên quan (mười hai thần tướng) mỗi vị chủ một việc; vị nào thấy ở sáu chỗ mà tỷ hòa với can ngày thì có ứng nghiệm.

 Như ngày Giáp, Ất mà Thanh Long, Lục Hợp (thuộc Mộc) ở sáu chỗ thì ắt có ứng nghiệm. Ngày Bính, Đinh thì Đằng Xà, Chu Tước (thuộc Hỏa); ngày Mậu, Kỷ thì Quý Nhân, Câu Trần, Thái Thường, Thiên Không (thuộc Thổ); ngày Canh, Tân thì Bạch Hổ, Thái Âm (thuộc Kim); ngày Nhâm, Quý thì Huyền Vũ, Thiên Hậu (thuộc Thủy). Các vị ấy ở sáu chỗ mà can độn ra tỷ hòa với can ngày thì là thần vượng dụng. Kinh nói: "Cùng loại với ngày thì tai phúc tụ về." "Loại" tức là tỷ hòa, cùng loại.

 Cho nên lấy tháng mà chữ dụng của một việc nào đó được kiến vượng làm tháng ứng nghiệm. Phàm việc lành thì lấy tháng sinh cho ta làm tháng ứng, ngày tỷ hòa với ta làm ngày ứng. Việc dữ thì lấy tháng khắc ta làm tháng ứng, ngày khắc ta làm ngày ứng, lấy ngày do ta sinh ra làm kỳ tan. Vì tử tôn (hành do can ngày sinh ra) chế được quỷ, là cứu.

 Kinh nói: "Giả như mùa xuân xem quẻ, lấy Công Tào (Dần), Thái Xung (Mão) làm dụng thì việc vui ắt ứng trong sớm tối, vì mùa xuân Mộc vượng." Đây là bàn về vượng tướng: đang giữ lệnh mùa là vượng, sắp tới lượt là tướng. Khác với chỗ bàn trước kia lấy tỷ hòa làm tướng, lấy sinh ta làm vượng; đây mới là phép chính. Lấy Thái Ất (Tỵ), Thắng Quang (Ngọ) làm dụng thì việc vui mới sắp đến, vì Hỏa phải đến mùa của nó mới vượng, mùa xuân thì vượng khí chưa tới. Chỉ có gặp không vong (chỗ trống, hai chi bị khuyết trong mỗi tuần mười ngày) thì rốt cuộc không có kỳ ứng. Ngoài ra đều đợi tháng vượng làm kỳ ứng.

 Lại có phép khác, chuyên lấy chữ trên hành niên làm chủ, để xem quá khứ, hiện tại, tương lai. Ví như tháng Giêng xem quẻ, người ấy hành niên ở Dần, mà Thái Ất (Tỵ) cưỡi Chu Tước gia lên trên hành niên, thì sau này tháng Tư, ngày Bính, Đinh sẽ có việc cháy nhà. Nếu Đăng Minh (Hợi) cưỡi Huyền Vũ (thần tướng chủ trộm cướp) gia lên hành niên, thì năm trước tháng Mười, ngày Nhâm, Quý đã có việc mất mát, trộm cướp.

 Bởi nguyệt kiến (địa chi của tháng hiện tại) là hiện tại. Đếm xuôi về trước năm vị đều là việc tương lai, đếm ngược về sau năm vị đều là việc quá khứ, cung đối xung làm ranh giới, cũng tính là quá khứ. Thử thì quả nhiên nghiệm. Cũng phải xét âm thần để đo chỗ ẩn kín, chỗ cứu, chỗ chế.

 Bởi mỗi việc có loại thần của việc ấy; tháng mà nó vượng là kỳ vượng. Như trên Dần cưỡi Tỵ gia Chu Tước, Đằng Xà (?), thì tháng Tư phải phòng cháy nhà, là vậy.

 Lại nữa, loại thần tỷ hòa với đất là thật, vì đó là cái nắm quyền ở một phương, việc ắt thấy ở đất ấy. Tỷ hòa với ngày là chắc, vì đó là cái nắm quyền trong một tháng, việc ắt ứng vào ngày ấy. Tỷ hòa với tháng là vượng, vì đó là cái nắm quyền trong một năm, việc ắt ứng vào tháng ấy.

 Cho nên bảy trăm hai mươi khóa (toàn bộ các thế quẻ trong Lục Nhâm) xoay vần qua bốn mùa mà lành dữ phần nhiều không ứng, là vì không biết cái lẽ khiến nó ắt phải ứng. Nếu hiểu ba cái vượng này, lại tìm vượng dụng của độn can mà quyết đoán, thì không có gì không nghiệm. Như xem việc trốn chạy thì xét Huyền Vũ: Huyền Vũ tỷ hòa với ngày lại là vượng dụng của độn can thì ắt ứng.

 Kinh nói: "Ngày Nhâm, Quý đến xem mà Huyền Vũ làm dụng, thì việc mất mát, đánh rơi, thất lạc chẳng sai. Thiên Hậu chủ người đàn bà, hãy xem thế nào; tướng thuộc Thủy thì phải tìm chỗ ở gần nước." Chính là vậy. Xem bệnh thì xét Bạch Hổ, xem cưới hỏi thì xét Thái Âm: tỷ hòa với ngày lại là vượng dụng của độn can thì ắt ứng.

 Kinh nói: "Ngày Canh, Tân mà Bạch Hổ làm sơ truyền thì nói người bệnh dây dưa lâu ngày; Thái Âm là tay đàn bà bàn việc thì thành; tướng thuộc Kim gặp Canh, Tân thì theo loại mà truyền." Chính là vậy. Xem tin thư thì xét Chu Tước: Chu Tước tỷ hòa với ngày lại phát dụng thì ắt ứng.

 Kinh nói: "Giờ gặp Chu Tước là tượng văn thư; hoặc cầu tin tức cũng cùng một đường. Bính, Đinh, Tỵ, Ngọ lại ở chung, phép kín truyền lại quyết chẳng sai." Chính là vậy. Đằng Xà, Chu Tước thuộc Hỏa, là tượng văn minh, sáng sủa. Âm thần thấy Quý Nhân, Thanh Long, đức, lộc, mã, tam hợp, lục hợp, thiên can hợp lẫn nhau, thì nên đi gặp người sang, cầu tiền của, bổng lộc, công danh, văn chương. Chủ có người sang tiến cử, nâng đỡ.

 Lại xem quý thần mà âm thần cưỡi để đoán đó là hạng người nào. Như Thanh Long chủ quan văn, Thái Thường chủ quan võ, Bạch Hổ chủ người quyền quý, Thiên Không chủ thị vệ, thái giám, sư sãi, đạo sĩ, Câu Trần và Đằng Xà chủ tướng quân, Thái Âm và Thiên Hậu chủ họ hàng nhà vua, Thái Thường chủ việc chở lương bằng đường thủy, Huyền Vũ chủ quan coi việc sông nước, v.v. mà quyết đoán. Họ tên, áo quần, phương hướng, hạng người, tuổi con giáp đều xét ở sáu tầng của âm thần (sáu lớp chồng lên nhau tại một vị trí: chữ ở bàn đất, chữ ở bàn trời, thần tướng cùng các độn can).

 Nhưng Chu Tước chỉ có tháng Bính, Đinh mới sinh nó, ngoài ra thì không phải. Cho nên nhà Lục Nhâm lấy tỷ hòa với ngày làm thật (?), không tỷ hòa với ngày là hư; thật thì ắt ứng, hư thì không nghiệm. Đó là yếu quyết. Nhưng nếu không cưỡi tháng vượng thì vẫn chưa phải lúc khắc ứng (lúc sự việc ứng nghiệm).

 Kinh nói: "Kỳ khắc ứng không cần suy theo đất Tử, đất Mộ; loại thần ứng trên bản mệnh thì chẳng hư. Như văn thư thì Chu Tước ở trên Ngọ; loại thần vào miếu thì ứng không còn ngờ." Xem đó thì biết: mười hai thiên quan mỗi vị coi một việc, tức gọi là loại thần. Loại thần ở đất miếu lạc (đất miếu là nhà gốc của thần, đất lạc là chỗ thần vui), ở vị của bản mệnh, ngày, giờ, lại gặp tháng kiến vượng của loại thần, thì ắt ứng không còn ngờ.

 Nhưng vẫn chưa thể câu nệ. Nếu cứ khăng khăng theo đó mà tìm thì văn thư ắt phải ứng vào tháng Ngọ, quyết không có lẽ ấy. Phải biết còn có phép sống: lại tìm ở thiên quan, xét nguyệt tướng mà loại thần cưỡi. Nay Chu Tước cưỡi Ngọ thì thần và tướng ở chung làm một, cho nên ứng vào tháng Ngọ. Vì thần và tướng ở chung một vị thì như hóa thành một người. Nếu loại thần không tỷ hòa với ngày, tháng, mà nguyệt tướng nó cưỡi lại tỷ hòa với ngày, tháng, thì lấy tướng nó cưỡi mà đoán kỳ ứng.

 Kinh nói: "Xem tiền của vào mùa xuân, Thân thì bàn là hưu tù; Ngọ làm Thanh Long đứng trên đầu Tỵ. Thanh Long ở thế tướng mà đến tỷ hòa với ngày, thì thành ở trong tháng Tỵ, Ngọ mà tìm." Nghĩa là xem tiền của, ngày thuộc Hỏa thì Thân là tài, xem vào mùa xuân thì khí của tài là hưu tù. Nếu thấy Thanh Long cưỡi tướng Ngọ mà đứng ở đất Tỵ, thì Thanh Long cưỡi tướng khí của tháng, lại tỷ hòa với Hỏa của can ngày, thì cầu tiền của ắt thành vào tháng Tỵ, Ngọ, vì đó là tháng thần Hỏa đang vượng. Nhưng đây chỉ bàn theo chi; rốt cuộc phải lấy tháng vượng mà độn can trên chi gặp được làm kỳ ứng thì mới là chân quyết, người hiền đời trước không chịu dễ dàng tiết lộ.

 Việc chủ thành hay bại cũng phải quyết ở chữ dụng. Nếu chữ dụng tỷ hòa với loại thần của ngày thì thành; khắc loại thần thì không thành. Sinh nhau, tỷ hòa mà cưỡi vượng thì thành nhanh; cưỡi tướng thì chậm; hưu tù thì càng chậm, vì phải đợi sự thần vượng rồi mới thành.

 Kinh nói: "Muốn biết thành bại dựa vào đâu, đại để đều tìm ở thần phát dụng (chữ được chọn làm chỗ khởi động của quẻ). Vượng tướng, sinh nhau ắt sớm toại nguyện; hưu phế, không vong ắt chẳng thành. Dụng gặp hưu, lo (?), lại gặp không vong, đất Tử; sự thần không có khí, chẳng tỷ hòa được; chỉ nhiều cách trở, bao giờ mới thành? Hãy tìm vào ngày sự thần vượng." Sự thần ở đất không có khí, lại không tỷ hòa với ngày, tháng, thì nhiều trở trệ, ắt phải đợi tháng sự thần vượng mới ứng. Đây lại bàn theo sự thần, vẫn không bằng lấy tháng mà độn can của sự thần tỷ hòa với ngày, tháng và vượng để tìm kỳ khắc ứng, như thế mới là phép sống mà suy nghiệm.

 Lại nữa, thần tướng và độn can mỗi thứ có đất mà nó lâm. Lấy mười hai vị Trường sinh, Mộc dục… (mười hai giai đoạn của một hành như đời người: Trường sinh, Mộc dục, Quan đới, Lâm quan, Đế vượng, Suy, Bệnh, Tử, Mộ, Tuyệt, Thai, Dưỡng) để xét vượng, tướng, hưu, tù (bốn trạng thái từ thịnh đến yếu của một hành). Hoặc được cái vượng của đất, hoặc được cái vượng của bè đảng, hoặc được cái vượng của giờ, hoặc được cái vượng của chữ dụng, hoặc được cái vượng của ngày, thì thế suy vượng đã phân rõ.

 Nhưng năm cái vượng ắt không thể được đủ, phải theo phần nhiều mà bàn. Lấy chữ có vượng khí mạnh hơn làm thần dụng sự, rồi sau mới mong có nghiệm. Vượng theo giờ là bậc nhất, vượng theo ngày kế đó, vượng theo đất lại kế đó, vượng theo chữ dụng lại kế đó. Đó là bí yếu của Lục Nhâm (môn bói toán cổ của Trung Hoa, lập quẻ bằng bàn trời, bàn đất và các thần tướng).

 Lại nữa, mười hai sự thần mà mình xem phải vào khóa truyền thì mới đích xác, có ứng nghiệm. Nếu ở trong bốn khóa thì lấy khóa trên can ngày làm cốt yếu. Nếu ở trong ba truyền thì lấy sơ truyền làm cốt yếu. Nếu đã vào khóa truyền thì lại lấy (tỷ hòa với) ngày, tháng làm cốt yếu (?), sinh nhau, tỷ hòa với sơ truyền thì kém hơn.

 Lại nữa, loại thần, sự thần đã phân rồi, trước hết xem tướng mà nó được là chữ gì: sinh cho can ngày là lành, thoát khí hay khắc can ngày là dữ, nhưng tóm lại lấy chỗ cưỡi vượng làm chủ. Cho nên có tháng vượng, ngày vượng, giờ vượng, đất vượng. Tướng mà loại thần cưỡi gặp bốn điều ấy là tướng vượng; thần tướng gặp bốn điều ấy là thần vượng; độn can gặp bốn điều ấy là can vượng. Thần lành, can lành, tướng lành gặp bốn điều ấy thì việc lành ắt thành; thần dữ, tướng dữ, can dữ gặp bốn điều ấy thì việc dữ, ắt không thành.

 Chưa có cái gì vượng mà không thành, cũng chưa có cái gì không vượng mà thành. Vượng thì thành ngay trước mắt, chưa vượng thì thành vào ngày khác. Cho nên chữ "vượng" là bí quyết một chữ của Lục Nhâm. Tỷ hòa với ngày là được vượng khí trong một tháng; tỷ hòa với tháng là được vượng khí trong một năm; tỷ hòa với giờ là được vượng khí trong một ngày; tỷ hòa với đất là được vượng khí của một phương. Tỷ hòa với nguyệt tướng thì được bề trên nâng đỡ. Tỷ hòa với ngày, tháng, giờ thì được thiên thời và quỷ thần ứng giúp. Tỷ hòa với đức, lộc (chỗ Lâm quan của can, chủ bổng lộc) thì được những dịp may gặp gỡ ngoài ý muốn. Còn thoát khí, bị khắc thì ngược lại, cứ thế mà suy là biết.

 Cho nên nói: "Đức, hợp, hình, xung tuy cùng một lẽ, nhưng kỳ ứng nghiệm lành dữ có suy vượng, chậm nhanh khác nhau, không thể cố chấp một mặt mà đoán."

◄ Trước Sau ►

Quay lại danh sách thiên · Giỏ video