Thiên 13 — Tám sát và chín báu (đồ thuyết, cách đoán)

 Hình vẽ và lời giải về tám sát, chín báu (tám loại sao xấu và chín loại sao tốt dùng trong phép Lục Nhâm) đều đã nói kỹ trong phần phép lệ; các quyết đoán nên học thuộc mà dùng.

 Can đức (sao Đức tính theo can ngày)

 Ngày Giáp, Kỷ ở Dần; ngày Ất, Canh ở Thân; ngày Bính, Tân, Mậu, Quý ở Tỵ; ngày Đinh, Nhâm ở Hợi.

 Từ Tý khởi ở Tỵ, đếm thuận mười hai (?). Đây là thần phù hộ ban phúc, là thần vui của một ngày. Thấy ở sáu chỗ trong khóa truyền (bốn khóa và ba truyền rút ra từ quẻ) thì có thể chuyển họa thành phúc, hóa dữ thành lành.

 Thiên đức (sao Đức của trời)

 Tháng Giêng ở Đinh, tháng Hai ở cung Khôn (hướng Tây Nam theo Bát quái), tháng Ba ở Nhâm, tháng Tư ở Tân, tháng Năm ở cung Càn (hướng Tây Bắc), tháng Sáu ở Giáp, tháng Bảy ở Quý, tháng Tám ở Dần, tháng Chín ở Bính, tháng Mười ở Ất, tháng Mười một ở cung Tốn (hướng Đông Nam), tháng Chạp ở Canh. Chủ lòng hiền từ, ưa làm điều thiện.

 Nguyệt đức (sao Đức của tháng)

 Các tháng Dần, Ngọ, Tuất (tháng Giêng, tháng Năm, tháng Chín âm lịch) ở Bính; các tháng Thân, Tý, Thìn (tháng Bảy, tháng Mười một, tháng Ba) ở Nhâm; các tháng Hợi, Mão, Mùi (tháng Mười, tháng Hai, tháng Sáu) ở Giáp; các tháng Tỵ, Dậu, Sửu (tháng Tư, tháng Tám, tháng Chạp) ở Canh. Độn can (can ẩn được gán ngầm vào địa chi, tìm bằng cách đếm theo vòng sáu mươi can chi) mà thấy nó thì trong một tháng gặp dữ hóa lành.

 Nguyệt đức hợp (can hợp với Nguyệt đức)

 Các tháng Dần, Ngọ, Tuất ở Tân; các tháng Thân, Tý, Thìn ở Đinh; các tháng Hợi, Mão, Mùi ở Kỷ; các tháng Tỵ, Dậu, Sửu ở Ất. Tác dụng giống Nguyệt đức.

 Chi hợp (hai địa chi hợp nhau)

 Tý với Sửu hợp thành Thổ, Dần với Hợi hợp thành Mộc, Mão với Tuất hợp thành Hỏa, Thìn với Dậu hợp thành Kim, Tỵ với Thân hợp thành Thủy, Ngọ với Mùi hợp thành mặt trời, mặt trăng. Còn gọi là Lục hợp, lại gọi là Hoành hợp (hợp ngang). Nếu can và chi hợp lẫn nhau thì gọi là Đồng tâm hợp (hợp một lòng), việc cưới hỏi tốt. Phàm việc thì thành, hợp, không rời bỏ.

 Can hợp (hai thiên can hợp nhau)

 Giáp với Kỷ hóa thành Thổ, Ất với Canh hóa thành Kim, Bính với Tân hợp thành Thủy, Đinh với Nhâm hợp thành Mộc, Mậu với Quý hợp thành Hỏa. Cách sáu vị thì hợp, cách năm vị thì hóa. Năm can dương là số lẻ, năm can âm là số chẵn, âm dương phối nhau thành vợ chồng, cho nên phàm việc đều hòa hợp. Còn gọi là Ngũ hợp.

 Tam hợp (ba địa chi hợp thành một cục)

 Thân, Tý, Thìn hợp thành Thủy; Hợi, Mão, Mùi hợp thành Mộc; Dần, Ngọ, Tuất hợp thành Hỏa; Tỵ, Dậu, Sửu hợp thành Kim. Ba phương hợp lại thành cục: chữ đầu là đất sinh, chữ giữa (là đất vượng) (?), chữ cuối chủ mộ. Chủ phàm việc đều gom góp lại được, có người phương ngoài giúp sức. Còn gọi là Tam giác hợp (hợp ba góc). Nhưng chủ việc thành chậm.

 Can kỳ (sao kỳ lạ tính theo can ngày)

 Giáp gặp Ngọ, Ất gặp Tỵ, Bính gặp Thìn, Đinh gặp Tỵ (?), Mậu gặp Dần, Kỷ gặp Sửu, Canh gặp Mùi (?), Tân gặp Thân (?), Nhâm gặp Dậu (?), Quý gặp Tuất (?). Chủ gặp gỡ, hòa hợp ngoài ý muốn, được thăng chức vượt bậc.

 Tuần kỳ (sao kỳ lạ tính theo tuần mười ngày)

 Tuần Giáp Tý, Giáp Tuất thì ở Sửu; tuần Giáp Thân, Giáp Ngọ thì ở Tý; tuần Giáp Thìn, Giáp Dần thì ở Hợi.

 Liên châu kỳ (sao kỳ lạ như chuỗi ngọc liền nhau)

 Hợi là tinh hoa của sao, Tý là tinh hoa của mặt trăng, Sửu là tinh hoa của mặt trời. Sao Bắc Đẩu xoay ở Hợi, hạc kêu ở Tý, gà gáy ở Sửu. Đủ tinh hoa của ba nguồn sáng là mặt trời, mặt trăng, sao, nên hóa dữ thành lành.

 Tam kỳ (ba sao kỳ lạ)

 Ở trời là Ất, Bính, Đinh; ở đất là Giáp, Mậu, Canh; ở người là Nhâm, Quý, Tân. Kỳ vốn kỵ gặp không vong (chỗ trống, hai chi bị khuyết trong mỗi tuần mười ngày). Cần ba truyền thấy đủ: đi thuận là bậc trên, đi nghịch kém hơn, lộn xộn lại kém hơn nữa.

 Can nghi (sao lễ nghi tính theo can ngày)

 Giống như Can kỳ. Vào khóa truyền thì có việc vui, hành động có lễ nghĩa. Đi cùng Thái Thường (thần tướng chủ tiệc tùng, áo mũ) thì chủ được mũ áo (thăng quan), yến tiệc, cưới hỏi, ban thưởng.

 Chi nghi (sao lễ nghi tính theo địa chi)

 Tý gặp Ngọ, Sửu gặp Tỵ, Dần gặp Thìn, Mão gặp Mão, Thìn gặp Dần, Tỵ gặp Sửu,

 Ngọ gặp Tý, Mùi gặp Hợi, Thân gặp Tuất, Dậu gặp Dậu, Tuất gặp Thân, Hợi gặp Mùi.

 Thuộc loại lễ nghi, chủ việc vui mừng. Nếu ở chung với tuần thủ (chữ đầu tuần) làm Mạc quý (Quý Nhân trong màn, chủ việc thi cử) thì chủ thi đỗ cao.

 Tuần nghi (sao lễ nghi tính theo tuần)

 Giáp Tý, Giáp Tuất, Giáp Thân, Giáp Ngọ, Giáp Thìn, Giáp Dần, tức chữ đầu của sáu tuần Giáp. Chủ cưới hỏi, vui mừng, thi cử, đỗ đầu. Nếu đi cùng hình, hại thì kỵ, chủ vì việc vui mà sinh họa. Kỵ gặp không vong.

 Can lộc (chỗ bổng lộc của từng can)

 Giáp ở Dần, Ất ở Mão, Bính ở Tỵ, Đinh ở Ngọ, Mậu ở Tỵ,

 Kỷ ở Ngọ, Canh ở Thân, Tân ở Dậu, Nhâm ở Hợi, Quý ở Tý.

 Đây là vị Lâm quan (giai đoạn trưởng thành, ra làm quan, trong mười hai giai đoạn của một hành như đời người), lợi cho người làm quan hưởng bổng lộc. Vào khóa truyền thì vẻ vang hiển đạt. Gặp hợp thì là gốc để nuôi thân, là nguồn của sự sống.

 Can mã (Dịch Mã, sao chủ việc đi lại, dời đổi)

 Thân, Tý, Thìn (cục Thủy) thì mã ở Dần; Hợi, Mão, Mùi (cục Mộc) thì mã ở Tỵ; Dần, Ngọ, Tuất (cục Hỏa) thì mã ở (Thân) (?); Tỵ, Dậu, Sửu (cục Kim) thì mã ở Hợi. Tức là chi xung với chữ đầu của tam hợp. Mang Đinh, mang lộc, lâm Mão, Dậu thì gọi là Hỷ báo thần (thần báo tin vui). Giúp thêm uy thế, nhanh chóng. Năm, tháng, ngày, giờ và bản mệnh (địa chi năm sinh) đều thấy mã thì chủ đại phú quý.

 Thiên mã (ngựa trời)

 Tháng Giêng, tháng Bảy ở Ngọ; tháng Hai, tháng Tám ở Tuất (?); tháng Tư, tháng Mười ở Tý; tháng Năm, tháng Mười một ở Dần; tháng Sáu, tháng Chạp ở Thìn. Tháng Giêng khởi ở Ngọ đếm thuận, là sáu thần dương. Người làm quan được thăng chức, bay xa muôn dặm. Đi cùng Quý Nhân (vị đứng đầu mười hai thần tướng) thì gọi là sao Thiên sứ (sứ giả của trời).

 Can tinh (sao của can)

 Tức là chỗ Trường sinh (giai đoạn mới sinh ra của một hành) của mười can, là sinh khí của trời đất, phàm việc đều có ích. Gọi là sao Học đường (chủ học hành). Kỵ gặp không vong và bị khắc; bị khắc thì gọi là Văn tinh thụ chế (sao văn chương bị chế ngự).

 Can vượng (chỗ vượng của can)

 Tức là mùa mà ngũ hành tự vượng, vì ngũ hành tự vượng là lúc khí thịnh. Mọi việc có khí, mạnh mẽ, sinh sôi phát triển. Lại có cùng loại tỷ hòa (cùng hành) với nhau, cũng gọi là Tỷ vượng.

 Can quý (Quý Nhân của can)

 Tức là hai Quý Nhân âm, dương của mỗi ngày (mỗi can ngày có hai Quý Nhân, một dùng ban ngày, một dùng ban đêm), là quý khí của mười can.

 Trên đây là chín báu: đức, hợp, kỳ, nghi, lộc, mã, sinh, vượng, quý, đều là sao lành của mười can, cho nên gọi là báu.

 Tam hình (ba loại hình phạt, các chữ làm hại nhau)

 Một chữ hình gọi là Tự hình, tự mình làm hại mình. Hai chữ hình gọi là Vô lễ hình (hình vô lễ), cha con hại nhau. Ba chữ hình gọi là Vô ân hình (hình vô ơn), anh em cùng loại làm tổn thương nhau.

 Can xung (hai can đối nghịch nhau)

 Giáp xung Canh, Ất xung Tân, Bính xung Nhâm, Đinh xung Quý, Mậu và Kỷ không có xung. Đang hợp mà gặp xung thì tan, đang nấp mà gặp xung thì động, đang không vong mà gặp xung thì nổi dậy. Việc lành không nên gặp xung, việc dữ thì nên gặp xung.

 Chi xung (hai địa chi đối nghịch nhau)

 Như Tý với Ngọ, Mão với Dậu… Là thần lay động, lật lọng, tan rã, đổi dời, tranh giành, chia lìa. Còn gọi là Tà xung (xung chéo). Lành hay dữ gặp nó đều biến động, tan rã. Cách bảy vị thì xung nhau, nên còn gọi là Thất sát (sát thứ bảy).

 Chi phá (hai địa chi phá nhau)

 Ngọ phá Mão, Thìn phá Sửu, Dậu phá Tý, Tuất phá Mùi, Hợi phá Dần, Thân phá Tỵ. Chủ vỡ vụn, rách nát, sửa đổi không xong. Ngày dương thì ở trước bốn vị, ngày âm thì ở sau bốn vị, cách bốn vị thì phá nhau. Lòng người không thuận, mọi việc thiếu hụt; làm quan thì phải phòng thâm hụt công quỹ. Còn gọi là Phá cách.

 Chi hại (hai địa chi hại nhau)

 Tý hại Mùi, Sửu hại Ngọ, Dần hại Tỵ, Mão hại Thìn,

 Thìn hại Mão, Thân hại Hợi, Dậu hại Tuất.

 Chủ việc bị ngăn trở, không thuận lợi. Ruột thịt như sao Sâm với sao Thương (hai sao không bao giờ cùng hiện trên trời, ý nói xa cách, bất hòa), đến mức hại nhau. Như xuyên qua tim, thật đáng sợ. Còn gọi là Xuyên tâm sát (sát đâm xuyên tim), Oán hận sát. Tiền của bị thủng ở giữa.

 Can chi mộ (chỗ chôn cất, cất giấu của can chi)

 Thủy, Thổ, Nhâm, Tân thì mộ ở Thìn; Hỏa, Ất, Bính thì mộ ở Tuất; Kim, Canh, Đinh, Kỷ thì mộ ở Sửu; Mộc, Giáp, Quý thì mộ ở Mùi.

 Thìn, Tuất là mộ dương, mộ cứng; Sửu, Mùi là mộ âm, mộ mềm. Lại nữa, Thìn, Mùi là mộ ban ngày; Tuất, Sửu là mộ ban đêm. Người xem quẻ được mộ ban đêm lâm can ngày thì là từ tối mà ra sáng; mộ ban ngày lâm vào ban đêm thì là từ sáng mà vào tối.

 Lại nữa, ba truyền từ đất sinh mà đi vào mộ, như người rơi xuống giếng, kêu trời không thấu. Bệnh thì chết, giặc thì bị bắt, mình không đi được, người đi xa không về được, phàm việc đều tối tăm, bế tắc, chậm trễ. Đây là đất chôn của ngũ hành, là thần ẩn nấp, chìm khuất, là tượng bị che lấp.

 Can quỷ (can khắc can ngày)

 Giáp gặp Canh, Ất gặp Tân, Bính gặp Nhâm, Đinh gặp Quý, Mậu gặp Giáp,

 Kỷ gặp Ất, Canh gặp Bính, Tân gặp Đinh, Nhâm gặp Mậu, Quý gặp Kỷ.

 Dương gặp dương, âm gặp âm thì là thần quỷ tặc đến khắc, là kẻ thù dùng uy chế ngự. Dương gặp dương thì tranh nhau; âm dương gặp nhau thì phối hợp với nhau. Thanh Long (thần tướng chủ tiền của, việc vui) làm quỷ thì gọi là Chỉ tiền sát (sát tiền giấy, tức tiền vàng mã đốt cho người chết), xem bệnh thì có ma quỷ quấy phá. Thần lành mà mang quỷ cũng dữ.

 Nhật thượng quỷ (quỷ ở trên can ngày), Can hợp quỷ (quỷ hợp với can), Tử quỷ (quỷ ở đất Tử), Âm quỷ, Ngoại quỷ (quỷ ở ngoài), Hại quỷ (quỷ mang lục hại), Xà quỷ (quỷ cưỡi Đằng Xà), Lục dạng quỷ (quỷ sáu kiểu) (?), Nhật âm quỷ (quỷ ở khóa âm của can ngày), Xuyên cung quỷ (quỷ xuyên cung) (?), Đảng quỷ (quỷ có bè đảng), Địch quỷ (quỷ đối địch), năm quỷ Kim, Mộc, Thủy, Hỏa, Thổ, Xung quỷ (quỷ mang xung), Mã quỷ (quỷ là Dịch Mã), Nhật hạ quỷ (quỷ ở dưới can ngày), Chi tàng quỷ (quỷ ẩn trong chi), Tuyệt quỷ (quỷ ở đất Tuyệt), Gia quỷ (quỷ trong nhà), Phá quỷ (quỷ mang phá), Nhận quỷ (quỷ là sát Dương nhận, chủ dao kiếm), Nhật chi quỷ (quỷ ở chi ngày), Mộ trung quỷ (quỷ trong mộ), Hành niên quỷ (quỷ ở hành niên), Quý quỷ (quỷ cưỡi Quý Nhân), Tuần quỷ (quỷ theo tuần), Khách quỷ (quỷ phía khách).

 Cương quỷ (quỷ là Thiên Cương, tức Thìn), Thần thượng quỷ (quỷ ở trên chi ngày), Nạp âm quỷ (quỷ theo ngũ hành nạp âm của can chi), Tà quỷ, Chính quỷ, Cương quỷ (quỷ cứng rắn), Minh quỷ (quỷ lộ rõ), Ám quỷ (quỷ ngầm), Yểm quỷ (quỷ mang sát Yểm), Bản mệnh quỷ (quỷ ở bản mệnh), Tam truyền quỷ (quỷ ở ba truyền), Không quỷ (quỷ gặp không vong), Chân quỷ (quỷ thật), Kiến quỷ (quỷ là nguyệt kiến), Hổ quỷ (quỷ cưỡi Bạch Hổ), Vượng quỷ (quỷ đang vượng), Đinh quỷ (quỷ là thần Đinh), Giả quỷ (quỷ giả), Dạ quỷ (quỷ ban đêm), Câu quỷ (quỷ cưỡi Câu Trần), Lục hợp quỷ, Tam hợp quỷ, Dương quỷ, Nhật quỷ (quỷ của can ngày), Hình quỷ (quỷ mang hình). Trên đây là các loại quỷ, không chỉ một loại; lấy quỷ nào đang vượng dụng mà đoán.

 Quỷ mà hợp thì thành bạn của ta, đó là nghĩa cứng mềm nương tựa nhau. Ban ngày quỷ là quan phủ, ban đêm là quỷ thần. Thấy tử tôn (hành do can ngày sinh ra) thì có cứu. Thân mình mạnh thì không hề gì, có người giúp thì không hề gì, quỷ ngồi ở chỗ bị chế ngự thì không hề gì.

 Quỷ lâm can ngày thì thân mình ắt gặp nạn; phải xem là loại quỷ gì. Lấy can ngày làm chủ, ba độn can làm khách, chỉ coi trọng quỷ ở độn can. Các tên quỷ khác không chỉ một loại, mỗi loại đặt tên theo chỗ nó lâm, chỗ nó nấp, thứ nó mang, thần nó cưỡi. Còn lành dữ thì tùy thời, tùy đất, tùy người, tùy việc mà đoán.

 Quỷ lâm trên quỷ mà khắc can ngày thì gọi là Toản mi sát (sát nhíu mày), hai lớp, không tốt. Quỷ (?) ngồi ở đất sinh, đất vượng thì vì quyến luyến chỗ sinh, ham chỗ vượng mà không đến, qua thời ấy rồi vẫn đến. Lâm chỗ bị chế, bị khắc, đất Tử, đất Tuyệt thì không đến; không có đường thì không đến; cách xa can ngày thì đến chậm.

 Dưới quỷ ẩn quan thì kẻ tiểu nhân được giúp; dưới quan ẩn quỷ thì nhận hối lộ, ôm lòng gian dối. Quỷ mang hợp thì lật lọng, tiến lui bất định. Quỷ nhiều mà có cứu thì không hề gì, cần trên hành niên, bản mệnh có tử tôn. Thấy hợp cục thì quỷ làm bè đảng với nhau, quỷ sát ắt không chỉ một người. Nếu quỷ sinh cho hào trên can ngày thì cả quỷ hóa thành sinh, dữ trở lại thành lành.

 Can bại (đất hư hỏng của can)

 Giáp ở Tý, Ất ở Tỵ, Bính ở Mão, Đinh ở Thân, Mậu ở Mão,

 Kỷ ở Thân, Canh ở Ngọ, Tân ở Hợi, Nhâm ở Dậu, Quý ở Dần.

 Là thần Mộc dục (giai đoạn "tắm gội" sau khi mới sinh của ngũ hành, chủ trơ trụi, dễ sa ngã), chủ suy đồi phóng đãng, phá tán của cải, chơi gái, cờ bạc.

 Can thoát (can làm hao khí của can ngày)

 Giáp, Ất gặp Bính, Đinh; Bính, Đinh gặp Mậu, Kỷ; Mậu, Kỷ gặp Canh, Tân; Canh, Tân gặp Nhâm, Quý; Nhâm, Quý gặp Giáp, Ất. Gọi là Thoát khí, Đạo thần (thần trộm), Tiết khí, còn gọi là Bác quan (lột chức quan), đều là trộm, tiết mất khí của can ngày. Lại gọi là Cứu thần, vì chế được quỷ; có quỷ thì phải tìm cái chế nó.

 Can tuyệt (đất dứt hẳn của can)

 Giáp ở Thân, Ất ở Dậu, Bính ở Hợi, Đinh ở Tý, Mậu ở Hợi,

 Kỷ ở Tý, Canh ở Dần, Tân ở Mão, Nhâm ở Tỵ, Quý ở Ngọ.

 Là thần đoạn tuyệt. Gặp đất sinh, đất tuyệt thì lại phát lên (?). Lợi cho việc kết thúc chuyện cũ.

 Can tử (đất chết của can)

 Giáp ở Ngọ, Ất ở Hợi, Bính ở Dậu, Đinh ở Dần, Mậu ở Hợi (?),

 Kỷ ở Dần, Canh ở Tý, Tân ở Tỵ, Nhâm ở Mão, Quý ở Thân.

 Là thần không có khí của mười can, trăm việc không thành. Mang Tự hình thì chủ tự tử. Đi cùng hai sát Huyết (các sao chủ máu me) thì thấy máu đổ. Đi cùng hình và Dương nhận (sát chủ dao kiếm) thì chủ chết vì binh đao. Mang Đằng Xà, Bạch Hổ, sát Yểm cũng dữ.

 Tuần không (không vong theo tuần)

 "Không" là chỗ mà mười can không đến được: mỗi tuần mười ngày có mười can phối với mười chi, còn thừa hai chi không có can, gọi là không vong. Đó là thần cô hư (cô độc, trống rỗng). Còn gọi là Thiên trung sát. Kinh nói: "Không vong thì mọi việc chậm, đối xung; ắt hư ở bản vị là cô hư (?)."

 Gia lên can ngày, lại đi cùng Hoa Cái (sao chủ cô độc, tu hành) và thần Mộ, thì chủ người xem không cô (mồ côi, không vợ) thì quả (góa), không làm sư thì làm đạo sĩ; âm thì là ni cô, dương thì là sư, đạo sĩ. Lại chủ con của vợ lẽ, cô quả, không có vợ, nên gọi là Cô quả sát. Có mấy loại không vong; gặp xung thì nổi dậy được, gặp hợp thì thành tựu.

 Lậu không (không vong rò đáy)

 Không vong ở địa bàn (bàn đất cố định) gọi là Lậu để không vong (không vong rò đáy), chủ việc không có gốc rễ, như lầu gác dựng giữa không trung. Nên tay không mà mưu cầu. Hoặc qua ba Giáp (ba mươi ngày), sáu Giáp (sáu mươi ngày), trăm ngày thì có thành, tùy suy vượng mà cân nhắc. Hoặc năm, mệnh, năm, tháng, giờ đến lấp đầy chỗ trống (điền thực) thì thành.

 Tiệt không (không vong chặn ngang)

 Sơ truyền gặp không vong, gặp phá, là có làm mà bị chặn lại, gọi là Đoạn thủ (đứt đầu), chủ trong tháng không thành. Trung truyền gặp không vong gọi là Chiết yêu (gãy lưng), lại gọi là Đoạn kiều (gãy cầu), phàm việc ở khoảng giữa có thay đổi, đứt rồi lại nối. Nếu lại đi cùng Lậu để thì không thành.

 Du không (không vong lang thang)

 Tức là tuần không, không vong ở thiên bàn (bàn trời). Ra khỏi tuần thì có thể trông mong. Năm, tháng, Thái Dương (nguyệt tướng, chữ ứng với vị trí mặt trời trong tháng) có thể lấp đầy.

 Giai không (đều không)

 Trên dưới, cả bàn trời lẫn bàn đất đều không, thì tan cửa nát nhà, phàm việc chớ theo đuổi, hoàn toàn không có gì thật.

 Cứu cánh không (không vong ở chỗ kết cục)

 Mạt truyền (chữ cuối của ba truyền) gặp không vong. Việc không có đoạn cuối, còn gọi là Thất vĩ (mất đuôi), lại gọi là Ngoạt túc (bị chặt chân), rốt cuộc không đi được, ít có kết quả.

 Vô y không (không vong không chỗ nương)

 Là không vong ở trên can ngày. Chủ không có chỗ nương nhờ, kêu cầu; chỉ tự mình ra mặt; người thân bề trên (?) ít giúp sức.

 Vô gia không (không vong không nhà)

 Là không vong ở trên chi ngày. Cô độc không chỗ ở, không vợ con, ruộng vườn; hoặc thường đi xa, hoặc ở nhà thuê.

 Cô hồng không (không vong như chim hồng lẻ bạn)

 Sơ truyền và mạt truyền đều gặp không vong. Việc không đầu không đuôi, phải dựa vào khúc giữa làm chủ.

 Hư thanh không (không vong chỉ có tiếng suông)

 Giờ chính (giờ xem quẻ) rơi vào không vong. Phàm việc có tiếng mà không có thực, có lòng mà không có ý, nói suông chuyện không có.

 Cô hư không (không vong cô hư)

 Phàm trước năm, tháng, ngày, giờ một vị là Cô, sau một vị là Quả, vị đối xung là Hư. Dùng binh thì nên đánh vào đó.

 Thoái như không (không vong khi ba truyền lùi liền nhau)

 Ngược lại, gấp thì nên tiến bước; nếu cứ cầu lui thì rơi vào không vong (?).

 Tiến như không (không vong khi ba truyền tiến liền nhau)

 Gấp thì nên lui bước; nếu cứ cầu tiến nữa thì rơi vào không vong.

 Chân không (không thật)

 Mùa xuân Thổ, mùa hạ Kim, mùa thu Mộc, mùa đông Hỏa, là đất tuyệt của ngũ hành, mọi việc đều không nên.

 Trên đây là tám sát. Hình, xung, phá, hại, mộ, quỷ, phế, không là tám sát. Tám sát cùng chín báu đều là thứ thiết yếu cho phép đoán.

 Thần sát và loại thần (thần tượng trưng cho loại việc, loại vật đang hỏi) giống như tiền lẻ rời rạc, phải lấy độn can xâu lại mới có ích.

 Phàm muốn biết tình ý người đến hỏi, các sách đều lấy thần cưỡi trên sơ truyền phát dụng (chữ đầu của ba truyền, là chỗ khởi động của quẻ) để đo loại việc, coi đó là lai ý (việc mà người đến hỏi đang mang trong lòng), rồi xét thêm sinh khắc với can ngày cho kỹ. Như can ngày sinh ra là con, sinh ra can ngày là cha mẹ, khắc can ngày là quỷ, can ngày khắc là tài, cùng hành với can ngày là anh em, bạn bè. Nếu vượng mà có khí thì ắt vì có việc định làm mà đến. Xem thần nó cưỡi, phân kỹ loại việc thì biết là việc gì.

 Nếu hưu tù, không có khí thì ắt là đến xem về một vật; khi ấy xem nguyệt tướng (chữ dùng để xoay bàn trời theo vị trí mặt trời trong tháng) là loại vật gì. Bởi tướng chủ vật (?), thần chủ việc. Chủ về vật thì lấy thần làm hình dáng, lấy can làm màu sắc. Chủ về việc thì lại xem: vượng dụng sinh cho hoặc tỷ hòa với can ngày là việc lành, khắc hay tiết can ngày là việc dữ. Cho nên phàm xem lai ý, hoàn toàn dựa vào sơ truyền; sơ truyền là chỗ lòng người mở ra, ý mới nhen, việc mới bắt đầu.

 Lại nữa, trong bốn khóa, can ngày và chi ngày mỗi bên có dương thần, trên dương thần mỗi bên có âm thần. Âm thần là chỗ ẩn kín sau lưng sự việc. Trong ba truyền, âm thần của sơ truyền tức là trung truyền, âm thần của trung truyền tức là mạt truyền. Nhờ đó mà tra được đầu, giữa, cuối của sự việc.

 Cho nên âm thần với dương thần sinh nhau, tỷ hòa thì việc thành; âm thần khắc dương thần thì việc không thành. Âm thần, dương thần cọ xát lay động lẫn nhau, chính là phép này. Xem ý chỉ của việc lập khóa truyền thì biết âm thần là quan trọng nhất. Bằng không, sao thành bại của sơ truyền lại chủ ở sự biến đổi của trung truyền, thành bại của trung truyền lại biến đổi ở mạt truyền?

 Vì thế dương thần lành thì chỉ sợ âm thần dữ; dương thần dữ thì chỉ trông âm thần lành. Ngay hành niên (vị trí tuổi người xem chạy theo năm) và bản mệnh (địa chi năm sinh) cũng đều xem cả âm lẫn dương. Cho nên Kinh nói: "Muốn biết chỗ ẩn, ắt phải xem âm thần." Chính là vậy.

 Nhưng phàm xem một chữ, cốt phải xem can độn ra (độn can: can ẩn gán ngầm vào địa chi, tìm bằng cách đếm theo vòng sáu mươi can chi). Độn can linh hoạt, có thể làm dời đổi lành dữ của việc. Còn việc thì là thật, vì can chế được chi, động chế được tĩnh, đó là lẽ tất nhiên.

 Khi đã biết được tình ý người đến hỏi, trước hết xem can độn ra trên thần, kế xem giờ mà thần tướng ở mạt truyền (?) gặp, kế xem đất nó lâm, kế xem âm thần mà thần tướng có được, gộp lại mà xét kỹ, rồi lấy độn can mà bàn.

 Như sơ truyền ở hai khóa trên can ngày thì là việc của bản thân mình; phát dụng ở hai khóa trên chi ngày (ở đây "thần" chỉ chi ngày) thì là việc của người khác. Kinh nói: "Phát dụng trên can ngày thì bàn việc của mình; âm thần của can ngày thì việc theo ta mà tìm đến. Trên chi ngày động thì xem việc của người khác; âm thần ẩn ở đó thì trẻ nhỏ trong nhà ắt gặp tai ương."

 Cho nên phàm dương thần khắc can ngày là quan quỷ lâm thân. Nếu âm thần lại khắc dương thần thì âm thần là hào tử tôn, chắc chắn tử tôn làm chủ, quan quỷ không hại được; cho nên có quỷ thì phải tìm cái cứu. Còn người làm quan thì không kỵ quan quỷ, vì quan là tước vị, quỷ là uy quyền; trái lại kỵ tử tôn lột chức quan. Lại kỵ tử tôn khắc, tiết Thanh Long và thần lộc.

 Lại như âm thần (?) sinh can ngày là phụ mẫu lâm thân. Nếu âm thần khắc dương thần thì âm thần là thê tài, chắc chắn thê tài làm chủ; xem bệnh cha mẹ thì dữ.

 Lại như dương thần là do can ngày sinh ra, là tử tôn lâm thân. Nếu âm thần khắc dương thần thì âm thần là phụ mẫu, chắc chắn phụ mẫu làm chủ; xem về con cháu thì dữ.

 Lại như dương thần tỷ hòa với can ngày là huynh đệ lâm thân. Nếu âm thần khắc dương thần thì âm thần là quan quỷ, chắc chắn quan quỷ làm chủ; xem bệnh vợ cũng dữ, xem tiền của cũng có người chia đoạt. Âm thần, dương thần trên chi ngày cũng xem theo cùng lệ với âm dương trên can ngày, thì tình hình hai bên đều nắm được.

 Nếu lại xem việc của bản thân mình thì lấy âm dương trên chi ngày làm tình hình việc của ta, xét cùng với can ngày. Bởi âm dương trên chi ngày đều là xem việc có liên quan giữa ta với người khác.

 Ví như ngày Giáp Tý, phát dụng ở hai khóa trên chi ngày, là tướng thuộc Thủy, thần thuộc Thổ. Tướng Thủy sinh Giáp, là phụ mẫu, nhưng lại cưỡi thần Thổ, mà Thổ lại khắc Thủy. Nếu Thủy vượng thì chủ việc quan chức của cha mẹ; Thủy ở thế tướng thì chủ việc tiền của, vui mừng của cha mẹ; nếu Thủy hưu tù thì chủ việc cha mẹ mất của. Bởi tướng là lục thân (sáu mối quan hệ: cha mẹ, anh em, vợ, con cháu, quan…), thần là việc.

 Lại như ngày Giáp Mộc gặp huynh đệ là tướng Thái Xung (Mão) thuộc Mộc làm dụng, cưỡi thần Thổ, thì là việc tiền của của anh em. Lại nữa, chi Mạnh (chi đầu mùa: Dần, Thân, Tỵ, Hợi) là người lớn, chi Trọng (chi giữa mùa: Tý, Ngọ, Mão, Dậu) là người thứ, lại là người ngang hàng, chi Quý (chi cuối mùa: Thìn, Tuất, Sửu, Mùi) là người nhỏ tuổi. Lại nữa, tướng vượng là người trẻ khỏe, hưu tù là người già. Lại nữa, tam hợp với can ngày là người thân, không hợp là người sơ.

 Theo các phép trên mà suy đoán lai ý thì quyết không sai lầm. Lại xem độn can ở sáu chỗ, cái nào vượng, cái nào suy: vượng mà sinh cho hoặc tỷ hòa với can ngày thì lành cho ta; vượng mà khắc hay tiết can ngày thì dữ cho ta. Như thế thì lành dữ phân rõ.

◄ Trước Sau ►

Quay lại danh sách thiên · Giỏ video