Thiên 16 — Phẩm 16: Thọ lượng của Như Lai

 Kinh Diệu Pháp Liên Hoa, phẩm Như Lai Thọ Lượng (thọ mạng của Như Lai dài bao lâu), thứ mười sáu

 Bấy giờ Phật bảo các vị Bồ-tát (người phát nguyện tu thành Phật để cứu giúp mọi chúng sinh) và tất cả đại chúng: "Này các thiện nam tử (người con trai hiền, tiếng Phật gọi người tu)! Các ông nên tin hiểu lời chân thật của Như Lai (danh hiệu của Phật: bậc từ chân như mà đến)." Lại bảo đại chúng: "Các ông nên tin hiểu lời chân thật của Như Lai." Lại một lần nữa bảo đại chúng: "Các ông nên tin hiểu lời chân thật của Như Lai."

 Khi ấy đại chúng Bồ-tát, đứng đầu là Di-lặc (vị Bồ-tát sẽ thành Phật kế tiếp sau Phật Thích-ca), chắp tay thưa với Phật: "Bạch Thế Tôn (bậc được cả thế gian tôn kính, tức Phật)! Xin Ngài nói cho, chúng con sẽ tin nhận lời Phật." Thưa như thế ba lần rồi, lại nói: "Xin Ngài nói cho, chúng con sẽ tin nhận lời Phật."

 Bấy giờ Thế Tôn biết các vị Bồ-tát thỉnh cầu ba lần không thôi, liền bảo họ: "Các ông hãy lắng nghe cho kỹ về sức thần thông (năng lực siêu phàm) bí mật của Như Lai. Tất cả trời, người và A-tu-la (loài thần có sức mạnh lớn, hay ganh đua với chư thiên) trong thế gian đều cho rằng: 'Nay Phật Thích-ca Mâu-ni rời cung họ Thích (dòng vua của Phật), đến nơi cách thành Già-da (vùng gần chỗ Phật thành đạo ở Ấn Độ) không xa, ngồi ở đạo tràng (nơi thành đạo), đạt được A-nậu-đa-la-tam-miệu-tam-bồ-đề (sự giác ngộ cao nhất, chân chính, trọn vẹn của Phật).'

 Nhưng này các thiện nam tử! Thật ra ta thành Phật đến nay đã vô lượng vô biên trăm nghìn vạn ức na-do-tha (đơn vị số cực lớn) kiếp (khoảng thời gian cực kỳ dài). Ví như năm trăm nghìn vạn ức na-do-tha a-tăng-kỳ (số nhiều không đếm được) cõi tam thiên đại thiên (một đại thế giới gồm một nghìn lần một nghìn lần một nghìn thế giới nhỏ), giả sử có người nghiền nát thành bụi nhỏ, đi qua phía đông năm trăm nghìn vạn ức na-do-tha a-tăng-kỳ nước mới thả xuống một hạt bụi, cứ thế đi về phía đông cho đến hết số bụi ấy. Này các thiện nam tử! Ý các ông thế nào? Các thế giới ấy có thể suy nghĩ tính toán mà biết được số lượng không?"

 Bồ-tát Di-lặc cùng mọi người đều thưa với Phật: "Bạch Thế Tôn! Các thế giới ấy vô lượng vô biên, không phải số đếm mà biết được, cũng không phải sức tâm trí mà nghĩ tới được. Tất cả hàng Thanh văn (người nghe lời Phật dạy mà tu để tự giải thoát), Bích-chi Phật (người tự giác ngộ nhờ quán xét nhân duyên, không đi giáo hóa người khác), dùng trí vô lậu (trí tuệ trong sạch, đã dứt phiền não), cũng không thể suy nghĩ mà biết được giới hạn, số lượng ấy. Chúng con đứng ở địa vị A-duy-việt-trí (địa vị không còn thoái lùi trên đường tu), đối với việc này cũng không hiểu thấu. Bạch Thế Tôn! Các thế giới như thế vô lượng vô biên."

 Bấy giờ Phật bảo chúng đại Bồ-tát: "Này các thiện nam tử! Nay ta sẽ nói rõ ràng với các ông. Các thế giới ấy, dù chỗ có thả bụi hay chỗ không thả bụi, đều đem nghiền hết thành bụi, mỗi hạt bụi là một kiếp, thì từ khi ta thành Phật đến nay còn hơn số ấy trăm nghìn vạn ức na-do-tha a-tăng-kỳ kiếp. Từ đó đến nay, ta thường ở cõi Ta-bà (cõi thế giới con người đang sống, nơi chúng sinh phải nhẫn chịu nhiều khổ) này thuyết pháp giáo hóa, cũng ở những nơi khác trong trăm nghìn vạn ức na-do-tha a-tăng-kỳ nước mà dẫn dắt, làm lợi ích cho chúng sinh.

 "Này các thiện nam tử! Trong khoảng thời gian ấy, ta nói về Phật Nhiên Đăng (vị Phật quá khứ đã thọ ký cho Phật Thích-ca thành Phật) v.v…, lại nói rằng các vị ấy đã vào Niết-bàn (cảnh giới dứt hết phiền não và sinh tử); những điều như thế đều là dùng phương tiện (cách khéo léo, linh hoạt để dẫn dắt người) mà phân biệt nói ra.

 "Này các thiện nam tử! Nếu có chúng sinh đến chỗ ta, ta dùng Phật nhãn (con mắt của Phật, thấy suốt mọi sự) quán xét các căn (khả năng tiếp nhận đạo, như lòng tin, sự tinh tấn…) của họ, như lòng tin v.v…, sắc bén hay chậm lụt, tùy theo chỗ đáng được độ mà ở mỗi nơi tự nói tên gọi khác nhau, tuổi tác lớn nhỏ khác nhau, cũng lại hiện ra mà nói rằng sẽ vào Niết-bàn; lại dùng đủ các phương tiện nói pháp vi diệu, có thể khiến chúng sinh sinh lòng vui mừng.

 "Này các thiện nam tử! Như Lai thấy những chúng sinh ưa pháp nhỏ, đức mỏng, cấu nhiễm nặng, thì vì người ấy nói: 'Ta xuất gia khi còn trẻ, đạt được A-nậu-đa-la-tam-miệu-tam-bồ-đề.' Nhưng thật ra ta thành Phật đã lâu xa như thế, chỉ vì dùng phương tiện giáo hóa chúng sinh, khiến họ vào Phật đạo, mà nói như vậy.

 "Này các thiện nam tử! Các kinh điển Như Lai giảng nói đều để cứu độ, giải thoát chúng sinh: hoặc nói về thân mình, hoặc nói về thân người khác; hoặc hiện thân mình, hoặc hiện thân người khác; hoặc bày việc của mình, hoặc bày việc của người khác — mọi lời nói ra đều chân thật, không hư dối.

 Vì sao? Vì Như Lai biết và thấy đúng như thật tướng trạng của ba cõi (tam giới: cõi Dục — còn ham muốn; cõi Sắc — còn hình thể; cõi Vô sắc — chỉ còn tâm thức): không có sinh tử, không có thoái lui hay xuất hiện, cũng không có ai còn ở đời hay diệt độ; chẳng phải thật, chẳng phải hư, chẳng phải như vậy, chẳng phải khác; không như chúng sinh trong ba cõi nhìn ba cõi. Những việc như thế, Như Lai thấy rõ ràng, không hề sai lầm.

 Vì các chúng sinh có đủ thứ tính, đủ thứ ham muốn, đủ thứ hành vi, đủ thứ nhớ nghĩ phân biệt, nên muốn khiến họ sinh các căn lành (gốc rễ điều thiện), ta dùng bao nhiêu nhân duyên, thí dụ, lời lẽ mà nói pháp theo nhiều cách; việc Phật ta làm chưa từng tạm bỏ. Như thế, từ khi ta thành Phật đến nay đã rất lâu xa, thọ mạng vô lượng a-tăng-kỳ kiếp, thường còn không mất.

 "Này các thiện nam tử! Thọ mạng ta có được do xưa kia tu hành đạo Bồ-tát, đến nay vẫn chưa hết, còn gấp đôi số trên. Nhưng nay không phải thật diệt độ, mà vẫn tuyên bố rằng: 'Ta sẽ diệt độ.' Như Lai dùng phương tiện này để giáo hóa chúng sinh.

 Vì sao? Nếu Phật ở lâu trên đời, những người đức mỏng không gieo căn lành, nghèo khổ, hèn hạ, tham đắm năm dục (năm thứ ham muốn: của cải, sắc đẹp, danh tiếng, ăn uống, ngủ nghỉ), sa vào lưới của nhớ nghĩ và thấy biết sai lầm. Nếu thấy Như Lai thường còn không mất, họ liền sinh kiêu căng, buông thả, ôm lòng chán nhác, không thể sinh ý nghĩ rằng gặp Phật là khó, không sinh lòng cung kính.

 Vì thế Như Lai dùng phương tiện mà nói: 'Các tỳ-kheo (người nam xuất gia) nên biết! Chư Phật ra đời, khó mà gặp được.' Vì sao? Vì những người đức mỏng, trải qua vô lượng trăm nghìn vạn ức kiếp, có người được thấy Phật, có người không thấy; vì việc ấy, ta nói lời này: 'Này các tỳ-kheo! Như Lai khó mà thấy được.' Những chúng sinh ấy nghe lời như thế, ắt sẽ sinh ý nghĩ rằng gặp Phật là khó, lòng ôm nhớ mến, khát khao ngưỡng mộ Phật, liền gieo căn lành. Vì thế Như Lai tuy không thật diệt, mà nói là diệt độ.

 "Lại nữa, này thiện nam tử! Chư Phật Như Lai, pháp đều như thế, vì cứu độ chúng sinh, đều chân thật không hư dối. Ví như có vị lương y (thầy thuốc giỏi), trí tuệ thông suốt, thạo biết toa thuốc, khéo chữa các bệnh. Người ấy có nhiều con — mười, hai mươi, cho đến cả trăm người. Vì có việc nên đi xa đến nước khác.

 Các người con ở nhà sau đó uống phải thuốc độc khác, thuốc phát tác, họ vật vã mê loạn, lăn lộn dưới đất. Lúc ấy người cha trở về nhà. Các con uống thuốc độc, có đứa mất bản tâm (mất tỉnh táo, mất trí sáng suốt vốn có), có đứa không mất; từ xa thấy cha, đều rất vui mừng, quỳ lạy thăm hỏi: 'Cha đã về bình yên. Chúng con ngu si, lỡ uống thuốc độc, xin cha cứu chữa, cho chúng con được sống thêm.'

 Cha thấy các con khổ sở như thế, theo các sách thuốc, tìm cỏ thuốc tốt, màu sắc, mùi hương, vị ngon đều đầy đủ, giã, rây, hòa trộn rồi cho con uống, mà nói: 'Đây là thuốc rất hay, màu sắc, mùi hương, vị ngon đều đầy đủ, các con hãy uống, sẽ mau hết khổ sở, không còn các bệnh nữa.'

 Trong các người con, đứa không mất bản tâm thấy thuốc hay này màu sắc, mùi hương đều tốt, liền uống ngay, bệnh khỏi hẳn. Những đứa khác mất bản tâm, thấy cha về, tuy cũng vui mừng thăm hỏi, xin chữa bệnh, nhưng cho thuốc thì không chịu uống. Vì sao? Vì hơi độc đã vào sâu, mất bản tâm, nên đối với thuốc màu sắc, mùi hương tốt này lại cho là không ngon.

 Người cha nghĩ: 'Đứa con này thật đáng thương, bị trúng độc, lòng dạ điên đảo cả. Tuy thấy ta thì mừng, xin cứu chữa, nhưng thuốc tốt như thế lại không chịu uống. Nay ta phải bày phương tiện khiến chúng uống thuốc này.' Liền nói: 'Các con nên biết! Nay cha già yếu, giờ chết đã đến. Thuốc hay này nay để lại đây, các con có thể lấy uống, đừng lo không khỏi.'

 Dặn dò như thế rồi, lại đi sang nước khác, sai người về báo: 'Cha các người đã chết.' Lúc ấy các con nghe tin cha qua đời, lòng rất buồn khổ mà nghĩ: 'Nếu cha còn thì thương xót chúng ta, có thể cứu giúp; nay cha bỏ chúng ta, chết ở nước xa.' Tự nghĩ mình mồ côi, không còn nơi nương tựa, luôn ôm lòng buồn thương, tâm liền tỉnh ngộ, mới biết thuốc này màu sắc, mùi vị, hương thơm ngon, liền lấy uống, bệnh độc đều khỏi. Người cha nghe các con đều đã khỏi, liền trở về, cho các con đều được gặp mình.

 "Này các thiện nam tử! Ý các ông thế nào? Có ai có thể nói vị lương y này mắc tội nói dối không?"

 "Bạch Thế Tôn, không ạ!"

 Phật nói: "Ta cũng như thế, từ khi thành Phật đến nay đã vô lượng vô biên trăm nghìn vạn ức na-do-tha a-tăng-kỳ kiếp, vì chúng sinh nên dùng sức phương tiện mà nói rằng sẽ diệt độ, cũng không ai có thể theo đúng lẽ mà nói ta mắc lỗi nói dối."

 Bấy giờ Thế Tôn muốn nói lại ý nghĩa này nên nói kệ (bài thơ tóm ý trong kinh) rằng:

 "Từ khi ta thành Phật đến nay, số kiếp đã trải qua

 là vô lượng trăm nghìn vạn ức năm a-tăng-kỳ;

 thường thuyết pháp giáo hóa vô số ức chúng sinh,

 khiến họ vào Phật đạo. Từ đó đến nay vô lượng kiếp,

 vì cứu độ chúng sinh, ta dùng phương tiện hiện ra Niết-bàn,

 mà thật không diệt độ, vẫn thường ở đây thuyết pháp.

 Ta thường ở nơi đây, dùng các sức thần thông

 khiến chúng sinh điên đảo (thấy biết sai lệch), tuy gần mà không thấy.

 Mọi người thấy ta diệt độ, rộng cúng dường xá-lợi (phần còn lại sau khi hỏa táng thân Phật),

 ai nấy đều ôm lòng nhớ mến, mà sinh lòng khát khao ngưỡng mộ.

 Chúng sinh khi đã tin phục, ngay thẳng, lòng mềm mỏng,

 một lòng muốn thấy Phật, không tiếc thân mạng mình,

 lúc ấy ta cùng chúng tăng cùng hiện ra ở núi Linh Thứu (núi Thứu Phong gần thành Vương Xá, nơi Phật thường thuyết pháp),

 ta khi ấy bảo chúng sinh: 'Ta thường ở đây không diệt,

 vì dùng sức phương tiện nên hiện ra có diệt, có không diệt.'

 Ở nước khác có chúng sinh cung kính, tin vui,

 ta lại ở trong đó vì họ nói pháp vô thượng (pháp cao nhất).

 Các ông không nghe việc ấy, chỉ cho rằng ta đã diệt độ.

 Ta thấy các chúng sinh chìm đắm trong khổ não,

 nên không hiện thân cho họ, khiến họ sinh lòng khát khao ngưỡng mộ;

 nhân lòng họ nhớ mến, ta mới hiện ra thuyết pháp.

 Sức thần thông như thế, trong a-tăng-kỳ kiếp,

 ta thường ở núi Linh Thứu cùng những chốn ở khác.

 Khi chúng sinh thấy kiếp tận (lúc thế giới đến hồi hoại diệt), bị lửa lớn thiêu đốt,

 cõi này của ta vẫn yên ổn, trời người thường đầy khắp.

 Vườn rừng, các nhà gác, trang hoàng bằng đủ thứ báu,

 cây báu nhiều hoa quả, là nơi chúng sinh dạo chơi vui thú.

 Chư thiên (các vị trời) đánh trống trời, thường trổi các thứ nhạc,

 mưa hoa mạn-đà-la (một loài hoa trời, đẹp và thơm, khiến lòng người vui đẹp), rải lên Phật và đại chúng.

 Tịnh độ (cõi nước trong sạch) của ta không hư hoại, mà mọi người thấy bị thiêu hết,

 lo âu, sợ hãi và các khổ não, đầy dẫy như thế.

 Các chúng sinh tội lỗi ấy, vì nhân duyên của nghiệp ác (hành động xấu đã tạo, sẽ chiêu quả khổ),

 trải qua a-tăng-kỳ kiếp không được nghe tên Tam bảo (ba ngôi báu: Phật, Pháp — giáo pháp, Tăng — đoàn thể người tu).

 Những ai tu công đức, mềm mỏng, ngay thẳng,

 thì đều thấy thân ta ở đây mà thuyết pháp.

 Có lúc vì chúng này nói thọ mạng của Phật là vô lượng;

 với người lâu lắm mới thấy được Phật, thì nói rằng Phật khó gặp.

 Sức trí của ta như thế, ánh sáng trí tuệ chiếu vô lượng,

 thọ mạng vô số kiếp là do tu tập lâu dài mà có được.

 Các ông là người có trí, chớ ở nơi đây sinh nghi,

 hãy dứt hẳn cho hết; lời Phật chân thật không hư dối.

 Như thầy thuốc khéo dùng phương tiện, vì chữa cho các con đang mê loạn,

 thật vẫn còn mà nói đã chết, không ai có thể nói là dối.

 Ta cũng là cha của thế gian, cứu những người khổ hoạn,

 vì phàm phu (người thường chưa giác ngộ) điên đảo, nên thật vẫn còn mà nói là đã diệt.

 Vì thường thấy ta nên sinh lòng kiêu căng buông thả,

 phóng túng, đắm năm dục, rơi vào ác đạo (các cõi khổ: địa ngục, ngạ quỷ, súc sinh).

 Ta thường biết chúng sinh ai tu đạo, ai không tu đạo,

 tùy chỗ đáng được độ mà vì họ nói đủ thứ pháp.

 Ta luôn tự nghĩ thế này: dùng cách gì để khiến chúng sinh

 được vào trí tuệ vô thượng, mau thành tựu thân Phật."

◄ Trước Sau ►

Quay lại danh sách thiên · Giỏ video