Thiên 12 — Hồi 12: Pháp Hải vâng lệnh Phật thu yêu; Quan Thế Âm hoá đạo sĩ chữa bệnh

 Hồi thứ mười hai: Thiền sư Pháp Hải vâng lệnh Phật thu phục yêu tinh; Quan Thế Âm hóa làm đạo sĩ chữa bệnh

 Có thơ rằng:

 Cửa huyền (cửa đạo, nơi tu hành) vắng lặng, hoa biếc ngát hương,
Ngặt vì tội lỗi đã thấu tới ngọc đường (cung điện nhà trời).

 Ngoảnh lại xót xa, lệ muốn trào,
Gió trong sương lạnh, nhớ chàng Lưu (tức chàng Lưu Thần trong tích Lưu Thần lạc vào núi Thiên Thai gặp tiên nữ; ở đây chỉ người chồng ở cõi trần mà người vợ nhớ thương).

 Lại nói thiền sư (vị sư tu theo phép thiền, tức phép ngồi lắng tâm quán xét) Pháp Hải hôm ấy cho Hán Văn (tức Hứa Hán Văn) về. Về sau ông biết giữa đường Hán Văn lại bị hai con yêu dùng lời ngon ngọt mê hoặc, vẫn nhận lại nhau, cùng trở về Tiền Đường (tên đất, nay thuộc Hàng Châu, tỉnh Chiết Giang), nên than thở mãi không thôi.

 Một hôm, thiền sư đang ngồi thiền trong vân phòng (phòng riêng của nhà sư). Trong lúc nhập định (trạng thái tâm lắng yên hoàn toàn khi ngồi thiền), ông thấy một vị tôn giả (bậc tu hành cao, đệ tử lớn của Phật) cầm tờ thiếp vàng bước vào phòng, gọi: “Pháp Hải, ta là tôn giả cõi Tây phương, vâng chỉ vàng của Phật ta mà đến. Nay sao Văn Khúc (vì sao chủ về văn chương, khoa cử; tục tin người tài văn chương là sao ấy xuống trần đầu thai) đã giáng sinh, sắp đầy tháng. Phật sai ngươi đến Tiền Đường, dùng bình bát (bát đựng cơm khất thực của nhà sư, ở đây là pháp bảo thu yêu) thu con Bạch xà, đè dưới tháp Lôi Phong, để ứng với lời thề nó đã nói ngày trước. Đợi hai mươi năm sau, khi sao Văn Khúc thành danh, được vua ban sắc phong (lệnh vua ban tước hiệu), trở về tế tháp, bấy giờ mới thả nó ra, nó mới thành chính quả (đạt kết quả tu hành viên mãn, thành tiên thành Phật).”

 Nói xong, vị ấy từ từ bay đi. Thiền sư trong lúc nhập định cúi đầu lạy, lĩnh chỉ Phật. Ông bước xuống thiền sàng (giường ngồi thiền), dặn các sư trong chùa: “Ta xuống núi vân du (đi khắp nơi không định chỗ, như mây trôi), không lâu sẽ về. Các ngươi phải giữ nghiêm thanh quy (luật lệ sinh hoạt của chùa), không được buông tuồng.” Mọi người vâng lời. Thiền sư liền mang bình bát và thiền trượng (gậy của nhà sư) xuống núi, cưỡi mây đến Tiền Đường, tạm trú ở chùa Linh Ẩn. Chuyện ấy tạm không nói.

 Thời gian trôi nhanh, bấm đốt ngón tay đã thấy Mộng Giao sắp đầy tháng. Trong nhà tất nhiên phải sửa soạn trước tiệc mừng để đón họ hàng. Đêm ấy, Bạch thị đang bế Mộng Giao trong lòng, bỗng nhiên trong lòng xao động lạ, bèn bấm đốt tay tính một quẻ, sợ đến hồn vía lên mây. Nàng vội gọi: “Tiểu Thanh, ngày mai ta có đại nạn đến thân, biết làm thế nào?”

 Tiểu Thanh nói: “Nương nương xưa nay vốn giỏi thuật Độn giáp (môn thuật số của Đạo gia dùng để đoán việc, tránh họa, làm phép), sao không dùng phép cúng giải hạn, xem có tiêu trừ được không?” Bạch thị thở dài: “Chỉ sợ số trời khó tránh, cúng giải cũng vô ích.” Tiểu Thanh nài nỉ mấy lần. Bạch thị nói: “Em ra vườn hoa bày hương án (bàn thờ đặt lư hương), đợi ta ra làm lễ giải hạn vậy.”

 Tiểu Thanh vâng lời, đi sắp đặt xong xuôi. Bạch thị tắm gội thay áo, ra vườn hoa, xõa tóc cầm kiếm, bước theo hình sao Cương sao Đẩu (bộ pháp làm phép của đạo sĩ, bước chân theo vị trí các ngôi sao chòm Bắc Đẩu), lầm rầm niệm chân ngôn (câu chú linh nghiệm), đốt hương khấn vái. Lễ giải hạn xong, nàng đốt vàng mã rồi cùng Tiểu Thanh về phòng.

 Thật là:

 Họa phúc vốn do kiếp trước định,
Riêng lòng cầu khấn cũng uổng công.

 Đến sáng hôm sau, bạn bè họ hàng kéo đến chúc mừng. Hán Văn đón tiếp, bận rộn không ngớt. Trong lúc nhà khách đang ồn ào, bỗng thấy ngoài cửa có một vị đầu đà (nhà sư đi khất thực, tu khổ hạnh). Hán Văn nhìn kỹ, thì ra là thiền sư Pháp Hải chùa Kim Sơn, vội mời vào nhà khách ngồi.

 Thiền sư mở lời: “Cư sĩ (người tu theo Phật tại gia) có còn nhớ những lời lão tăng khuyên ở chùa không? Ngươi lại bị nó mê hoặc. Nay số lớn của nó đã đến, hôm nay lão tăng đặc biệt đến trừ yêu cho ngươi.” Hán Văn thưa: “Thưa thầy, dù nàng quả là yêu quái, nàng cũng chẳng hề làm hại đệ tử, huống hồ nàng rất hiền đức, nên đệ tử không nỡ bỏ nàng, mong thầy lượng thứ.”

 Thiền sư nói: “Cư sĩ đã cố chấp mê muội, lão tăng nay cũng không quản chuyện phải trái của các ngươi nữa. Chỉ là lão tăng đi đường khát nước, cư sĩ có trà thì mang ra một chén.” Hán Văn vội đáp: “Có ạ.” Vừa định đứng dậy vào trong, thiền sư nói: “Cư sĩ, chén trà nhà ngươi e không sạch, lão tăng có mang bình bát đây, cư sĩ cầm lấy mà đi lấy trà.” Rồi đưa bình bát cho Hán Văn. Hán Văn đâu biết được điều huyền diệu bên trong, chỉ nghĩ thiền sư giữ sự thanh tịnh, bèn đỡ lấy bình bát, quay mình mang vào trong.

 Bạch thị đang chải đầu rửa mặt bên cửa sổ, thấy Hán Văn tay cầm một vật vàng óng bước vào, vừa định đứng dậy hỏi, không ngờ bình bát trong tay Hán Văn tự bay lên, tỏa muôn đạo hào quang, chụp lấy đỉnh đầu Bạch thị. Bạch thị bị bảo vật nhà Phật chụp xuống, hồn vía tan tác, quỳ hai gối xuống, van xin Phật gia tha mạng.

 Hán Văn thấy vậy cả kinh, chạy tới ôm lấy, muốn nhổ bình bát lên, nhưng nó như đã mọc rễ, đừng mong lay được mảy may. Bạch thị nước mắt như mưa, gọi: “Tướng công, thiếp đắc tội với thiên đình (triều đình nhà trời), nay đại nạn đến thân, phải chia lìa chàng rồi. Con trai Mộng Giao xin nhờ cô nó (tức chị chồng) nuôi nấng chăm sóc. Tướng công phải giữ gìn thân thể, đừng vì thiếp mà đau lòng.” Hán Văn nghe xong, ruột gan đứt đoạn, khóc mãi không thôi.

 Tiểu Thanh hay tin, chạy vào phòng, quỳ trước mặt Bạch thị khóc: “Em hết lời khuyên nương nương cúng giải, chỉ mong tiêu trừ tai ách, nào ngờ vận số khó tránh, vẫn phải chịu đại họa này.” Nói xong khóc òa lên. Bạch thị cũng khóc: “Tiểu Thanh, ta đã biết hôm nay nạn này khó tránh. Chỉ là được em theo ta mấy năm, danh là chủ tớ mà tình như chị em, nay chia tay với em, thật khó lòng rời. Con ta thì cô nó tự sẽ chăm nom. Em nay hãy thu xếp trở về động Thanh Phong của ta, đừng quyến luyến hồng trần (cõi đời trần tục), để khỏi chịu tai họa.”

 Tiểu Thanh khóc một hồi, dập đầu lạy rồi đứng dậy, từ biệt Hán Văn, cưỡi mây về động Thanh Phong, dốc lòng khổ luyện, về sau cũng thành chính quả. Chuyện ấy không nói nữa.

 Bên này, Công Phủ cùng Hứa thị (chị gái Hán Văn) vội vàng chạy sang, thấy cảnh Bạch thị như vậy, vô cùng kinh hãi. Bạch thị khóc nói: “Anh rể, chị cùng tướng công đều ở đây, xin nghe thiếp một lời. Thiếp vốn là con rắn trắng ở động Thanh Phong, núi Thanh Thành, đất Tứ Xuyên. Thiếp tu hành ở động đã lâu năm, chỉ vì đi dạo chơi, say rượu nằm ngủ dưới chân núi, trong mộng hiện ra nguyên hình, bị một kẻ ăn mày bắt được, mang ra chợ định bán. Vừa lúc tướng công trông thấy, bỏ tiền mua về, thả vào núi. Thiếp cảm kích ghi lòng.

 Vì tướng công kiếp này số không có con nối dõi, nên thiếp xuống núi kết duyên Chu Trần (kết làm vợ chồng; điển thôn Chu Trần có hai họ Chu, Trần đời đời gả cưới cho nhau) với tướng công, sinh con nối dõi, tiếp nối dòng họ, để báo ơn cứu mạng. Vì thấy tướng công nhà nghèo, thiếp lấy trộm bạc tặng chàng, khiến chàng phải chịu tội ở Cô Tô (tức Tô Châu). Thiếp cùng Tiểu Thanh theo đến Cô Tô, tìm mai mối kết hôn, thiếp luyện thuốc chế đan để giúp đỡ tướng công.

 Sau đó nhân dịp vui Tết Đoan Dương (tức Tết Đoan Ngọ, mùng năm tháng năm âm lịch), bị tướng công ép uống rượu vàng (ý chỉ rượu hùng hoàng, rượu pha khoáng chất hùng hoàng, tục tin uống để trừ tà, rắn rết sợ) (?), thiếp hiện nguyên hình, làm tướng công sợ chết ngất. Thiếp liều chết vạn phần may sống một phần, đến núi tiên Nam Cực, xin được cỏ tiên hồi sinh, cứu tướng công hồi hồn. Vì sợ tướng công nhận ra gốc gác, thiếp dùng phép che mắt.

 Thiếp sớm tối vất vả, giúp gây dựng gia nghiệp. Tiếp đó nhân ngày thánh đản (ngày sinh) của Tổ sư, các thầy thuốc không có ai giỏi, ép tướng công đứng đầu, bày biện đồ quý. Thiếp sợ tướng công lo buồn, cùng Tiểu Thanh dốc hết mưu kế, lấy trộm đồ quý trong vương phủ (phủ của vương gia), giải nỗi lo cho tướng công. Sau nhân sinh nhật tướng công, bày các đồ ấy giữa nhà khách, bị gia nhân vương phủ bắt được, dẫn quan đến bắt tội.

 May nhờ quan lớn họ Trần ở phủ Tô Châu nhân từ, xử nhẹ, lại đày sang Trấn Giang. Thiếp cùng Tiểu Thanh bàn nhau, thu xếp bạc tiền gửi ở nhà anh rể, rồi lại đến Trấn Giang tìm tướng công. Tất cả là vì đã chịu ơn từ kiếp trước, nên dù bị tướng công ba lần bỏ, bốn lần ruồng, thiếp cũng không oán hận hối tiếc.

 Sau vì tướng công đi chơi chùa Kim Sơn, bị Phật gia giữ lại trong chùa, thiếp không nỡ dứt tình vợ chồng, cùng Tiểu Thanh đến chùa tìm, dâng nước ngập núi Kim Sơn, lỡ làm hại sinh linh đất Trấn Giang, phạm tội lớn. Thiếp vốn định đợi con Giao đầy tháng rồi sẽ về động khổ tu để chuộc lỗi trước, nào ngờ số lớn khó tránh. Con trai Mộng Giao, muôn mong chị nghĩ tình ruột thịt, nghĩa con rể (vì hai nhà đã hứa gả con cho nhau, Mộng Giao sẽ làm rể nhà chị), thay thiếp nuôi nấng cho nó khôn lớn, để dòng họ tướng công có chỗ nương cậy. Xin đừng vì nó không phải giống người mà nghi ngại.”

 Vợ chồng Công Phủ nghe Bạch thị nói một hồi như vậy, vô cùng kinh ngạc, nhưng vì sự việc đã nói rõ ra cả rồi nên cũng thản nhiên. Hứa thị cũng buồn bã nói: “Em dâu, vợ chồng chị mắt phàm không nhận ra dung nhan tiên. Đứa nhỏ thì chị sẽ chăm sóc gấp bội, em không cần bận lòng. Chỉ mong Phật gia từ bi thương xót, cho em dưới bình bát được siêu sinh (thoát khổ, được sống lại cõi tốt hơn).” Hán Văn nói: “Vợ hiền, ta cùng nàng ra nhà khách khẩn cầu Phật gia vậy.” Bạch thị nói: “Số trời đã định, van xin cũng vô ích.”

 Hai bên đang lưu luyến không nỡ rời nhau. Lúc này, họ hàng bạn bè ở ngoài biết tin, đều lần lượt bỏ về hết, chỉ còn thiền sư Pháp Hải ngồi một mình ở nhà khách. Đợi lâu không thấy Hán Văn ra, ông gõ thiền trượng trong tay xuống đất một cái, bình bát trong phòng liền úp xuống, tức thì không thấy bóng dáng Bạch thị đâu nữa. Hán Văn giậm chân khóc lóc, Công Phủ cùng Hứa thị cũng rầu rĩ rơi lệ.

 Hán Văn hai tay nâng bình bát lên, nhìn kỹ vào trong, chỉ thấy một con rắn trắng nho nhỏ nằm trong đó. Hán Văn thò tay vào vớt, vớt tới vớt lui mà vẫn không vớt được. Không biết làm sao, chàng bưng bình bát ra nhà khách, đến trước mặt thiền sư, quỳ hai gối, gọi: “Thưa thầy, xin thương đệ tử cả nhà chia lìa, mong thầy rủ lòng thương.” Thiền sư hai tay đỡ dậy, cười nói: “Cư sĩ, đây là số lớn của nó đã định sẵn, lão tăng chẳng qua vâng chỉ Phật mà làm. Cư sĩ đã thảm thiết như vậy, đợi đến Tây Hồ, lão tăng sẽ gọi nó ra cho ngươi gặp lại một lần vậy.” Hán Văn dập đầu tạ ơn.

 Thiền sư cầm lấy bình bát, cất bước ra cửa, Hán Văn đi theo, một mạch đến dưới tháp Lôi Phong bên Tây Hồ. Thiền sư giơ bình bát lên, lầm rầm niệm chân ngôn, quát một tiếng: “Bạch thị ra đây!” Chỉ thấy trong bình bát một luồng ánh sáng trắng vọt ra, hiện thành hình dạng Bạch thị như cũ. Hán Văn ôm chặt lấy, khóc òa lên.

 Hai người đang lúc bi thảm, bỗng nghe thiền sư quát: “Bạch thị, nên xuống đi thôi.” Bạch thị vội quỳ xuống, gọi: “Phật gia, tiểu súc (con vật hèn mọn, lời tự xưng khiêm nhường) lần này xuống đó, không biết ngày sau còn ra được không?” Thiền sư nói: “Ngươi nay xuống đó, nếu biết nuôi dưỡng tính tình, tu sửa tâm mình, đợi đến ngày con ngươi thành danh, được cáo phong (vua ban sắc phong tước cho cha mẹ người làm quan), trở về tế tháp, bấy giờ ta sẽ tự đến độ (cứu giúp, dẫn dắt) cho ngươi bay lên tiên giới. Nếu không tu tâm sửa lỗi, thì dù hồ cạn tháp đổ, cũng không ra được.” Bạch thị dập đầu: “Xin kính cẩn vâng theo chỉ Phật.”

 Thiền sư cầm gậy gõ vào tháp một cái, tháp lập tức dời ra, bên dưới sóng nước mênh mông. Ông quát: “Bạch thị, mau xuống đi!” Bạch thị nhún mình nhảy xuống dưới tháp. Thiền sư lại gõ gậy thêm một cái, tháp lập tức trở về chỗ cũ, đè lên như trước. Thiền sư xong việc, liền bay lên mây, về thẳng núi Kim Sơn.

 Thật là:

 Vợ chồng vốn như chim chung rừng,
Đến khi hạn lớn ai nấy tự bay.

 Hán Văn khóc đến chết đi sống lại, không biết làm sao, đành chậm rãi lê bước về nhà, thấy Mộng Giao lại khóc lần nữa. Công Phủ và Hứa thị hết lời khuyên giải. Hán Văn nín khóc, gọi: “Anh rể, chị, em nay đã nhìn thấu chuyện đời, giờ muốn đến Kim Sơn tìm thầy, cạo tóc vào cửa Phật. Con Giao xin trông cậy cả vào anh chị nuôi dạy, mai sau nếu khôn lớn, tổ tiên có chỗ nương cậy. Bao nhiêu của cải đồ đạc trong nhà, xin giao hết cho anh chị.”

 Rồi chàng mang theo quần áo tùy thân và chút ít lộ phí, nhẹ nhàng ra đi, đến chùa Kim Sơn ở Trấn Giang xuất gia. Công Phủ cùng Hứa thị vô cùng buồn bã, khóc một trận, thu dọn hết gia sản, bế Mộng Giao về nhà, hết lòng nuôi nấng, còn hơn con đẻ.

 Thời gian thấm thoắt, ngày tháng như thoi đưa, chẳng mấy chốc Mộng Giao đã đến tuổi thành đồng (khoảng mười lăm tuổi), dáng vẻ tuấn tú phong nhã, khí độ đoan trang.

 Công Phủ và Hứa thị đối đãi như con ruột, bèn cho đi học. Cậu rất thông minh, xem qua là thuộc, hỏi đáp trôi chảy. Đi học ba năm đã thông thạo rộng khắp kinh sách và sử sách. Thầy thấy cậu thông minh khác thường nên rất yêu quý. Bạn cùng học thấy thầy quý cậu, ai nấy đều ôm lòng ghen ghét, thường kiếm chuyện cãi cọ với Mộng Giao, nhưng Mộng Giao đều bỏ qua không để ý.

 Một hôm thầy đi vắng, bọn bạn sau lưng cười cười nói nói. Một đứa bảo: “Nó đâu phải họ Lý, nó họ Bạch đấy.” Một đứa bảo: “Mẹ nó là yêu tinh, nghe nói bị hòa thượng bắt đi đánh chết rồi.” Lại một đứa nữa bảo: “Nó là con rắn con, chẳng sánh được với chúng mình, từ nay chúng mình đừng chơi với nó.” Mộng Giao nghe rõ từng lời, trong lòng bất giác tức giận, chạy về nhà.

 Đến cửa, cậu gọi: “Mẹ ơi mở cửa.” Hứa thị nghe tiếng Mộng Giao, bước ra mở cửa, gọi: “Con ơi, con đang học ở trường, sao về sớm thế?” Mộng Giao theo Hứa thị vào trong, hai mắt rơi lệ, quỳ hai gối xuống, gọi: “Mẹ ơi, con có một lời mạo phạm, xin mẹ tha tội bất hiếu cho con.” Hứa thị kinh ngạc: “Con ơi, sao con lại thế này?” Mộng Giao khóc: “Mẹ ơi, hôm nay thầy đi vắng, các bạn học sau lưng nói con không phải máu mủ của mẹ, nói con là do yêu tinh gì đó sinh ra. Muôn mong mẹ nói rõ cho con biết.”

 Hứa thị thấy cậu hỏi, bất giác nước mắt tuôn rơi, gọi: “Con ơi, con muốn hỏi gốc gác cha mẹ, mẹ không nói thì con làm sao biết được. Nói ra thật là thê thảm.” Rồi bà đem đầu đuôi việc của Pháp Hải cùng mọi chuyện trước sau của Hán Văn và Bạch thị kể rõ từng điều. Mộng Giao nghe xong kêu lên một tiếng, ngã lăn ra đất ngất đi. Hứa thị thấy vậy vội ôm vào lòng, rưng rưng nước mắt cứu chữa.

 Mộng Giao từ từ tỉnh lại, khóc: “Con được mẹ nuôi nấng, cha dạy dỗ, nay mới nên người, ơn đức này dù nát thân cũng khó báo đáp. Chỉ là cha mẹ ruột gặp khổ nạn như vậy, khiến con ruột gan đứt đoạn. Làm sao được gặp mặt cha mẹ một lần, thì con dù chết cũng cam lòng.” Hứa thị nói: “Con ơi, con không cần đau buồn. Năm ấy nghe nói hòa thượng có dặn: sau này nếu con đỗ đạt ghi tên bảng vàng (bảng niêm yết tên người thi đỗ), được cáo phong trở về, thì còn có ngày gặp mẹ con. Con phải dốc chí vươn lên mây xanh (ý nói phấn đấu đỗ đạt làm quan), mai sau biết đâu lại được gặp mẹ con.”

 Mộng Giao nghe xong vừa buồn vừa mừng, nửa tin nửa ngờ. Từ đó cậu ngày đêm nhớ thương cha mẹ, sách cũng biếng đọc, dần dần người gầy rộc, rồi ngã bệnh liệt giường, rất nặng, ngày đêm gọi cha gọi mẹ, như người điên dại. Công Phủ và Hứa thị hoảng hốt không biết làm sao, mời thầy thuốc, cầu thần thánh, đều không chút hiệu quả.

 Công Phủ sau lưng trách Hứa thị: “Đàn bà các người thật chẳng có hiểu biết, không nên nói rõ gốc gác cho nó, đến nỗi nó buồn khổ sinh bệnh. Lỡ có chuyện gì bất trắc, chẳng phải phụ lời gửi gắm của em trai em dâu sao, mà mười năm vất vả của chúng ta cũng đổ sông đổ biển cả, há chẳng đáng tiếc!” Hứa thị không biết đáp sao, chỉ thở dài. Mộng Giao ngày đêm kêu gào loạn xạ, hai người nghĩ không ra cách gì, chỉ còn biết ngày đêm canh giữ trong phòng.

 Thật là:

 Vì thương công lao khó nhọc của cha mẹ mà thành mê loạn,
Tự có thần tiên đến cứu cho sống.

 Không nói bệnh của Mộng Giao nữa, hãy nói Phật tổ từ bi ở Nam Hải (tức Bồ Tát Quan Thế Âm) một hôm dạo chơi trong rừng Tử Trúc (rừng trúc tía, nơi Quan Âm ngự), bỗng nhiên trong lòng có cảm ứng. Bồ Tát nói: “Lành thay! Hiện nay sao Văn Khúc gặp nạn, thuốc men khó chữa, ta đành phải đến cứu vậy.” Bồ Tát lập tức ra khỏi rừng Tử Trúc, phóng hào quang lành, đến Tây Hồ, hóa thành một đạo nhân đi quyên góp, tay cầm mõ, đi một mạch đến trước cửa nhà Công Phủ, gọi “xin bố thí cơm chay”.

 Công Phủ đang ngồi buồn bực ở nhà khách, nghe ngoài cửa có tiếng xin cơm chay, bước ra cửa, thấy một đạo nhân mặc áo đạo sĩ, tay cầm mõ, chân đi dép cỏ, thần thái thanh thoát. Công Phủ vội mời vào nhà khách, chào hỏi rồi ngồi, hỏi: “Thầy tu ở núi danh tiếng nào, động phủ (nơi ở tu hành của tiên đạo) nào, xin cho biết rõ.”

 Bồ Tát đáp: “Bần đạo (lời tự xưng khiêm nhường của đạo sĩ) từ nhỏ xuất gia, ở chùa Thiên Trúc gặp được người kỳ lạ, truyền cho phương thuốc tiên, luyện chế đan dược, đi khắp thiên hạ cứu giúp chúng sinh. Tình cờ đến quý địa, nay đến phủ trên xin một chút duyên lành.” Công Phủ nghe vậy cả mừng, gọi: “Thưa thầy, đệ tử có đứa con ngu dại, hiện mắc bệnh mất trí, ngày đêm kêu gào, thuốc men vô hiệu. Thầy đã có phương thuốc tiên, chẳng hay có chịu ra tay cứu giúp không?”

 Bồ Tát cười nói: “Bần đạo chuyên làm lợi cho người, giúp đời. Lệnh lang (con trai của ngài) của thí chủ đã có bệnh, bần đạo lẽ nên ra sức.” Công Phủ cả mừng, liền đứng dậy mời Bồ Tát vào phòng xem bệnh. Bồ Tát nói: “Không sao. Bệnh của lệnh lang là do thất tình (bảy thứ tình cảm: mừng, giận, buồn, sợ, yêu, ghét, muốn; theo đông y, xúc động quá độ thì sinh bệnh) làm tổn thương, đến nỗi sinh chứng mê loạn. Bần đạo có một viên đan dược…” (chỗ này nguyên bản thiếu mười chín chữ).

 Bồ Tát nói xong, liền mở túi hành lý, lấy ra một viên đan dược đưa cho Công Phủ. Công Phủ hai tay đón lấy, tạ ơn rối rít, đưa thuốc cho Hứa thị, rồi cùng Bồ Tát ra khỏi phòng, đến nhà khách ngồi, dọn cơm chay đãi. Ăn xong, Bồ Tát từ biệt ra cửa, về thẳng Nam Hải.

 Hứa thị hòa thuốc xong, đỡ Mộng Giao dậy, đổ thuốc vào bụng. Chẳng mấy chốc, thấy Mộng Giao nôn ra rất nhiều đờm dãi, liền đó tinh thần tỉnh táo, bệnh lập tức tiêu tan. Công Phủ và Hứa thị mừng khôn xiết, gọi: “Con ơi, con bệnh đến trời đất đảo điên, thuốc men chẳng linh nghiệm, hôm nay nhờ trời may gặp được cao nhân đến cứu, bằng không hai thân già chúng ta suýt bị con làm cho sợ chết. Con ơi, từ nay con nhất định phải rộng lòng, đừng buồn rầu như trước nữa.” Mộng Giao gật đầu vâng lời. Thấy cậu ngày càng khỏe mạnh, Công Phủ bèn mời một thầy học rộng về nhà dạy học.

 Mộng Giao vì đã nghe Hứa thị nói rằng sau này nếu thành danh thì sẽ có ngày gặp mặt, nên gạt bỏ ý nghĩ nhớ thương cha mẹ, một mực chăm học, đông hè không nghỉ. Chưa đầy ba bốn năm, đã học đến mức trong bụng chứa bảy đấu tài, học vấn đầy năm xe sách (thành ngữ chỉ người tài cao học rộng). Năm ấy, đúng lúc quan Tông sư (quan đốc học của tỉnh, trông coi việc học và thi cử) ra văn thư mở kỳ thi tuế (kỳ thi hằng năm kiểm tra học trò), Mộng Giao dự thi đồng tử (kỳ thi cấp thấp nhất dành cho học trò chưa có học vị), liền được vào trường huyện (tức đỗ tú tài).

 Tin báo về nhà, Công Phủ cùng Hứa thị vui mừng vô hạn, tất nhiên phải cài hoa lên mũ đi bái tạ khách khứa, bận rộn một thời gian mới yên. Chớp mắt kỳ thi mùa thu đã gần, Mộng Giao sửa soạn lên tỉnh dự thi Hương (kỳ thi cấp tỉnh, đỗ thì thành cử nhân). Ba kỳ thi xong, khi yết bảng, Mộng Giao đỗ cao, đứng đầu bảng là Giải nguyên (người đỗ đầu kỳ thi Hương). Tin báo đến, chính cậu cũng rất đắc ý.

 Tiệc Lộc Minh (tiệc quan tỉnh đãi những người mới đỗ thi Hương) xong, cậu đến bái kiến tọa sư (quan chủ khảo kỳ thi) và phòng sư (quan chấm bài trực tiếp chọn bài của mình), ai nấy đều khen cậu tuổi trẻ tuấn tú. Việc công xong, cậu lên đường về. Lúc ấy họ hàng bạn bè kéo đến chúc mừng, trong nhà náo nhiệt thế nào thì không cần nói.

 Mộng Giao về đến nhà, bái kiến dượng và cô, Công Phủ và Hứa thị mừng rỡ đầy lòng. Hứa thị gọi: “Cháu ơi, mừng cho cháu nay đã đỗ đạt danh cao, không phụ mười mấy năm vất vả của chúng ta. Chỉ mong cháu lại bẻ được cành quế cung trăng (ý nói đỗ cao trong kỳ thi lớn hơn), bấy giờ được cáo phong, trở về tế mẹ, không phụ công ơn sinh thành khó nhọc.

 Nhưng cha mẹ cháu năm xưa cùng ta đã chỉ bụng hứa hôn (hứa gả cưới cho con từ khi còn trong bụng mẹ), vật làm tin vẫn còn. Sau ta sinh ra em họ cháu, hai nhà kết làm thông gia. Vì mẹ cháu đi rồi, cháu ở nhà ta nên vẫn xưng hô anh em. Nay em họ cháu cũng đã lớn, đang ở trong phòng khuê chờ ngày gả, chẳng biết ý cháu thế nào?”

 Mộng Giao thưa: “Con được dượng và cô nuôi nấng ơn sâu, nát thân khó báo. Nay may mắn thành danh, đều nhờ dượng và cô dạy dỗ vun đắp mà nên. Nếu được trời phù hộ, đỗ thêm chút danh nữa, con nhất định ra sức khẩn cầu ơn vua, xin cáo phong để báo đáp công ơn sinh dưỡng. Việc hôn nhân với em họ, được dượng và cô không chê bỏ, lại là cha mẹ làm chủ, con đâu dám không vâng. Đợi qua kỳ thi mùa xuân (tức kỳ thi Hội ở kinh đô), chọn ngày lành thành hôn vậy.” Công Phủ gật đầu nói: “Cháu nói phải lắm.” Bích Liên ở bên trong nghe được, cũng thầm vui mừng.

 Mộng Giao ở nhà thu xếp xong các việc, liền sửa soạn vào kinh dự thi Hội (kỳ thi cấp quốc gia ở kinh đô, đỗ thì thành tiến sĩ). Công Phủ mở tiệc tiễn đưa, Hứa thị tất nhiên dặn dò mấy lời như đi đường cẩn thận, dậy sớm nghỉ muộn, Mộng Giao vâng lời. Công Phủ chọn một người già dặn đi theo Mộng Giao. Chuyến đi này đúng là: độc chiếm đầu con ngao (đỗ Trạng nguyên; xưa người đỗ đầu đứng trên hình đầu con ngao chạm ở thềm cung điện), nổi danh trên bảng vàng. Muốn biết việc sau thế nào, xin xem hồi sau phân giải.

◄ Trước Sau ►

Quay lại danh sách thiên · Giỏ video